Lucas 12
Endagaano Epyaha mu Lunyole (NUJ) vs ARA
1 Mu hiseera ehyene ehyo, abaatu ekumi nʼekumi ni baali ni bahumbeene nʼohwemanaho ni bemanaho, nga Yesu atagihira hu beegi babe abaloma ati, “Mwehuume obunafuusi wʼAbafalisaayo olwohuba baloma hino nga bahola hindi.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Hiisi hiitu ehi bagisa hiryeta aŋalafu era hiisi ehi bahweha, balihiŋebbula.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Byosibyosi ebi balomera mu njirema, mubiromanga mu muusi etangaalwe era ni neebyo ebi babaŋweŋweterera mu hutwi mu hisenge biribbutuha.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 “Bahyange, mbaloma ti mutatyanga abo abeeta omubiri hyoŋene nga bahoma aŋo.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 “Aye leha mbalomere oyu muli nʼohutyanga, mutyenga nje Hatonda olwohuba ali nʼobuŋangi ohwita omubiri nʼohudanya omuutu mu muliro ogutasima. Oyo njʼoyu muli nʼohutyanga!
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 “Singa omuutu atunda obuyuni butaanu, saabufunamo bbeesa nyingi. Aye ŋaŋuma wayire halala aha Hatonda gebirira.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Kale muteŋendehereranga, olwohuba mu moni ja Hatonda muli bamuŋendo nʼohuhiraho obuyuni owo eduuli, olwohuba amanyire nʼobungi wʼefiiri eriri hu mitwe jenywe.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 “Mbalomera hino ti hiisi oyu esoni jitaŋamba ohwatula mu abaatu ati gaafugiirira, nʼOmwana wʼOmuutu yeesi alimwanjula eyiri abamalayika ba Hatonda ati wuwe.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Aye oyo oyu pambya esoni mu baatu, keesi sindimwanjula eyiri abamalayika ba Hatonda.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Era hiisi aloma ebibi hu Mwana wʼOmuutu, balimusoniŋa aye oyo afodogola Omwoyo Omutukuvu sibalimusoniŋa.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 Ni banabaŋambenga babaŋira mu mbuga jʼamagambi, mu mahumbaaniro oba mu bʼobuŋangi, simweŋendehereranga ehi munalome.
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Omwoyo Omutukuvu alibaŋa ehyʼohuloma mu hiseera ehyo.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Ngʼaŋo ŋabaaŋo omuutu mulala hu baali mu hiŋindi hyʼabaatu owaloma Yesu ati, “Musomesa, lomaho hu mulebe yange hugabane ebyʼobusika weefe.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Nga Yesu amuloma ati, “Wange, njʼani owaatayeŋo ohuba mulamuzi wenywe?”
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Ngʼaŋo aloma abaaliŋo ati, “Mwehuume ohutaluluhaniranga ebiitu ebyʼehyalo hino olwohuba obulamu wʼomuutu sibubaŋo olwʼebiitu ebingi ebi aba nʼali ni nabyo.”
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Ngʼabagerera olugero ati, “Ŋaaliŋo omuutu omuŋinda owaali nʼendimiro yiye nga geeta ebiryo.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Nga geebuusa mu mwoyo gugwe ati, ‘Kole hi? Mbula ehifo ehihena ohubungamo ebirime byange bino!’
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 Ngʼaŋo omwene gegobolamo ati, ‘Hino njʼehi njʼahuhola. Nja hubbwagaŋo ebyagi bino kene nduheŋo ebibbala. Mbiihe omwo ebiryo nʼebiitu byange ebindi.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Ni kenire ohuhola tyo, ndyesiima mu mwoyo gwange ti ŋaahani kenire ohutegehera obulamu wange owomu moni. Leha pumule, ndye era nywe hu byange, sangaale!’
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 Aye Hatonda ngʼamuloma ati, ‘Muŋaayi ewe! Mu hiire hino obulamu buwo buja huŋwaŋo. Ŋaahani njʼani aja hulya ebi obungire ebyo?’ ”
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Nga Yesu ko agohoba ati, “Po aliba atyo omuutu owebiihira ebyʼobuŋinda mu hyalo muno aye nʼatali muŋinda ewa Hatonda.”
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Nga Yesu aloma abeegi babe ati, “Cʼehigira mbaloma ti muteŋendehereranga olwʼehyohulya oba ehyohwambala.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Obulamu wenywe wa muŋendo ohuhira ebiryo nʼomubiri gwosi guhira ebyohwambala.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Mubonere hu nyuni, sijirima era jiŋuma byagi omu jibunga ebiryo aye Hatonda ajiŋa ebijirya. Enywe simuhirira ŋaleeŋi enyuni ejo bbe?
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Era njʼani hu enywe aŋanga ohweyongesaho wayire oludaalo lulala hu bulamu wuwe olwʼohweŋendehereranga?
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Ŋaahani oba nga simuŋanga huhola wayire ehiitu ehidiidiri hyehyo, lwahiina mweŋendehereranga?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 Mubonere hu bimuli, sibirima wayire ohutungisa engoye aye nʼeŋono eri Habaha Sulemaani gaali ni nalyo lyosiryosi sigambalanga hubihira emboneha.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Hanye eyo njʼengeri eyi Hatonda alabiirira ebimuli ebiriŋo ahaseera buseera nga babyohya omuliro, saalibambasa enywe abali nʼohufugiirira ohudiidiri?
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Muteŋendehereranga hu ebi munaalye oba munanywe.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Byosibyosi ebyo njʼebi baatu abatafugiirira Hatonda baŋembaho byabahenera ehiseera aye Senywe amanyire ati mubyenda.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Aye enywe mwendulenga obuŋugi wa Hatonda, bali bameedaho nʼebisigayeyo byosi.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 “Mutatya wayire muli habbubbu hadiidiri olwohuba Senywe owomwigulu alibaŋa omugabo mu obuŋugi buwe.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Muŋambe ebyenywe muŋe abagadi, munahola muutyo muba mwebiihira obuŋinda owʼemirembe nʼemirembe mwigulu eyi omwibi nʼebisereŋi bitoola,
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 olwohuba eyi obuŋinda bubwo buba nʼomwoyo gugwo njʼeyi gusiiba ni guŋemba.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 “Mube betegefu ohuŋeeresanga Hatonda hiisi ludaalo hyʼomwidu ngʼolu aba nahuumiiriye musengwawe nʼetaala yiye ni yaaduha.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Era mube hyʼabaatu abalindirira musengwa yaawe ohugobola nʼaŋwa hu higole, ni goola gakookona ngʼaŋo ni naaŋo bamwiguliraŋo.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Bali nʼekabi abaŋeeresa abo aba musengwa yaawe agobola gagaana ni bamoga. Mu butuufu oweene mbalomera ti alyetegeha gabehasa ngʼabeŋula era ngʼasigalaŋo nʼalindiriye ohuŋeeresa hiisi muutu ehi genda.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Hiriba hiraŋi musengwa yaawe ohubagaana ni bahiimoga wayire agobola mu wiire ŋagati oba engoho ni yiholyoha.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Aye muhimanye muuti singa omwene mago amanya esaawa eyi mwibi anaajiremo, saamuleha hubbwaga nyumba yiye ohumunyaga ebiitu bibye.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Mwesi mwetegehe olwohuba Omwana wʼOmuutu aliijira mu hiseera ehi mutamusuubiriramo.”
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Ngʼaŋo Peetero abuusa Yesu ati, “Musengwa, olugero luno olugereeye ndiife hweŋene oba abaatu bosibosi?”
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Nga Musengwa amugobolamo ati, “Ŋaahani njʼani omuŋanika omwesigwa era owʼamagesi? Njʼoyo oyu musengwawe gataŋo ohutangirira abahye era gaabaŋa ebiryo byawe mu hiseera ehituufu.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Gesiimire omuŋeeresa oyu musengwawe alyagaana nʼahola atyo.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Mbalomera ehituufu ti musengwawe alimuŋa ohuhulira ebiitu bibye byosibyosi.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Aye singa omuŋeeresa oyo aloma mu mwoyo gugwe ati, ‘Musengwa yange anahalwe ohugobola,’ atandiha ohuhubba abahye era gaaba hu gʼohulya nʼohunywa nʼohumeera.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Musengwa wʼomuŋeeresa oyo aligobola hu ludaalo olu atamusuubiriraho nomu saawa eyi atamanyire. Era musengwawe oyo alimugudya ebyembaha ebyene ngʼahena amubalira ŋalala nʼabatafugiirira.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 “Era omuŋeeresa amanyire ehi musengwawe genda era ndamwetegehera cooka ndahihola, balimugudya ebyembaha ebyene.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Aye omuŋeeresa oyo ohola ehibi nʼatamanyire ati ehi ahola hibi, balimugudya ni bamuleheramoho. Hiisi oyu baŋa obuvunanyiziwa obubbala, balimusubiriramo bingi, ne oyo oyu babiihisa ebingi bali mwendaho bingi ohuhiraho ebi bamubiihisa.”
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Ngʼaŋo Yesu geyongera ohuloma ati, “Naaja huŋwana muliro ogwʼohwabuhania abaatu hu hyalo. Ne nga nahendire bugali gube ti gwahena hale ohuŋamba!
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Aye ese samwene ndi nʼohweyiniha mu hubonaabona ngʼolu beeniha omuutu mu maaji mu hubatiziwa era neŋendehereeye bugali ohwola olu hiryolerera.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Muŋeega muuti naaja huleeta miyaaya hu hyalo? Bbe, naaja hwabuhania.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Ohuŋwa olwa leero, abaatu bataanu mu hidaala hirala baneyabulengamo, abadatu babuhana hu babiri oba ababiri babuhana hu badatu hu lwange.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Omusaaye omusinde saaliŋambagana nʼomusaani era omuhaana saaliŋambagana ni nyina, omulya saaliŋambagana ni masaalaawe hu lwange.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Nga Yesu aloma ehiŋindi hyʼabaatu ati, “Ni mubona ehireri ni hiŋwa ebugwalyuba, muloma muuti, ‘Efula yinaagwe,’ era nga yigwa.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Era epunga enahubba ohuŋwa mu mehiriro, muloma muuti, ‘Omumwi guja hwaduha bugali.’ Nga era gwaduha.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Banafuusi enywe! Mumanyire amahulu gemboneha yʼembeera yʼehyalo nʼeyegulu byonyene. Lwahiina simumanyire huvunula ebiriŋo mu hiseera hino?
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 “Lwahiina simuŋanga hweyabuliraŋo ehiruŋamu ehi Hatonda genda era mwahihola?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Singa ŋabaaŋo ahuŋaŋabira, ni muba ni mutiina mu moni jʼomulamuzi, fuba mufugiirisanie ni muhiiri mu ngira. Ne ni mutategeregana, nʼalihwosa mu moni jʼomulamuzi alihusalira omusango gaahena gaahuŋambya omuhulu wʼabasirikale ahudanye mu komera.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Kulomera ti sooliŋwa mu komera ohwola olulisasula ebbeesa josijosi eji ahubanja.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.