Atos 27
Ʉlwitɨkano Ʉlʉpya (NYY) vs NVT
1 Po bo situmuliigwe nʉ bʉlongosi bwa Balooma ʉkʉtɨ tukwipaka mu sitima ʉkʉbʉʉka kʉ Looma, nkiisʉ ɨkya Italija, balɨnkʉmmbɨɨka Paʉli na bapinyigwa abangɨ mmaboko gaa ndongosi jʉmo ʉgwa basikali, ɨngamu jaake Julio, ʉgwa kɨbugutɨla kya basikali ɨkɨ ɨngamu jaake bikʉtɨ Agusiti.
1 Quando chegou a hora, zarpamos para a Itália. Paulo e muitos outros prisioneiros foram colocados sob a guarda de um oficial romano chamado Júlio, capitão do Regimento Imperial.
2 Po tʉlɨnkwipakɨla mu sitima ɨjaa kʉfuma kʉ Atilamiti, ɨjɨ jaajaga pakwenda ntwaja ʉtwa kʉmbalɨ kʉ nyanja, ʉtwa mu Asija. Tʉlɨnkʉsookapo pamopeene na Alisitaliko, ʉmundʉ ʉgwa mu Tesaloniki nkiisʉ ɨkya mu Maketonija.
2 Aristarco, um macedônio de Tessalônica, nos acompanhou. Partimos num navio que tinha vindo do porto de Adramítio, no litoral noroeste da província da Ásia. Estavam previstas diversas paradas em portos ao longo da costa.
3 Kɨlaabo kyake twafikile mu Sitoni. Julio aalɨmmbombiile kanunu fiijo Paʉli, aalɨmmwitɨkiisye ʉkwaganila na bamanyaani baake, ʉkʉtɨ bampepo ɨfi ikʉlonda.
3 No dia seguinte, quando ancoramos em Sidom, Júlio demonstrou bondade a Paulo permitindo-lhe que desembarcasse para visitar amigos e receber ajuda material deles.
4 Ʉkʉfuma ʉko twasookileko nɨ sitima, twalyendile kʉlʉʉlʉ kʉ lʉsʉngo lwa mu Saipulasi, ʉkʉgwepʉka ʉmbelo ʉgʉ gwakulaga ʉkwisa kʉmyɨtʉ.
4 Quando partimos de lá, fomos costeando a ilha de Chipre, devido aos ventos contrários que tornavam difícil manter o rumo.
5 Bo tʉlobwike ɨnyanja ʉlʉbafu ʉlwa mu Kilikija na mu Pamfilija, tʉlɨnkʉfika mu Mila nkiisʉ ɨkya mu Likija.
5 Prosseguindo por mar aberto, passamos pelo litoral da Cilícia e da Panfília, chegando a Mirra, na província de Lícia.
6 Ʉko Julio ʉndongosi gwa basikali, alɨnkʉjaaga ɨsitima ɨjɨngɨ ɨjɨ jaafumile kʉ Alikisandalija, jaabʉʉkaga kʉ Italija, alɨnkʉtʉpakɨla mula.
6 Ali, o oficial no comando encontrou um navio egípcio de Alexandria que estava de partida para a Itália e nos fez embarcar.
7 Twalyendile panandɨ panandɨ amasikʉ mingi, twafikile nʉ bʉtolwe kɨfuki na mu Nito. Paapo ʉmbelo gwatʉpɨngaga, twatoliigwe ʉkʉlongola kʉno twalondaga ʉkwenda, twalyendile kʉmbalɨ kʉkɨbafu kya kʉbʉsookelo ɨkya ndʉsʉngo lwa mu Kileti, pabʉjo ʉbʉ ɨngamu jaake bikʉtɨ mu Salimoni.
7 Navegamos vagarosamente por vários dias e, depois de muita dificuldade, nos aproximamos de Cnido. Por causa dos ventos contrários, atravessamos para Creta, acompanhando o litoral menos exposto da ilha, defronte ao cabo de Salmona.
8 Twalyendile panandɨ panandɨ nʉ bʉtolwe mumbalɨ mu nyanja, tʉlɨnkʉfika pabʉjo bʉmo ʉbwa kwɨmapo ɨsitima ʉbʉ bikʉtɨ ʉBʉjo ʉBʉnunu, kɨfuki na mu Laseja.
8 Costeamos a ilha com grande esforço, até que chegamos a Bons Portos, perto da cidade de Laseia.
9 Twalyendile amasikʉ mingi ʉkʉfika apa. Po ɨnjɨla jaa kwenda ɨsitima jaalɨ mbalapala, paapo akabalɨlo akaa mbelo ʉnkalɨ kaafikile. Po Paʉli alɨnkʉbasoka alɨnkʉtɨ,
9 Havíamos perdido muito tempo. As condições climáticas estavam se tornando perigosas para a navegação, pois se aproximava o fim do outono, e Paulo tratou dessa questão com os oficiais do navio.
10 “Mwe banyambala ʉmwe, ngʉjɨbona ɨnjɨla ɨjɨ ʉkʉtɨ jikʉja nʉ loonangɨko, ndɨnkʉtɨ fyene ɨfitwalo nɨ sitima, looli boope nʉ bʉʉmi bwɨtʉ.”
10 Disse ele: “Senhores, se prosseguirmos, vejo que teremos problemas adiante. Haverá grande prejuízo para o navio e para a carga, e perigo para nossa vida”.
11 Looli ʉndongosi jʉla ʉgwa basikali, aasiitiike ɨsi aabʉʉliigwe nʉ mwendesya sitima nʉ mwene sitima, ʉkʉkɨnda ɨnongwa ɨsi aabʉʉliigwe na Paʉli.
11 Mas o oficial encarregado dos prisioneiros deu mais ouvidos ao capitão e ao proprietário do navio que a Paulo.
12 Paapo pabʉjo bʉla ʉbwa kwɨmapo ɨsitima bʉkaalɨ bʉnunu akabalɨlo akaa mbelo, bingi baaliitɨkeene ʉkʉsookako kʉla. Baasʉʉbɨlaga ʉkʉfika pabʉjo bʉmo mu Kileti ʉbʉ bikʉtɨ Foiniki, ʉbʉjo ʉbo bwa kwɨmapo ɨsitima bʉnunu, ʉkʉtɨ bakatʉʉgalege kʉla akabalɨlo akaa mapepo.
12 E, uma vez que Bons Portos era uma enseada aberta, um péssimo lugar para passar o inverno, a maioria da tripulação desejava ir a Fenice, que ficava mais adiante na costa de Creta, e passar o inverno ali. Fenice era um bom porto, com abertura apenas para o sudoeste e o noroeste.
13 Iisikʉ lɨmo ʉmbelo gwa kwitongo gʉlɨnkwanda ʉkʉkula panandɨ. Bo bagʉbwene baalyagile ʉkʉtɨ babagiile ʉkʉfika kʉno bikʉbʉʉka, balɨnkʉjɨfyʉsya ɨngimu, po balɨnkʉsookapo, balɨnkwendelela nɨ njɨla mumbalɨ ndʉsʉngo lwa mu Kileti.
13 Quando um vento leve começou a soprar do sul, os marinheiros pensaram que conseguiriam chegar lá a salvo. Por isso, levantaram âncora e foram costeando Creta.
14 Bo kakɨndile akabalɨlo akapimba, gwakulile ʉmbelo ʉnkalɨ ʉkʉfuma kʉlʉʉlʉ kʉbʉsookelo, gwakulile ʉkʉfuma ndʉsʉngo.
14 Mas o tempo mudou de repente, e um vento com força de furacão, chamado Nordeste, soprou sobre a ilha e nos empurrou para o mar aberto.
15 Twatoliigwe ʉkʉjɨlongosya ɨsitima ʉkʉbʉʉka kʉno ʉmbelo gwafumaga. Po twajɨlekile ʉkʉtɨ jeegigwege itolo nʉ mbelo.
15 Como os marinheiros não conseguiam manobrar o navio para ficar de frente para o vento, desistiram e deixaram que fosse levado pela tempestade.
16 Bo tukwenda mbɨbɨmbɨbɨ kʉmbalɨ kʉ lʉsʉngo ʉlʉnandɨ ʉlwa mu Kaʉta, ʉlʉ lwatʉpapɨlɨlaga kʉ mbelo, kʉ bʉtolwe fiijo twalɨponiisye ibooti ɨlya kʉtʉʉla abandʉ.
16 Navegamos pelo lado menos exposto de uma pequena ilha chamada Cauda, onde, com muito custo, conseguimos içar para bordo o barco salva-vidas que viajava rebocado.
17 Ababombi abaa mu sitima baalɨkwabiile ibooti nkatɨ mu sitima, balɨnkʉjɨpinya ɨsitima nʉ lʉgoje paasi. Paapo baatiilaga ʉkwikola mu nsanga ʉgwa mu Siliti, balɨnkʉsulusya ɨngimu ʉkʉtɨ ɨsitima jɨlɨngabopaga fiijo, balɨnkʉjɨleka jikʉgutigwa nʉ mbelo.
17 Então os marinheiros amarraram cordas em volta do casco do navio para reforçá-lo. Temiam ser arrastados para os bancos de areia de Sirte, diante do litoral africano, por isso baixaram a âncora flutuante para desacelerar o navio e deixaram que fosse levado pelo vento.
18 Kɨlaabo kyake ɨnyanja bo jikwendelela ʉkʉsambʉka fiijo, balɨnkwanda ʉkʉtaaga ɨfitwalo mu nyanja.
18 No dia seguinte, como ventos com força de vendaval continuavam a castigar o navio, a tripulação começou a lançar a carga ao mar.
19 Iisikʉ lya bʉtatʉ, balɨnkʉsopa na maboko gaabo ɨfibombelo fya sitima mu nyanja.
19 No terceiro dia, removeram até mesmo parte do equipamento do navio e o jogaram fora.
20 Tʉkaajɨmeenye ɨnjɨla jɨɨtʉ paapo twatoliigwe ʉkʉlɨbona iisʉba pamo ɨndondwa kʉ masikʉ mingi, nɨ nyanja jaalyendeliile ʉkʉsambʉka fiijo. Po abandʉ boosa mu sitima ʉlʉsʉʉbɨlo ʉlwa kʉpona lʉlɨnkʉmalɨka.
20 A tempestade terrível prosseguiu por muitos dias, escondendo o sol e as estrelas, até que perdemos todas as esperanças.
21 Abandʉ bo bagonile amasikʉ mingi kɨsita kʉlyamo ɨfindʉ, Paʉli alɨnkwɨma pakatɨ pamyabo alɨnkʉjoba alɨnkʉtɨ, “Mwe baamyɨtʉ, lɨnga mwalɨmbɨlɨkiisye ngalɨ mukasookamo mu Kileti, po ngalɨ ɨnjɨla jɨɨtʉ jɨkaja nʉ loonangɨko ʉlʉ, nɨ fitwalo fyope fyaponaga.
21 Fazia tempo que ninguém comia. Por fim, Paulo reuniu a tripulação e disse: “Os senhores deveriam ter me dado ouvidos no princípio e não ter deixado Bons Portos. Teriam evitado todo este prejuízo e esta perda.
22 Looli lɨɨlɨno ngʉbakasya ʉkʉtɨ mujege bakifu, paapo akajako najʉmo pakatɨ pamyɨtʉ ʉgwa kʉfwa, looli jeene ɨsitima.
22 Mas tenham bom ânimo! O navio afundará, mas nenhum de vocês perderá a vida.
23 Namanga ɨkɨlo ɨkɨ ʉgwandʉmi aalyɨmile kɨfuki na niine. Afumile kwa Kyala, ʉjʉ ʉne ndɨ gwake, kangɨ ngʉmmwipuuta.
23 Pois, ontem à noite, um anjo do Deus a quem pertenço e sirvo se pôs ao meu lado
24 Alɨnkʉʉmbʉʉla alɨnkʉtɨ, ‘Paʉli, ʉlɨngatiilaga! Mpaka ʉkɨɨme nkyeni mmalafyale gwa Balooma. Kyala ikʉbapoka abandʉ boosa aba bikwenda pamopeene na nungwe mu sitima, paapo akʉganile.’
24 e disse: ‘Não tenha medo, Paulo! É preciso que você compareça diante de César. E Deus, em sua bondade, concedeu proteção a todos que navegam com você’.
25 Po baagwɨtʉ, mujege bakifu, paapo ʉne ngʉmmwitɨka Kyala ʉkʉtɨ ɨsyo sikʉja bo muno Kyala aambʉʉliile.
25 Portanto, tenham bom ânimo! Creio em Deus; tudo ocorrerá exatamente como ele disse.
26 Looli mpaka tukʉtaagigwa pa lʉsʉngo lʉmo.”
26 É necessário, porém, que sejamos impulsionados para uma ilha”.
27 Ɨkɨlo ɨkya kalongo na bʉna bo tukweleela kʉno na kʉno mu nyanja Atilija, pakɨlo pakatɨ ababombi baa mu sitima balɨnkwinogona ʉkʉtɨ basegeliile kɨfuki nɨ kiisʉ.
27 Por volta da meia-noite, na décima quarta noite de tempestade, enquanto éramos levados de um lado para o outro no mar Adriático, os marinheiros perceberam que estávamos perto de terra firme.
28 Po balɨnkʉpɨma ʉbʉsolofu bwa mɨɨsi, balɨnkwaga ʉkʉfika paasi ɨmikwamba gɨlɨ amalongo mabɨlɨ. Bo bendilepo panandɨ, balɨnkʉpɨma kangɨ, balɨnkwaga ɨmikwamba gɨlɨ kalongo na mihaano ʉkʉfika paasi.
28 Lançaram a sonda e verificaram que a água tinha 37 metros de profundidade. Um pouco depois, lançaram a sonda novamente e encontraram apenas 27 metros.
29 Balɨnkʉpaasya ʉkʉtɨ ɨsitima aajikwikinya ndwalabwe, po balɨnkʉsopa ɨngimu ina ɨsi syalɨ kʉnyuma kʉ sitima, balɨnkwipuuta ʉkʉtɨ bʉkye mbɨbɨmbɨbɨ.
29 Temiam que, se continuássemos assim, seríamos atirados contra as rochas na praia. Por isso, lançaram quatro âncoras da parte de trás do navio e ansiavam para que o dia chegasse logo.
30 Ababombi abaa mu sitima balɨnkʉlonda ʉkʉjɨleka ɨsitima nʉ kʉjonga, po balɨnkʉbʉʉka nkyeni mu sitima, balɨnkʉfwana bikʉsopa ɨngimu mmɨɨsi, looli balɨnkʉlɨsulusya mmɨɨsi ibooti ɨlya mu sitima ʉkʉtɨ bajonge.
30 Dando a entender que iriam lançar as âncoras da parte da frente, os marinheiros baixaram o barco salva-vidas, na tentativa de abandonar o navio.
31 Looli Paʉli alɨnkʉmmbʉʉla ʉndongosi gwa basikali, pamopeene na basikali baake, alɨnkʉtɨ, “Ababombi aba lɨnga batikʉsyala mu sitima, ʉmwe mukabagɨla ʉkʉpona.”
31 Paulo, então, disse ao oficial no comando e aos soldados: “Se os marinheiros não permanecerem a bordo, vocês não conseguirão se salvar”.
32 Po abasikali balɨnkʉsibuuta ɨngoje ɨsi baalɨpinyile ibooti, balɨnkʉlɨleka ʉkʉsatʉkɨla mmɨɨsi.
32 Então os soldados cortaram as cordas do barco salva-vidas e o deixaram à deriva.
33 Bo bukʉja pakʉkya, Paʉli alɨnkʉbatengʉlɨla boosa ʉkʉtɨ balyemo ɨfindʉ, alɨnkʉtɨ, “Lɨɨlɨno isikʉ lya kalongo na bʉna, bo mukʉguulɨla, mukalyamo ɨfindʉ nafimo.
33 Enquanto amanhecia, Paulo insistiu que todos comessem. “De tão preocupados, vocês não se alimentam há duas semanas”, disse ele.
34 Po ngʉbasʉʉma ʉkʉtɨ mulyemo ɨfindʉ, ʉkʉtɨ muje bʉʉmi. Akajako najʉmo ʉgwa kʉsobesya ʉlʉnywili lʉmo ʉlwa muntʉ mmyake.”
34 “Por favor, comam alguma coisa agora, para seu próprio bem. Pois nem um fio de cabelo de sua cabeça se perderá.”
35 Paʉli bo ajobile ɨsyo, alɨnkwega ɨkɨsyesye, alɨnkʉgwa ʉlʉpi kwa Kyala nkyeni mmyabo, alɨnkʉkɨmenya, alɨnkwanda ʉkʉlya.
35 Em seguida, tomou um pão, deu graças a Deus na presença de todos, partiu-o em pedaços e comeu.
36 Po boosa balɨnkʉkaba amaka, balɨnkʉlya ɨfindʉ.
36 Todos se animaram e começaram a comer.
37 Nkatɨ mu sitima twalimo twe bandʉ 276.
37 Havia um total de 276 pessoas a bordo.
38 Abandʉ boosa bo biikwite, balɨnkʉsopa ɨfitwalo fyabo ɨfya nganu mu nyanja ʉkʉpungusya ɨfitwalo mu sitima.
38 Depois de se alimentar, a tripulação aliviou o peso do navio mais um pouco, atirando ao mar toda a carga de trigo.
39 Bo bʉkiile, balɨnkʉtoligwa ʉkʉkɨmanya ɨkiisʉ kɨla, looli balɨnkʉbʉbona ʉbʉjo ʉbʉ bʉlɨ nʉ nsanga, balɨnkwitɨkana ʉkʉgela ʉkʉjɨtwala ɨsitima pala, paapo bwalɨ bʉjo bʉnunu.
39 Ao amanhecer, não reconheceram a terra, mas viram uma enseada com uma praia e cogitaram se seria possível chegar ali e atracar o navio.
40 Po balɨnkʉbuuta ɨngoje ɨsi baapinyiile ɨngimu, silɨnkwibɨla mmɨɨsi, balɨnkwabʉla ɨngoje ɨsi baapinyiile ɨngafi ɨsya kʉfigɨla, balɨnkʉfyʉsya ʉmwenda gwa pa ndongoti, balɨnkʉgʉlabɨsya kʉ mbelo ʉkʉtɨ ɨsitima jɨfike kwi isɨɨlya.
40 Então cortaram as âncoras e as deixaram no mar. Depois, afrouxaram as cordas que controlavam os lemes, levantaram a vela da frente e foram rumo à praia,
41 Looli ɨsitima jɨlɨnkʉtika ɨkɨgima kya nsanga ɨkɨ kyalɨ paasi pa mɨɨsi. Jɨlɨnkwikola kʉ kɨpulo nʉ kʉtoligwa ʉkʉsukaanika. Kʉnyuma kʉlɨnkwanda ʉkʉpangʉka kʉnongwa jaa maka agaa majɨga.
41 mas o navio foi apanhado entre duas correntezas contrárias e encalhou antes do esperado. A parte da frente se encravou e ficou imóvel, enquanto a parte de trás, atingida pela força das ondas, começou a se partir.
42 Abasikali baalondaga ʉkʉbagoga abapinyigwa boosa, ʉkʉtɨ alɨngajapo najʉmo ʉgwa koogeela nʉ kʉjonga.
42 Os soldados queriam matar os prisioneiros para que não nadassem até a praia e depois fugissem.
43 Looli ʉndongosi gwa basikali aalondaga ʉkʉbʉpoka ʉbʉʉmi bwa Paʉli, aabakaaniisye. Alɨnkʉlagɨla ʉkʉtɨ aba bameenye ʉkoogeela batalepo ʉkwitaaga mmɨɨsi, boogeele mpaka kwi isɨɨlya.
43 O oficial no comando, porém, desejava poupar a vida de Paulo e não permitiu que executassem seu plano. Ordenou aos que sabiam nadar que saltassem ao mar primeiro e fossem em direção a terra.
44 Aba baasyele, baaliikoleeliile mmatapwa na pa tʉndʉ ʉtʉngɨ ʉtwa mu sitima. Kʉ lʉbaatɨko ʉlo boosa baafikile kanunu kwi isɨɨlya.
44 Os outros se agarraram a tábuas ou pedaços do navio destruído. Assim, todos chegaram à praia em segurança.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.