Lucas 6
Ẽwandam Iek (NOAE) vs VC
1 Biek ãb jua ʉ̈ʉijem ed Jesús ich khapeen dʉ̈i trigo phur wëjöm ee dich wënʉrrajim aajem. Mag dich wëtumua i khapeenau trigo chi bichpa thʉrrëunaa chi dau juajãagpai sigthʉnaa khö wëtmajim aajem.
1 Em dia de sábado, Jesus atravessava umas plantações; seus discípulos iam colhendo espigas {de trigo}, as debulhavam na mão e comiam.
2 Mag khö nʉm oowia chi ajapcha Moiseeu Ẽwandam iek phã pʉatarr ʉʉrkhaajem khʉʉnau amag, —Pãadë oobat, jua ʉ̈i nʉm ed aawai bʉ̈ʉrjã phidkhaju khaba nʉmta pãrau jãg trigo phierrnaa khö wënʉrrʉm. ¿Pãrau chan khaugbahab ajim anʉm, jãgpai phierr nʉmjã nem pöm eeu nʉm dʉ̈i ãba sim?
2 Alguns dos fariseus lhes diziam: Por que fazeis o que não é permitido no sábado?
3 Magbaawai jũrr Jesuu amag —Mamʉ ¿khani mʉ khapeenau khaigba abar? ajim anʉm. ¿Magan pãrau bʉ̈ʉrjã Ẽwandam iek phã sim gaai thʉ̈ʉrwai ooba aajeeb, Daviiu ich dʉ̈i wënʉrrarr khʉʉn dʉ̈imua amach jãsöo aphöbaadeewai Ẽwandam atheem pan khötarr?
3 Jesus respondeu: Acaso não tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e os seus companheiros;
4 Pãrau khaphʉ nʉm, jãga irua Ẽwandamag jëeujem deg dubwia Ẽwandam atheem pan nasãd gaai phë sĩerr aujĩ. Mag pan parhoobam khʉʉnau khöju khaba, ãba phadëupaita khöju aai sĩejim. Mag khaphʉ sĩerrta irua khöwia ĩchab ich dʉ̈i wënʉrrarr khʉʉnagjã deejimgui ajim anʉm. Mamʉ mag khötarr paarjã Ẽwandamau am chig abajim. ¿Magtarr pãrau khaugbata nʉ? ajim anʉm amag, ich Jesuu.
4 como entrou na casa de Deus e tomou os pães da proposição e deles comeu e deu de comer aos seus companheiros, se bem que só aos sacerdotes era permitido comê-los?
5 Maimua mag jaau dichwia ichdëupai, —Mʉʉn Ẽwandam Iewaa Emkhooirau. Muruata thumaam khʉʉnag khan nemta wauju aai nʉ a jaauju aai chirʉmgui ajim anʉm, jua ʉ̈ʉijem ed awiajã.
5 E ajuntou: O Filho do Homem é senhor também do sábado.
6 Maimua biek ãb agjö jua ʉ̈ʉijem ed ich Jesús judionaan biirdʉajem deg dubwia Ẽwandam iek jaau sĩejim aajem. Maig ĩchab sĩejim aajem woun ãb, juachaar garm juadam sĩi jua jʉser khitʉm.
6 Em outro dia de sábado, Jesus entrou na sinagoga e ensinava. Achava-se ali um homem que tinha a mão direita seca.
7 Maagwai judionaan chi machnaan dʉ̈imua chi ajapcha Moiseeu Ẽwandam iek phã pʉatarr ʉʉrkhaajem khʉʉnau Jesuug dau thõba thʉnaajim anʉm, eeu irua jua ʉ̈ʉijem edjã igba õor jua pʉrwia monaaubaawai magʉm gaaimua ichigcha õor dakhĩir “Pua chan jua ʉ̈ʉijem edjã bʉ̈ʉrjã ʉʉrkhabata sim” a iekhaag.
7 Ora, os escribas e os fariseus observavam Jesus para ver se ele curaria no dia de sábado. Eles teriam então pretexto para acusá-lo.
8 Mamʉ ichdëu khaphʉ sĩejim anaabá, amau mag khĩirju nʉm. Mag gaaimua chi woundam jua jʉser khitʉmʉg, —Dayag pidú, mau õor jãrrcha dʉnʉʉubaichë ajim anʉm.
8 Mas Jesus conhecia os pensamentos deles e disse ao homem que tinha a mão seca: Levanta-te e põe-te em pé, aqui no meio. Ele se levantou e ficou em pé.
9 Mag dʉnʉʉubaicheewai Jesuu magjim anʉm:
9 Disse-lhes Jesus: Pergunto-vos se no sábado é permitido fazer o bem ou o mal; salvar a vida, ou deixá-la perecer.
10 Mamʉ mag jëeunaa õor thumaam khʉʉn khĩir eerpa phʉʉrdʉdʉkham ich iek ʉ̈khaba abaawai jũrr chi jua jʉser khitʉmʉgta, —Dayag jua ʉabá ajim anʉm.
10 E relanceando os olhos sobre todos, disse ao homem: Estende tua mão. Ele a estendeu, e foi-lhe restabelecida a mão.
11 Mamʉ amach dakhĩir magbaawai i dʉ̈i khĩir machag aphöbaadëm iekhau warag öbërdʉtkhawia, —Keena, maadëu jãgata akhiin jãg Jesús thõopʉ̈ikham anaajim anʉm, amach appai.
11 Mas eles encheram-se de furor e indagavam uns aos outros o que fariam a Jesus.
12 Mag Jesuu jua ʉ̈ʉijem edam magwe õrag jaau nʉrrʉm ed gaai durrsĩ gaai waaidʉjim aajem, Ẽwandamag jëwaag. Mam eddurr pöm ich mag Ẽwandamag jëeu ëejim aajem.
12 Naqueles dias, Jesus retirou-se a uma montanha para rezar, e passou aí toda a noite orando a Deus.
13 Maimua ãspabaadeewai ich dʉ̈i wënʉrraajerr khʉʉn ich aig thʉ̈rkha auwia mag khapanag eem doce khĩet jʉr aujim aajem. Makhʉʉnta i chognaan i iek jaaujem khʉʉnkha thʉ̈rjim anaabá, apostolnaan.
13 Ao amanhecer, chamou os seus discípulos e escolheu doze dentre eles que chamou de apóstolos:
14 Mʉkhʉʉn irua jʉr autarr khʉʉn thʉ̈rʉu:
14 Simão, a quem deu o sobrenome de Pedro; André, seu irmão; Tiago, João, Filipe, Bartolomeu,
15 Mateo, (ichpai Leví a thʉ̈r sĩejim);
15 Mateus, Tomé, Tiago, filho de Alfeu; Simão, chamado Zelador;
16 Judas, (ichpai Tadeo anaa Lebeo a thʉ̈ʉrjerr, deeum agjö Santiago aajerr eeum); maimua
16 Judas, irmão de Tiago; e Judas Iscariotes, aquele que foi o traidor.
17 Maimua ich Jesús dʉ̈i durrsĩe narr khʉʉnpa thum ãba ʉʉrba bëewia phëeurëgdam ee naaichëjim aajem. Maig agjö ich dʉ̈i wënʉrraajerr khʉʉn khapan biirdʉ thʉnʉm ee, ĩchab deeum durram khʉʉnpa õor pöm thʉnaajim anaabá: Judea durrmua bëetarr khʉʉn, Jerusalenmua bëetarr khʉʉn, maimua phũas igaau phöbör Tiro anʉm dakha naajerr khʉʉn dʉ̈i Sidón perasöm khʉʉnpa thʉnaajim aajem. Ãaur khʉʉn i iek ũrm khõchgau, maagwai tagam khʉʉn sĩi amach monaaupʉ̈i mamkhĩirta mag bëewi naajim aajem.
17 Descendo com eles, parou numa planície. Aí se achava um grande número de seus discípulos e uma grande multidão de pessoas vindas da Judéia, de Jerusalém, da região marítima, de Tiro e Sidônia, que tinham vindo para ouvi-lo e ser curadas das suas enfermidades.
18 Mag chadcha bën khaigbam khĩirpierr õor mor ee sĩsid arrjã thum jʉr wërppʉ̈inaa monaaupʉ̈imajim anaabá.
18 E os que eram atormentados dos espíritos imundos ficavam livres.
19 Mag oowia thumaam khʉʉnau i gaai pʉrm iigjeejim anʉm, amach monaaumkhĩir, amachdëu oowai sĩi i gaai pʉr nʉmuapaijã Ẽwandam jua theeg ich gaai wai simuata bënëgjã ich jua jʉmpiba monaaupʉ̈pʉ̈ikham oowia.
19 Todo o povo procurava tocá-lo, pois saía dele uma força que os curava a todos.
20 Mag õor mor masim khʉʉnpa thʉnarr thum monaaukhapʉ̈iwia ich dʉ̈i ogdʉba wënʉrraajerr khʉʉnagta eerpanaa magjim anʉm, ich Jesuupai:
20 Então ele ergueu os olhos para os seus discípulos e disse: Bem-aventurados vós que sois pobres, porque vosso é o Reino de Deus!
21 Onee abat ajim anʉm, pãar ar Ẽwandamau waupim khõsim nem wawaagta jãsöomjö nʉm khʉʉn. Jãgtarr jũrr mʉg atag pãar bʉ̈ʉrjã augchëba wënʉrrajugui ajim anʉm. Onee abat, pãar mʉ gaaimua dauhi paraa durraajem khʉʉn; mʉg atag pãar ökhĩirjug khaugba wënʉrrajugui ajim anʉm.
21 Bem-aventurados vós que agora tendes fome, porque sereis fartos! Bem-aventurados vós que agora chorais, porque vos alegrareis!
22 Onee abat ajim anʉm, mʉch chi Emkhooi Iewaa iek ʉ̈kha nʉm gaaimua pãach chikhamnau kha ukhurnaa amach aigmua khãijã warag di chaaur pãach jʉʉrwai. Onee abat, chikhamnau pãach wau iekhamamua khãijã, “Jãg woun chan õor ajapham khabam” a iekhaawai.
22 Bem-aventurados sereis quando os homens vos odiarem, vos expulsarem, vos ultrajarem, e quando repelirem o vosso nome como infame por causa do Filho do Homem!
23 Õrau pãach dʉ̈i mag nʉm jaar oob ökhĩirjuu amiet ajim anʉm. Mag khãyau warag onee abat ajim anaabá; pãar mag nʉm jũrran ʉ̈gtharin pãar athee nem ajapham pöomata thʉnʉm. Ĩs mʉg pãar mʉ gaaimua dau aphʉʉ wau nʉmjö wënʉrraajeejim warrgarwejã, Ẽwandam i jaaujerr khʉʉn. Mamʉ ĩs ʉ̈gthar Ẽwandam dʉ̈i ya am onee nʉmgui a iekhamajim anaabá, am wawí nʉmua.
23 Alegrai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu. Era assim que os pais deles tratavam os profetas.
24 Mag iekhakhagmamua ichdëupai, ’Mamʉ ¡ë apdurr ajim anʉm, õor amach phatkhonta thö iyʉ̈ʉ aajem khʉʉn! Am amach phatkhonag ee am khõchgau Ẽwandam igba arr jũrr, amau mʉg atag oomaa ajurau ajim anʉm.
24 Mas ai de vós, ricos, porque tendes a vossa consolação!
25 ¡Ë, apdurr ajim anʉm, mʉg jẽb gaai nem thum paraa bʉ̈ʉrjã augchëba aajem khʉʉn! Jãgtarr khʉʉnta jũrr mʉg atag dau aug ee wëtju. ¡Ë, apdurr ajim anʉm, ar sĩi onee am khõchgau bʉ̈ʉrjã amach mor ewag khĩirjuwia ökhĩirjuupaijã aba aajem khʉʉn! Amachdëu ampierr am khõchgau Ẽwandam igba arr jũrr pöd amach ʉ̈gthar öbërba aawai, mʉg atag am icharaucha bĩe nʉisijugui ajim anʉm. Maimua ĩchab,
25 Ai de vós, que estais fartos, porque vireis a ter fome! Ai de vós, que agora rides, porque gemereis e chorareis!
26 ¡Ë, apdurr ajim anʉm, ar thumaam khʉʉnau pãar ëugar, “Jãan chad woun ajapham pamá” a ig iyʉ̈ʉ aawai! Warrgarwejã par chadcha Ẽwandam i chaar khabamta jaaujerr khʉʉn ëugarjã ich magta iekhaajeejim, pãar jöoinau. Õrau mag am ëugar õor ajapham aajeejieb mamʉ, maadëu khaphʉ nʉmgui ajim anʉm, am pöd Ẽwandam aar öbërba arr.
26 Ai de vós, quando vos louvarem os homens, porque assim faziam os pais deles aos falsos profetas!
27 Mag jaaumamua Jesuu magjim aajem ich iek ũr narr khʉʉnag: ’Pãach dʉ̈i iekkhõr paraam khʉʉn kha khõsinaa pãach oomapha aajem khʉʉn dʉ̈ijã nem ajapham waubat.
27 Digo-vos a vós que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam,
28 Pãach chikhamnau thõp iekhaawai magʉm iekjã igba, warag am kõit Ẽwandamag jëeubat. Maimua pãach ãaukha iekhabaadëm pʉa chʉuu aawaijã, dʉ̈i ãaukha iekhaju khãyau, warag Ẽwandamagta am kõit jëeubat ajim anʉm.
28 abençoai os que vos maldizem e orai pelos que vos injuriam.
29 Chikhamnau khãijã pʉch gaai mas deewai oob i gaai agjö deem. Mag khãyau ʉdʉraa pʉch gaai mas apibá. Wa pʉch camis khãijã ãbmua khechthʉg aum iigwai warag tagam khajũajã ʉdʉraa irig arrpibá ajim anʉm.
29 Ao que te ferir numa face, oferece-lhe também a outra. E ao que te tirar a capa, não impeças de levar também a túnica.
30 Wa pʉch nem khãijã ãbmua khechthʉg aum iigwai, meeukhaju khãyau, okhooju awiajã idëu warag arrpibá. Õrau pʉchig nem jëeuwai ö ajapha magʉm aba deebá. Wa ãbmua khãijã khũchpaim athee pʉch nemdam jëeu arrwai oob, “Jöpkhaa mʉ in deebahur” am ajim anʉm.
30 Dá a todo o que te pedir; e ao que tomar o que é teu, não lho reclames.
31 Chikhamnau pʉch dʉ̈i khaigba apimapha sim khai, pʉch garmuajã oob i dʉ̈i khaigba am. Õrau pʉch dʉ̈i apim khõsimjöta pʉch garmuajã am dʉ̈i abá ajim anʉm amag.
31 O que quereis que os homens vos façam, fazei-o também a eles.
32 Magnaa mag ichdëu parhoobam khʉʉnjö apiba sim igwi, ’Pãadë khĩirjubat ajim anʉm: Pãrau pãach jãsenem khʉʉnpaita daupii akhiin, ¿maig khan ajaug sĩ? Bʉ̈ʉrjã Ẽwandam iek ʉ̈khabam khʉʉnaujã amach kha khõsim khʉʉn chan oomap khaba sĩerrjëemgui ajim anʉm.
32 Se amais os que vos amam, que recompensa mereceis? Também os pecadores amam aqueles que os amam.
33 Wa pãrau pãach juag oojem khʉʉn juagpaita agjö ookhiin, ¿maigjã khan ajaug sĩ? Mag nʉm aig ʉ̈u khaba sim. Ẽwandam iek ʉ̈khaba aajem khʉʉnaujã jũrr agdaujö chikham juag oojemgui ajim anʉm.
33 E se fazeis bem aos que vos fazem bem, que recompensa mereceis? Pois o mesmo fazem também os pecadores.
34 Pãrau pãachdëu nem deebarmjö pãachig deejöjöo khĩirju nʉm khʉʉnagpaita nem deekhiin, ¿maigjã pãar jãga nʉ? ¿Ich agjö aba aajẽ ajim anʉm, Ẽwandam amach thãar ee chukhu nʉm khʉʉnaujã, deeu agjö amachig nem deemkhĩir?
34 Se emprestais àqueles de quem esperais receber, que recompensa mereceis? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Magua muan pãragan, pãach dʉ̈i iekkhõr paraam khʉʉnjã warag kha khõsita abat a chirʉmgui ajim anʉm. Maimua am dʉ̈i ö ajapha abat ĩchab, pãach nemdam khũchpaim athee khãijã jëeu arrwai tag deen bëebaju khãijãa jãg deebapʉ̈im a iekhaba. Pãrau ö ãkhãrag chukhu magmʉn, ʉ̈gtharin pãar athee nem ajapham pöoma thʉnʉmgui ajim anʉm. Ĩchab pãar mag wënʉrrʉmʉn magan pãar chadcha Cha Ʉ̈gthaa Phuu Nʉm ag chaainaugui ajim anʉm. Ẽwandamau õrau khĩirjuajemjöta khĩirjuajem akhiin, ãba õor ajapham khʉʉnagpaita irua nem deejeekham. Mamʉ i magba thumaam khʉʉn dʉ̈i ajapha khitʉm, õor khaibagjã igba, ni mag ich ajaug khitʉm paarjã õrau ichig ʉ̈u ajim abajujã khĩirjuba. Magua pãraujã agjöta aju aai nʉmgui ajim anʉm, pãach khapeen khaibagjã igba.
35 Pelo contrário, amai os vossos inimigos, fazei bem e emprestai, sem daí esperar nada. E grande será a vossa recompensa e sereis filhos do Altíssimo, porque ele é bom para com os ingratos e maus.
36 Maachin thumaam khʉʉn dau aug khaug paraata anʉm, ar jãg maach Aai ʉ̈gthar simuajã agjö maach thumaam khʉʉn dau aug khaaugjẽpirau.
36 Sede misericordiosos, como também vosso Pai é misericordioso.
37 ’Oob chikham ĩgkham khõchgaupai chan chikham pekau phëmiet, eeu Ẽwandamau pãach chach nʉm ed magʉm iek igdukham pãach dʉ̈i. Oob “Jãg wounan chad khaibag ee pʉ̈iju aai sim” amiet, eeu pãach iek gaaimuapai Ẽwandamau pãachta khaibag ee pʉ̈idukham. Chikhamnau pãach dʉ̈i khaigba aawai sĩi warag ich mag khĩir akhoobapʉ̈it, tag magʉm iekjã igba. Pãrau pãach khapeen dʉ̈i magmʉn, magan Ẽwandamaujã pãar dʉ̈i agjö ajugui ajim anʉm.
37 Não julgueis, e não sereis julgados; não condeneis, e não sereis condenados; perdoai, e sereis perdoados;
38 Pãach khapeenag nem ĩgkhaba deemʉn, Ẽwandamaujã pãrag nem ĩgkhaba deeju. Pãrau pãach khapeenag nem deebarm jũrr, irua pãrag ʉ̈r ag khãyau phẽsu ipiirnaa pör simii deeju. Mamʉ pãrau pãach khapeenag chachnaata nem dee nʉmʉn, magan Ẽwandamaujã ich agjöpai pãrag deejugui ajim anʉm.
38 dai, e dar-se-vos-á. Colocar-vos-ão no regaço medida boa, cheia, recalcada e transbordante, porque, com a mesma medida com que medirdes, sereis medidos vós também.
39 Mag ejemplodam khĩir pogkhe jaaumamua, ’Pãadë khĩirjubat ajim anʉm. Woun ãb dau khaugba simua ich khapeer agjö dau khĩsu khitʉm jua gaai pʉr arrkhiin, ãb bʉ̈ëu subaadeeu ¿amach numwe burrbaju khai? ajim anʉm.
39 Propôs-lhes também esta comparação: Pode acaso um cego guiar outro cego? Não cairão ambos na cova?
40 ¿Pãrau oowai eeu woun nem khaug simua ichig jaau sim khãyau atcha nem khaug sĩejẽ? Ichig nem jaaumam thum khaugbapäaiwain chadau ich maestro dënjö nem khaug sĩsiejemgui ajim anʉm.
40 O discípulo não é superior ao mestre; mas todo discípulo perfeito será como o seu mestre.
41 Pʉch dau ee pasur pöm sim joothʉ thʉnʉm nacha noi aubam aig, ¿jãga pua pʉch khapeer dau eem pasurdam bʉ̈rʉʉ khitʉm noi awaag agá? Maachin nacha dich khĩirjunaata iekha nʉmgui ajim anʉm.
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão e não reparas na trave que está no teu olho?
42 Wa magbam khai, ¿jãga ãbmua ich khaperag “Daai kakë, mua pʉ dau eem pasurdam noi aukhim” aju, mamʉ ich dau eejã ag khãyau nem pöm sim joothʉ thʉnʉm noi auba simta? Sĩi chikham jaaum khõchgaupai chan dich wir aig khĩirjubanaa pöd mag iekhaju khaba nʉmgui ajim anʉm. Khĩirjug chukdam, nacha dich dau eem pasurta noi auba aajeeb, wajapha oog; maimuan chadau jũrr dich khapeer dau eemjã agjö noipʉ̈i nʉm. Magua dichta nacha khĩirjuba aajeeb chikham jawaag. Dichjã agjö chirʉm chan pöd dich khapeen jaauju khabamgui ajim anʉm.
42 Ou como podes dizer a teu irmão: Deixa-me, irmão, tirar de teu olho o argueiro, quando tu não vês a trave no teu olho? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e depois enxergarás para tirar o argueiro do olho de teu irmão.
43 Mag jajawagmamua, ’Maach jaauju khʉʉn chukhu awiajã maachin dich iekha nʉm gaaimuata õrag dich khap apiejemgui ajim anʉm, õor wäjäauná wa õor khaigbam khʉʉná. Pãrau khaphʉ nʉmgui ajim anʉm, nemjõ ãkhãraa cheejem igwia, “Jãg nemjõon chad ajapha khitabma” aba aajem; maagwai jũrr nemjõ ajapham igwiajã, “Jãg nemjõon chi ãkhãrau” aba aajem.
43 Uma árvore boa não dá frutos maus, uma árvore má não dá bom fruto.
44 ¿Pãrau oowai pahach gaai nemjõ khũwaa chë sim oojẽ? Kũpud dënjã miel wie nʉm ooba aajem.
44 Porquanto cada árvore se conhece pelo seu fruto. Não se colhem figos dos espinheiros, nem se apanham uvas dos abrolhos.
45 Ich agjöta nʉm ĩchab maach wounaanjã. Õor khĩirjug ajapham khʉʉnau nem ajapham nemta iekha nʉm, amau nem ajaphata wauju khĩirju naawai; mamʉ ö ãkhãraam khʉʉnaun iekhaawaijã nem khaigbamta iekha nʉm, am ödi sĩi nem khaigbamta wauju khĩirju sĩsid aawai. Magta õraun maach iyʉ̈ʉ nʉm ũr nʉm gaaipai warre khaphʉ aajem, khanim woun agá: woun ajapham wa woun khaigbam.
45 O homem bom tira coisas boas do bom tesouro do seu coração, e o homem mau tira coisas más do seu mau tesouro, porque a boca fala daquilo de que o coração está cheio.
46 ’Pãrau mua nem jaau chirʉm ipierraa khaba nʉmta, ¿khanthee mʉ igwia sĩi par iiupai “Pʉʉta maar Pöröu” aajẽ?
46 Por que me chamais: Senhor, Senhor... e não fazeis o que digo?
47 — ausente —
47 Todo aquele que vem a mim ouve as minhas palavras e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 — ausente —
48 É semelhante ao homem que, edificando uma casa, cavou bem fundo e pôs os alicerces sobre a rocha. As águas transbordaram, precipitaram-se as torrentes contra aquela casa e não a puderam abalar, porque ela estava bem construída.
49 Mamʉ ar chi mʉ iek ũrtarrta bʉ̈ʉrjã ag ipierraa khaba nʉm khʉʉnan, jũrr agjö woun ãb sĩi khomariipai dibʉ̈ jukhanaa di ëutarrjöta nʉmgui ajim anʉm. Mag khomariipai ëu sĩerr aawai aaipa dʉnʉisim ee, ĩchab noseg pöm chë thʉnʉʉ arr khur döãd pöm pierrwai, dö uu thʉnʉʉ awia sĩi dö badag ʉʉrsirpʉ̈ijim anaabá. Mag, nem thumaa okhoojimgui ajim anʉm.
49 Mas aquele que as ouve e não as observa é semelhante ao homem que construiu a sua casa sobre a terra movediça, sem alicerces. A torrente investiu contra ela, e ela logo ruiu; e grande foi a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.