Lucas 11
Ʉlwitɨkano Ʉlʉpya (NYY) vs ARA
1 Ɨliisikʉ lɨmo Jesu aalɨ pabʉjo bʉmo iipuutaga. Bo amalile, ʉmfundigwa gwake jʉmo alɨnkʉmmbʉʉla alɨnkʉtɨ, “Gwe Ntwa ʉtʉmanyisye ʉkwipuuta, bo ʉlʉ Johani aabamanyiisye abafundigwa baake.”
1 De uma feita, estava Jesus orando em certo lugar; quando terminou, um dos seus discípulos lhe pediu: Senhor, ensina-nos a orar como também João ensinou aos seus discípulos.
2 Jesu alɨnkʉbabʉʉla alɨnkʉtɨ, “Bo mukwipuuta mutɨgɨ,
2 Então, ele os ensinou: Quando orardes, dizei:
3 Ʉtʉpege kʉkʉtɨ isikʉ ɨfindʉ fyɨtʉ.
3 o pão nosso cotidiano dá-nos de dia em dia;
4 Ʉtʉswege ʉbʉtʉlanongwa bwɨtʉ,
4 perdoa-nos os nossos pecados, pois também nós perdoamos a todo o que nos deve;
5 Po alɨnkʉbabʉʉla alɨnkʉtɨ, “Mbabʉʉle ɨkɨfwanikɨsyo. Ʉmundʉ jʉmo pakatɨ pamyɨnu, ikʉbʉʉka kʉ mmanyaani pakɨlo pakatɨ, ikʉmmbʉʉla ikʉtɨ, ‘Nkamu gwangʉ, ʉngopesye ɨfisyesye fitatʉ.
5 Disse-lhes ainda Jesus: Qual dentre vós, tendo um amigo, e este for procurá-lo à meia-noite e lhe disser: Amigo, empresta-me três pães,
6 Paapo ʉmmanyaani gwangʉ alɨ nɨ njɨla, endile pamyangʉ, leelo ʉne ngaja nɨ findʉ ɨfya kʉmpa.’
6 pois um meu amigo, chegando de viagem, procurou-me, e eu nada tenho que lhe oferecer.
7 Ʉmmanyaani jʉla ikʉmmwamula ikʉtɨ, ‘Ʉngandaamyaga! Niigeeleko kʉ kɨfigo! Ʉne na baanangʉ tʉlambaleele. Ngabagɨla ʉkʉsumuka ʉkʉkʉpapo fimo!’
7 E o outro lhe responda lá de dentro, dizendo: Não me importunes; a porta já está fechada, e os meus filhos comigo também já estão deitados. Não posso levantar-me para tos dar;
8 Nikʉbabʉʉla, atikʉsumuka ʉkʉmpapo ɨfisyesye kʉnongwa jaa bʉmanyaani bwene, looli ikʉsumuka nʉ kʉmpapo fyosa ɨfi ikʉlonda kʉnongwa jaa mmanyaani ikʉʉmɨɨlɨla ʉkʉsʉʉma.
8 digo-vos que, se não se levantar para dar-lhos por ser seu amigo, todavia, o fará por causa da importunação e lhe dará tudo o de que tiver necessidade.
9 “Po nikʉbabʉʉla nikʉtɨ, musʉʉmege, mukʉpeeligwaga; mulondege, mukʉfyagaga; mukungʼundege kʉ lwigi, mukwigʉlɨligwaga.
9 Por isso, vos digo: Pedi, e dar-se-vos-á; buscai, e achareis; batei, e abrir-se-vos-á.
10 Paapo kʉkʉtɨ mundʉ ʉjʉ ikʉsʉʉma, ikʉpeeligwa, ʉjʉ ikʉlonda, ikʉfyaga, joope ʉjʉ ikʉkungʼunda, ikwigʉlɨligwa.
10 Pois todo o que pede recebe; o que busca encontra; e a quem bate, abrir-se-lhe-á.
11 Kalɨ, jo jwani pakatɨ pamyɨnu, ʉjʉ ʉmwanaake ikʉsʉʉma ɨkɨsyesye, ikʉmpapo ɨliibwe? Pamo ikʉsʉʉma ɨɨswɨ, ikʉmpapo ɨnjoka?
11 Qual dentre vós é o pai que, se o filho lhe pedir [pão, lhe dará uma pedra? Ou se pedir] um peixe, lhe dará em lugar de peixe uma cobra?
12 Pamo lɨnga ikʉsʉʉma iifumbɨ, ikʉmpapo kaliisa?
12 Ou, se lhe pedir um ovo lhe dará um escorpião?
13 Po lɨnga ʉmwe mwe babiibi, mumeenye ʉkʉbapapo abaanɨɨnu ʉtʉndʉ ʉtʉnunu, bʉle, Taata ʉgwa kʉmwanya atikʉkɨndɨlɨla ʉkʉbapapo Mbepo Mwikemo aba bikʉnsʉʉma?”
13 Ora, se vós, que sois maus, sabeis dar boas dádivas aos vossos filhos, quanto mais o Pai celestial dará o Espírito Santo àqueles que lho pedirem?
14 Ɨliisikʉ lɨmo, Jesu aajɨkagaga mmundʉ ɨmbepo ɨnyali ɨjɨ jaalɨmpelile ʉkʉsita kʉjoba. Ɨmbepo jɨla bo jɨsookilemo, ʉmundʉ jʉla alɨnkwanda ʉkʉjoba. Ɨkɨlʉndɨlo kya bandʉ baaswigile fiijo.
14 De outra feita, estava Jesus expelindo um demônio que era mudo. E aconteceu que, ao sair o demônio, o mudo passou a falar; e as multidões se admiravam.
15 Looli abandʉ bamo pakatɨ pamyabo balɨnkʉtɨ, “Ikʉsikaga ɨmbepo ɨnyali kʉ maka agaa Belisebuli, ʉnkʉlʉmba gwa mbepo ɨnyali!”
15 Mas alguns dentre eles diziam: Ora, ele expele os demônios pelo poder de Belzebu, o maioral dos demônios.
16 Bamo balɨnkʉnngela Jesu, baalondaga ʉkʉtɨ abombe ɨkiika ʉkʉja kɨmanyilo ʉkʉnangɨsya ʉkʉtɨ atʉmiigwe na Kyala.
16 E outros, tentando-o, pediam dele um sinal do céu.
17 Looli Jesu alɨnkʉsimanya ɨnyiinogono syabo, po alɨnkʉbabʉʉla alɨnkʉtɨ, “Abandʉ abaa mbʉnyafyale bʉmo, lɨnga bikʉsambʉkana, ʉbʉnyafyale ʉbo bukʉfwa. Boope abaa nkɨkolo kɨmo, lɨnga basambʉkeene, ɨkɨkolo ɨkyo kikʉfwa.
17 E, sabendo ele o que se lhes passava pelo espírito, disse-lhes: Todo reino dividido contra si mesmo ficará deserto, e casa sobre casa cairá.
18 Lɨnga ʉbʉlongosi bwa Seetano bʉsambʉkeene, po bʉkabagɨla ʉkwɨma. Ngʉlɨjoba ɨlyo paapo mukʉtɨ ngʉsikaga ɨmbepo ɨnyali kʉ maka agaa Belisebuli.
18 Se também Satanás estiver dividido contra si mesmo, como subsistirá o seu reino? Isto, porque dizeis que eu expulso os demônios por Belzebu.
19 Lɨnga mukʉtɨ ʉne ngʉsikaga ɨmbepo ɨnyali kʉ maka agaa Belisebuli, abafundigwa bɨɨnu bikʉsikaga kʉ maka gaani? Abafundigwa bɨɨnu bikʉjaga balamuli bɨɨnu.
19 E, se eu expulso os demônios por Belzebu, por quem os expulsam vossos filhos? Por isso, eles mesmos serão os vossos juízes.
20 Looli lɨnga nalooli ngʉsikaga ɨmbepo ɨnyali kʉ maka agaa Kyala, po ʉBʉnyafyale bwa Kyala bʉfikile kʉmyɨnu!
20 Se, porém, eu expulso os demônios pelo dedo de Deus, certamente, é chegado o reino de Deus sobre vós.
21 “Ʉmundʉ ʉgwa maka, lɨnga alɨ nɨ filwɨlo kangɨ ikʉlɨndɨlɨla ɨnyumba jaake, ɨfyʉma fyake fikʉja kanunu itolo.
21 Quando o valente, bem-armado, guarda a sua própria casa, ficam em segurança todos os seus bens.
22 Looli lɨnga iisile ʉmundʉ ʉgwa maka ʉkʉnkɨnda ʉmwene, ikʉntola, ikʉpoka ɨfilwɨlo fyake fyosa ɨfi aafisʉʉbɨlaga. Kangɨ ikwega ʉtʉndʉ toosa ʉtʉ tʉlimo nnyumba nʉ kʉbajabɨla abangɨ.
22 Sobrevindo, porém, um mais valente do que ele, vence-o, tira-lhe a armadura em que confiava e lhe divide os despojos.
23 Ʉmundʉ gwesa ʉjʉ akaja na niine, ikʉpɨngana na niine, na ʉjʉ atikʉbʉngaania pamopeene na niine, ikʉbalania.”
23 Quem não é por mim é contra mim; e quem comigo não ajunta espalha.
24 “Ɨmbepo ɨnyali bo jikʉsooka mmundʉ, jikʉbʉʉka ndʉngalangala kʉkʉlonda ʉbʉjo bwa kʉtʉʉsya, jɨtikʉbwaga. Po jikʉjoba jikʉtɨ, ‘Ngʉgomokelako kʉla kʉ nyumba jangʉ, kʉno naaliko.’
24 Quando o espírito imundo sai do homem, anda por lugares áridos, procurando repouso; e, não o achando, diz: Voltarei para minha casa, donde saí.
25 Lɨnga jɨgomwike, jikwaga ɨnyumba jɨpyagɨliigwe nʉ kʉtendekesigwa kanunu.
25 E, tendo voltado, a encontra varrida e ornamentada.
26 Po jikʉbʉʉka kʉkʉsyega ɨmbepo ɨnyali ɨsingi ihaano na ibɨlɨ, ɨsi mbiibi ʉkʉjɨkɨndapo ɨjeene. Ɨmbepo ɨsyo syosa sikwingɨla nʉ kʉtʉʉgala mmundʉ ʉjo. Po akajɨɨlo kaa mundʉ ʉjo kikʉja kabiibi ʉkʉkɨnda ʉlʉtasi.”
26 Então, vai e leva consigo outros sete espíritos, piores do que ele, e, entrando, habitam ali; e o último estado daquele homem se torna pior do que o primeiro.
27 Jesu bo ikʉjoba ɨsyo, ʉnkiikʉlʉ jʉmo nkɨlʉndɨlo kɨla, alɨnkʉlaata ʉkʉjoba alɨnkʉtɨ, “Asajiigwe ʉnkiikʉlʉ ʉjʉ aakʉpaapile nʉ kʉkongesya!”
27 Ora, aconteceu que, ao dizer Jesus estas palavras, uma mulher, que estava entre a multidão, exclamou e disse-lhe: Bem-aventurada aquela que te concebeu, e os seios que te amamentaram!
28 Looli Jesu alɨnkwamula alɨnkʉtɨ, “Basajiigwe ʉkʉkɨndapo aba bikʉlɨpɨlɨka nʉ kʉlɨbombela iisyʉ lya Kyala!”
28 Ele, porém, respondeu: Antes, bem-aventurados são os que ouvem a palavra de Deus e a guardam!
29 Abandʉ bo bikongelela ʉkʉbʉngaana, Jesu alɨnkʉtɨ, “Ʉmwe mulɨ batʉlanongwa mukiigana ʉkʉmmanya Kyala! Ʉkeetege mukʉsʉʉma ɨkɨmanyilo! Mutikʉpeeligwa ɨkɨmanyilo nakɨmo, looli kyene ɨkɨmanyilo ɨkya nkunguluka Joona.”
29 Como afluíssem as multidões, passou Jesus a dizer: Esta é geração perversa! Pede sinal; mas nenhum sinal lhe será dado, senão o de Jonas.
30 Bo ʉlwa Joona aalɨ kɨmanyilo kʉ bandʉ baa nkaaja akaa mu Ninibe, bʉbʉʉbo Nnyamundʉ ikʉjaga kɨmanyilo kʉ bandʉ baa nkabalɨlo aka.
30 Porque, assim como Jonas foi sinal para os ninivitas, o Filho do Homem o será para esta geração.
31 “Pi isikʉ lya bʉlongi, ʉmalafyale ʉnkiikʉlʉ ʉgwa kwitongo ikwisa kwɨma ʉkʉbabʉʉla mwe bandʉ baa nkabalɨlo aka, ʉkʉtɨ mulɨ babiibi. Ʉmwene aafumile nkiisʉ kya kʉbʉtali, aaliisile kʉkʉpɨlɨkɨsya amasyʉ gaa mahala agaa Solomoni. Apa lɨɨlɨno alipo ʉnkʉlʉmba ʉkʉnkɨnda Solomoni!
31 A rainha do Sul se levantará, no Juízo, com os homens desta geração e os condenará; porque veio dos confins da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. E eis aqui está quem é maior do que Salomão.
32 Pi isikʉ lya bʉlongi, boope abandʉ abaa mu Ninibe bikwisa kwɨma ʉkʉbabʉʉla, mwe bandʉ baa nkabalɨlo aka, ʉkʉtɨ mulɨ babiibi, paapo Joona bo alʉmbɨliile ɨliisyʉ lya Kyala kʉmyabo, baapɨndwike. Apa lɨɨlɨno alipo ʉnkʉlʉmba ʉkʉnkɨnda Joona!”
32 Ninivitas se levantarão, no Juízo, com esta geração e a condenarão; porque se arrependeram com a pregação de Jonas. E eis aqui está quem é maior do que Jonas.
33 “Akajako ʉmundʉ ʉjʉ ikwasya ɨnyaale nʉ kʉjɨfisa pamo ʉkʉjɨkupɨkɨla nɨ kiibo. Looli ikʉjɨbɨɨka pa kɨkolela nyaale, ʉkʉtɨ abandʉ bo bikwingɨla, bagʉbonege ʉndangalɨla.
33 Ninguém, depois de acender uma candeia, a põe em lugar escondido, nem debaixo do alqueire, mas no velador, a fim de que os que entram vejam a luz.
34 Amaaso gaako gafwene bo ʉlwa nyaale ɨjɨ jikʉgʉmulɨkɨla ʉmbɨlɨ gwako. Amaaso gaako lɨnga galɨ kanunu, po ʉmbɨlɨ gwako goosa gukʉja nʉ ndangalɨla. Looli lɨnga amaaso gaako mabine, po ʉmbɨlɨ gwako gukʉja nɨ ngiisi.
34 São os teus olhos a lâmpada do teu corpo; se os teus olhos forem bons, todo o teu corpo será luminoso; mas, se forem maus, o teu corpo ficará em trevas.
35 Po ʉje maaso, ʉndangalɨla ʉgʉ gʉlimo nkatɨ mmyako, gʉlɨngasanuka ʉkʉja ngiisi!
35 Repara, pois, que a luz que há em ti não sejam trevas.
36 Lɨnga ʉmbɨlɨ gwako goosa gwiswile ʉndangalɨla, kɨsita kʉja nɨ ngiisi napamo, apo ʉndangalɨla gukʉjaga poosa, bo ʉlwa nyaale ɨjɨ jikʉkʉmulɨka fiijo.”
36 Se, portanto, todo o teu corpo for luminoso, sem ter qualquer parte em trevas, será todo resplandecente como a candeia quando te ilumina em plena luz.
37 Jesu bo ajobile amasyʉ ago, ʉMfalisai jʉmo alɨnkʉnsʉʉma ʉkʉtɨ abʉʉke kʉmyake akalyemo. Po Jesu alɨnkʉbʉʉka, alɨnkʉtʉʉgala pakʉlya ɨfindʉ.
37 Ao falar Jesus estas palavras, um fariseu o convidou para ir comer com ele; então, entrando, tomou lugar à mesa.
38 ɄMfalisai jʉla aaswigile bo ammbwene Jesu ikʉlya kɨsita kʉsugusula bo muno bikʉlondeligwa ʉkʉsugusula aBajuuta.
38 O fariseu, porém, admirou-se ao ver que Jesus não se lavara primeiro, antes de comer.
39 Po ʉNtwa alɨnkʉmmbʉʉla alɨnkʉtɨ, “Ʉmwe mwe Bafalisai, mukʉsuka munyuma ɨndeko nɨ mbaale, looli nkatɨ mu ndumbula syɨnu, mwiswile ʉbʉʉfi nʉ bʉbiibi.
39 O Senhor, porém, lhe disse: Vós, fariseus, limpais o exterior do copo e do prato; mas o vosso interior está cheio de rapina e perversidade.
40 Mwe bakonyofu ʉmwe! Ʉjʉ aabʉmbile panja, akaja jo ʉjʉ aabʉmbile na nkatɨ?
40 Insensatos! Quem fez o exterior não é o mesmo que fez o interior?
41 Po mubatʉʉlege abalondo nɨ ndumbula syɨnu syosa, po fyosa fikwelʉsigwa.
41 Antes, dai esmola do que tiverdes, e tudo vos será limpo.
42 “Ahɨɨli ʉmwe mwe Bafalisai! Paapo mukʉnsookesya Kyala ɨfya pi ilongo, ʉkʉfuma mfilʉngo ɨfya findʉ na maseeke. Looli mulekile ɨsya bʉgolofu nɨ sya lʉgano lwa Kyala. Mukʉlondigwa ʉkʉsibomba ɨsya bʉgolofu nʉ lʉgano, kɨsita kʉleka ʉkʉsoosya ɨfya pi ilongo.
42 Mas ai de vós, fariseus! Porque dais o dízimo da hortelã, da arruda e de todas as hortaliças e desprezais a justiça e o amor de Deus; devíeis, porém, fazer estas coisas, sem omitir aquelas.
43 Ahɨɨli ʉmwe mwe Bafalisai! Paapo mwiganile ʉkʉtʉʉgala pa fikota ɨfya bɨɨmɨkigwa mu ngomaano, nʉ kʉtɨ abandʉ babaponiege kʉ lwɨmɨko mu sokoni.
43 Ai de vós, fariseus! Porque gostais da primeira cadeira nas sinagogas e das saudações nas praças.
44 Ahɨɨli kʉmyɨnu! Paapo mufwene na mapʉmba aga gakaja nɨ kɨmanyilo, abandʉ bikwenda pamwanya pa mapʉmba ago kɨsita kʉmanya.”
44 Ai de vós que sois como as sepulturas invisíveis, sobre as quais os homens passam sem o saber!
45 Ʉmmanyisi jʉmo ʉgwa ndagɨlo sya Moose alɨnkʉtɨ, “Gwe Mmanyisi, ʉkʉjoba bo ʉlo, kʉtʉjoba kabiibi nuuswe, twe bamanyisi baa ndagɨlo sya Moose.”
45 Então, respondendo um dos intérpretes da Lei, disse a Jesus: Mestre, dizendo estas coisas, também nos ofendes a nós outros!
46 Jesu alɨnkʉmmwamula alɨnkʉtɨ, “Na nuumwe mwe bamanyisi baa ndagɨlo sya Moose, ahɨɨli! Paapo mukʉbatwɨka abandʉ ɨfitwalo ɨfisito ʉkʉpɨmbigwa. Kangɨ ʉmwe mutikʉbatʉʉlapo ʉkʉpɨmba, koope nʉ kʉpalamaasyapo nɨ nyoobe syɨnu!
46 Mas ele respondeu: Ai de vós também, intérpretes da Lei! Porque sobrecarregais os homens com fardos superiores às suas forças, mas vós mesmos nem com um dedo os tocais.
47 “Ahɨɨli kʉmyɨnu! Paapo mukʉjenga amapʉmba gaa bakunguluka, aba baagogiigwe na biisʉkʉlʉ bɨɨnu!
47 Ai de vós! Porque edificais os túmulos dos profetas que vossos pais assassinaram.
48 Apo mukʉnangɨsya ʉkʉtɨ mukwitɨkana na ɨsi abiisʉkʉlʉ bɨɨnu baasibombile. Paapo abeene baabagogile abakunguluka, po ʉmwe mukʉjenga amapʉmba!
48 Assim, sois testemunhas e aprovais com cumplicidade as obras dos vossos pais; porque eles mataram os profetas, e vós lhes edificais os túmulos.
49 “Fyobeene Kyala ʉmwene mahala aatile, ‘Nikʉbatʉma abakunguluka na batʉmigwa kʉmyabo, bamo bikwakʉbagoga, abangɨ bikwakʉbafunda nɨ ngʉbɨlo.’
49 Por isso, também disse a sabedoria de Deus: Enviar-lhes-ei profetas e apóstolos, e a alguns deles matarão e a outros perseguirão,
50 Kʉnongwa ɨjo abandʉ baa nkabalɨlo aka bikwisa kʉlongigwa kʉnongwa jaa bakunguluka boosa aba baagogiigwe, ʉkʉfuma kʉbwandɨlo bwa kiisʉ,
50 para que desta geração se peçam contas do sangue dos profetas, derramado desde a fundação do mundo;
51 ʉkʉfuma ʉkʉgogigwa Aabeli, mpaka apa aagogiigwe Sakalija, ʉjʉ aagogiigwe mu tempeli pakatɨ pa Pabwikemo na pa kɨgemo. Nalooli nikʉbabʉʉla, abandʉ abaa nkabalɨlo aka bikwisa kʉlongigwa kʉnongwa jaa ɨsyo syosa.
51 desde o sangue de Abel até ao de Zacarias, que foi assassinado entre o altar e a casa de Deus. Sim, eu vos afirmo, contas serão pedidas a esta geração.
52 “Ahɨɨli mwe bamanyisi baa ndagɨlo sya Moose! Paapo musigiile ɨnjɨla jaa bandʉ ʉkʉmmanya Kyala. Na nuumwe mukammanya, kangɨ mubasigiile aba bikʉlonda ʉkʉmmanya.”
52 Ai de vós, intérpretes da Lei! Porque tomastes a chave da ciência; contudo, vós mesmos não entrastes e impedistes os que estavam entrando.
53 Jesu bo asookilemo nnyumba jaa Mfalisai jʉla, aBafalisai na bamanyisi baa ndagɨlo sya Moose balɨnkwanda ʉkʉmpɨnga fiijo nʉ kʉnndaalʉʉsya Jesu sii nyingi itolo,
53 Saindo Jesus dali, passaram os escribas e fariseus a argui-lo com veemência, procurando confundi-lo a respeito de muitos assuntos,
54 kʉnongwa jaa kʉntega, ʉkʉtɨ pamo bankole mbʉjobi bwake.
54 com o intuito de tirar das suas próprias palavras motivos para o acusar.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.