Lucas 12

Ʉlwitɨkano Ʉlʉpya (NYY) vs ARIB

Sair da comparação
ARIB Almeida Revisada Imprensa Bíblica
1 Akabalɨlo ako baabʉngeene abandʉ baelʉfu na baelʉfu, baakanyanaga. Jesu alɨnkwanda ʉkʉbabʉʉla taasi abafundigwa baake alɨnkʉtɨ, “Mujege maaso nʉ bʉsyobi ʉbwa Bafalisai, paapo bukʉbomba ɨmbombo ngatɨ nkese.
1 Ajuntando-se entretanto muitos milhares de pessoas, de sorte que se atropelavam uns aos outros, começou Jesus a dizer primeiro aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Syosa ɨsi sifisiigwe sikwisa kʉbɨɨkigwa pabwelu, na ɨsi silɨ mbʉtiitʉ sikwisa kʉmanyigwa.
2 Mas nada há encoberto, que não haja de ser descoberto; nem oculto, que não haja de ser conhecido.
3 Po ɨsi mujobile mu ngiisi, sikʉpɨlɨkigwaga pabwelu. Kangɨ ɨsi mukʉsipɨlɨka mbʉtiitʉ, sikʉfumusigwaga nkyeni mmbandʉ boosa.”
3 Porquanto tudo o que em trevas dissestes, à luz será ouvido; e o que falaste ao ouvido no gabinete, dos eirados será apregoado.
4 “Mwe bamanyaani bangʉ, nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, mungabatiilaga aba bikʉgʉgoga ʉmbɨlɨ, bo bagʉgogile bakabagɨla ʉkʉbomba ɨsingi.
4 Digo-vos, amigos meus: Não temais os que matam o corpo, e depois disso nada mais podem fazer.
5 Looli nikʉbanangɨsya ʉjʉ mukʉlondigwa ʉkʉntiila, muntiilege ʉjʉ bo agogile ʉmundʉ, alɨ na maka agaa kʉntaaga ndʉpanga lwa mooto. Nalooli nikʉbabʉʉla, ʉjo jo muntiilege!
5 Mas eu vos mostrarei a quem é que deveis temer; temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, digo, a esse temei.
6 “Bʉle, baatʉndʉlʉ bahaano batikʉʉlɨsigwa kʉ senti ibɨlɨ? Poope Kyala atikʉmmwibwamo najʉmo.
6 Não se vendem cinco passarinhos por dois asses? E nenhum deles está esquecido diante de Deus.
7 Syope nɨ nywili syosa ɨsya mmitʉ gyɨnu asibalile. Bʉle, ʉmwe kwa Kyala, mukaja bapala ʉkʉbakɨnda baatʉndʉlʉ? Po mulɨngatiilaga!”
7 Mas até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois mais valeis vós do que muitos passarinhos.
8 “Nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, ʉmundʉ gwesa ʉjʉ ikʉjoba nkyeni mmbandʉ ʉkʉtɨ aanyiitiike ʉne, ne Nnyamundʉ ngwisa kʉmmwitɨkɨla nkyeni mbandʉmi baa Kyala.
8 E digo-vos que todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Looli ʉmundʉ gwesa ʉjʉ ikʉngaana nkyeni mmbandʉ, ʉjo ngwisa kʉnkaana nkyeni mbandʉmi baa Kyala.
9 mas quem me negar diante dos homens, será negado diante dos anjos de Deus.
10 Ʉmundʉ gwesa ʉjʉ ikʉntʉka Nnyamundʉ abagiile ʉkʉhobokeligwa. Looli ʉjʉ ikʉntʉka Mbepo Mwikemo, atikwisa kʉhobokeligwa.
10 E a todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do homem, isso lhe será perdoado; mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo, não lhe será perdoado.
11 “Bo bikʉbatwala mu sinagogi, kʉ bakʉlʉmba na kʉ balagɨli, mulɨngiipaakɨsyaga ɨsya kwamula pamo ɨsya kʉjoba,
11 Quando, pois, vos levarem às sinagogas, aos magistrados e às autoridades, não estejais solícitos de como ou do que haveis de responder, nem do que haveis de dizer.
12 paapo Mbepo Mwikemo ikʉbamanyisyaga akabalɨlo kalakala ɨsya kʉjoba.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará na mesma hora o que deveis dizer.
13 Ʉmundʉ jʉmo ʉgwa nkɨlʉndɨlo kɨla, alɨnkʉmmbʉʉla Jesu alɨnkʉtɨ, “Gwe Mmanyisi, mmbʉʉle ʉgwamyɨtʉ ʉkʉtɨ aanjabɨle ɨfya pa kɨlɨngo kyɨtʉ.”
13 Disse-lhe alguém dentre a multidão: Mestre, dize a meu irmão que reparte comigo a herança.
14 Jesu alɨnkʉmmwamula alɨnkʉtɨ, “Jo jwani ʉjʉ aambɨɨkile ʉne ʉkʉja ndamuli pamo ʉkʉja njabi gwɨnu?”
14 Mas ele lhe respondeu: Homem, quem me constituiu a mim juiz ou repartidor entre vós?
15 Po alɨnkʉbabʉʉla alɨnkʉtɨ, “Mujege maaso, mungajaga bapafu, paapo ʉbʉʉmi bwa mundʉ bʉtikʉfuma mbwingi bwa tʉndʉ twake.”
15 E disse ao povo: Acautelai-vos e guardai-vos de toda espécie de cobiça; porque a vida do homem não consiste na abundância das coisas que possui.
16 Po alɨnkʉbabʉʉla ɨkɨfwanikɨsyo ɨkɨ alɨnkʉtɨ, “Aalipo ʉnkabi jʉmo, ʉjʉ ʉngʉnda gwake gwalyelile.
16 Propôs-lhes então uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produzira com abundância;
17 Alɨnkwinogona mu ndumbula jaake alɨnkʉtɨ, ‘Kalɨ, mbombe ɨfiki? Apa ngaja nʉ bʉjo ʉbwa kʉbɨɨkamo ɨfi ngʉtondolaga.’
17 e ele arrazoava consigo, dizendo: Que farei? Pois não tenho onde recolher os meus frutos.
18 Po alɨnkʉtɨ, ‘Ngʉbomba bo ʉlʉ, ngʉpangʉla ɨndamba syangʉ nʉ kʉjenga ɨndamba ɨsingi ɨnywamu ʉkʉkɨndapo. Ʉmo mo muno ngʉbɨɨka ʉntondolo gwangʉ goosa nʉ tʉndʉ twangʉ.
18 Disse então: Farei isto: derribarei os meus celeiros e edificarei outros maiores, e ali recolherei todos os meus cereais e os meus bens;
19 Po ngwibʉʉlaga jʉjʉʉne ngʉtɨgɨ, “Ʉlɨ nʉ tʉndʉ twingi ʉtʉnunu ʉtʉ gwibɨɨkiile, ʉtwa kʉkʉtʉʉla ɨfyɨnja fingi. Tengaanaga, ʉlyege nʉ kʉnwa, ʉsaalege.” ’
19 e direi à minha alma: Alma, tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe, regala-te.
20 Looli Kyala alɨnkʉmmbʉʉla alɨnkʉtɨ, ‘Gwe nkonyofu ʉgwe! Kʉfwa ɨkɨlo ɨkɨ! Po ʉtʉndʉ ʉtʉ gwibɨɨkiile, tukʉjaga twani?’
20 Mas Deus lhe disse: Insensato, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 “Bo sikʉjaga bo ʉlo kʉ mundʉ gwesa ʉjʉ ikwilʉndɨkɨla ɨkyʉma, kɨsita kʉbomba ɨsi ikʉlonda Kyala.”
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros, e não é rico para com Deus.
22 Po Jesu alɨnkʉbabʉʉla abafundigwa baake alɨnkʉtɨ, “Kʉnongwa ɨjo nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, mulɨngapaasyaga ɨsya bʉʉmi bwɨnu, ʉkʉtɨ mukʉlyaga ɨfiki, pamo ɨmibɨlɨ gyɨnu, ʉkʉtɨ mukʉfwalaga ɨfiki.
22 E disse aos seus discípulos: Por isso vos digo: Não estejais ansiosos quanto à vossa vida, pelo que haveis de comer, nem quanto ao corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Paapo ʉbʉʉmi bʉkʉlʉmba ʉkʉkɨnda ɨfindʉ, nʉ mbɨlɨ nkʉlʉmba ʉkʉkɨnda ɨmyenda.
23 Pois a vida é mais do que o alimento, e o corpo mais do que o vestuário.
24 Amwinogone amakʉngʉʉlʉ. Gatikʉbyala nʉ kʉtondola, gakaja nɨ ndamba pamo ʉbʉjo ʉbwa kʉbɨɨkamo, leelo Kyala ikʉgaswɨla. Bʉle, ʉmwe mukaja bapala ʉkʉsikɨnda ɨnjʉni ɨsyo?
24 Considerai os corvos, que não semeiam nem ceifam; não têm despensa nem celeiro; contudo, Deus os alimenta. Quanto mais não valeis vós do que as aves!
25 “Akajako najʉmo pakatɨ pamyɨnu ʉjʉ abagiile ʉkongelapo ʉbʉʉmi bwake nalɨnga isikʉ lɨmo, kʉ njɨla jaa kʉpaasya ɨsya bʉʉmi bwake.
25 Ora, qual de vós, por mais ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Lɨnga mukabagɨla ʉkʉbomba akandʉ akanandɨ bo ako, fiki mukwipaakɨsya kʉ singi?
26 Porquanto, se não podeis fazer nem as coisas mínimas, por que estais ansiosos pelas outras?
27 “Mukeete ʉbʉlenge muno bukʉkʉlɨla. Bʉtikʉbomba ɨmbombo pamo ʉkwisonela ɨmyenda. Looli nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, joope ʉmalafyale Solomoni mbʉsisya bwake boosa, akaafwelemo kanunu bo ʉbʉlenge ʉbo!
27 Considerai os lírios, como crescem; não trabalham, nem fiam; contudo vos digo que nem mesmo Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como um deles.
28 Po lɨnga Kyala ikʉbʉfwɨka kanunu bo ʉlʉ ʉbʉlenge bwa ndiisʉ, ʉbʉ bʉlipo ʉmwisyʉgʉ, looli kɨlaabo bukʉsopigwa mmooto, bʉle atikʉkɨndapo ʉkʉbafwɨka, mwe baa lwitɨko ʉlʉnandɨ ʉmwe?
28 Se, pois, Deus assim veste a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais vós, homens de pouca fé?
29 “Po mulɨngapaasyaga ʉkʉtɨ mukʉlyaga ɨfiki, pamo mukʉnwaga ɨfiki, kangɨ mulɨngajaga nʉ lʉtende kʉnongwa jaa ɨsyo.
29 Não procureis, pois, o que haveis de comer, ou o que haveis de beber, e não andeis preocupados.
30 Paapo abandʉ aba bakammanya Kyala, bikwijʉʉla ʉkʉtʉlonda ʉtʉndʉ ʉto toosa, looli ʉGwiseemwe ʉgwa kʉmwanya ameenye ʉkʉtɨ ʉmwe mukʉlonda ʉto!
30 Porque a todas estas coisas os povos do mundo procuram; mas vosso Pai sabe que precisais delas.
31 Looli ʉmwe mubʉlondege ʉBʉnyafyale bwa Kyala, po nɨ singi syosa ikʉbongelapo.”
31 Buscai antes o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 “Mulɨngatiilaga, mwe baa nkatiimo akanandɨ, paapo ʉGwiseemwe iikyeliile ʉkʉbapa ʉBʉnyafyale bwake.
32 Não temas, ó pequeno rebanho! porque a vosso Pai agradou dar-vos o reino.
33 Mʉʉlɨsye ɨfi mulɨ nafyo, mubapepo abalondo. Ʉko ko kʉbɨɨka ɨndalama mfinyambɨ ɨfi fitikʉkʉʉlʉpa, ko kwibɨɨkɨla ɨkyʉma kʉmwanya ɨkɨ kɨtikʉmalɨka, kʉno ʉnhɨɨji atikʉsegelelako, na majenje gatikoonanga.
33 Vendei o que possuís, e dai esmolas. Fazei para vós bolsas que não envelheçam; tesouro nos céus que jamais acabe, aonde não chega ladrão e a traça não rói.
34 Kʉno mukʉbɨɨka ɨkyʉma kyɨnu, ko kʉno nɨ ndumbula syɨnu sikʉjaga.”
34 Porque, onde estiver o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 “Mwitendekesye ngaani akabalɨlo koosa kʉlɨ syosa ɨsi sikʉboneka, nɨ nyaale syɨnu syakege.
35 Estejam cingidos os vossos lombos e acesas as vossas candeias;
36 Mujege bo ababombeli aba bikʉnnguulɨla ʉntwa gwabo ʉkʉgomoka ʉkʉfuma kʉ lʉsekelo. Bo afikile nʉ kʉkungʼunda kʉ lwigi, biise bammwigʉlɨle nakalɨnga.
36 e sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, quando houver de voltar das bodas, para que, quando vier e bater, logo possam abrir-lhe.
37 Aasikʉja kanunu kʉ babombeli aba ʉntwa gwabo bo iisile, ikʉbaaga balɨ maaso. Nalooli nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, ʉmwene ikwitendekesya nʉ kʉbakoolela ʉkʉtɨ batʉʉgale, ikʉbategelekesya ɨfindʉ, nʉ kʉbabombela bo bikʉlya.
37 Bem-aventurados aqueles servos, aos quais o senhor, quando vier, achar vigiando! Em verdade vos digo que se cingirá, e os fará reclinar-se à mesa e, chegando-se, os servirá.
38 Po aasikʉja kanunu kʉ babombeli abo, ʉntwa gwabo lɨnga ikʉbaaga balɨ maaso, nalɨnga ikwisa pakɨlo pakatɨ, pamo kʉbʉkye.
38 Quer venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 “Musyaganie ɨsi ʉkʉtɨ, lɨnga ʉmwene nyumba aamanyaga akabalɨlo aka ʉnhɨɨji ikwisa, ngalɨ ikʉja maaso, akaabagiile ʉkʉjɨleka ɨnyumba jaake ʉkʉpangʉligwa.
39 Sabei, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora havia de vir o ladrão, vigiaria e não deixaria minar a sua casa.
40 Na nuumwe mwitendekesyege, paapo Nnyamundʉ ikwisa pakabalɨlo aka mutikʉsʉʉbɨla.”
40 Estai vós também apercebidos; porque, numa hora em que não penseis, virá o Filho do homem.
41 Po Peeteli alɨnkʉnndaalʉʉsya alɨnkʉtɨ, “Gwe Ntwa, ɨkɨfwanikɨsyo ɨkɨ, kʉtʉbʉʉla twibeene pamo abandʉ boosa?”
41 Então Pedro perguntou: Senhor, dizes essa parábola a nós, ou também a todos?
42 ɄNtwa alɨnkʉtɨ, “Po jo jwani mwɨmɨlɨli ʉnsʉʉbɨligwa, ʉgwa mahala? Jo ʉjʉ ʉntwa gwake ikʉmmbɨɨka ʉkwɨmɨlɨla ababombeli banine, ʉkʉbapa ɨfindʉ pakabalɨlo kaake.
42 Respondeu o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, que o Senhor porá sobre os seus servos, para lhes dar a tempo a ração?
43 Aasikʉja kanunu kʉ mbombeli ʉjʉ bo ʉntwa gwake ikwisa, ikʉmmwaga ikʉbomba bo ʉlo.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem o seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Nalooli nikʉbabʉʉla, ikʉmmbɨɨka ʉmbombeli ʉjo ʉkʉja mwɨmɨlɨli gwa tʉndʉ twake toosa.
44 Em verdade vos digo que o porá sobre todos os seus bens.
45 Looli ʉmbombeli jʉla lɨnga ikwijobeesya mu ndumbula ikʉtɨ, ‘Ʉntwa gwangʉ akaabiile ʉkwisa,’ kangɨ lɨnga ikwanda ʉkʉbakoma ababombeli banine, ikʉlya nʉ kʉnwa nʉ kʉgaala,
45 Mas, se aquele servo disser em teu coração: O meu senhor tarda em vir; e começar a espancar os criados e as criadas, e a comer, a beber e a embriagar-se,
46 ʉntwa gwa mbombeli ʉjo ikwisa pi isikʉ ɨlɨ akaasʉʉbɨlaga na pakabalɨlo aka akakamanya. Ikwisa kʉmmbuutania nʉ kʉmmbɨɨka pabʉjo bʉmo na bandʉ aba bakaja bagolofu.
46 virá o senhor desse servo num dia em que não o espera, e numa hora de que não sabe, e cortá-lo-á pelo meio, e lhe dará a sua parte com os infiéis.
47 “Ʉmbombeli ʉjʉ abʉmeenye ʉbwigane bwa ntwa gwake, looli akiitendekesya pamo akabomba bo muno ikʉlondela ʉntwa gwake, ʉjo ikwisa kʉkomigwa fiijo.
47 O servo que soube a vontade do seu senhor, e não se aprontou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites;
48 Looli ʉmbombeli ʉjʉ akabʉmanya ʉbwigane bwa ntwa gwake, lɨnga abombile kabiibi, ʉjo ikwisa kʉkomigwa panandɨ. Kʉ mundʉ ʉjʉ apeeliigwe twingi, ʉjo ikwisa kʉmeleligwaga twingi. Kʉlɨ ʉjʉ apeeliigwe ʉkʉlɨndɨlɨla fingi, fikwisa kʉlondigwaga ɨfingi ʉkʉkɨndapo.”
48 mas o que não a soube, e fez coisas que mereciam castigo, com poucos açoites será castigado. Daquele a quem muito é dado, muito se lhe requererá; e a quem muito é confiado, mais ainda se lhe pedirá.
49 “Niisile pakiisʉ apa ʉkwasya ʉmooto, naalondaga fiijo ngalɨ gwakile!
49 Vim lançar fogo à terra; e que mais quero, se já está aceso?
50 Ndɨ nɨ ngʉbɨlo ɨsya kʉkʉbɨlwa, ngʉtaamigwa mu ndumbula jangʉ mpaka simalɨke!
50 Há um batismo em que hei de ser batizado; e como me angustio até que venha a cumprir-se!
51 Baatɨ, mukʉtɨ niisile nkiisʉ ʉkʉtwala ʉlʉtengaano? Hɨmma! Nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, niisile ʉkʉtwala ʉkʉtapʉkana.
51 Cuidais vós que vim trazer paz à terra? Não, eu vos digo, mas antes dissensão:
52 Ʉkʉfuma ʉlʉ, nnyumba jɨmo bikʉjangamo abandʉ bahaano aba batapʉkeene. Abandʉ batatʉ bikʉtapʉkanaga na bandʉ babɨlɨ, kangɨ abandʉ babɨlɨ bikʉtapʉkanaga na bandʉ batatʉ.
52 pois daqui em diante estarão cinco pessoas numa casa divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Ʉgwise ikʉtapʉkanaga nʉ mwanaake, joope ʉmwana nʉ gwise. Ʉnna ikʉtapʉkanaga nʉ mwanaake ʉndɨndwana, joope ʉndɨndwana nʉ nna. Ʉnkamwana ʉnkiikʉlʉ ikʉtapʉkanaga nʉ nkasi gwa mwanaake, joope ʉnkasi gwa mwanaake nʉ nkamwana ʉnkiikʉlʉ.”
53 estarão divididos: pai contra filho, e filho contra pai; mãe contra filha, e filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Jesu alɨnkʉbabʉʉla kangɨ abandʉ abaa nkɨlʉndɨlo kɨla, alɨnkʉtɨ, “Lɨnga mukʉlɨbona iibɨngo likʉfyʉka ʉkʉfuma kʉbʉjongelo iisʉba, nakalɨnga mukʉtɨ, ‘Ɨfula jikʉja pakʉtima,’ nalooli jikʉtima.
54 Dizia também às multidões: Quando vedes subir uma nuvem do ocidente, logo dizeis: Lá vem chuva; e assim sucede;
55 Kangɨ lɨnga mukʉgʉbona ʉmbelo gukʉkula ʉkʉfuma ɨkɨbafu kya kwitongo, mukʉtɨ, ‘Gikʉja pakwanda amafuku,’ nalooli sikʉja bo ʉlo.
55 e quando vedes soprar o vento sul dizeis; Haverá calor; e assim sucede.
56 Mwe basyobi ʉmwe! Mumeenye ʉkʉfyagania ɨfimanyilo ɨfya pakiisʉ na mu mpaalanga. Po fiki mutoliigwe ʉkʉlɨngaania ɨsya nkabalɨlo aka?”
56 Hipócritas, sabeis discernir a face da terra e do céu; como não sabeis então discernir este tempo?
57 “Po fiki mukʉtoligwa ʉkʉsyagania ɨsya bʉgolofu?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Lɨnga kʉbʉʉka nʉ ndʉgʉ gwako kʉ ndongi, bo mulɨ mu njɨla gwijʉʉlege ʉkʉtɨ mupɨlɨkɨsanie, ʉkʉtɨ alɨngakʉtwala kʉ ndongi, paapo ʉndongi ikʉkʉtwala kʉ nsikali, ʉnsikali ikʉkʉsopa mu nnyololo.
58 Quando, pois, vais com o teu adversário ao magistrado, procura fazer as pazes com ele no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao meirinho, e o meirinho te lance na prisão
59 Nikʉkʉbʉʉla nikʉtɨ, ʉtikwisa kʉsooka nkatɨ mula mpaka ʉhombe fyosa, ɨfi kʉmeleligwa!”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o derradeiro lepto.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.