Atos 13
Endagaano Epyaha mu Lunyole (NUJ) vs NTLH
1 Ŋaahani mu hibbubbu hyʼabafugiirira Kurisito mu Atiyokiya mwalimo abanaabbi ko nʼabasomesa abasomesanga ebiŋamba hu Hatonda. Abaatu abo baali nje Bbalunaba ni Simyoni oyu balanganga erindi baati Mumali ni Lukiyo owʼe Kireene ni Sawulo ni Manayeeni owaali owʼomuboolo gwa habaha Herode.
1 Na igreja de Antioquia havia os seguintes profetas e mestres: Barnabé; Simeão, chamado “o Negro”; Lúcio, de Cirene; Manaém, que havia sido criado junto com o governador Herodes ; e Saulo.
2 Lulala abaatu abo ni baali mu husaba nʼohusiiba, Omwoyo Omutukuvu ngʼabaloma ati, “Muutobolere Bbalunaba ni Sawulo baakolere omulimo ogu nabalangira.”
2 Certa vez, quando eles estavam adorando o Senhor e jejuando, o Espírito Santo disse: — Separem para mim Barnabé e Saulo a fim de fazerem o trabalho para o qual eu os tenho chamado.
3 Ngʼaŋo bosibosi beyongera ohusiiba nʼohulombera Sawulo ni Bbalunaba. Ni bahena nga babataho emihono ohubaabula ohuholanga emirimo eji babalangira nga bahena babaseebula batiine bahole emirimo ejo.
3 Então eles jejuaram, e oraram, e puseram as mãos sobre Barnabé e Saulo. E os enviaram na sua missão.
4 Ngʼaŋo Omwoyo Omutukuvu atangirira Bbalunaba ni Sawulo nga batiina ŋano ni naŋala ni babuulira Amaŋuliro Amalaŋi. Ni baŋwa mu Atiyokiya beehirira nga batiina hu mwalo gwʼe Selewukiya eyi baŋwa nga basomoha batiina hu hizinga Kipuro.Olugendo oludaayi, Pawulo atiina ohuhola obumiisani|alt="Paul’s first journey" src="LunyolePaul1.tif" size="span" ref="13:4–14:27"
4 Barnabé e Saulo, tendo sido enviados pelo Espírito Santo, foram até a cidade de Selêucia e dali embarcaram para a ilha de Chipre.
5 Hu hizinga hino boolera hu mwalo gwʼe Salamisi. Ni baali eyo nga babuuliranga ehibono hya Hatonda mu mahumbaaniro gʼAbayudaaya. Yowaane oyu balanga baati Mariko gaali ni nabo era gabayeedanga mu mulimo guno.
5 Quando chegaram à cidade de Salamina, começaram a anunciar a palavra de Deus nas sinagogas . E eles tinham João Marcos para ajudá-los no trabalho missionário.
6 Ngʼabaatu abo bondatu bagenda ohuŋwa eyi ehizinga ehyo hitandihira ohwola eyi hyagama mu hibuga ehi balanganga baati Paafo. Eyo baaganayo omuŋeŋa Omuyudaaya era naabbi owʼobudulingi oyu baali ni balanga baati Bari Yesu.
6 Eles atravessaram toda a ilha, chegando até a cidade de Pafos. Ali encontraram um judeu que era mágico e falso
7 Omuŋiŋa oyo gaali meeri yʼomuŋugi owʼehizinga ehyo oyu balanganga baati Serugiyo Pawulo. Serugiyo Pawulo gaali muŋugi owaali omulabuhi era gatumisa bamulangire Bbalunaba ni Sawulo ni genda yeesi bamulomere ehibono hya Hatonda.
7 Ele era amigo de Sérgio Paulo, o governador da ilha, que era um homem muito inteligente. O Governador mandou chamar Barnabé e Saulo, pois queria ouvir a palavra de Deus.
8 Aye omuŋiŋa oyo oyu balanganga baati Eluma olwohuba cʼehi esiina lirye lira lyali ni litegeesa, ngʼaŋahania ebya Bbalunaba ni Sawulo nʼatenda omuŋugi oyo afugiirire Kurisito.
8 Mas o mágico Elimas (este é o nome dele em grego ) era contra os apóstolos . Ele não queria que o Governador aceitasse a fé cristã.
9 Ngʼaŋo Omwoyo Omutukuvu amaamira Sawulo oyu balanganga erindi baati Pawulo ngʼasimba Eluma emoni,
9 Então Saulo, também conhecido como Paulo , cheio do Espírito Santo, olhou firmemente para Elimas
10 ahena amuloma ati, “Musinde ewe, oli muŋeeresa wa Sitaani. Oli wamahiribbania era owijuuye obudulingi. Oŋahania hiisi hiitu ehiraŋi mu moni ja Hatonda. Soolirehera aŋo ohubbaamya abaatu ohuŋwa hu bibono ebituufu ebiŋamba hu Musengwa?
10 e disse: — Filho do Diabo! Inimigo de tudo o que é bom! Homem mau e mentiroso! Por que é que você não para de torcer o verdadeiro ensinamento do Senhor?
11 Ale ni ŋaahani ŋano Hatonda Musengwa genda huhuboneresa era genda huhwigala emoni ohene ahamanga nʼoli muŋofu nʼotabona njase yʼeryuba.” Ngʼaŋo ni naaŋo emoni jʼomusinde oyo omuŋiŋa jiijaho olubooha ngʼehyalo himaliŋa ndaŋanga hubona. Ngʼatandiha ohumamaata humamaata ni gendula omuutu owʼohumuŋamba hu muhono amutangirire.
11 Agora escute! O Senhor vai castigá-lo. Você ficará cego e não verá a luz do sol por algum tempo. No mesmo instante Elimas sentiu uma nuvem escura cobrir os seus olhos e ele começou a se virar para todos os lados, procurando alguém que o guiasse pela mão.
12 Omuŋugi Serugiyo Pawulo ni gabona ebyolire hu muŋiŋa oyo nga geŋunja bugali esomesa eyiŋamba hu Yesu Musengwa era ngʼahena amufugiirira.
12 Quando o Governador viu isso, creu e ficou muito admirado com os ensinamentos a respeito do Senhor Jesus.
13 Ebyo ni byaŋwa nga Pawulo nʼabahye ababiri basomoha ohuŋwa e Paafo bambuha boola e Peruga mu twale lyʼe Pafiliya eyi Yowaane oyu balanganga erindi baati Mariko gabaleha geeyagamirayo e Yerusaalemu.
13 Paulo e os seus companheiros navegaram da cidade de Pafos até Perge, uma cidade da província da Panfília. Porém João Marcos os deixou e voltou para Jerusalém.
14 Nga Pawulo ni Bbalunaba nibo baŋwa e Peruga batiina mu hibuga Atiyokiya mu hitundu ehi balanga baati Pisidiya. Oludaalo olwa Sabbaato ni lwola nga batiina mu humbaaniro lyʼAbayudaaya beehala.
14 Eles continuaram a viagem, indo de Perge até a cidade de Antioquia, no distrito da Pisídia. No sábado entraram na sinagoga e sentaram-se.
15 Nga ŋabaaŋo owʼasomera abaatu Ebyaŋandihiwa ohuŋwa mu bitabo byʼamagambi ebi Musa gaŋandiiha nomu bitabo byʼabanaabbi. Ni gahena ngʼabatangirisi bʼehumbaaniro eryo batuma omuutu alome Pawulo nʼowahye ati, “Aboluganda ni muba nʼehibono ehyʼohugumya abaatu, esaawa njʼeyino.”
15 Depois da leitura da Lei de Moisés e dos livros dos Profetas , os chefes da sinagoga mandaram dizer a eles: — Irmãos, se vocês têm alguma palavra para animar o povo, podem falar agora.
16 Ni baloma Pawulo baatyo, nga genyoha aŋa ahabonero nʼahola omuhono beetege bamuŋulirise ngʼahena aloma ati, “Bayisirayiri bahyange ni nenywe Abatali Bayudaaya aye ni mujumirya Hatonda, mutege ohutwi mbalomere.
16 Então Paulo se levantou, fez um sinal com a mão, pedindo silêncio, e começou a dizer: — Homens de Israel e todos vocês não judeus que
17 Hatonda oyu efe Abayisirayiri hujumirya gatobola abasehulu beefe ni baali babuli mu hyalo hyʼe Misiri babe baatu babe era ngʼabaasa basaalagana bafuuha egwanga eryʼabaatu oluhulende. Ehiseera hyola ngʼabatusa eyi baali ni baŋatiiye nʼatambisa obuŋangi buwe owʼamaani.
17 O Deus do povo de Israel escolheu os nossos antepassados quando moravam na terra do Egito e fez deles um grande povo. Ele os tirou de lá com grande poder
18 Nga gahena abalabirira mu lulafu ohuhena emyaha ngʼamahumi ane ni gehalirihire obuhahadafu waawe.
18 e, no deserto, aguentou aquela gente durante quarenta anos.
19 Ngʼabaŋambiraho asihiirisa amawanga omusanvu agaali ni gamenyire mu hyalo hyʼe Kanani. Ni gahena ohugasihiirisa ngʼabaŋa ehyalo ehyo ohuba obutaka waawe.
19 Ele destruiu sete povos na terra de Canaã, e o povo de Israel se tornou dono das terras deles.
20 Ehyo hyaŋira emyaha ngʼebihumi bine nʼataanu. Ebyo ni byaŋwa nga Hatonda abateeraŋo abalamuzi ohubalamulanga era omugigi ogwo gwaliŋo ohwolera erala mu biseera bya naabbi Samwiri.
20 Tudo isso levou uns quatrocentos e cinquenta anos. — Depois disso Deus lhes deu juízes, até o tempo de Samuel.
21 Ehiseera hyola Samwiri nʼahiramula ngʼaŋo basunga babaŋe habaha abe njʼabaŋuga. Nga Hatonda abaŋa Sawulo omusaani wa Kiisi owʼehiha hya Bbenjamini owʼabaŋuga ohuhena emyaha amahumi ane.
21 Quando o povo pediu um rei, ele lhes deu Saul, filho de Quis, da tribo de Benjamim, para ser rei deles durante quarenta anos.
22 Hatonda ni gatusa hu Sawulo owahabaha ngʼataŋo Dawudi ohuba habaha waawe. Dawudi oyo Hatonda gamulomaho ati, ‘Paaye Dawudi omwana wa Yese njʼomusinde owoleene nʼebiŋeego byange era anaholenga byosibyosi ebinjolera hu mwoyo.’ ”
22 Depois que tirou Saul, Deus pôs Davi como rei e disse isto a respeito dele: “Encontrei em Davi, filho de Jessé, o tipo de pessoa que eu quero e que vai fazer tudo o que eu desejo.”
23 Hatonda gooheresa ehi gasuubisa abasehulu beefe nʼahibisya mu lulyo lwa Dawudi ni gaŋa Yisirayiri Yesu ohuba Omunoŋosi.
23 Um dos descendentes de Davi foi Jesus, a quem Deus pôs como Salvador de Israel, como havia prometido.
24 Yesu ni gaali nʼahiiri hutagiiha omulimo gugwe, Yowaane omubatiza geheerera galoma abaatu bosibosi mu Yisirayiri bebbwage babatiziwe.
24 Antes da vinda de Jesus, João Batista anunciou a sua mensagem a todo o povo de Israel, dizendo que eles deviam se arrepender e ser batizados.
25 Era Yowaane ni gaali nʼaheneresa omulimo gugwe gabuusa abaatu ati, “Muŋeega muuti ndiise ani? Mutaŋeega muuti ndiise Omunoŋosi oyu babasuubisa. Niye anahanondeho egongo, ese ni poyeeŋo era oyo gaakira obuŋangi sipoomera wayire nʼohuboŋolola ekoba jʼengayito jije.”
25 Mas, quando João estava terminando a sua missão, disse ao povo: “Quem é que vocês pensam que eu sou? Eu não sou aquele que vocês estão esperando. Mas escutem! Ele vem depois de mim, porém eu não mereço a honra de tirar as sandálias dos pés dele.”
26 Ale Aboluganda Abayisirayiri abomu lulyo lwa Yibbulayimu ko ni nenywe Abatali Bayudaaya aye ni mujumirya Hatonda mulehe mbalomere. Hatonda gaŋeeresa ebibono bino ebiŋamba hu Munoŋosi hu lwefe.
26 Paulo continuou: — Meus irmãos, descendentes de Abraão, e também vocês não judeus que temem a Deus, escutem! Essa mensagem de salvação foi mandada para todos nós.
27 Abaatu bomu Yerusaalemu ko nʼabatangirisi baawe sibafaania baati Yesu njʼOmunoŋosi, cooka mu hutamufaania ohwo hyabaŋweramo ohumusalira omusango ogwʼohufa booheresa ebibono byʼabanaabbi ebi basomanga hiisi ludaalo lwa Sabbaato.
27 De fato, os moradores de Jerusalém e os seus líderes não entenderam que Jesus é o Salvador. E também não compreenderam as palavras dos livros dos Profetas, que são lidos todos os sábados. Mesmo assim, ao condenarem Jesus, eles estavam cumprindo essas profecias .
28 Wayire baŋuma songa etuufu eyitisa Yesu, basunga Pilaato alagire bamuhomerere hu musalabba.
28 E, embora não encontrassem nenhuma razão para condená-lo à morte, pediram a Pilatos que mandasse matá-lo.
29 Ni bahena ohwoheresa byosibyosi ebi Ebyaŋandihiwa bimulomaho, nga ŋabaaŋo abamutusa hu musalabba bamusiiha.
29 Depois de fazerem tudo o que as Escrituras Sagradas falam a respeito dele, eles o tiraram da cruz e o puseram num túmulo.
30 Aye Hatonda ngʼamulamusa.
30 Mas Deus o ressuscitou,
31 Yesu ngʼahena hu hyalo endaalo enyene enyingi nʼatiina nʼabonehera abaloobera babe aba gaŋwa ni nabo e Galilaaya ohutiina e Yerusaalemu. Hatyane abaatu abo njʼabaŋa obujulizi obumuŋambaho.
31 e durante muitos dias ele apareceu às pessoas que o tinham acompanhado da Galileia até Jerusalém. Agora essas pessoas são testemunhas que falam a respeito de Jesus ao povo de Israel.
32 “Ŋaahani Amaŋuliro Amalaŋi aga hubalomera gali gaati ehi Hatonda gasuubisa abasehulu bʼefe,
32 — E nós estamos aqui para trazer o evangelho a vocês.
33 ahyoherehiise mu mulembe guno eyiri efe abaana baawe nʼalamusa Yesu. Ehyo era hyoheresa ehyaŋandiihiwa mu Zabbuli eyohubiri ehiroma hiiti,
33 Deus fez agora para nós o que havia prometido aos nossos antepassados: ele ressuscitou Jesus, como está escrito no Salmo número dois: “Você é o meu Filho; hoje eu me tornei o seu Pai.”
34 “Olwohuba Hatonda galamusa Yesu era nga saligobolayo hufa nindi, cʼehigira aloma ati, ‘Ngʼolu nʼasuubisa Dawudi, mwesi aŋaŋuma hubuusabuusa ndibaŋa ekabi.’
34 — E foi isto o que Deus disse a respeito da ressurreição de Jesus, afirmando que ele nunca seria destruído pela morte: “Eu vou dar a vocês as bênçãos sagradas e certas que prometi a Davi.”
35 Nomu Zabbuli eyindi Dawudi aloma ati,
35 E em outra parte das Escrituras lemos também: “Tu não deixarás que o teu dedicado servo apodreça na sepultura.”
36 “Dawudi ni gahena ohuhola emirimo eji Hatonda gendire ahole, gafa era bamusiiha mu masihiro gʼabasehulu babe.
36 E Paulo disse ainda: — Na verdade, Davi, no seu tempo, cumpriu os planos de Deus. Depois morreu, foi sepultado ao lado dos seus antepassados e apodreceu na sepultura.
37 Aye Yesu oyo oyu Hatonda galamusa ohuŋwa e magombe sigabola.
37 Mas isso não aconteceu com aquele que Deus ressuscitou. Meus irmãos, todos vocês precisam saber com certeza que é por meio de Jesus que a mensagem do perdão de pecados é anunciada a vocês. Precisam saber também que quem crê é libertado de todos os pecados dos quais a Lei de Moisés não pode livrar.
38 “Olwʼehyo balebe, muhitegeere muuti Hatonda asoniŋa ebibi byenywe olwʼehyo ehi Yesu gahola sosi olwʼohuhuuma amagambi aga baŋa Musa. Hatonda aŋanga ohusoniŋa ebibi byenywe.
38 — ausente —
39 Hatonda asoniŋa ebibi bya hiisi muutu afugiirira Yesu, ehi amagambi ga Musa gataŋanga huhola.
39 — ausente —
40 Olwʼehyo mumanya ebi banaabbi baloma bitaboolaho. Olwohuba baloma baati,
40 Portanto, tenham cuidado para que não aconteça o que os profetas disseram:
41 “ ‘Ale enywe abatala ebindoma ohuhola,
41 “Prestem atenção, vocês que zombam de Deus! Fiquem espantados e morram. Pois o que vou fazer agora é uma coisa em que vocês não acreditariam, mesmo que alguém explicasse.”
42 Pawulo ni gahena ohuloma ebibono ebyo, nʼehiseera ni hyola ehyʼohuŋwa mu humbaaniro, Pawulo ni Bbalunaba ni baali ni batiina ngʼabaatu babasunga baagameyo mu humbaaniro olwa Sabbaato olulondaho bongere ohubasomesa ebibono ebyo.
42 Quando Paulo e Barnabé estavam saindo da reunião, as pessoas pediram com insistência que eles voltassem no sábado seguinte a fim de falarem sobre o mesmo assunto.
43 Abahulu bʼehumbaaniro ni baseebula abaali ni bahumbeene, abaatu abaŋeraho omwali Abayudaaya nʼAbatali Bayudaaya abaali ni bacuuhire ni bengira ediini lyʼEhiyudaaya, nga baŋerehera Pawulo ni Bbalunaba. Mu huŋaya ni nabo, Pawulo ni Bbalunaba babahubbirisa begumye ohufugiirira baati Hatonda abanoŋola lwa hisasabirisi hihye.
43 Depois da reunião, muitos judeus e outras pessoas convertidas ao Judaísmo acompanharam Paulo e Barnabé, que falavam com eles e animavam todos para que continuassem firmes na graça de Deus.
44 Hu lwa Sabbaato olwalonderaho, abaatu bomu hibuga ehyo baŋwerehereramo nʼebyana baje baŋulire ehibono hya Hatonda Musengwa.
44 No sábado seguinte quase todos os moradores da cidade foram ouvir a palavra do Senhor.
45 Abatangirisi bʼAbayudaaya ni babona abaatu ni bali bangi baatyo, nga bagongeera era nga batandiiha ohuloma lubona ni batala ebi Pawulo gaali nʼalomera abaatu.
45 Quando os judeus viram aquela multidão, ficaram com muita inveja. Então começaram a dizer o contrário do que Paulo dizia e o insultaram.
46 Pawulo ni Bbalunaba ni babona baatyo nga babaloma ni baŋuma hutya baati, “Enywe Abayudaaya ndiinywe aba hubaaye nʼohweherera ohulomera ehibono hya Hatonda. Aye ngʼolu mugeene, nga mulaga mwabeene ngʼolu mutenda husuna bulamu obutaŋwaŋo ale leha hwesi hubalehe hutiine hulomere Abatali Bayudaaya,
46 Porém Paulo e Barnabé falaram com mais coragem ainda. Eles disseram: — Era necessário que a palavra de Deus fosse anunciada primeiro a vocês que são judeus. Mas, como vocês não querem aceitá-la e acham que não merecem receber a vida eterna, então agora nós vamos anunciar a palavra aos não judeus.
47 olwohuba ehyo ni Musengwa omwene cʼehi gatulagira ohuhola ni galoma ati, ‘Kutayeŋo obe hyʼenjase eyiri Abatali Bayudaaya era oje olomere abaatu bosibosi mu hyalo ebiŋamba hu bunoŋosi.’ ”
47 Pois esta é a ordem que o Senhor Deus deu a nós, o seu povo: “Eu coloquei você como luz para os outros povos, a fim de que você leve a salvação ao mundo inteiro.”
48 Abatali Bayudaaya ni baŋulira ebibono ebyo, nga basangaala era nga baŋa ehibono hya Musengwa eŋono. Abo aba Hatonda gategehera ohusuna obulamu obutaŋwaŋo nga bafugiirira Kurisito.
48 Quando os não judeus ouviram isso, ficaram muito alegres e começaram a dizer que a palavra do Senhor era boa. E creram todos os que tinham sido escolhidos para ter a vida eterna.
49 Mu hiseera ehyo ehibono hya Musengwa nga higenda hihwana mu twale eryo lyosiryosi.
49 A palavra do Senhor se espalhou por toda aquela região.
50 Cooka ngʼabatangirisi bʼAbayudaaya basendasenda abasinde abʼeŋono ko nʼabalala hu bahasi abaali ni bajumirya Hatonda ate ni bali begingihiriri mu hibuga ehyo batandiiha ohuhiyaania Pawulo ni Bbalunaba era nga bahena bababbinga nomu twale lyawe.
50 Mas os judeus atiçaram as mulheres não judias da alta sociedade convertidas ao Judaísmo e também os homens mais importantes da cidade. E começaram a perseguir Paulo e Barnabé e os expulsaram daquela região.
51 Nga Pawulo ni Bbalunaba baŋahania ehi babahola ni bakukumulira abaatu abo efuuhe lyʼomu magulu gaawe. Ngʼaŋo baŋwa mu hibuga ehyo batiina mu hibuga ehi balanganga baati Yikoniyo.
51 Então os apóstolos sacudiram a poeira das suas sandálias, em sinal de protesto contra eles, e foram para a cidade de Icônio.
52 Ne Omwoyo Omutukuvu nga geyongera ohumaamira abafugiirira mu Atiyokiya nʼabatangirira mu bibaholanga beeyongera ohusaŋalyanga olwʼobunoŋosi.
52 E os cristãos de Antioquia continuaram muito alegres e cheios do Espírito Santo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.