Lucas 22
nww (NWW) vs AAI
1 Pakiheghelelite kikubhukubhu kya mangate yanga kubhikwa linjacha, yiikemiteghwe Pasaka.
1 Faraw Wanawanan Yeast en ana hiyuw wabin Tar Nowaten aa isan ana veya i na kabom.
2 Andundame akulu na ahunda bha malaghilo bhakibha bhangupalaha kihokonyo kya kunkoma Yesu, peni bhakibhayoghopa bhandu.
2 Naatu nati ana veya’amaim firis ukwarih naatu Ofafar Bai’obaiyenayah wa’iwa’iramaim ef hinunuwet mi’itube Jesu hitab hitarab tamorob isan, anayabin bebeyanamaim sinafumih sabuw hibiruwih.
3 Hino, Nchipila kakinnyingila Yuda, ywaankemiteghe Isikaliyote, yumoo ywa bhala ahundwa kumi na mbili.
3 Nati ana veya’amaim, Jesu ana bai’ufununayah 12 wanawanahimaim orot Judas wabin ta Iscariot Satan dogoron wanawanan run.
4 Yuda kakighenda kwa andundame akulu na kwa mahofisa bha machonda bha kupingikiha Kitutubhi kya Chapanga, kakighombana nabho kwa kya bhuli bhangankamula Yesu.
4 Basit na firis ukwarih naatu Tafaror Bar ma’utenayah hai orot ukwarih biyah tit, Jesu mi’itube nab nabitih isan bairi hiyakitifuw.
5 Nabho bhakiyelelwa na bhakilingana kunpegha ngalabha.
5 Naatu orot ukwarih hiyasisir Judas kabay baitinin isan hio’matan.
6 Naywo Yuda kakiyitikila, na kakiyanda kupalaha ng'ebhu ya maha ya kunkamuha Yesu kwa bhene, kya nga lwa bhandu kumanya.
6 Judas ibasit naatu ef ana gewasin wa’iwa’iramaim nuwet, mi’itube Jesu tab tabitih, sabuw men hitaso’ob.
7 Hinu likihika linjubha lya mangate yangabhikwa linjacha, alyo ndo linjubha lya kuliyambika lyana mene lya Pasaka.
7 Faraw Wanawanan Yeast en hiyuw ana veya natit, nati ana veya’amaim i Tar Nowaten isan sheep natunatuh lamb terouw sibor teya’aya.
8 Habhu Yesu kakialaghila Petili na Yohane pakilongela, “Nng'ende mukabhike kala hilyo hya Pasaka ngati tulyeghe.”
8 Imih Peter, John hairi Jesu eobaimanih iyafarih eo, “Kwanan Tar Nowaten ana hiyuw kwanabogaigiwas tanaa.”
9 Bhene bhakinkonya, “Ghungupala tuyitendekehe kwoki?”
9 Hibatiy hio, “Menamaim kukokok boro ana bogaigiwas?”
10 Yesu kakiayanga, “Munnyihwe! Pammegha mukuyingila kukitami, maakongana na nnume yumu kaghegha kibhigha kya machi, muntughile mbaka ku lubhagha lwakapala kuyingila,
10 Jesu iyafutih eo, “Kwanan Jerusalem kwanatitit auman orot ta boro noukwatamaim harew nahun na’abar nanan bairi kwanitar, naatu kwani’ufunun bairi kwanan bar erurumaim kwanarun.
11 Munng'ombele nkola lubhagha, ‘Nhunda kangukonya, kibhegha kwoki kyumba kya ahenja, kyene nenga na ahundwa bhangu twaalyegha kikubhukubhu kya Pasaka?’
11 Naatu bar matuwan orot kwanibatiy, ‘Bai’obaiyenayan,’ o isa iti na’atube eo. ‘Ayu au bai’ufununayah bairi nanawan bar awan menatan boro imaim Tar Nowaten ana bay anaa?’
12 Kataalangiha kyumba kikulu kuligholofa, kiibhikitwe maha kala. Ntendekehe amwo.”
12 Naatu i boro bar awan gagamin yate tafan ni’obaiyi kwana’itin, nati’imaim sawar etei hirereb hiyabuna inu’in, imaim kwanabogaigiwas.”
13 Bhakighenda na bhakibhona kila kilibhi kibhegha tela handa paaghombilitwe Yesu. Kya habhu bhakitendekeha mulyo ghwa Pasaka.
13 Orot rou’ab hitit hinan sawar etei Jesu eo na’atube hi’itah, basit Tar Nowaten hiyuw hibogaigiwas.
14 Palihikite lisaa, Yesu kakitama pakulyegha hilyo papamu na andumitumi bhake.
14 Bay aa isan ana veya tit, naatu Jesu ana tur abarayah bairi bay aa ana efanamaim himare.
15 Mbole kakiaghombela, “Nikinoghelwa muno kuilyegha Pasaka ayi papamu na mwenga kukali na kumbamandwa kwa nenga.
15 Baise iuwih eo, “Ayu akokok kwanekwan iti Tar Nowaten ana bay kwa bairit tanaa, imaibo ani’akir biyau nababan.
16 Hinu nunguaghombela, ndaalyegha kangi ng'obhe Pasaka mbaka payitulukila Mughubhutwa ghwa Chapanga.”
16 Anayabin a tur ao’owen, ayu i boro men kafa’imo iti bay anaa maiye, ana veya’amaim iti sawar yabin anababatun niturobe God ana aiwob wanawananamaim.”
17 Mbole Yesu kakitola nnobho, kakinnumba Chapanga pakilongela, “Ntole nnobho aghu nkingulani mabhoha.
17 Imaibo Jesu kerowas bai, God ana merar yi, naatu ana bai’ufununayah itih eo, “Kerowas iti kwabai etei’imak kwafaram kwatom.
18 Kiyaha nunguaghombela, kutandila hinu ndanywegha kangi ng'obhe difwai yiihuma munkongo ghwa nsabibu mbaka paghupalakuhika Ghubhutwa ghwa Chapanga.”
18 A tur ao’owen, veya iti boun ebubusuruf ayu iti wine boro men anatom, ayu boro iti na’atube ana ma nan God ana aiwob nan natit.”
19 Mbole kakilitola lingate, kakinnumba Chapanga, kakilimetula na kakiapegha andumitumi bhake pakilongela, “Aghu ndo mmili ghwangu ghuubhuhwa kwakya mwenga, ntende naha kya kungulungwa nenga.”
19 Naatu rafiy bai God ana merar yi sawar, imasib ana bai’ufununayah itih eo, “Iti i ayu biyou, kwa abit, iti na’atube kwanasinaf saise imaim ayu kwananuhu.”
20 Ubhwabhuabhu mbole ya kulyegha, kakighutola ghula nnobho ghwa difwai pakilongela, “Nnobho aghu ndo Ninganilo lya hyono liibhonihitwe kukita lya hoto kwa mwahi ghwangu, ghuuyitika kwakya mwenga.”
20 Naatu kerowas isan i na’atube sinaf, bay hi’aa ufunamaim bai itih eo. “Iti kerowas i God ana Obaibasit Boubun ayu au rara’amaim ibour kwa etei isa ebisuwai.
21 “Peni nnole, yula ywakapalakungiluka kabhegha bahapa apa pakulyeghela papamu na nenga.
21 Baise kwanaso’ob orot yait ayu morobomih babau eo, i iti gemamaim airi ama’am.
22 Kulyaghila Mwana ghwa Mundu kangughenda kukomwa handa muyipanganitwe na Chapanga, peni ghwaabhegha npinguhi ghwakyabhuli kwa yula yunakunkiluka.”
22 Orot Natun i boro namorob God isan yayakitifuw na’atube, baise orot yait baban eo emomorob i boro baimakiy gagamin na’in nab.”
23 Andumitumi bhake bhakiyanda kukonyana bhene kwa bhene, ghani mu bhombe ywangahotolite katatenda nnhalo ghula.
23 Basit bai’ufununayah taiyuwi hibabatiyih hio, “Iti kou’ay wanawanamaim o yait iti na’atube sinafumih iyakitifuw ima kunotanot?”
24 Mbole ghakibwituka maghombano mu bhala ahundwa kukita ghani kanguhwachilwa kabhe nkulu kupitingana bhangi?
24 Bai’ufununayah taiyuwih wanawanahimaim gamin matar hai kokok hitaso’ob yait i orot gagamin.
25 Yesu kakiaghombela, “Abhatwa bha bhandu bhaabheghite ng'obhe Ayahudi bhanguatabhala bhandu bhabhe kwa makakala, nabho bha abheghite na makakala angulikema aghanja bha bhandu bha abhatabhala.
25 Jesu iuwih eo, “Tafaram wanawanan Eteni Sabuw hai aiwob ana sabuw kaifih isan i hai fair ema’am imih sabuw tekakaifih, naatu sabuw iyab onowaten hibai sabuw tebobonawiyih, i tekokok wabih nara’at Bonawiyenayah hinarouw.
26 Peni mwenga nkotoke kulandana na bhombe, ngati yula ywaabhegha nkulu mumwenga, yingunkwiliha kabhe nndokwa kupitingana bhoha, na kilongohi mbaka kabhe kuakeyela ayake.
26 Baise kwa wanawanamaim i men na’atube nama, o yait orot gagamin mataramih taiyuw inayare inikek, naatu o yait bonawiyenayan mataramih taituwa isah ini’akir inabow.
27 Hino ndo ywoki ywaabheghite nkulu, yula ywakutama pakulyeghela hilyo, ebu yula ywakahikeyela hilyo? Kulyaghila ndo yula ywakatama pakulyeghela hilyo! Hata naha nenga megha apa mumwenga handa nndumindumi.”
27 Yait i orot gagamin, orot bay aayan o orot bay semorayan? Orot mare ma bay eaau i turobe orot gagamin. Baise ayu kwa wanawanamaim i akir wairafin na’atube ama kwa isa abowabow.
28 “Mwenga mmegha papamu na nenga mu mayighilo ghangu ghoha.
28 Au routobon fokarih wanawananamaim men kwaihamiyu, baise sisibu’umaim mar etei bairi tama’am.
29 Na handa bhula Tate ghwangu pakangamuhite ghubhutwa, ubhwabhu abhu na nenga nunguakamuha mwenga ghubhutwa.
29 Tamai aiwob ana fair itu abi’aiwob na’atube nati fair ta’imon kwa abit kwani’aiwob
30 Mwenga maalyegha na kunywegha pakulyegheha pangu muutabhala ghwangu, na maatama muhiteho hya ghubhutwa pamubhatosa bhandu bha makabila kumi na mbili gha Isilaeli.”
30 Kwa boro au aiwob wanawananamaim kwanaa, kwanatom yasisir kwanab, aiwob hai ura ma’ama’amaim kwanamare Israel sabuw hai big etei 12 kwanakaifih.”
31 Yesu kakilongela, “Simoni, Simoni ghuyihwe, ghumanye kukita Nchipila kalekekehwa na Chapanga ngati abhapalangule handa mundu paayebheha mbunje hya ngano.
31 Jesu eo, “Simon, Simon! Satan i baibasit God biyanane bai, kwa routobon nit nakubaituturimih. Orot masaw bowayan ana rice erab erububunai ani’aanin nabin eyai, naatu kanabin nabin eya’iyai na’atube.
32 Peni nenga nughuyupila kwa Chapanga ghwenga Simoni, ngati kuhyubhalila kwako kukotoke kulepelwa, na paghumuyila ghuatengelehe alongo bhako.”
32 Baise Simon, ayu o isa ayoyoyoban, saise a baitumatum men nara’iy, naatu ayu isou inamamatabir ana veya, taituwa koufair initih hinabatkikin.”
33 Petili kakinnyanga, “Bambo, nenga megha kala kughenda papamu naghwenga kukibhopo na kuhwegha.”
33 Baise Peter iya’afut eo, “Regah ayu airit na dibur run naatu na morob isan abobuna ama’am.”
34 Yesu kakinnyanga, “Ningukughombela Petili, yikali na mbichi lelo pakilo, ghwangana paundatu kukita ghungunmanya ng'obhe.”
34 Jesu eo, “Peter, boun gugumin o boro mar tounu inayoub inao, ‘Ayu orot nati men aso’ob,’ i ufunamaim kokorere boro nao inanowar.”
35 Mbole Yesu kakiakonya ahundwa bhake, “Panubhaalaghilite kyanga lilobota ebu nhako ghwa mbiya ebu makobasi, mkipelelwa kilibhi kyohele?”
35 Imaibo Jesu ana bai’ufununayah ibatiyih eo, “Kwanotanot ayu ai yuni aur kaukut, hafoy naatu a baibiyon en kwatit kwanan ana veya’amaim, sawar afa isah kwaiyababan.” Hiya’afut hio,
36 Yesu kakiaghombela, “Peni hinu, ywakabheghite na lilobota kakalitole na ywakabheghite na nhako ghwake ghwa mbiya ubhwabhu abhu. Na ywanga lukechelo, kakahemengane lighwanda lyake ngati kakahemele lukechelo.
36 Jesu iuwih eo, “Baise a tur ao’owen, o yait aur kaukut, o hafoy ema’am inab, naatu o yait aur kaiy en, a biya baibiyon inab inan hinatubun naatu kabay inab kaiy inatubun uma inisinfafar.
37 Kiyaha yityekwa mu matyeko gha Chapanga, ‘Kakibhalangilwa papamu na alemwa.’ Mihalo ayi yikityekwa kwa kya nenga, nunguaghombela kukita mihalo ayi mbaka ndendelwe.”
37 Anayabin a tur ao’owen, Buk Atamaninamaim iti na’atube hio hikirum, ‘Hi’i’itin i bainowan mowanabe,’ naatu nati tur i ayu isou hikirum, naatu boro anasinaf nan yabin namatar’’”
38 Ahundwa bhake bhakinng'ombela, “Bambo, ghulole, apa tubhegha na makechelo mabhili.”
38 Bai’ufununayah hio, “Regah kaiy rou’ab iti abobotanen kui’itan.” Jesu iyafutih eo, “Nati ana fofonin.”
39 Yesu kakibhuka na kakighenda ku kitumbi kya mikongo hya Miseituni handa payibheghite hitohe hyaki, na ahundwa bhake bhakintughila.
39 Jesu ana bai’ufununayah bairi matan fufur tisisinaf na’atube Jerusalem hihamiy hiyen hin Olive Oyawemaim hitit.
40 Pakahikite akwo, kakiaghombela ahundwa bhake, “Nnyupe ngati nkotoke kuyingila mumang'eho.”
40 Jesu na nati efanamaim titit ana veya, basit ana bai’ufununayan iuwih eo, “Kwanayoyoban saise routobon nanan boro kwanarukouw.”
41 Mwene kakilibhaghula nabho kya ng'ebhu ya utali ghwa kutagha liganga, kakichutama mayughwa pakiyupa Chapanga,
41 Imaibo in fotafot wan ana fofonin na’atube, sun yowen yoyoban
42 pakilongela, “Tate handa ghupala ghuubhuhe nnobho aghu ghwa kimbamanda, peni yibhe ng'obhe handa mumbalite nenga, ngati lila lighulipatite ndo lihotolwe.”
42 eo, “Tamai inakokok na’at, basit iti biyababan ana kerowas biyau’umaim kubosair, men ayu au kok, baise abisa o kukokok na’atube namatar.”
43 Nndumitumi ghwa kunani ghwa Chapanga kakinbwitukila ngati kannyonjokehe makakala.
43 — ausente —
44 Naywo pakabheghite mu lihingili likulu, kakiyupa kya kukangamala munu, na lihuki lyake likibha handa mandondogholo gha mwahi ghaaponekite mu lutupi.
44 — ausente —
45 Mbole ya kuyupa, kakiabhuyila ahundwa bhake, kakiabhona paakighonja, bhakibha bhakitotokela kubhukana na kuhyongoloka.
45 Yoyoban sawar misir inan, ana bai’ufununayah matah fot hi’inu’in itih, hai yababan ra’at kwanekwan easbunih hi’inu’in.
46 Naywo kakiakonya, “Kiyaha niki mungughonja? Nnyumuke nnyupe, ngati nkotoke kuyingila mu mang'eho.”
46 Iuwih eo, “Aisim kwa’inu’in? Kwamisir kwayoyoban saise men routobon kwanab.”
47 Yesu pakabheghite mukulongela, lumati lukulu lwa bhandu lukinhikila, pa lukilongohwa na Yuda ywakabheghite yumoo ywa bhala ahundwa mbinda mabhoko yimo na abhili. Naywo Yuda kakinheghelela Yesu ngati kakannjambuhe kwa kunhumbatila.
47 Jesu iti na’atube bat eo auman, bai’ufununayah 12 wanawanahimaim orot ta wabin Judas sabuw rou’ay gagamin na’in nawiyih hina hitit. Naatu Judas mutufor in Jesu biyan tit bai mamay. Judas baiyowayah naatu Jews bairi hina Jesu emamamay|alt="Judas kissing Jesus; with soldiers and Jews" src="cn01812B.tif" size="col" loc="Luk 22.47" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="22.47-48"
48 Peni Yesu kakinng'ombela, “Bhuli Yuda, ghungunkiluka Mwana ghwa Mundu kwa kunhumbatila?”
48 Baise Jesu iu, “Judas o iti mamayenamaim Orot Natun ibai rakit sabuw kubitih?”
49 Ahundwa bha Yesu paabhonite ghaabhwitukilite bhakinng'ombela, “Bambo, tubhakechule kechule kwa makechelo ghetu?”
49 Bai’ufununayah bairi hibatabat Jesu isan abisa mamatar hi’itin, basit hibatiy, “Regah karam boro kaiyomaim bairi aniyow?”
50 Yumoo ywa andumitumi ghwa Yesu, kakinkechula nndumindumi ghwa Ndundame Nkulu kwa lukechelo na kakilikechula likutu lyake lya mbande ya nnilo.
50 Naatu ana bai’ufununayah orot ta ana kaiy bora’ah, Firis Gagamin ana akir wairafin ta tainin asukwafune buru’um.
51 Peni Yesu kakilongela, “Nneke!” Kakiliyabhika lila likutu lya yula Mundu na kakinlamiha.
51 Baise Jesu eo, “Men inasinaf maiye kunutanub!” Naatu Jesu orot tainin butubun efanin matar maiye.
52 Mbole yesu kakiaghombela andundame akulu, na hilongohi bha amachonda bha Kitutubhi kya Chapanga na hilongohi bhangi bha Akaaisilaeli bha anhikilite ngati ankamule, “Kiyaha niki, munhikila na makechelo na hindonga, npoka?
52 Imaibo Jesu firis ukwarih, Tafaror Bar ana firis ukwarin, furisiman, naatu regaregah ai’in Jesu bain fatuminamih hinan iuwih eo, “Kwa iti kaiy, kefat yuwu rabu’umih kwabow kwanan ana itinin i ayu orot kakafu bainowan na’atube?
53 Pameghite papamu na mwenga mumanjubha ghoha Pakitutubhi kya Chapanga mukingamula ng'obhe. Peni ali ndo lisaa lyenu, lisaa lya makakala gha lubhindu.”
53 Ayu mar etei Tafaror Bar gagamin wanawanan bairit tama’am, men kwakok boro imaim ayu kwatafatumu? Baise iti boun i kwa a veya, imih abisa kwakokok na’atube kwasinaf. Anayabin gugumin ana orot ebobonawiyi.”
54 Mbole bhakinkamula Yesu, bhakintola na bhakighenda naywo mbaka ku lubhagha Ndundame Nkulu. Peni Petili kakiatughila kya kutali.
54 Jesu hibai hifatum hibai hin Firis Gagamin ana bar hitit, naatu Peter nabineika bat i’uf nunih bairi hin hitit.
55 Bhandu bhala pabhahikite kala, bhakikwata mwoto pakati ya lubhigho lwa lubhagha lwa Ndundame Nkulu na kutama papamu na kuyota mwoto, naywo Petili kakitama papamu nabho.
55 Wairaf merar yan foun hi’asir himare hima rararih, Peter na wanawanah mare bairi hima rararih,
56 Nndumitumi yumo nndala, pakammonite Petili pakitama pambhwegha ya mwoto, kakinhulutulila mehu pakilongela, “Mundu ayu naywo kakibhegha papamu na Yesu!”
56 basit akir wairafin babitai ta nuw Peter ma wairaf rarar itin, naatu matan kubar itinbunai sawar imaibo eo, “Iti orot auman i Jesu hairi hima hireremor.”
57 Peni Petili kakilema pakilongela, “Ndala! Nenga nungunmanya ng'obhe mundu aywo!”
57 Baise Peter yaub eo, “Babitai, ayu nati orot i men kafa’i aso’ob.”
58 Mbole kya mandina, mundu yungi kakimmona Petili na kakilongela, “Ghwenga ndo yumoo ywabhe.”
58 Hima kafa’imo, orot ta itin maiye eo, “O i ni’i orot ana bai’ufununayan ta.” Baise Peter iya’afut eo, “Aro, ayu men nati orot ana bai’ufununayan ta’amih.”
59 Mbole ya lisaa limu, mundu yungi kakiyanda kakibhinilila, “Kulyaghila ayi ndo hoto mundu ayu naywo kakibhegha papamu na Yesu, kiyaha ywombe naywo ndi Nngalilaya.”
59 Hima one hour na’atube sawar, basit orot tabo iban eo maiye “Tur anababatun iti orot i Galilee matuwan Jesu hairi hima hireremor men kasikasiy ta’amih.”
60 Petili kakiyanga, “Ghwenga mundu ghwee! Nenga nungumanya ng'obhe kighukilongela!”
60 Baise Peter orot iya’afut eo, “Aro ayu men kafa’i aso’ob o abisa kuo.” Iti na’at eo auman kokorere eo.
61 Naywo Bambo kakikilibhuka na kunlolekeha Petili. Petili kakighakulungwa ghala malagho gha Yesu ghakanng'ombilite, “Lelo yikali na mbichi ghwaangiluka pandatu.”
61 Regah tatabir mutufor nuw Peter itin, naatu Regah abisa eo i not, “Boun gugumin o boro mar tounu ayu inayayoubu ufunamaim kokorere boro nao.”
62 Mbole Petili kakighenda panje na kakilila muno.
62 Basit Peter misir tit in ufun re rerey i gagagamat.
63 Bhala bhandu bha abheghite mu kunpingikiha Yesu bhakiyanda kunnyuyuha na kuntuta.
63 Orot afa Jesu hima’uh hima’am himisir faifuw ta hibai matan hisum,
64 Bhakinmopa lipinda mumeho na bhakinkonya, “Ghulondole! Ndo ghani aywo ywakakututite?”
64 imaibo hi’i’iyab naatu hiborabirab hio, “Kuo anowar, yait o rabi?”
65 Na bhakighendelela kuntendela ufyangu kwa maligho matangalo.
65 Naatu tur kakafih moumurih maiyow hiu kwanikwaniy hi’i’iyab.
66 Paghucheghite, njenga kaya ya aghohi hilongohi bha Isilaeli yikitama, na andundame akulu na ahunda bha malaghilo nabho bhakibhegha. Yesu kakigheghwa mulibalasa alyo.
66 Mar sibisib auman sabuw hai regaregah ai’in, firis ukwarih naatu Ofafar Bai’obaiyenayah etei hiru’ay hita’imon, imaibo Jesu hinawiy hina Kaniser nahimaim bat
67 Bhakinng'ombela, “Handa ghwenga ndo Kilisito ghutughombele.”
67 naatu hibatiy, “Kuo anowar o i Keriso?” Jesu iyafutih eo, “A tur ana’owen boro men kwanitutumu’umih,
68 Na handa panubhayupa kunnyanga ngonyo, mannyanga ng'obhe.
68 naatu ana bibatiyi auman boro men kwaniyafutu’umih.
69 Peni kutandila hinu Mwana ghwa Mundu katatama mumbande ya nnilo ya Chapanga Yunamakalama.”
69 Baise mar enan Orot Natun boro God fairin uman asukwafune namare nama’am kwana’itin.”
70 Bhoha bhakikonya, “Hinu ghwenga ndo Mwana ghwa Chapanga?”
70 Naatu etei’imak hibatiy hio, “Bo o God Natun?” Jesu iyafutih eo, “Ayu God Natun kwarouw kwao i tur anababatun kwao.”
71 Mbole bhakilongela, “Bhuli! Tungupala uyimiho ghwoki kangi? Twabhene tuyihwa pakilongela kwa nlomo ghwake mwene.”
71 Imaibo sabuw hio, “Men takokok koubuna’ayah sabuw afa tanabow, anayabin tur awanamaim titit i tainitamaim tanowar!”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.