Mateus 13
Endagaano Epyaha mu Lunyole (NUJ) vs NAA
1 Oluvanyuma, hu ludaalo olwene olwo, Yesu gaŋwa mu nyumba, ngʼatiina gehala hwigenya lyʼenyanja.
1 Naquele mesmo dia, Jesus saiu de casa e se assentou à beira-mar.
2 Ngʼaŋo oguŋindi gwʼabaatu guhumbaanira aŋa gaali era ehyaŋwamo ngʼaniina mu lyato gehala omwo, ne abaatu bosibosi bemeerera hwigenya.
2 E grandes multidões se reuniram em volta dele, de modo que entrou num barco e se assentou. E toda a multidão estava em pé na praia.
3 Ngʼabalomera ebiitu bingi mu ngero ati, “Ŋaaliŋo omulimi owatiina ohumwa owumo.
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas, dizendo:
4 Ni gaali nʼamwa, ngʼowumo obundi bugwa hu tulo wʼengira babutyakirira era ngʼenyuni jitiina jibulya.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Obundi nga bugwa hwiroba eryohu lwanda ohwali otuloba otugeregere. Era olwohuba waali hu mugulu, siwalwa humera.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Aye endobooli ni yatula, nga buŋotoha era nga bwoma olwohuba emisi jaali ndi jiiha ŋaasi ehihena.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Ngʼobundi bugwa mwiroba eryameramo amaŋwa, ni wamera nga buhulira ŋalala nʼamaŋwa ago era nga gabumiina gabuloberesa ohuhula.
7 Outra parte caiu entre os espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Aye obundi nga bugwa hwiroba eraŋi. Ngʼowumo owo bwama, amagala gaabwo nga gajuhamo emoni. Amagala agandi nga gabaaho embehe cikumi; agandi embehe nkaaga; nʼagandi embehe amahumi adatu.
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 Ali nʼohutwi, aŋulire.”
9 Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
10 Ngʼaŋo abeegi babe besenda aŋa gaali, bamubuusa baati, “Lwahiina oloma nʼabaatu mu ngero?”
10 Então os discípulos se aproximaram de Jesus e lhe perguntaram: — Por que o senhor fala com eles por meio de parábolas?
11 Ngʼabagobolamo ati, “Enywe muli nʼekabi ohumanya ebyama ebiŋamba hu buŋugi bwomwigulu aye abaatu abandi bayiŋuma.
11 Ao que Jesus respondeu:
12 Oyo ali nʼebingi balimumeedaho ebindi aye oyo aŋuma balimutusaaho nʼahadiidiri aho aha ali ni naho.
12 Pois ao que tem, mais será dado, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Ehyo cʼehigira ndoma ni nabo mu ngero, olwohuba wayire bahaŋaasa aye batafaania ehi bahaŋaasa. Baŋulire aye batategeera ehi baŋulira.
13 Por isso, falo com eles por meio de parábolas: porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 “Era hyolerere ehi Hatonda gabalomaho nʼabita mu naabbi Yisaaya ati,
14 Assim, neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Hiri hiityo olwohuba abaatu bano bali nʼemyoyo migumu,
15 Porque o coração deste povo
16 “Aye enywe mwesiimire olwohuba emoni jenywe jibona era nʼamatwi genywe gaŋulira.
16 — Bem-aventurados, porém, são os olhos de vocês, porque veem; e bem-aventurados são os ouvidos de vocês, porque ouvem.
17 Mbalomera ehituufu ti abanaabbi ko nʼabaatu abagwalaafu bangi beegomba ohubona bino ebi mubona nʼohuŋulira ebi muŋulira aye sibasobola.”
17 Pois em verdade lhes digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês estão vendo, mas não viram; e quiseram ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 Ngʼaŋo Yesu abaloma ati, “Ŋaahani muŋulire amahulu gʼolugero lwʼomuŋaanyi wʼowumo.
18 — Ouçam, portanto, o que significa a parábola do semeador.
19 Omuutu yesiyesi aŋulira obuhwenda obuŋamba hu buŋugi wa Hatonda aye saabutegeere, Sitaani gaaja gabumutusamo. Oyo ali hyʼowumo owagwa hu tulo wʼengira.
19 A todos os que ouvem a palavra do Reino e não a compreendem, vem o Maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Owumo owagwa mwiroba eryohu lwanda buli hyʼabaatu abaŋulira ehibono hya Hatonda, bahisangaalira nʼamanyonyo.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e logo a recebe com alegria.
21 Aye olwohuba bali hyʼebirime ebiŋuma emisi ejihire mwiroba ehihena, ohufugiirira hwawe hwa haseera buseera. Ebigosi ni bibaajira oba abaatu babacaawa olwʼehibono hya Hatonda, banafuŋa.
21 Mas ele não tem raiz em si mesmo, sendo de pouca duração. Quando chega a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Owumo owagwa mwiroba eryameramo amaŋwa buli hyʼabaatu abaŋulira ehibono hya Hatonda aye oluvanyuma ebiitu ebindi omuli ohuŋemba obugali hu byʼehyalo, ohusendasendebwa nʼomulungo gwʼobusuni, nʼohululuhanira ohusuna ebiitu, biŋuga emyoyo jaawe, byaloberesa ehibono ehi baŋuliiye ohuŋwamo ehiraŋi.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém as preocupações deste mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Owo owagwa mwiroba eraŋi, njʼabaatu abaŋulira ehibono hya Hatonda bahitegeera era baaba nʼehyasa. Abaatu abandi emirundi cikumi; abandi emirundi nkaaga, nʼabandi emirundi amahumi adatu.”
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Nga Yesu abagerera olugero olundi ati, “Obuŋugi bwomwigulu huŋanga ohubugeragerania hu muutu owaŋaanya owumo obulaŋi mu ndimiro yiye eyʼengaano.
24 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
25 Aye abaatu ni baali ni baŋenyuha, ngʼomulabe atiina, amwa ebibereŋi ngʼahena geŋweraŋo.
25 Mas, enquanto todos estavam dormindo, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e foi embora.
26 Engaano ni yahula, nga yitulula, nʼebibereŋi byosi bitulula biboneherera.
26 E, quando as plantas cresceram e produziram fruto, apareceu também o joio.
27 Abeedu bʼomwene ndimiro nga batiina aŋa gaali bamuloma baati, ‘Muhulu, siwamwa owumo obulaŋi mu ndimiro yiyo? Ne ebibereŋi bira byaŋwa ŋeena?’
27 Então os servos do dono da casa chegaram e disseram: “Patrão, o senhor não semeou boa semente no seu campo? De onde, então, vem o joio?”
28 Ngʼaŋo abagobolamo ati, ‘Omulabe njʼowahola atyo.’ Ngʼabeedu bamuloma baati, ‘Wenda hutiine hubihuulemo?’
28 Ele, porém, lhes respondeu: “Um inimigo fez isso.” Mas os servos lhe perguntaram: “O senhor quer que a gente vá e arranque o joio?”
29 Ngʼabaloma ati, ‘Bbe, olwohuba ni munaabe ni mubihulamo, muŋanga ohuhuuliramo nʼengaano.
29 O dono da casa respondeu: “Não! Porque, ao separar o joio, vocês poderão arrancar também com ele o trigo.
30 Mulehe byombi bihulire ŋalala ohwola hwigesa. Mu hiseera ehyo, ndiroma abaligesa beheerere huhumbaania ebibereŋi ebyo, babisidihe mu miganda babyohye aye bahumbaanie engaano baje bayibunge mu hyagi hyange.’ ”
30 Deixem que cresçam juntos até a colheita. E, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ‘Ajuntem primeiro o joio e amarrem-no em feixes para ser queimado; mas recolham o trigo no meu celeiro.’”
31 Nga Yesu abagerera olugero olundi ati, “Obuŋugi bwomwigulu huŋanga ohubugeragerania hu ahamo ahʼehirime ehi balanga baati kalidaali aha omuutu gaŋira gahoma mu muga gugwe.
31 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
32 Wayire njʼahamo ahahiirira erala obutono mu wumo wosiwosi aye ni hamera hahula haŋwamo ehisaala ehyene ehibba, ngʼenyuni jitongolamo ebiswi mu masaga.”
32 Esse grão é, na verdade, a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, é maior do que as hortaliças, e chega a ser uma árvore, de modo que as aves do céu vêm se aninhar nos seus ramos.
33 Nga Yesu abagerera olugero olundi ati, “Obuŋugi womwigulu hubugeragerania hu hasimbulusa aha omuhasi gaŋamba gahatabula mu busyanu owʼengaano oweene obungi abuhande anyiyemo emigaati nga hengira mu tome lyosiryosi eri gahanda mu busyanu owo.”
33 Jesus lhes contou ainda outra parábola:
34 Yesu galomera ehiŋindi hyʼabaatu ebyo byosibyosi mu ngero. Era ŋabula ehiitu hyosihyosi ehi gabalomera ehitaali mu lugero.
34 Jesus disse todas estas coisas às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia.
35 Ehyo hyoheresa ehi naabbi galoma ati,
35 Isso aconteceu para se cumprir o que foi dito por meio do profeta: “Abrirei a minha boca em parábolas; publicarei coisas ocultas desde a criação do mundo.”
36 Ngʼaŋo Yesu aleha ehiŋindi hyʼabaatu, gengira mu nyumba. Ngʼabeegi babe bamulondaho bamuloma baati, “Tulomere amahulu gʼolugero oluŋamba hu bibereŋi.”
36 Então, despedindo as multidões, Jesus foi para casa. E, aproximando-se dele os seus discípulos, disseram: — Explique-nos a parábola do joio do campo.
37 Nga Yesu abagobolamo ati, “Owaŋaanya owumo obulaŋi, njʼOmwana wʼOmuutu.
37 E Jesus respondeu:
38 Endimiro njʼehyalo era owumo obulaŋi njʼabaatu abomu buŋugi wa Hatonda. Ebibereŋi njʼabaatu ba Sitaani.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino; o joio são os filhos do Maligno.
39 Era omulabe owamwa nje Sitaani. Egesa njʼekomerero yʼehyalo era abamalayika njʼabaligesa.
39 O inimigo que o semeou é o diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os ceifeiros são os anjos.
40 Ngʼolu bahumbaania ebibereŋi babyohya omuliro, pohiriba hiityo hu komerero yʼehyalo hino.
40 Pois, assim como o joio é colhido e jogado no fogo, assim será no fim dos tempos.
41 Omwana wʼOmuutu alituma abamalayika babe, nga batusaamo ebireeta ehibi ni naabo bosibosi abahola ebibi
41 O Filho do Homem mandará os seus anjos, que ajuntarão do seu Reino todos os que servem de pedra de tropeço e os que praticam o mal
42 nga babadanya mu muliro eyiriba ohweninala nʼohulira amangi olwʼobulumi.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Hu olwo abagwalaafu balimeregenya hyʼeryuba mu buŋugi wa Bbaabba. Era oyo ali nʼohutwi, aŋulire.
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no Reino de seu Pai. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
44 “Obuŋugi bwomwigulu huŋanga ohubugeragerania hu buŋinda obu bahweha mu hisugu aŋaatu. Omuutu ni gagundula, gabuhweha aŋaatu aŋandi, gatiina nʼesangaalo ngʼatunda ebibye byosibyosi ebi gaali ni nabyo, ngʼagula ehisugu ehyo.”
44 — O Reino dos Céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem achou e escondeu. Então, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 Nga nindi Yesu abagerera olugero ati, “Obuŋugi bwomwigulu huŋanga ohubugeragerania hu musubuuzi, owendula amabaale agʼebbeeyi.
45 — O Reino dos Céus é também semelhante a um homem que negocia e procura boas pérolas.
46 Ni gagwirihirira erihira ohuba eryʼebbeeyi obugali, gatiina gatunda ebibye byosibyosi ebi gaali ni nabyo, ngʼaja aligula.”
46 Quando encontrou uma pérola de grande valor, ele foi, vendeu tudo o que tinha e comprou a pérola.
47 Nga nindi Yesu abagerera olugero ati, “Obuŋugi bwomwigulu buli hyʼahatimba ahabatega mu nyanja nga haŋambya enyeeni eja hiisi ngeri.
47 — O Reino dos Céus é ainda semelhante a uma rede que foi lançada ao mar e apanhou peixes de toda espécie.
48 Ni hejula enyeeni, ngʼabenuli bahahwesa ohwola hwigenya. Nga beehala, bangalamo endaŋi bajita mu bisero aye nga badanya embi.
48 E, quando já estava cheia, os pescadores a arrastaram para a praia e, assentados, escolheram os bons para os cestos e jogaram fora os ruins.
49 Pohiriba hiityo hu komerero. Abamalayika baliija baabulamo abalaŋi, ngʼababi
49 Assim será no fim dos tempos: os anjos sairão, separarão os maus dentre os justos
50 babadanya mu muliro ogutasima eyiriba ohweninala nʼohulira amangi olwʼobulumi.”
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Nga Yesu ababuusa ati, “Ebyo byosibyosi mubitegeeye?” Nga bamugobolamo baati, “Hutegeeye.”
51 Então Jesus perguntou: Eles responderam: — Sim!
52 Ngʼabaloma ati, “Olwʼehyo, hiisi musomesa wʼamagambi ga Hatonda afuuha omwegi mu buŋugi wa Hatonda, ali hyʼomuutu omwene nyumba atusa ebiitu ebinyaaha nʼebihayire omu babibiiha.”
52 Então Jesus lhes disse:
53 Yesu ni gaahena ohugera engero ejo, ngʼaŋwa mu hifo ehyo,
53 Quando Jesus acabou de contar essas parábolas, retirou-se dali.
54 ngʼatiina mu hibuga hyʼewaawe. Ni goola, ngʼasomesa abaatu mu humbaaniro lyawe. Era abo abaŋulira nga beŋunja ni bebuusa baati, “Omusinde ono gatusa ŋeena amagesi nʼobuŋangi obuhola ebyamaliholiho?
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de modo que se maravilhavam e diziam: — De onde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Ono sinje omusaani wʼomubaaji? Era nyina sinje Malyamu? Nʼabalebe babe sinje Yakobbo ni Yosefu ni Simooni ko ni Yuda?
55 Não é este o filho do carpinteiro? A sua mãe não se chama Maria, e seus irmãos não são Tiago, José, Simão e Judas?
56 Nʼababoojo bosibosi sibamenya ŋano ni neefe? Amagesi nʼobuŋangi buno wosiwosi gabitusa ŋe?”
56 Todas as suas irmãs não vivem entre nós? Então, de onde lhe vem tudo isto?
57 Ehyaŋwamo nga bagaana ohufugiirira ebibye.
57 E escandalizavam-se por causa dele. Jesus, porém, lhes disse:
58 Era eyo sigaholayo byamaliholiho bingi olwʼabaatu baayo ohutaba nʼohufugiirira.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.