Lucas 12
Endagaano Epyaha mu Lunyole (NUJ) vs NAA
1 Mu hiseera ehyene ehyo, abaatu ekumi nʼekumi ni baali ni bahumbeene nʼohwemanaho ni bemanaho, nga Yesu atagihira hu beegi babe abaloma ati, “Mwehuume obunafuusi wʼAbafalisaayo olwohuba baloma hino nga bahola hindi.
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 Hiisi hiitu ehi bagisa hiryeta aŋalafu era hiisi ehi bahweha, balihiŋebbula.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 Byosibyosi ebi balomera mu njirema, mubiromanga mu muusi etangaalwe era ni neebyo ebi babaŋweŋweterera mu hutwi mu hisenge biribbutuha.
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 “Bahyange, mbaloma ti mutatyanga abo abeeta omubiri hyoŋene nga bahoma aŋo.
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 “Aye leha mbalomere oyu muli nʼohutyanga, mutyenga nje Hatonda olwohuba ali nʼobuŋangi ohwita omubiri nʼohudanya omuutu mu muliro ogutasima. Oyo njʼoyu muli nʼohutyanga!
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 “Singa omuutu atunda obuyuni butaanu, saabufunamo bbeesa nyingi. Aye ŋaŋuma wayire halala aha Hatonda gebirira.
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Kale muteŋendehereranga, olwohuba mu moni ja Hatonda muli bamuŋendo nʼohuhiraho obuyuni owo eduuli, olwohuba amanyire nʼobungi wʼefiiri eriri hu mitwe jenywe.
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 “Mbalomera hino ti hiisi oyu esoni jitaŋamba ohwatula mu abaatu ati gaafugiirira, nʼOmwana wʼOmuutu yeesi alimwanjula eyiri abamalayika ba Hatonda ati wuwe.
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Aye oyo oyu pambya esoni mu baatu, keesi sindimwanjula eyiri abamalayika ba Hatonda.
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 Era hiisi aloma ebibi hu Mwana wʼOmuutu, balimusoniŋa aye oyo afodogola Omwoyo Omutukuvu sibalimusoniŋa.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 Ni banabaŋambenga babaŋira mu mbuga jʼamagambi, mu mahumbaaniro oba mu bʼobuŋangi, simweŋendehereranga ehi munalome.
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 Omwoyo Omutukuvu alibaŋa ehyʼohuloma mu hiseera ehyo.”
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 Ngʼaŋo ŋabaaŋo omuutu mulala hu baali mu hiŋindi hyʼabaatu owaloma Yesu ati, “Musomesa, lomaho hu mulebe yange hugabane ebyʼobusika weefe.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Nga Yesu amuloma ati, “Wange, njʼani owaatayeŋo ohuba mulamuzi wenywe?”
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 Ngʼaŋo aloma abaaliŋo ati, “Mwehuume ohutaluluhaniranga ebiitu ebyʼehyalo hino olwohuba obulamu wʼomuutu sibubaŋo olwʼebiitu ebingi ebi aba nʼali ni nabyo.”
15 Então lhes recomendou:
16 Ngʼabagerera olugero ati, “Ŋaaliŋo omuutu omuŋinda owaali nʼendimiro yiye nga geeta ebiryo.
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 Nga geebuusa mu mwoyo gugwe ati, ‘Kole hi? Mbula ehifo ehihena ohubungamo ebirime byange bino!’
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 Ngʼaŋo omwene gegobolamo ati, ‘Hino njʼehi njʼahuhola. Nja hubbwagaŋo ebyagi bino kene nduheŋo ebibbala. Mbiihe omwo ebiryo nʼebiitu byange ebindi.
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Ni kenire ohuhola tyo, ndyesiima mu mwoyo gwange ti ŋaahani kenire ohutegehera obulamu wange owomu moni. Leha pumule, ndye era nywe hu byange, sangaale!’
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 Aye Hatonda ngʼamuloma ati, ‘Muŋaayi ewe! Mu hiire hino obulamu buwo buja huŋwaŋo. Ŋaahani njʼani aja hulya ebi obungire ebyo?’ ”
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 Nga Yesu ko agohoba ati, “Po aliba atyo omuutu owebiihira ebyʼobuŋinda mu hyalo muno aye nʼatali muŋinda ewa Hatonda.”
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 Nga Yesu aloma abeegi babe ati, “Cʼehigira mbaloma ti muteŋendehereranga olwʼehyohulya oba ehyohwambala.
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 Obulamu wenywe wa muŋendo ohuhira ebiryo nʼomubiri gwosi guhira ebyohwambala.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Mubonere hu nyuni, sijirima era jiŋuma byagi omu jibunga ebiryo aye Hatonda ajiŋa ebijirya. Enywe simuhirira ŋaleeŋi enyuni ejo bbe?
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 Era njʼani hu enywe aŋanga ohweyongesaho wayire oludaalo lulala hu bulamu wuwe olwʼohweŋendehereranga?
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Ŋaahani oba nga simuŋanga huhola wayire ehiitu ehidiidiri hyehyo, lwahiina mweŋendehereranga?
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 Mubonere hu bimuli, sibirima wayire ohutungisa engoye aye nʼeŋono eri Habaha Sulemaani gaali ni nalyo lyosiryosi sigambalanga hubihira emboneha.
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Hanye eyo njʼengeri eyi Hatonda alabiirira ebimuli ebiriŋo ahaseera buseera nga babyohya omuliro, saalibambasa enywe abali nʼohufugiirira ohudiidiri?
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 Muteŋendehereranga hu ebi munaalye oba munanywe.
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 Byosibyosi ebyo njʼebi baatu abatafugiirira Hatonda baŋembaho byabahenera ehiseera aye Senywe amanyire ati mubyenda.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 Aye enywe mwendulenga obuŋugi wa Hatonda, bali bameedaho nʼebisigayeyo byosi.
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 “Mutatya wayire muli habbubbu hadiidiri olwohuba Senywe owomwigulu alibaŋa omugabo mu obuŋugi buwe.
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 Muŋambe ebyenywe muŋe abagadi, munahola muutyo muba mwebiihira obuŋinda owʼemirembe nʼemirembe mwigulu eyi omwibi nʼebisereŋi bitoola,
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 olwohuba eyi obuŋinda bubwo buba nʼomwoyo gugwo njʼeyi gusiiba ni guŋemba.
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 “Mube betegefu ohuŋeeresanga Hatonda hiisi ludaalo hyʼomwidu ngʼolu aba nahuumiiriye musengwawe nʼetaala yiye ni yaaduha.
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 Era mube hyʼabaatu abalindirira musengwa yaawe ohugobola nʼaŋwa hu higole, ni goola gakookona ngʼaŋo ni naaŋo bamwiguliraŋo.
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Bali nʼekabi abaŋeeresa abo aba musengwa yaawe agobola gagaana ni bamoga. Mu butuufu oweene mbalomera ti alyetegeha gabehasa ngʼabeŋula era ngʼasigalaŋo nʼalindiriye ohuŋeeresa hiisi muutu ehi genda.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Hiriba hiraŋi musengwa yaawe ohubagaana ni bahiimoga wayire agobola mu wiire ŋagati oba engoho ni yiholyoha.
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 Aye muhimanye muuti singa omwene mago amanya esaawa eyi mwibi anaajiremo, saamuleha hubbwaga nyumba yiye ohumunyaga ebiitu bibye.
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 Mwesi mwetegehe olwohuba Omwana wʼOmuutu aliijira mu hiseera ehi mutamusuubiriramo.”
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Ngʼaŋo Peetero abuusa Yesu ati, “Musengwa, olugero luno olugereeye ndiife hweŋene oba abaatu bosibosi?”
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Nga Musengwa amugobolamo ati, “Ŋaahani njʼani omuŋanika omwesigwa era owʼamagesi? Njʼoyo oyu musengwawe gataŋo ohutangirira abahye era gaabaŋa ebiryo byawe mu hiseera ehituufu.
42 O Senhor respondeu:
43 Gesiimire omuŋeeresa oyu musengwawe alyagaana nʼahola atyo.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Mbalomera ehituufu ti musengwawe alimuŋa ohuhulira ebiitu bibye byosibyosi.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Aye singa omuŋeeresa oyo aloma mu mwoyo gugwe ati, ‘Musengwa yange anahalwe ohugobola,’ atandiha ohuhubba abahye era gaaba hu gʼohulya nʼohunywa nʼohumeera.
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 Musengwa wʼomuŋeeresa oyo aligobola hu ludaalo olu atamusuubiriraho nomu saawa eyi atamanyire. Era musengwawe oyo alimugudya ebyembaha ebyene ngʼahena amubalira ŋalala nʼabatafugiirira.
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 “Era omuŋeeresa amanyire ehi musengwawe genda era ndamwetegehera cooka ndahihola, balimugudya ebyembaha ebyene.
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 Aye omuŋeeresa oyo ohola ehibi nʼatamanyire ati ehi ahola hibi, balimugudya ni bamuleheramoho. Hiisi oyu baŋa obuvunanyiziwa obubbala, balimusubiriramo bingi, ne oyo oyu babiihisa ebingi bali mwendaho bingi ohuhiraho ebi bamubiihisa.”
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Ngʼaŋo Yesu geyongera ohuloma ati, “Naaja huŋwana muliro ogwʼohwabuhania abaatu hu hyalo. Ne nga nahendire bugali gube ti gwahena hale ohuŋamba!
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 Aye ese samwene ndi nʼohweyiniha mu hubonaabona ngʼolu beeniha omuutu mu maaji mu hubatiziwa era neŋendehereeye bugali ohwola olu hiryolerera.
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 Muŋeega muuti naaja huleeta miyaaya hu hyalo? Bbe, naaja hwabuhania.
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 Ohuŋwa olwa leero, abaatu bataanu mu hidaala hirala baneyabulengamo, abadatu babuhana hu babiri oba ababiri babuhana hu badatu hu lwange.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 Omusaaye omusinde saaliŋambagana nʼomusaani era omuhaana saaliŋambagana ni nyina, omulya saaliŋambagana ni masaalaawe hu lwange.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 Nga Yesu aloma ehiŋindi hyʼabaatu ati, “Ni mubona ehireri ni hiŋwa ebugwalyuba, muloma muuti, ‘Efula yinaagwe,’ era nga yigwa.
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 Era epunga enahubba ohuŋwa mu mehiriro, muloma muuti, ‘Omumwi guja hwaduha bugali.’ Nga era gwaduha.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 Banafuusi enywe! Mumanyire amahulu gemboneha yʼembeera yʼehyalo nʼeyegulu byonyene. Lwahiina simumanyire huvunula ebiriŋo mu hiseera hino?
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 “Lwahiina simuŋanga hweyabuliraŋo ehiruŋamu ehi Hatonda genda era mwahihola?
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 Singa ŋabaaŋo ahuŋaŋabira, ni muba ni mutiina mu moni jʼomulamuzi, fuba mufugiirisanie ni muhiiri mu ngira. Ne ni mutategeregana, nʼalihwosa mu moni jʼomulamuzi alihusalira omusango gaahena gaahuŋambya omuhulu wʼabasirikale ahudanye mu komera.
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 Kulomera ti sooliŋwa mu komera ohwola olulisasula ebbeesa josijosi eji ahubanja.”
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.