Atos 13
Ʉlwitɨkano Ʉlʉpya (NYY) vs NAA
1 Mmbandʉ baa nkɨpanga kya Kyala ɨkya Antyokija baalimo abakunguluka na bamanyisi aba: Balinaba, Simyoni ʉjʉ ɨngamu ɨjɨngɨ bantɨgɨ Ntiitʉ, Lukio ʉgwa mu Kilene, Manaeni ʉjʉ aakʉlile pamopeene nʉ malafyale Heloti, na Saʉli.
1 Havia na igreja de Antioquia profetas e mestres: Barnabé; Simeão, chamado Níger; Lúcio, de Cirene; Manaém, que tinha sido criado com Herodes, o tetrarca; e Saulo.
2 Ɨliisikʉ lɨmo biipuutaga kʉ Ntwa nʉ kʉfipɨɨka ɨfindʉ. Po Mbepo Mwikemo alɨnkʉbabʉʉla alɨnkʉtɨ, “Muusʉngʉlɨle Balinaba na Saʉli, ʉkʉbomba ɨmbombo ɨjɨ mbakooleliile.”
2 Enquanto eles estavam adorando o Senhor e jejuando, o Espírito Santo disse: — Separem-me, agora, Barnabé e Saulo para a obra a que os tenho chamado.
3 Pabʉngɨ bo biipuutile nʉ kʉfipɨɨka ɨfindʉ, balɨnkʉbabɨɨkapo amaboko Balinaba na Saʉli, po balɨnkʉbatʉma kʉ mbombo.
3 Então, jejuando e orando, e impondo as mãos sobre eles, os despediram.
4 Mbepo Mwikemo bo abatʉmile baa Balinaba na Saʉli, balɨnkʉbʉʉka mu Seloikija. Ʉkʉfuma nkaaja ako, balɨnkʉloboka mu nyanja ʉkʉbʉʉka ndʉsʉngo lwa mu Saipulasi.
4 Barnabé e Saulo, enviados pelo Espírito Santo, foram até Selêucia e dali navegaram para Chipre.
5 Bo bafikile mu Salami kʉ Saipulasi, baalʉmbɨlɨlaga iisyʉ lya Kyala mu sinagogi sya Bajuuta. Baalɨ nagwe Johani, ɨngamu ɨjɨngɨ Maalɨka, ʉkʉbatʉʉla ɨmbombo ɨjo.
5 Quando chegaram a Salamina, começaram a anunciar a palavra de Deus nas sinagogas judaicas. Tinham também João como auxiliar.
6 Baatumuseenie mu Saipulasi, balɨnkʉfika mu Pafu. Mula baalɨmmwagile ʉNjuuta jʉmo, ʉndosi, ʉnkunguluka gwa bʉtʉngʉlʉ, ɨngamu jaake aalɨ jo Bali-Jesu.
6 Havendo atravessado toda a ilha até Pafos, encontraram certo judeu, de nome Barjesus, que praticava magia e era falso profeta.
7 Ʉmundʉ ʉjo aalɨ mbombeli gwa Seligio Paʉli, ʉnkʉlʉmba gwa ndʉsʉngo lwa mu Saipulasi, ʉmundʉ gwa mahala. Ʉnkʉlʉmba ʉjo alɨnkʉbakoolela baa Saʉli na Balinaba kʉmyake, alɨnkʉbabʉʉla ʉkʉtɨ ikʉlonda ʉkʉpɨlɨkɨsya ɨliisyʉ lya Kyala.
7 Ele estava com o procônsul Sérgio Paulo, que era um homem inteligente. O procônsul, tendo chamado Barnabé e Saulo, desejava ouvir a palavra de Deus.
8 Looli ʉndosi jʉla, ʉjʉ ɨngamu ɨjɨngɨ bantɨgɨ Elima, aabapɨngaga baa Saʉli na Balinaba, nʉ kʉgela ʉkʉnsofya ʉnkʉlʉmba ʉjo, ʉkʉtɨ alɨngammwitɨka Jesu.
8 Porém o mago Elimas — e é assim que se traduz o nome dele — se opunha a eles, procurando afastar da fé o procônsul.
9 Looli Saʉli, ʉjʉ ɨngamu jaake ɨjɨngɨ jo Paʉli, alɨnkwisʉla Mbepo Mwikemo, alɨnkʉnngʼaatulɨla amaaso Elima.
9 Mas Saulo, também chamado Paulo, cheio do Espírito Santo, olhando firmemente para Elimas, disse:
10 Alɨnkʉmmbʉʉla alɨnkʉtɨ, “Ʉgwe ʉlɨ mwana gwa Seetano, kʉpɨnga syosa ɨngolofu! Bwila kʉbasyoba nʉ kʉbabombela ɨnyali abandʉ. Ʉleke ʉkwandʉla ɨnjɨla ɨngolofu ɨsya Ntwa!
10 — Ó filho do diabo, cheio de todo o engano e de toda a maldade, inimigo de toda a justiça, por que você não deixa de perverter os retos caminhos do Senhor?
11 Keeta! Lʉlʉʉlʉ ʉNtwa ikʉkʉpapo ʉlʉfundo, ʉlʉ kʉjaga mfwa maaso, kʉkabalɨlo.”
11 Eis que, agora, a mão do Senhor está contra você, e você ficará cego, não vendo o sol por algum tempo. No mesmo instante, caiu sobre ele névoa e escuridão, e, andando em círculos, procurava quem o guiasse pela mão.
12 Po ʉnkʉlʉmba jʉla bo asibwene ɨsi sibombiigwe, alɨnkʉmmwitɨka ʉNtwa Jesu, paapo syalɨnswigiisye ɨnongwa syake ɨsi baamanyisyaga.
12 Então o procônsul, vendo o que havia acontecido, creu, maravilhado com a doutrina do Senhor.
13 Po Paʉli na banine balɨnkwipakɨla mu sitima ʉkʉfuma nkaaja akaa mu Pafu, balɨnkʉbʉʉka mu Pelige nkiisʉ ɨkya mu Pamfilija. Apo Johani, ɨngamu ɨjɨngɨ Maalɨka, alɨnkʉbaleka, alɨnkʉgomoka kʉ Jelusalemu.
13 E, navegando de Pafos, Paulo e seus companheiros viajaram a Perge da Panfília. João, porém, deixando-os, voltou para Jerusalém.
14 Paʉli na Balinaba balɨnkʉfuma kʉ Pelige, balɨnkwenda ʉkʉbʉʉka nkaaja akaa mu Antyokija, aka kalɨ nkiisʉ ɨkya mu Pisitija. Ɨliisikʉ ɨlya pa Sabati balɨnkwingɨla mu sinagogi, balɨnkʉtʉʉgala.
14 Mas eles, saindo de Perge, chegaram a Antioquia da Pisídia. No sábado, entraram na sinagoga e sentaram-se.
15 Bo gabaliigwe amasyʉ ʉkʉfuma mu ndagɨlo sya Moose na baakalata abaa bakunguluka, abalongosi baa sinagogi balɨnkʉntʉma ʉmundʉ ʉgwa kʉbabʉʉla baa Paʉli na Balinaba ʉkʉtɨ, “Mwe baamyɨtʉ, lɨnga mulɨ nasyo ɨnongwa ɨsya kʉbakasya abandʉ aba, isaga mujobe.”
15 Depois da leitura da Lei e dos Profetas, os chefes da sinagoga mandaram dizer-lhes: — Irmãos, se vocês têm alguma palavra de consolo para o povo, falem.
16 Paʉli alɨnkwɨma, alɨnkwinʉla ɨkɨboko ʉkʉnangɨsya ʉkʉtɨ bamyeke, po alɨnkʉjoba alɨnkʉtɨ, “Mwe Banyaisilaɨli, na mwe bandʉ mwe mwingiile ndwitɨko lwɨtʉ, mupɨlɨkɨsye!
16 Paulo, levantando-se e fazendo com a mão sinal de silêncio, disse: — Israelitas e todos vocês que temem a Deus, escutem!
17 Kyala ʉjʉ twe Banyaisilaɨli tukʉmmwipuuta, aabasalile abiisʉkʉlʉ bɨɨtʉ, aapelile ʉkʉja bingi, bo bikʉtʉʉgala mbʉheesya nkiisʉ kya Misili. Alɨnkʉbatʉʉla na maka gaake amakʉlʉmba ʉkʉsookako kʉla.
17 O Deus do povo de Israel escolheu os nossos pais e exaltou o povo durante a sua peregrinação na terra do Egito, de onde os tirou com braço poderoso.
18 Alɨnkʉtɨ lyambepa ndʉngalangala, kʉkabalɨlo kaa fyɨnja amalongo mana.
18 Suportou os maus costumes do povo durante uns quarenta anos no deserto.
19 Alɨnkʉfipyuta ɨfikolo fihaano na fibɨlɨ ɨfya nkiisʉ kya Kaanaani, alɨnkʉbapapo abiisʉkʉlʉ bɨɨtʉ ɨkiisʉ kɨla ʉkʉja kyabo.
19 E, havendo destruído sete nações em Canaã, deu essas terras como herança ao seu povo.
20 Fyakɨndile ɨfyɨnja 450 ʉkʉfuma bo bikwingɨla nkiisʉ ɨkya Misili, mpaka bo bikʉkɨtola ɨkiisʉ kya Kaanaani.
20 Tudo isso levou cerca de quatrocentos e cinquenta anos. Depois disso, lhes deu juízes, até o profeta Samuel.
21 Akabalɨlo kala, aBanyaisilaɨli balɨnkʉnsʉʉma ʉkʉtɨ abasalɨle ʉmalafyale. Po Kyala alɨnkʉbapapo Saʉli ʉmwana gwa Kisi, ʉmundʉ gwa nkɨkolo kya Benjamini, ʉkʉja malafyale gwabo. Alɨnkʉlongosya kʉkabalɨlo kaa fyɨnja amalongo mana.
21 Então eles pediram um rei, e Deus lhes deu Saul, filho de Quis, da tribo de Benjamim, e isto durante quarenta anos.
22 Looli Kyala alɨnkʉnsoosya Saʉli mbʉnyafyale, alɨnkʉnsala Ndaabɨti ʉkʉja malafyale gwabo. Kyala alɨnkʉnsisimɨkɨsya, alɨnkʉtɨ, ‘Nʉmmwagile Ndaabɨti ʉmwana gwa Jese, ʉmundʉ ʉjʉ ɨndumbula jangʉ jiikyeliile, jo ikʉbombaga ʉbwigane bwangʉ boosa.’
22 E, tendo tirado Saul, levantou-lhes o rei Davi, do qual também, dando testemunho, disse: “Achei Davi, filho de Jessé, homem segundo o meu coração, que fará toda a minha vontade.”
23 “Ʉkʉfuma ndʉjungu lwake ʉmundʉ ʉjʉ, Kyala abatwaliile aBanyaisilaɨli ʉMpoki, jo Jesu, bo muumo aafingiile.
23 Da descendência deste, conforme a promessa, Deus trouxe a Israel o Salvador, que é Jesus.
24 Jesu bo akaalɨ ʉkwanda ɨmbombo jaake, Johani aabalʉmbɨliile aBanyaisilaɨli boosa, ʉkʉtɨ bapɨndʉke nʉ koosigwa.
24 Antes da manifestação dele, João pregou um batismo de arrependimento a todo o povo de Israel.
25 Johani bo ikʉjɨmalɨɨsya ɨmbombo jaake, aababʉʉlaga abandʉ aatɨgɨ, ‘Mukwinogona ʉkʉtɨ ʉne ne ani? Ʉne ngaja jo ʉjʉ mukʉtɨ, jo jʉʉjo! Looli ikwisa kʉnyuma kʉmyangʉ, ʉjʉ ʉne ngabagɨsya koope nʉ kwabʉla ʉtʉkoba ʉtwa filato fyake.’
25 Quando João estava completando a sua carreira, disse: “Quem vocês pensam que sou? Não sou aquele que vocês esperam. Mas depois de mim vem aquele de cujos pés não sou digno de desamarrar as sandálias.”
26 “Mwe baamyɨtʉ, mwe baa ndʉjungu lwa Abulahamu, na nuumwe mwe mwingiile ndwitɨko lwa Bajuuta, mupɨlɨkɨsye. Ɨndʉmi jaa bʉpoki jɨtʉmiigwe kʉmyɨtʉ twesa.
26 — Irmãos, descendência de Abraão e todos vocês que temem a Deus, a nós foi enviada a palavra desta salvação.
27 Abenekaaja kaa Jelusalemu, na balongosi baabo, bakaameenye ʉkʉtɨ Jesu aalɨ Mpoki, balɨnkʉnndonga ʉkʉtɨ agogigwe. Ʉkʉbomba bo ʉlo syaboniike ɨsya Jesu ɨsi baajobile abakunguluka, ɨsi sikʉbaligwa kʉkʉtɨ isikʉ ɨlya pa Sabati.
27 Pois os moradores e as autoridades de Jerusalém, não conhecendo Jesus nem as palavras dos profetas que são lidas todos os sábados, cumpriram as profecias, quando condenaram Jesus.
28 Na paapo bakaajaagile ɨnongwa najɨmo ɨjaa kʉnngogela, balɨnkʉnsʉʉma Pilati ʉkʉtɨ Jesu agogigwe.
28 E, embora não achassem nenhuma causa de morte, pediram a Pilatos que ele fosse morto.
29 Bo bammbombiile Jesu syosa ɨsi sisimbiigwe mwa Kalata ʉMwikemo, balɨnkʉnsulusya pa kɨkohekano, balɨnkwakʉmmbɨɨka mwi ipʉmba.
29 Depois de cumprirem tudo o que estava escrito a respeito dele, tirando-o do madeiro, puseram-no em um túmulo.
30 Looli Kyala aalɨnsyʉsiisye ʉkʉfuma mbafwe.
30 Mas Deus o ressuscitou dentre os mortos,
31 Kaa kingi Jesu aabasetʉkɨlaga abandʉ aba aalongeseenie nabo, ʉkʉfuma kʉ Galilai ʉkʉbʉʉka kʉ Jelusalemu. Abo bo bakeeti baake, ʉkʉbabʉʉla abandʉ ʉkʉtɨ asyʉkile.
31 e durante muitos dias ele foi visto pelos que o tinham acompanhado da Galileia para Jerusalém, os quais são agora as suas testemunhas diante do povo.
32 “Ʉswe tʉlipo apa ʉkʉbabʉʉla ɨNdʉmi ɨNunu, ɨjaa ɨsi Kyala aafingile kʉ biisʉkʉlʉ bɨɨtʉ ʉkʉtɨ ikʉbomba.
32 E nós anunciamos a vocês o evangelho da promessa feita aos nossos pais,
33 Asibombile ɨsi aafingile kʉlɨ twe baa ndʉjungu lwabo, kʉ njɨla jaa kʉnsyʉsya Jesu ʉkʉfuma mbafwe, bo ʉlʉ sisimbiigwe mu Sabʉli ɨjaa bʉbɨlɨ ʉkʉtɨ,
33 como Deus a cumpriu plenamente a nós, seus filhos, ressuscitando Jesus, como também está escrito no Salmo número dois: “Você é meu Filho; hoje eu gerei você.”
34 “Kangɨ ɨsya kʉnsyʉsya ʉkʉfuma mbafwe, ʉkʉtɨ ʉmbɨlɨ gwake gʉlɨngabola, Kyala aajobile amasyʉ aga,
34 — E quanto ao fato de que o ressuscitaria dentre os mortos para que jamais voltasse à corrupção, Deus o expressou desta maneira: “E cumprirei a favor de vocês as santas e fiéis promessas feitas a Davi.”
35 “Bo ʉlʉ sisimbiigwe pabʉngɨ mwa kalata gwa Ɨsabʉli ʉkʉtɨ,
35 — Por isso, também diz em outro Salmo: “Não permitirás que o teu Santo veja corrupção.”
36 Paʉli alɨnkongelapo ʉkʉjoba alɨnkʉtɨ, “Ndaabɨti bo abombile syosa ɨsya bwigane bwa Kyala nkabalɨlo akaa bandʉ baa ngʉlɨlo jaake, alɨnkʉfwa, balɨnkʉnsyɨla kɨfuki na biisʉkʉlʉ baake, ʉmbɨlɨ gwake gʉlɨnkʉbola.
36 — Porque tendo Davi, no seu tempo, servido conforme o plano de Deus, morreu, foi sepultado ao lado de seus pais e viu corrupção.
37 Looli ʉjʉ Kyala aalɨnsyʉsiisye ʉkʉfuma mbafwe akaabolile.
37 Porém aquele a quem Deus ressuscitou não viu corrupção.
38 “Po leelo mwe baamyɨtʉ, mumanyege ʉkʉtɨ, ɨndʉmi ɨjaa kʉhobokeligwa ʉbʉtʉlanongwa kʉ njɨla jaa Jesu, jikʉfumusigwa kʉmyɨnu.
38 Portanto, meus irmãos, saibam que é por meio de Jesus que a remissão dos pecados é anunciada a vocês;
39 Kʉ njɨla jaake, kʉkʉtɨ mundʉ ʉjʉ ikʉmmwitɨka, ikʉbaligwa na Kyala ʉkʉja ngolofu kʉlɨ syosa ɨsi akaabagiile ʉkʉbaligwa ʉkʉja ngolofu kʉ njɨla jaa ndagɨlo sya Moose.
39 e, por meio dele, todo o que crê é justificado de todas as coisas das quais vocês não puderam ser justificados pela lei de Moisés.
40 Mujege maaso, singiisa kʉbaaga ɨnongwa ɨsi baajobile abakunguluka ʉkʉtɨ,
40 Portanto, tenham cuidado para que não lhes aconteça o que os profetas disseram:
41 ‘Amupɨlɨkɨsye ʉmwe mwe baa loobelo,
41 “Vejam, ó desprezadores! Fiquem maravilhados e desapareçam, porque, no tempo de vocês, eu realizo obra tal que vocês não acreditarão se alguém lhes contar.”
42 Paʉli na Balinaba bo bikʉsooka mu sinagogi jɨla, abandʉ balɨnkʉbasʉʉma ʉkʉtɨ biise pa Sabati ɨjɨ jikwisa, isababamanyisye kangɨ ɨnongwa ɨsyo.
42 Quando Paulo e Barnabé estavam saindo, as pessoas pediram que, no sábado seguinte, lhes falassem estas mesmas palavras.
43 Bo lʉmaliike ʉlʉkomaano ʉlwa mu sinagogi, aBajuuta abingi na bandʉ aba bingiile ndwitɨko lwa Bajuuta, balɨnkwanda ʉkʉbakonga baa Paʉli na Balinaba. Po Paʉli na Balinaba, baajobaga nabo, balɨnkʉbakasya ʉkʉtɨ, bʉʉmɨɨlɨlege ɨliipyana ɨlya Kyala.
43 Terminada a reunião na sinagoga, muitos dos judeus e dos prosélitos piedosos seguiram Paulo e Barnabé, e estes, falando com eles, os persuadiam a continuar firmes na graça de Deus.
44 Po pa Sabati ɨjɨ jaakongile, abandʉ bingi, ko kʉja akaaja koosa, baaliisile kʉkʉbapɨlɨkɨsya baa Paʉli na Balinaba, bo bikʉlʉmbɨlɨla iisyʉ lya Ntwa Jesu.
44 No sábado seguinte, quase toda a cidade se reuniu para ouvir a palavra do Senhor.
45 Looli aBajuuta bingi bo bakɨbwene ɨkɨlʉndɨlo kya bandʉ, balɨnkʉkoligwa nʉ bʉʉfi, balɨnkwanda ʉkʉsipɨnga ɨsi Paʉli aalʉmbɨlɨlaga, nʉ kʉntʉka.
45 Mas os judeus, vendo as multidões, ficaram com muita inveja e, blasfemando, contradiziam o que Paulo falava.
46 Paʉli na Balinaba balɨnkʉjoba kɨsita kʉtiila, balɨnkʉtɨ, “Twalondigwaga ʉkʉlʉmbɨlɨla taasi ɨliisyʉ lya Kyala kʉmyɨnu. Looli paapo mulɨkaanile, nʉ kwibona ʉkʉtɨ mukabagɨsya ʉkʉkaba ʉbʉʉmi bwa bwila na bwila, po tʉbalekile, tukwakʉbalʉmbɨlɨlaga aba bakaja Bajuuta.
46 Então Paulo e Barnabé, falando ousadamente, disseram: — Era necessário pregar a palavra de Deus primeiro a vocês. Mas, como vocês a rejeitam e se julgam indignos da vida eterna, eis que nos voltamos para os gentios.
47 Tukʉbomba bo ʉlo paapo ʉNtwa atʉlagiile atile,
47 Porque o Senhor assim nos determinou: “Eu coloquei você como luz dos gentios, a fim de que você seja para salvação até os confins da terra.”
48 Abandʉ aba bakaja Bajuuta bo bapɨliike amasyʉ ago, balɨnkʉlɨtuufya iisyʉ lya Ntwa. Po aba baasʉngʉliigwe ʉkʉkaba ʉbʉʉmi bwa bwila na bwila, balɨnkʉja biitɨki.
48 Os gentios, ouvindo isto, se alegravam e glorificavam a palavra do Senhor. E creram todos os que haviam sido destinados para a vida eterna.
49 Iisyʉ lya Ntwa lyabalanilaga nkiisʉ kɨla.
49 E a palavra do Senhor se espalhou por toda aquela região.
50 Looli aBajuuta balɨnkʉbasonga abakiikʉlʉ abakabi aba baalingiile ndwitɨko lwa Bajuuta, na balongosi baa kaaja kala. Balɨnkwanda ʉkʉbataamya baa Paʉli na Balinaba, balɨnkʉbakaga nkaaja kaabo.
50 Mas os judeus instigaram as mulheres piedosas de alta posição e os principais da cidade e levantaram perseguição contra Paulo e Barnabé, expulsando-os do seu território.
51 Po Paʉli na Balinaba balɨnkʉbakungʼundɨla ɨfumbɨ jaa mmalʉndɨ gaabo ʉkʉbasoka, balɨnkʉbʉʉka nkaaja akaa mu Ikonija.
51 E estes, sacudindo contra eles o pó dos pés, foram para Icônio.
52 Looli abiitɨki baa Jesu baahobokaga fiijo, baaliiswile ʉlʉsekelo na Mbepo Mwikemo.
52 Os discípulos, porém, estavam cheios de alegria e do Espírito Santo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.