Lucas 6
Ẽwandam Iek (NOAE) vs NAA
1 Biek ãb jua ʉ̈ʉijem ed Jesús ich khapeen dʉ̈i trigo phur wëjöm ee dich wënʉrrajim aajem. Mag dich wëtumua i khapeenau trigo chi bichpa thʉrrëunaa chi dau juajãagpai sigthʉnaa khö wëtmajim aajem.
1 Aconteceu que, num sábado, Jesus passava pelas searas, e os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Mag khö nʉm oowia chi ajapcha Moiseeu Ẽwandam iek phã pʉatarr ʉʉrkhaajem khʉʉnau amag, —Pãadë oobat, jua ʉ̈i nʉm ed aawai bʉ̈ʉrjã phidkhaju khaba nʉmta pãrau jãg trigo phierrnaa khö wënʉrrʉm. ¿Pãrau chan khaugbahab ajim anʉm, jãgpai phierr nʉmjã nem pöm eeu nʉm dʉ̈i ãba sim?
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: — Por que vocês fazem o que não é lícito aos sábados?
3 Magbaawai jũrr Jesuu amag —Mamʉ ¿khani mʉ khapeenau khaigba abar? ajim anʉm. ¿Magan pãrau bʉ̈ʉrjã Ẽwandam iek phã sim gaai thʉ̈ʉrwai ooba aajeeb, Daviiu ich dʉ̈i wënʉrrarr khʉʉn dʉ̈imua amach jãsöo aphöbaadeewai Ẽwandam atheem pan khötarr?
3 Jesus tomou a palavra e disse:
4 Pãrau khaphʉ nʉm, jãga irua Ẽwandamag jëeujem deg dubwia Ẽwandam atheem pan nasãd gaai phë sĩerr aujĩ. Mag pan parhoobam khʉʉnau khöju khaba, ãba phadëupaita khöju aai sĩejim. Mag khaphʉ sĩerrta irua khöwia ĩchab ich dʉ̈i wënʉrrarr khʉʉnagjã deejimgui ajim anʉm. Mamʉ mag khötarr paarjã Ẽwandamau am chig abajim. ¿Magtarr pãrau khaugbata nʉ? ajim anʉm amag, ich Jesuu.
4 Como entrou na casa de Deus e, pegando os pães da proposição, comeu e deu também aos que estavam com ele, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Maimua mag jaau dichwia ichdëupai, —Mʉʉn Ẽwandam Iewaa Emkhooirau. Muruata thumaam khʉʉnag khan nemta wauju aai nʉ a jaauju aai chirʉmgui ajim anʉm, jua ʉ̈ʉijem ed awiajã.
5 Então Jesus lhes disse:
6 Maimua biek ãb agjö jua ʉ̈ʉijem ed ich Jesús judionaan biirdʉajem deg dubwia Ẽwandam iek jaau sĩejim aajem. Maig ĩchab sĩejim aajem woun ãb, juachaar garm juadam sĩi jua jʉser khitʉm.
6 Aconteceu que, em outro sábado, Jesus entrou na sinagoga e começou a ensinar. Estava ali um homem que tinha a mão direita ressequida.
7 Maagwai judionaan chi machnaan dʉ̈imua chi ajapcha Moiseeu Ẽwandam iek phã pʉatarr ʉʉrkhaajem khʉʉnau Jesuug dau thõba thʉnaajim anʉm, eeu irua jua ʉ̈ʉijem edjã igba õor jua pʉrwia monaaubaawai magʉm gaaimua ichigcha õor dakhĩir “Pua chan jua ʉ̈ʉijem edjã bʉ̈ʉrjã ʉʉrkhabata sim” a iekhaag.
7 Os escribas e os fariseus observavam Jesus, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Mamʉ ichdëu khaphʉ sĩejim anaabá, amau mag khĩirju nʉm. Mag gaaimua chi woundam jua jʉser khitʉmʉg, —Dayag pidú, mau õor jãrrcha dʉnʉʉubaichë ajim anʉm.
8 Mas Jesus, conhecendo os pensamentos deles, disse ao homem da mão ressequida: E ele, levantando-se, ficou em pé.
9 Mag dʉnʉʉubaicheewai Jesuu magjim anʉm:
9 Então Jesus disse a eles:
10 Mamʉ mag jëeunaa õor thumaam khʉʉn khĩir eerpa phʉʉrdʉdʉkham ich iek ʉ̈khaba abaawai jũrr chi jua jʉser khitʉmʉgta, —Dayag jua ʉabá ajim anʉm.
10 Então Jesus, olhando para todos que estavam ao seu redor, disse ao homem: Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Mamʉ amach dakhĩir magbaawai i dʉ̈i khĩir machag aphöbaadëm iekhau warag öbërdʉtkhawia, —Keena, maadëu jãgata akhiin jãg Jesús thõopʉ̈ikham anaajim anʉm, amach appai.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam contra Jesus.
12 Mag Jesuu jua ʉ̈ʉijem edam magwe õrag jaau nʉrrʉm ed gaai durrsĩ gaai waaidʉjim aajem, Ẽwandamag jëwaag. Mam eddurr pöm ich mag Ẽwandamag jëeu ëejim aajem.
12 Naqueles dias, Jesus se retirou para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Maimua ãspabaadeewai ich dʉ̈i wënʉrraajerr khʉʉn ich aig thʉ̈rkha auwia mag khapanag eem doce khĩet jʉr aujim aajem. Makhʉʉnta i chognaan i iek jaaujem khʉʉnkha thʉ̈rjim anaabá, apostolnaan.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Mʉkhʉʉn irua jʉr autarr khʉʉn thʉ̈rʉu:
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Mateo, (ichpai Leví a thʉ̈r sĩejim);
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Judas, (ichpai Tadeo anaa Lebeo a thʉ̈ʉrjerr, deeum agjö Santiago aajerr eeum); maimua
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Maimua ich Jesús dʉ̈i durrsĩe narr khʉʉnpa thum ãba ʉʉrba bëewia phëeurëgdam ee naaichëjim aajem. Maig agjö ich dʉ̈i wënʉrraajerr khʉʉn khapan biirdʉ thʉnʉm ee, ĩchab deeum durram khʉʉnpa õor pöm thʉnaajim anaabá: Judea durrmua bëetarr khʉʉn, Jerusalenmua bëetarr khʉʉn, maimua phũas igaau phöbör Tiro anʉm dakha naajerr khʉʉn dʉ̈i Sidón perasöm khʉʉnpa thʉnaajim aajem. Ãaur khʉʉn i iek ũrm khõchgau, maagwai tagam khʉʉn sĩi amach monaaupʉ̈i mamkhĩirta mag bëewi naajim aajem.
17 E, descendo com eles do monte, Jesus parou num lugar plano onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Mag chadcha bën khaigbam khĩirpierr õor mor ee sĩsid arrjã thum jʉr wërppʉ̈inaa monaaupʉ̈imajim anaabá.
18 que vieram para o ouvir e para ser curados de suas doenças. Também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Mag oowia thumaam khʉʉnau i gaai pʉrm iigjeejim anʉm, amach monaaumkhĩir, amachdëu oowai sĩi i gaai pʉr nʉmuapaijã Ẽwandam jua theeg ich gaai wai simuata bënëgjã ich jua jʉmpiba monaaupʉ̈pʉ̈ikham oowia.
19 E todos da multidão procuravam tocar em Jesus, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Mag õor mor masim khʉʉnpa thʉnarr thum monaaukhapʉ̈iwia ich dʉ̈i ogdʉba wënʉrraajerr khʉʉnagta eerpanaa magjim anʉm, ich Jesuupai:
20 Então, olhando para os seus discípulos, Jesus lhes disse:
21 Onee abat ajim anʉm, pãar ar Ẽwandamau waupim khõsim nem wawaagta jãsöomjö nʉm khʉʉn. Jãgtarr jũrr mʉg atag pãar bʉ̈ʉrjã augchëba wënʉrrajugui ajim anʉm. Onee abat, pãar mʉ gaaimua dauhi paraa durraajem khʉʉn; mʉg atag pãar ökhĩirjug khaugba wënʉrrajugui ajim anʉm.
21 — Bem-aventurados são vocês
22 Onee abat ajim anʉm, mʉch chi Emkhooi Iewaa iek ʉ̈kha nʉm gaaimua pãach chikhamnau kha ukhurnaa amach aigmua khãijã warag di chaaur pãach jʉʉrwai. Onee abat, chikhamnau pãach wau iekhamamua khãijã, “Jãg woun chan õor ajapham khabam” a iekhaawai.
22 — Bem-aventurados são vocês quando as pessoas os odiarem, expulsarem da sua companhia, insultarem e rejeitarem o nome de vocês como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 Õrau pãach dʉ̈i mag nʉm jaar oob ökhĩirjuu amiet ajim anʉm. Mag khãyau warag onee abat ajim anaabá; pãar mag nʉm jũrran ʉ̈gtharin pãar athee nem ajapham pöomata thʉnʉm. Ĩs mʉg pãar mʉ gaaimua dau aphʉʉ wau nʉmjö wënʉrraajeejim warrgarwejã, Ẽwandam i jaaujerr khʉʉn. Mamʉ ĩs ʉ̈gthar Ẽwandam dʉ̈i ya am onee nʉmgui a iekhamajim anaabá, am wawí nʉmua.
23 Alegrem-se naquele dia e exultem, porque grande é a recompensa de vocês no céu; porque os pais dessas pessoas fizeram o mesmo com os profetas.
24 Mag iekhakhagmamua ichdëupai, ’Mamʉ ¡ë apdurr ajim anʉm, õor amach phatkhonta thö iyʉ̈ʉ aajem khʉʉn! Am amach phatkhonag ee am khõchgau Ẽwandam igba arr jũrr, amau mʉg atag oomaa ajurau ajim anʉm.
24 — Mas ai de vocês, os ricos,
25 ¡Ë, apdurr ajim anʉm, mʉg jẽb gaai nem thum paraa bʉ̈ʉrjã augchëba aajem khʉʉn! Jãgtarr khʉʉnta jũrr mʉg atag dau aug ee wëtju. ¡Ë, apdurr ajim anʉm, ar sĩi onee am khõchgau bʉ̈ʉrjã amach mor ewag khĩirjuwia ökhĩirjuupaijã aba aajem khʉʉn! Amachdëu ampierr am khõchgau Ẽwandam igba arr jũrr pöd amach ʉ̈gthar öbërba aawai, mʉg atag am icharaucha bĩe nʉisijugui ajim anʉm. Maimua ĩchab,
25 — Ai de vocês
26 ¡Ë, apdurr ajim anʉm, ar thumaam khʉʉnau pãar ëugar, “Jãan chad woun ajapham pamá” a ig iyʉ̈ʉ aawai! Warrgarwejã par chadcha Ẽwandam i chaar khabamta jaaujerr khʉʉn ëugarjã ich magta iekhaajeejim, pãar jöoinau. Õrau mag am ëugar õor ajapham aajeejieb mamʉ, maadëu khaphʉ nʉmgui ajim anʉm, am pöd Ẽwandam aar öbërba arr.
26 — Ai de vocês, quando todos os elogiarem, porque os pais dessas pessoas fizeram o mesmo com os falsos profetas!
27 Mag jaaumamua Jesuu magjim aajem ich iek ũr narr khʉʉnag: ’Pãach dʉ̈i iekkhõr paraam khʉʉn kha khõsinaa pãach oomapha aajem khʉʉn dʉ̈ijã nem ajapham waubat.
27 — Digo, porém, a vocês que me ouvem: amem os seus inimigos, façam o bem aos que odeiam vocês.
28 Pãach chikhamnau thõp iekhaawai magʉm iekjã igba, warag am kõit Ẽwandamag jëeubat. Maimua pãach ãaukha iekhabaadëm pʉa chʉuu aawaijã, dʉ̈i ãaukha iekhaju khãyau, warag Ẽwandamagta am kõit jëeubat ajim anʉm.
28 Abençoem aqueles que os amaldiçoam, orem pelos que maltratam vocês.
29 Chikhamnau khãijã pʉch gaai mas deewai oob i gaai agjö deem. Mag khãyau ʉdʉraa pʉch gaai mas apibá. Wa pʉch camis khãijã ãbmua khechthʉg aum iigwai warag tagam khajũajã ʉdʉraa irig arrpibá ajim anʉm.
29 Ao que lhe bate numa face, ofereça também a outra; e, ao que lhe tirar a capa, deixe que leve também a túnica.
30 Wa pʉch nem khãijã ãbmua khechthʉg aum iigwai, meeukhaju khãyau, okhooju awiajã idëu warag arrpibá. Õrau pʉchig nem jëeuwai ö ajapha magʉm aba deebá. Wa ãbmua khãijã khũchpaim athee pʉch nemdam jëeu arrwai oob, “Jöpkhaa mʉ in deebahur” am ajim anʉm.
30 Dê a todo o que lhe pedir alguma coisa; e, se alguém levar o que é seu, não exija que seja devolvido.
31 Chikhamnau pʉch dʉ̈i khaigba apimapha sim khai, pʉch garmuajã oob i dʉ̈i khaigba am. Õrau pʉch dʉ̈i apim khõsimjöta pʉch garmuajã am dʉ̈i abá ajim anʉm amag.
31 Façam aos outros o mesmo que vocês querem que eles façam a vocês.
32 Magnaa mag ichdëu parhoobam khʉʉnjö apiba sim igwi, ’Pãadë khĩirjubat ajim anʉm: Pãrau pãach jãsenem khʉʉnpaita daupii akhiin, ¿maig khan ajaug sĩ? Bʉ̈ʉrjã Ẽwandam iek ʉ̈khabam khʉʉnaujã amach kha khõsim khʉʉn chan oomap khaba sĩerrjëemgui ajim anʉm.
32 — Se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Porque até os pecadores amam aqueles que os amam.
33 Wa pãrau pãach juag oojem khʉʉn juagpaita agjö ookhiin, ¿maigjã khan ajaug sĩ? Mag nʉm aig ʉ̈u khaba sim. Ẽwandam iek ʉ̈khaba aajem khʉʉnaujã jũrr agdaujö chikham juag oojemgui ajim anʉm.
33 Se fizerem o bem aos que lhes fazem o bem, que recompensa terão? Até os pecadores fazem isso.
34 Pãrau pãachdëu nem deebarmjö pãachig deejöjöo khĩirju nʉm khʉʉnagpaita nem deekhiin, ¿maigjã pãar jãga nʉ? ¿Ich agjö aba aajẽ ajim anʉm, Ẽwandam amach thãar ee chukhu nʉm khʉʉnaujã, deeu agjö amachig nem deemkhĩir?
34 E, se emprestam àqueles de quem esperam receber, que recompensa terão? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Magua muan pãragan, pãach dʉ̈i iekkhõr paraam khʉʉnjã warag kha khõsita abat a chirʉmgui ajim anʉm. Maimua am dʉ̈i ö ajapha abat ĩchab, pãach nemdam khũchpaim athee khãijã jëeu arrwai tag deen bëebaju khãijãa jãg deebapʉ̈im a iekhaba. Pãrau ö ãkhãrag chukhu magmʉn, ʉ̈gtharin pãar athee nem ajapham pöoma thʉnʉmgui ajim anʉm. Ĩchab pãar mag wënʉrrʉmʉn magan pãar chadcha Cha Ʉ̈gthaa Phuu Nʉm ag chaainaugui ajim anʉm. Ẽwandamau õrau khĩirjuajemjöta khĩirjuajem akhiin, ãba õor ajapham khʉʉnagpaita irua nem deejeekham. Mamʉ i magba thumaam khʉʉn dʉ̈i ajapha khitʉm, õor khaibagjã igba, ni mag ich ajaug khitʉm paarjã õrau ichig ʉ̈u ajim abajujã khĩirjuba. Magua pãraujã agjöta aju aai nʉmgui ajim anʉm, pãach khapeen khaibagjã igba.
35 Vocês, porém, amem os seus inimigos, façam o bem e emprestem, sem esperar nada em troca; vocês terão uma grande recompensa e serão filhos do Altíssimo. Pois ele é bondoso até para os ingratos e maus.
36 Maachin thumaam khʉʉn dau aug khaug paraata anʉm, ar jãg maach Aai ʉ̈gthar simuajã agjö maach thumaam khʉʉn dau aug khaaugjẽpirau.
36 Sejam misericordiosos, como também é misericordioso o Pai de vocês.
37 ’Oob chikham ĩgkham khõchgaupai chan chikham pekau phëmiet, eeu Ẽwandamau pãach chach nʉm ed magʉm iek igdukham pãach dʉ̈i. Oob “Jãg wounan chad khaibag ee pʉ̈iju aai sim” amiet, eeu pãach iek gaaimuapai Ẽwandamau pãachta khaibag ee pʉ̈idukham. Chikhamnau pãach dʉ̈i khaigba aawai sĩi warag ich mag khĩir akhoobapʉ̈it, tag magʉm iekjã igba. Pãrau pãach khapeen dʉ̈i magmʉn, magan Ẽwandamaujã pãar dʉ̈i agjö ajugui ajim anʉm.
37 — Não julguem e vocês não serão julgados; não condenem e vocês não serão condenados; perdoem e serão perdoados;
38 Pãach khapeenag nem ĩgkhaba deemʉn, Ẽwandamaujã pãrag nem ĩgkhaba deeju. Pãrau pãach khapeenag nem deebarm jũrr, irua pãrag ʉ̈r ag khãyau phẽsu ipiirnaa pör simii deeju. Mamʉ pãrau pãach khapeenag chachnaata nem dee nʉmʉn, magan Ẽwandamaujã ich agjöpai pãrag deejugui ajim anʉm.
38 deem e lhes será dado; boa medida, prensada, sacudida e transbordante será dada a vocês; porque com a medida com que tiverem medido vocês serão medidos também.
39 Mag ejemplodam khĩir pogkhe jaaumamua, ’Pãadë khĩirjubat ajim anʉm. Woun ãb dau khaugba simua ich khapeer agjö dau khĩsu khitʉm jua gaai pʉr arrkhiin, ãb bʉ̈ëu subaadeeu ¿amach numwe burrbaju khai? ajim anʉm.
39 Jesus lhes contou também uma parábola:
40 ¿Pãrau oowai eeu woun nem khaug simua ichig jaau sim khãyau atcha nem khaug sĩejẽ? Ichig nem jaaumam thum khaugbapäaiwain chadau ich maestro dënjö nem khaug sĩsiejemgui ajim anʉm.
40 — O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 Pʉch dau ee pasur pöm sim joothʉ thʉnʉm nacha noi aubam aig, ¿jãga pua pʉch khapeer dau eem pasurdam bʉ̈rʉʉ khitʉm noi awaag agá? Maachin nacha dich khĩirjunaata iekha nʉmgui ajim anʉm.
41 — Por que você vê o cisco no olho do seu irmão, mas não repara na trave que está no seu próprio olho?
42 Wa magbam khai, ¿jãga ãbmua ich khaperag “Daai kakë, mua pʉ dau eem pasurdam noi aukhim” aju, mamʉ ich dau eejã ag khãyau nem pöm sim joothʉ thʉnʉm noi auba simta? Sĩi chikham jaaum khõchgaupai chan dich wir aig khĩirjubanaa pöd mag iekhaju khaba nʉmgui ajim anʉm. Khĩirjug chukdam, nacha dich dau eem pasurta noi auba aajeeb, wajapha oog; maimuan chadau jũrr dich khapeer dau eemjã agjö noipʉ̈i nʉm. Magua dichta nacha khĩirjuba aajeeb chikham jawaag. Dichjã agjö chirʉm chan pöd dich khapeen jaauju khabamgui ajim anʉm.
42 Como você poderá dizer a seu irmão: “Deixe, irmão, que eu tire o cisco que está no seu olho”, se você não repara na trave que está no seu próprio olho? Hipócrita! Tire primeiro a trave do seu olho e então você verá claramente para tirar o cisco que está no olho do seu irmão.
43 Mag jajawagmamua, ’Maach jaauju khʉʉn chukhu awiajã maachin dich iekha nʉm gaaimuata õrag dich khap apiejemgui ajim anʉm, õor wäjäauná wa õor khaigbam khʉʉná. Pãrau khaphʉ nʉmgui ajim anʉm, nemjõ ãkhãraa cheejem igwia, “Jãg nemjõon chad ajapha khitabma” aba aajem; maagwai jũrr nemjõ ajapham igwiajã, “Jãg nemjõon chi ãkhãrau” aba aajem.
43 — Não há árvore boa que dê mau fruto, nem árvore má que dê bom fruto.
44 ¿Pãrau oowai pahach gaai nemjõ khũwaa chë sim oojẽ? Kũpud dënjã miel wie nʉm ooba aajem.
44 Porque cada árvore é conhecida pelos frutos que produz. Porque não se colhem figos de ervas daninhas, nem se apanham uvas dos espinheiros.
45 Ich agjöta nʉm ĩchab maach wounaanjã. Õor khĩirjug ajapham khʉʉnau nem ajapham nemta iekha nʉm, amau nem ajaphata wauju khĩirju naawai; mamʉ ö ãkhãraam khʉʉnaun iekhaawaijã nem khaigbamta iekha nʉm, am ödi sĩi nem khaigbamta wauju khĩirju sĩsid aawai. Magta õraun maach iyʉ̈ʉ nʉm ũr nʉm gaaipai warre khaphʉ aajem, khanim woun agá: woun ajapham wa woun khaigbam.
45 A pessoa boa tira o bem do bom tesouro do coração, e a pessoa má tira o mal do mau tesouro; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 ’Pãrau mua nem jaau chirʉm ipierraa khaba nʉmta, ¿khanthee mʉ igwia sĩi par iiupai “Pʉʉta maar Pöröu” aajẽ?
46 — Por que vocês me chamam “Senhor, Senhor!”, e não fazem o que eu mando?
47 — ausente —
47 Eu vou mostrar a vocês a quem é semelhante todo aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 — ausente —
48 Esse é semelhante a um homem que, ao construir uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha. Quando veio a enchente, as águas bateram contra aquela casa e não a puderam abalar, por ter sido bem-construída.
49 Mamʉ ar chi mʉ iek ũrtarrta bʉ̈ʉrjã ag ipierraa khaba nʉm khʉʉnan, jũrr agjö woun ãb sĩi khomariipai dibʉ̈ jukhanaa di ëutarrjöta nʉmgui ajim anʉm. Mag khomariipai ëu sĩerr aawai aaipa dʉnʉisim ee, ĩchab noseg pöm chë thʉnʉʉ arr khur döãd pöm pierrwai, dö uu thʉnʉʉ awia sĩi dö badag ʉʉrsirpʉ̈ijim anaabá. Mag, nem thumaa okhoojimgui ajim anʉm.
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que construiu uma casa sobre a terra, sem alicerces, e, quando as águas bateram contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.