Lucas 12
Endagaano Epyaha mu Lunyole (NUJ) vs ARIB
1 Mu hiseera ehyene ehyo, abaatu ekumi nʼekumi ni baali ni bahumbeene nʼohwemanaho ni bemanaho, nga Yesu atagihira hu beegi babe abaloma ati, “Mwehuume obunafuusi wʼAbafalisaayo olwohuba baloma hino nga bahola hindi.
1 Ajuntando-se entretanto muitos milhares de pessoas, de sorte que se atropelavam uns aos outros, começou Jesus a dizer primeiro aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Hiisi hiitu ehi bagisa hiryeta aŋalafu era hiisi ehi bahweha, balihiŋebbula.
2 Mas nada há encoberto, que não haja de ser descoberto; nem oculto, que não haja de ser conhecido.
3 Byosibyosi ebi balomera mu njirema, mubiromanga mu muusi etangaalwe era ni neebyo ebi babaŋweŋweterera mu hutwi mu hisenge biribbutuha.
3 Porquanto tudo o que em trevas dissestes, à luz será ouvido; e o que falaste ao ouvido no gabinete, dos eirados será apregoado.
4 “Bahyange, mbaloma ti mutatyanga abo abeeta omubiri hyoŋene nga bahoma aŋo.
4 Digo-vos, amigos meus: Não temais os que matam o corpo, e depois disso nada mais podem fazer.
5 “Aye leha mbalomere oyu muli nʼohutyanga, mutyenga nje Hatonda olwohuba ali nʼobuŋangi ohwita omubiri nʼohudanya omuutu mu muliro ogutasima. Oyo njʼoyu muli nʼohutyanga!
5 Mas eu vos mostrarei a quem é que deveis temer; temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, digo, a esse temei.
6 “Singa omuutu atunda obuyuni butaanu, saabufunamo bbeesa nyingi. Aye ŋaŋuma wayire halala aha Hatonda gebirira.
6 Não se vendem cinco passarinhos por dois asses? E nenhum deles está esquecido diante de Deus.
7 Kale muteŋendehereranga, olwohuba mu moni ja Hatonda muli bamuŋendo nʼohuhiraho obuyuni owo eduuli, olwohuba amanyire nʼobungi wʼefiiri eriri hu mitwe jenywe.
7 Mas até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois mais valeis vós do que muitos passarinhos.
8 “Mbalomera hino ti hiisi oyu esoni jitaŋamba ohwatula mu abaatu ati gaafugiirira, nʼOmwana wʼOmuutu yeesi alimwanjula eyiri abamalayika ba Hatonda ati wuwe.
8 E digo-vos que todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Aye oyo oyu pambya esoni mu baatu, keesi sindimwanjula eyiri abamalayika ba Hatonda.
9 mas quem me negar diante dos homens, será negado diante dos anjos de Deus.
10 Era hiisi aloma ebibi hu Mwana wʼOmuutu, balimusoniŋa aye oyo afodogola Omwoyo Omutukuvu sibalimusoniŋa.
10 E a todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do homem, isso lhe será perdoado; mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo, não lhe será perdoado.
11 Ni banabaŋambenga babaŋira mu mbuga jʼamagambi, mu mahumbaaniro oba mu bʼobuŋangi, simweŋendehereranga ehi munalome.
11 Quando, pois, vos levarem às sinagogas, aos magistrados e às autoridades, não estejais solícitos de como ou do que haveis de responder, nem do que haveis de dizer.
12 Omwoyo Omutukuvu alibaŋa ehyʼohuloma mu hiseera ehyo.”
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará na mesma hora o que deveis dizer.
13 Ngʼaŋo ŋabaaŋo omuutu mulala hu baali mu hiŋindi hyʼabaatu owaloma Yesu ati, “Musomesa, lomaho hu mulebe yange hugabane ebyʼobusika weefe.”
13 Disse-lhe alguém dentre a multidão: Mestre, dize a meu irmão que reparte comigo a herança.
14 Nga Yesu amuloma ati, “Wange, njʼani owaatayeŋo ohuba mulamuzi wenywe?”
14 Mas ele lhe respondeu: Homem, quem me constituiu a mim juiz ou repartidor entre vós?
15 Ngʼaŋo aloma abaaliŋo ati, “Mwehuume ohutaluluhaniranga ebiitu ebyʼehyalo hino olwohuba obulamu wʼomuutu sibubaŋo olwʼebiitu ebingi ebi aba nʼali ni nabyo.”
15 E disse ao povo: Acautelai-vos e guardai-vos de toda espécie de cobiça; porque a vida do homem não consiste na abundância das coisas que possui.
16 Ngʼabagerera olugero ati, “Ŋaaliŋo omuutu omuŋinda owaali nʼendimiro yiye nga geeta ebiryo.
16 Propôs-lhes então uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produzira com abundância;
17 Nga geebuusa mu mwoyo gugwe ati, ‘Kole hi? Mbula ehifo ehihena ohubungamo ebirime byange bino!’
17 e ele arrazoava consigo, dizendo: Que farei? Pois não tenho onde recolher os meus frutos.
18 Ngʼaŋo omwene gegobolamo ati, ‘Hino njʼehi njʼahuhola. Nja hubbwagaŋo ebyagi bino kene nduheŋo ebibbala. Mbiihe omwo ebiryo nʼebiitu byange ebindi.
18 Disse então: Farei isto: derribarei os meus celeiros e edificarei outros maiores, e ali recolherei todos os meus cereais e os meus bens;
19 Ni kenire ohuhola tyo, ndyesiima mu mwoyo gwange ti ŋaahani kenire ohutegehera obulamu wange owomu moni. Leha pumule, ndye era nywe hu byange, sangaale!’
19 e direi à minha alma: Alma, tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe, regala-te.
20 Aye Hatonda ngʼamuloma ati, ‘Muŋaayi ewe! Mu hiire hino obulamu buwo buja huŋwaŋo. Ŋaahani njʼani aja hulya ebi obungire ebyo?’ ”
20 Mas Deus lhe disse: Insensato, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Nga Yesu ko agohoba ati, “Po aliba atyo omuutu owebiihira ebyʼobuŋinda mu hyalo muno aye nʼatali muŋinda ewa Hatonda.”
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros, e não é rico para com Deus.
22 Nga Yesu aloma abeegi babe ati, “Cʼehigira mbaloma ti muteŋendehereranga olwʼehyohulya oba ehyohwambala.
22 E disse aos seus discípulos: Por isso vos digo: Não estejais ansiosos quanto à vossa vida, pelo que haveis de comer, nem quanto ao corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Obulamu wenywe wa muŋendo ohuhira ebiryo nʼomubiri gwosi guhira ebyohwambala.
23 Pois a vida é mais do que o alimento, e o corpo mais do que o vestuário.
24 Mubonere hu nyuni, sijirima era jiŋuma byagi omu jibunga ebiryo aye Hatonda ajiŋa ebijirya. Enywe simuhirira ŋaleeŋi enyuni ejo bbe?
24 Considerai os corvos, que não semeiam nem ceifam; não têm despensa nem celeiro; contudo, Deus os alimenta. Quanto mais não valeis vós do que as aves!
25 Era njʼani hu enywe aŋanga ohweyongesaho wayire oludaalo lulala hu bulamu wuwe olwʼohweŋendehereranga?
25 Ora, qual de vós, por mais ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Ŋaahani oba nga simuŋanga huhola wayire ehiitu ehidiidiri hyehyo, lwahiina mweŋendehereranga?
26 Porquanto, se não podeis fazer nem as coisas mínimas, por que estais ansiosos pelas outras?
27 Mubonere hu bimuli, sibirima wayire ohutungisa engoye aye nʼeŋono eri Habaha Sulemaani gaali ni nalyo lyosiryosi sigambalanga hubihira emboneha.
27 Considerai os lírios, como crescem; não trabalham, nem fiam; contudo vos digo que nem mesmo Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como um deles.
28 Hanye eyo njʼengeri eyi Hatonda alabiirira ebimuli ebiriŋo ahaseera buseera nga babyohya omuliro, saalibambasa enywe abali nʼohufugiirira ohudiidiri?
28 Se, pois, Deus assim veste a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais vós, homens de pouca fé?
29 Muteŋendehereranga hu ebi munaalye oba munanywe.
29 Não procureis, pois, o que haveis de comer, ou o que haveis de beber, e não andeis preocupados.
30 Byosibyosi ebyo njʼebi baatu abatafugiirira Hatonda baŋembaho byabahenera ehiseera aye Senywe amanyire ati mubyenda.
30 Porque a todas estas coisas os povos do mundo procuram; mas vosso Pai sabe que precisais delas.
31 Aye enywe mwendulenga obuŋugi wa Hatonda, bali bameedaho nʼebisigayeyo byosi.
31 Buscai antes o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 “Mutatya wayire muli habbubbu hadiidiri olwohuba Senywe owomwigulu alibaŋa omugabo mu obuŋugi buwe.
32 Não temas, ó pequeno rebanho! porque a vosso Pai agradou dar-vos o reino.
33 Muŋambe ebyenywe muŋe abagadi, munahola muutyo muba mwebiihira obuŋinda owʼemirembe nʼemirembe mwigulu eyi omwibi nʼebisereŋi bitoola,
33 Vendei o que possuís, e dai esmolas. Fazei para vós bolsas que não envelheçam; tesouro nos céus que jamais acabe, aonde não chega ladrão e a traça não rói.
34 olwohuba eyi obuŋinda bubwo buba nʼomwoyo gugwo njʼeyi gusiiba ni guŋemba.
34 Porque, onde estiver o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 “Mube betegefu ohuŋeeresanga Hatonda hiisi ludaalo hyʼomwidu ngʼolu aba nahuumiiriye musengwawe nʼetaala yiye ni yaaduha.
35 Estejam cingidos os vossos lombos e acesas as vossas candeias;
36 Era mube hyʼabaatu abalindirira musengwa yaawe ohugobola nʼaŋwa hu higole, ni goola gakookona ngʼaŋo ni naaŋo bamwiguliraŋo.
36 e sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, quando houver de voltar das bodas, para que, quando vier e bater, logo possam abrir-lhe.
37 Bali nʼekabi abaŋeeresa abo aba musengwa yaawe agobola gagaana ni bamoga. Mu butuufu oweene mbalomera ti alyetegeha gabehasa ngʼabeŋula era ngʼasigalaŋo nʼalindiriye ohuŋeeresa hiisi muutu ehi genda.
37 Bem-aventurados aqueles servos, aos quais o senhor, quando vier, achar vigiando! Em verdade vos digo que se cingirá, e os fará reclinar-se à mesa e, chegando-se, os servirá.
38 Hiriba hiraŋi musengwa yaawe ohubagaana ni bahiimoga wayire agobola mu wiire ŋagati oba engoho ni yiholyoha.
38 Quer venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Aye muhimanye muuti singa omwene mago amanya esaawa eyi mwibi anaajiremo, saamuleha hubbwaga nyumba yiye ohumunyaga ebiitu bibye.
39 Sabei, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora havia de vir o ladrão, vigiaria e não deixaria minar a sua casa.
40 Mwesi mwetegehe olwohuba Omwana wʼOmuutu aliijira mu hiseera ehi mutamusuubiriramo.”
40 Estai vós também apercebidos; porque, numa hora em que não penseis, virá o Filho do homem.
41 Ngʼaŋo Peetero abuusa Yesu ati, “Musengwa, olugero luno olugereeye ndiife hweŋene oba abaatu bosibosi?”
41 Então Pedro perguntou: Senhor, dizes essa parábola a nós, ou também a todos?
42 Nga Musengwa amugobolamo ati, “Ŋaahani njʼani omuŋanika omwesigwa era owʼamagesi? Njʼoyo oyu musengwawe gataŋo ohutangirira abahye era gaabaŋa ebiryo byawe mu hiseera ehituufu.
42 Respondeu o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, que o Senhor porá sobre os seus servos, para lhes dar a tempo a ração?
43 Gesiimire omuŋeeresa oyu musengwawe alyagaana nʼahola atyo.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem o seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Mbalomera ehituufu ti musengwawe alimuŋa ohuhulira ebiitu bibye byosibyosi.
44 Em verdade vos digo que o porá sobre todos os seus bens.
45 Aye singa omuŋeeresa oyo aloma mu mwoyo gugwe ati, ‘Musengwa yange anahalwe ohugobola,’ atandiha ohuhubba abahye era gaaba hu gʼohulya nʼohunywa nʼohumeera.
45 Mas, se aquele servo disser em teu coração: O meu senhor tarda em vir; e começar a espancar os criados e as criadas, e a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Musengwa wʼomuŋeeresa oyo aligobola hu ludaalo olu atamusuubiriraho nomu saawa eyi atamanyire. Era musengwawe oyo alimugudya ebyembaha ebyene ngʼahena amubalira ŋalala nʼabatafugiirira.
46 virá o senhor desse servo num dia em que não o espera, e numa hora de que não sabe, e cortá-lo-á pelo meio, e lhe dará a sua parte com os infiéis.
47 “Era omuŋeeresa amanyire ehi musengwawe genda era ndamwetegehera cooka ndahihola, balimugudya ebyembaha ebyene.
47 O servo que soube a vontade do seu senhor, e não se aprontou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites;
48 Aye omuŋeeresa oyo ohola ehibi nʼatamanyire ati ehi ahola hibi, balimugudya ni bamuleheramoho. Hiisi oyu baŋa obuvunanyiziwa obubbala, balimusubiriramo bingi, ne oyo oyu babiihisa ebingi bali mwendaho bingi ohuhiraho ebi bamubiihisa.”
48 mas o que não a soube, e fez coisas que mereciam castigo, com poucos açoites será castigado. Daquele a quem muito é dado, muito se lhe requererá; e a quem muito é confiado, mais ainda se lhe pedirá.
49 Ngʼaŋo Yesu geyongera ohuloma ati, “Naaja huŋwana muliro ogwʼohwabuhania abaatu hu hyalo. Ne nga nahendire bugali gube ti gwahena hale ohuŋamba!
49 Vim lançar fogo à terra; e que mais quero, se já está aceso?
50 Aye ese samwene ndi nʼohweyiniha mu hubonaabona ngʼolu beeniha omuutu mu maaji mu hubatiziwa era neŋendehereeye bugali ohwola olu hiryolerera.
50 Há um batismo em que hei de ser batizado; e como me angustio até que venha a cumprir-se!
51 Muŋeega muuti naaja huleeta miyaaya hu hyalo? Bbe, naaja hwabuhania.
51 Cuidais vós que vim trazer paz à terra? Não, eu vos digo, mas antes dissensão:
52 Ohuŋwa olwa leero, abaatu bataanu mu hidaala hirala baneyabulengamo, abadatu babuhana hu babiri oba ababiri babuhana hu badatu hu lwange.
52 pois daqui em diante estarão cinco pessoas numa casa divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Omusaaye omusinde saaliŋambagana nʼomusaani era omuhaana saaliŋambagana ni nyina, omulya saaliŋambagana ni masaalaawe hu lwange.”
53 estarão divididos: pai contra filho, e filho contra pai; mãe contra filha, e filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Nga Yesu aloma ehiŋindi hyʼabaatu ati, “Ni mubona ehireri ni hiŋwa ebugwalyuba, muloma muuti, ‘Efula yinaagwe,’ era nga yigwa.
54 Dizia também às multidões: Quando vedes subir uma nuvem do ocidente, logo dizeis: Lá vem chuva; e assim sucede;
55 Era epunga enahubba ohuŋwa mu mehiriro, muloma muuti, ‘Omumwi guja hwaduha bugali.’ Nga era gwaduha.
55 e quando vedes soprar o vento sul dizeis; Haverá calor; e assim sucede.
56 Banafuusi enywe! Mumanyire amahulu gemboneha yʼembeera yʼehyalo nʼeyegulu byonyene. Lwahiina simumanyire huvunula ebiriŋo mu hiseera hino?
56 Hipócritas, sabeis discernir a face da terra e do céu; como não sabeis então discernir este tempo?
57 “Lwahiina simuŋanga hweyabuliraŋo ehiruŋamu ehi Hatonda genda era mwahihola?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Singa ŋabaaŋo ahuŋaŋabira, ni muba ni mutiina mu moni jʼomulamuzi, fuba mufugiirisanie ni muhiiri mu ngira. Ne ni mutategeregana, nʼalihwosa mu moni jʼomulamuzi alihusalira omusango gaahena gaahuŋambya omuhulu wʼabasirikale ahudanye mu komera.
58 Quando, pois, vais com o teu adversário ao magistrado, procura fazer as pazes com ele no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao meirinho, e o meirinho te lance na prisão
59 Kulomera ti sooliŋwa mu komera ohwola olulisasula ebbeesa josijosi eji ahubanja.”
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o derradeiro lepto.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.