Gênesis 37
Bepaŋ'Walaŋ Folofolok Kobuli (NOP) vs ARIB
1 Yakobo adi beudi Kanaaŋ kwet daŋgoŋ itoulugukneŋ uŋgoŋ itouguk.
1 Jacó habitava na terra das peregrinações de seu pai, na terra de Canaã.
2 Yoŋ adi Yakobo’walaŋ mede kahat. Yosep adi guletŋiŋ 17 tubune daliyedut dompa yabudoko kwanai tigiŋ. Biyagoŋ kuyoŋ, adi mekuya doktiŋa beu’walaŋ tamŋiyat Bilha eŋ Silpa adi’walaŋ mihihiyedut dompa yabudokoguk. Ala daliyedi maŋgoŋ kedem be hogoli tagiŋ u yabuŋa wooŋ behik nimbihit tuguk.
2 Estas são as gerações de Jacó. José, aos dezessete anos de idade, estava com seus irmãos apascentando os rebanhos; sendo ainda jovem, andava com os filhos de Bila, e com os filhos de Zilpa, mulheres de seu pai; e José trazia a seu pai más notícias a respeito deles.
3 Isilae adi Yosep weleeŋdi kahile hinek tuluguk. Eŋ mihiŋiye noli adi wahiwahiŋgoŋ yabukahileeluguk. Isilae adi agaŋ me gawadaaŋ hinek tulune Yosep mintaguk doktiŋa weleeŋdi kahile hinek tuluguk. Unduŋ tiŋa yeguk e dahidahi kudikudinit houle momooŋ hinekdi tibineeŋ miŋguk.
3 Israel amava mais a José do que a todos os seus filhos, porque era filho da sua velhice; e fez-lhe uma túnica de várias cores.
4 Kaŋ daliye adi behikdi Yosep weleeŋdi kahile hinek tilak unduŋ kaŋ nadiŋa Yosepdok nadikadaka timiyagiŋ. Unduŋ tiŋa Yosepdut mede momooŋgoŋ mu toyagiŋ.
4 Vendo, pois, seus irmãos que seu pai o amava mais do que a todos eles, odiavam-no, e não lhe podiam falar pacificamente.
5 Nai niŋde Yosep adi lihine tiŋa daliye yeniŋguk. Yeenimbuune daliye adi kwihita kisaŋ hinek tigiŋ.
5 José teve um sonho, que contou a seus irmãos; por isso o odiaram ainda mais.
6 Adi indiŋ yeniŋguk, “Hidi maagihik mohinek kameeŋ lihine tiŋat i nadineŋ.
6 Pois ele lhes disse: Ouvi, peço-vos, este sonho que tive:
7 Indi pandiŋ kwanai ginaŋ wooŋ pandiŋ ibi ibi tumun. Ala deebek tiŋa nu’walaŋ pandiŋ ibidi pilali koloŋ didimeniŋ yalak, eŋ hidi’walaŋdi pilale nu’walaŋ yakelemaadi tiŋa nu’walaŋ yalaŋakneŋkade duwookene tiŋa yaliŋit.”
7 Estávamos nós atando molhos no campo, e eis que o meu molho, levantando-se, ficou em pé; e os vossos molhos o rodeavam, e se inclinavam ao meu molho.
8 Kaŋ daliyedi u nadiŋa yogiŋ, “Be dukuyembe loloŋnit tiŋa indi niibidokowaaŋ? Biyagoŋ hinek kube du mapme tiŋa niibiulidokowaaŋ?” Yosep adi lihine tiŋa mede yoguk wondok tiŋa daliye adi Yosepdok kwihita kisaŋ tigiŋ.
8 Responderam-lhe seus irmãos: Tu pois, deveras reinarás sobre nós? Tu deveras terás domínio sobre nós? Por isso ainda mais o odiavam por causa dos seus sonhos e das suas palavras.
9 Agaŋ nai nimbo lihine tiŋa daliye indiŋ yeniŋguk, “Lihine nimaaŋ tiŋat ale yobee nadineŋ. Lihine tiŋa kawene mele muyakip eŋ hinantilamek 11 adi nu duwokene tinamuŋit.”
9 Teve José outro sonho, e o contou a seus irmãos, dizendo: Tive ainda outro sonho; e eis que o sol, e a lua, e onze estrelas se inclinavam perante mim.
10 Yosep adi lihine i daliye eŋ beehik yenimbuune nadiŋa beu adi nintoo tiŋa yoguk, “U maŋgoŋ lihine undiniŋ tiŋaŋ? Maaŋge eŋ naa eŋ daakeye indi biyagoŋ hinek kube du’walaŋ habaake foloŋ duwookeneŋ namandatnik kwet foloŋ tubuwopmoobutneem?”
10 Quando o contou a seu pai e a seus irmãos, repreendeu-o seu pai, e disse-lhe: Que sonho é esse que tiveste? Porventura viremos, eu e tua mãe, e teus irmãos, a inclinar-nos com o rosto em terra diante de ti?
11 Daliye adi welehik gouye tuguk. Iŋgoŋ oŋ, beu adi nemenemek nadiguk u weleeŋ ginaŋ kabup nadidaheŋa boikwambundaaŋ hatiluguk.
11 Seus irmãos, pois, o invejavam; mas seu pai guardava o caso no seu coração.
12 Agaŋ daliye adi behik’walaŋ kale yabudokoneene Sekemde ugiŋ.
12 Ora, foram seus irmãos apascentar o rebanho de seu pai, em Siquém.
13 Unduŋ doktiŋa Isilae adi Yosep indiŋ niŋguk, “Du agaŋ nadilaŋ daakeye adi Sekem gwaaŋ kale yabuulidoko tiiŋ. Ale buune ganiŋkuleene wooŋ yabeŋ.” Yosepdibo yoguk, “Oo u kedem.”
13 Disse, pois, Israel a José: Não apascentam teus irmãos o rebanho em Siquém? Vem, e enviar-te-ei a eles. Respondeu-lhe José: Eis-me aqui.
14 Unduŋ yobune beudi indiŋ niŋguk, “Wooŋ dakeye kedem be hatiiŋ yabunadi tibeŋ eŋ kale heki maaŋ yabunadi tubudapmaaŋ buŋa mede kahat tinambuune nadiwaat.” Unduŋ niŋa Hebulon kwet gutuŋneniŋ niŋkulune uguk.
14 Disse-lhe Israel: Vai, vê se vão bem teus irmãos, e o rebanho; e traze-me resposta. Assim o enviou do vale de Hebrom; e José foi a Siquém.
15 Sekem kwetneŋ usuwaaŋ daliye yolohi hatilune me niŋdi tubumintaaŋ ninadiguk, “Du maŋgoŋ lohilaŋ?”
15 E um homem encontrou a José, que andava errante pelo campo, e perguntou-lhe: Que procuras?
16 Adibo yoguk, “Nu daatneye yolohilat. Du kedem be daŋgoŋ hatiŋa kale yabuulidoko tiiŋ nanimbuune wooŋ yabit?”
16 Respondeu ele: Estou procurando meus irmãos; dize-me, peço-te, onde apascentam eles o rebanho.
17 Me woondibo yoguk, “Adi iŋoŋ agaŋ wabiŋa ugiŋ. Nu indiŋ yoyagiŋ nadigut, ‘Indi Dotan de une.’ Alee uŋaŋ wooŋ yabeŋ.” Unduŋ doktiŋa Yosep adi mindaŋ yahakaleŋa wooŋ Dotan gagayeŋ yabuguk.
17 Disse o homem: Foram-se daqui; pois ouvi-lhes dizer: Vamos a Dotã. José, pois, seguiu seus irmãos, e os achou em Dotã.
18 Iŋgoŋ e adi yamaaŋgoŋ mu uguk kougoŋ kwatnaaŋgoŋ ulune daliyedi agaŋ kakiyodaaŋ uut titindok yofolok tigiŋ.
18 Eles o viram de longe e, antes que chegasse aonde estavam, conspiraram contra ele, para o matarem,
19 “Lihine molo i maŋgoŋ bulak!
19 dizendo uns aos outros: Eis que lá vem o sonhador!
20 Buune ula tobo tikutnene ime bom koomiineŋ fowek. Kaŋ indiŋ yonim kale fafaŋeniŋ miknit hinek niŋdi sikumuŋguk. Unduŋ tineene lihineŋiŋ diniŋ mebi dakalewaak.”
20 Vinde pois agora, matemo-lo e lancemo-lo numa das covas; e diremos: uma besta-fera o devorou. Veremos, então, o que será dos seus sonhos.
21 Luben adi mede u nadiŋa kwayaŋiyedi Yosep mu ulukumuŋdok nadiŋa mooŋ yoguk. Luben adi indiŋ yoguk, “Haatihaatiŋiŋ mu tubuliwedok.
21 Mas Rúben, ouvindo isso, livrou-o das mãos deles, dizendo: Não lhe tiremos a vida.
22 Eŋ naŋgatŋiŋ mu kwaatnewek. Kwet fiileŋ boom siliiŋ ikiiŋneŋ iŋaŋ kuumanee fowek, eŋ ulukumuŋ adi mu titindok.” Luben adi indiŋ nadiguk kougoŋ kabup haman tibene labuune nagila beu’walaŋ wit.
22 Também lhes disse Rúben: Não derrameis sangue; lançai-o nesta cova, que está no deserto, e não lanceis mão nele. Disse isto para livrá-lo das mãos deles, a fim de restituí-lo a seu pai.
23 Ala agaŋ Yosep busuwalat be yoguk e de! buŋa honeŋ dahidahiŋiŋ kudikudinit houle momooŋdi tibineemiŋgiŋ u kwihikulimiŋa
23 Logo que José chegou a seus irmãos, estes o despiram da sua túnica, a túnica de várias cores, que ele trazia;
24 nagila wooŋ tobooŋa tukulune ime bom koomii ime silida tuguk siliineŋ foguk.
24 e tomando-o, lançaram-no na cova; mas a cova estava vazia, não havia água nela.
25 Unduŋ tiŋa nanaŋe naneene fooŋ ikiŋ. Ilaŋa dauhik diweune uune Ismaelhi me bomboŋ kibikibi tineene Gilead yokwet bikabuŋa bugiŋ. Kamelehik foloŋ ime wahu munduŋnit eŋ bem gumamum eŋ nemek nanaŋe tubukobadok mehe heki undihi tiyoula tiulidokooŋ kamelehik foloŋ boiŋa moŋgola Isip kwetneŋ kibikibi tineene ugiŋ adi yabugiŋ.
25 Depois sentaram-se para comer; e, levantando os olhos, viram uma caravana de ismaelitas que vinha de Gileade; nos seus camelos traziam tragacanto, bálsamo e mirra, que iam levar ao Egito.
26 Yuda adi pilale noliŋiye indiŋ yeniŋguk, “Indi kwayanik ulukumuŋa naŋgatŋiŋ youfulaŋa folooŋ maŋgoŋ moŋgotneem.
26 Disse Judá a seus irmãos: De que nos aproveita matar nosso irmão e encobrir o seu sangue?
27 Ale pilap buune Ismaelhi yemineene tuwaaŋiŋ fukut nimineŋ. Eŋ ulukumuŋ adi mu tinim. Maŋgoŋde adi adi naŋgatnik diki, eŋ kwayanik, eŋ mehinek kubugoŋ.” Unduŋ yobune noliŋiye adi wele kubugoŋ tigiŋ.
27 Vinde, vendamo-lo a esses ismaelitas, e não seja nossa mão sobre ele; porque é nosso irmão, nossa carne. E escutaram-no seus irmãos.
28 Ala agaŋ Midienhi me bomboŋ hinit busuaune daliye wooŋ Yosep hamaneune labuune nagi wooŋ Ismaelhi me yemiŋa tuwaaŋiŋ fukut kunakunat 20 silwadok yogiŋ. Kaŋ Ismaelhi adi tuwaaŋ nagila Isipde ugiŋ.
28 Ao passarem os negociantes midianitas, tiraram José, alçando-o da cova, e venderam-no por vinte siclos de prata aos ismaelitas, os quais o levaram para o Egito.
29 Luben adi kougoŋ wooŋ Yosep bom ginaŋ be hatak yoŋa lohiguk iŋgoŋ e mooŋ. Unduŋ kaŋ mooŋ kaŋ Luben adi dahdahiŋiŋ kwihiŋa ulibaginekulaŋa
29 Ora, Rúben voltou à cova, e eis que José não estava na cova; pelo que rasgou as suas vestes
30 kwayaŋiye haakiŋneŋ wooŋ yoguk, “Mihi adi bom ginaŋ mu hatak! Nu diŋaandiŋ wooŋ kawit?”
30 e, tornando a seus irmãos, disse: O menino não aparece; e eu, aonde irei?
31 Unduŋ tiŋa mooŋkaŋ meme maaniŋ niŋ ulaŋa naŋgatŋiŋdi Yosep’walaŋ dahidahi foloŋ yougoombuune
31 Tomaram, então, a túnica de José, mataram um cabrito, e tingiram a túnica no sangue.
32 naŋgatnit tubune tiŋa behik’walaŋ ugiŋ. Wooŋ yalaŋ indiŋ niŋgiŋ, “I baigoŋ kakoloodiweeŋ. Tiyauge mihige Yosep’walaŋ dahidahi nobu? Indi gwaaŋ tubumintaaŋ tiŋa baam.”
32 Enviaram a túnica de várias cores, mandando levá-la a seu pai e dizer-lhe: Achamos esta túnica; vê se é a túnica de teu filho, ou não.
33 Yakobo adi mihiŋiŋ Yosep’walaŋ dahidahi u kakiyondaaŋ yoguk, “Biyagoŋ hinek ya mihine’walaŋ dahidahi kudikudinit. Nemek kale fafaŋeniŋ eŋ miknitdi sikumuŋa sibulaaginekut tiŋak!”
33 Ele a reconheceu e exclamou: A túnica de meu filho! uma besta-fera o devorou; certamente José foi despedaçado.
34 Unduŋ yoŋa Isilae adi dahidahiŋiŋ ulalagine kulaŋa bulaaniŋgoŋ diniŋ dahidahi dahiŋa mihiŋiŋ doktiŋa maat kobulabulaye melenai fee tuguk.
34 Então Jacó rasgou as suas vestes, e pôs saco sobre os seus lombos e lamentou seu filho por muitos dias.
35 Wapmihiŋiye hogohogok buŋa niŋkwelemanim yo tigiŋ iŋgoŋ medehik mu nadiyemguk. Adi adi unduŋ yoguk, “Nu yadi mihinedok bulaaniŋgoŋ nadiŋa maat kobulabulaye tige tige kumumbaat.” Unduŋ yoŋa Yosep beu adi aditok tiŋa kobulabulaye tuguk.
35 E levantaram-se todos os seus filhos e todas as suas filhas, para o consolarem; ele, porém, recusou ser consolado, e disse: Na verdade, com choro hei de descer para meu filho até o Seol. Assim o chorou seu pai.
36 Isilae adi unduŋ tulune nai uŋaniŋgoŋ Midienhi adi Yosep nagila wooŋ Isip kwetneŋ me niŋ wou Potifa adut tuwagiŋ. Potifa adi mikme Felo ne kadokoyagiŋ, adi’walaŋ talitimeŋhik.
36 Os midianitas venderam José no Egito a Potifar, oficial de Faraó, capitão da guarda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.