Mateus 5
Ŋwa' Nyo' Moŋkan mo Monfɛm (NHUNT) vs NAA
1 Ɛ Jisos ke dioo yɛn kebombom ke bonyii le nonɛn, mum nɛ ben gɛn shii yî kum e, ɛ boom bew bo ŋgoo le baancɛ to mbew ye le.
1 Ao ver as multidões, Jesus subiu ao monte. Ele se assentou e os seus discípulos se aproximaram dele.
2 Ɛ wvú mum kɛw no yɛɛyi bó gayte lɛ,
2 Então ele passou a ensiná-los. Jesus disse:
3 “Njoŋ wvu baay nu fô bonyii bò kee lɛ bó fuute yî mwɛɛm mvu ɛ̂ keyoy e,
3 — Bem-aventurados
4 Njoŋ wvu baay nu fô bonyii bò beele le,
4 — Bem-aventurados
5 Njoŋ wvu baay nu fô bonyii bò joo bikuu bibole fokuse,
5 — Bem-aventurados os mansos,
6 Njoŋ wvu baay nu fô bonyii bò jeŋ yuu bó ɛ kendoŋ yumte bó ɛkumɛ nce wvu teytey e,
6 — Bem-aventurados
7 Njoŋ wvu baay nu fô bonyii bò camte shen fô bomew e,
7 — Bem-aventurados
8 Njoŋ wvu baay nu fô bonyii bò yuule ɛ̂ mvuntelem e,
8 — Bem-aventurados
9 Njoŋ wvu baay nu fô bonyii bò too bô nyɛkeey e,
9 — Bem-aventurados
10 Njoŋ wvu baay nu fô bonyii bò bonyii bone bikaa ɛ̂ bó ɛjim nje bó cee nce wvu teytey,
10 — Bem-aventurados
11 Njoŋ wvu baay nu wene, seke bonyii nan'yi ben, bone bikaa ɛ̂ ben ɛjim, jemyi kfuu mwɛɛm mvù befe mvunciim ɛ̂ ben yî ɛcici le nje ben nu bonyii bem.
11 — Bem-aventurados são vocês quando, por minha causa, os insultarem e os perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vocês.
12 Fí ke dioo kooyi nonɛn ɛ ben no yuukè njoŋ laŋlaŋè, njefo mmawcɛ wene wvù kuuke nu woŋ wvu we le. Ben ekeè lɛ ɛ̀ nu kɛ nonɛn no bonyii to bone bikaa ɛjim jo bonyii bo ntum Nyo' le bò to yawɛɛ to fwe ɛ̂ ben e.
12 Alegrem-se e exultem, porque é grande a sua recompensa nos céus; pois assim perseguiram os profetas que viveram antes de vocês.
13 Ɛ̀ nu ben ŋkauw yi yî nshɛ yin e. Geenɛn ɛ́ ŋkauw nɛ lo ɛ cife, ɛ́ bó ebvuu ege nɛɛ dvú ɛ́ yí sɛ ebvuu ekase eyeke? Kɛ ɛ̀ nulo ɛ́ bó ebvuu ege fiɛɛ fì jee dvú ɛfey lɛ bó elaŋ lo ɛ́ bonyii efele lɛɛnci bô bikaa kɛ.
13 — Vocês são o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 Ɛ̀ nu tɛn ben n'yuu wvu yî woŋ wvun e. Kɛ kelaante kè bó bom yî kum e ké no nyiime kɛ.
14 — Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada no alto de um monte.
15 Kɛ wee ké tfuuke tɛn ken'yeese bvuu jo ŋkaa kfuke dvú kɛ. Wvú ké tome ɛ ɛ̀ nu yî fiɛɛ fì bó tomyi ken'yeese yî dvú le, ɛ kí mum no yeese wee tfuu wvù nu yew.
15 Nem se acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto, mas num lugar adequado onde ilumina bem todos os que estão na casa.
16 Ɛ̀ nu kɛ lɛŋlɛŋ no n'yuu wene kɛŋke keebaa ɛ̂ bonyii ɛjise, wvu lɛ bó eyɛne lemme dinɛn dì jee le emum enyaa mbense ɛ̂ icee wene wvù nu fowe.
16 Assim brilhe também a luz de vocês diante dos outros, para que vejam as boas obras que vocês fazem e glorifiquem o Pai de vocês, que está nos céus.
17 Fo ben ekpwaakè lɛ me nto keenfiwsɛ mwɛɛm mvù nu ɛ̂ Ŋwa' bonci bo Muses e noo mvù nu ɛ̂ Boŋwa' bo bonyii bo ntum Nyo' le kɛ. Me nto keeŋge ɛ́ mvú ekocɛn lo. Kɛ me nto keenfiwsɛ lo kɛ.
17 — Não pensem que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, mas para cumprir.
18 Ɛ́ me ensee ɛ̂ ben kecɛɛy lɛ ɛ gɛn ɛ buy naa no ɛbulɛ bô nshɛ nu ke eka, nu ɛ kɛ fijise fi ŋwa' le ɛ̂ Ŋwa' bonci le naa ɛ́ fí cim doose nɛɛ, nu ke eyuu efey kuse sɛ fiɛɛ fidvu ɛ kocɛn no fí duŋci kɛ.
18 Porque em verdade lhes digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Fí ɛ mum ɛ no nu lɛ ɛ́ ɛ̀ nu naa yɛɛ wvù jine nci mvu ɛ̂ bonci ban e, ɛ́ wvuwɛ nci cim doose naa nɛɛ, ɛ no yɛɛyi bonyii lɛ bó ejinè tɛn nonɛn, tu mwɛtɛn nu ke enu lo wee wvu caan ɛnte jo bvunfon bvu fowe. Geenɛn ɛ́ wee gɛɛle bonci ban, bvuu yɛɛyi tɛn bonyii lɛ bó egɛɛlè, tu mwɛtɛn nu ke enu lo wee wvu baay ɛnte jo bvunfon bvu fowe.
19 Aquele, pois, que desrespeitar um destes mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazer o mesmo, será considerado mínimo no Reino dos Céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no Reino dos Céus.
20 Nonɛn me ɛ no nseŋe ɛ̂ ben lɛ, ɛ́ gee dinɛn di teytey baa fele di bonyii bò duŋci bonci bo Nyo' le noo di Bofalasii le, ben saa ke eyuu eley bvunfon bvu fowe le kɛ.
20 Porque eu afirmo que, se a justiça de vocês não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrarão no Reino dos Céus.
21 Ben nu ɛ yuw wase lɛ bó to nu ɛ gay ɛ̂ bonyii bo fwele lɛ, ‘Fo wo eyu wee kɛ. Ɛ́ wee yu lo wee, tu wvú kɛŋke nsaw.’
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos antigos: “Não mate.” E ainda: “Quem matar estará sujeito a julgamento.”
22 Geenɛn me ɛ no ŋgayte ɛ̂ ben lɛ wee tfuu wvù ton'yi shém bô waa bwee, nu ɛ wvú kɛŋke tɛn nsaw. Wee ɛ́ nan waa bwee, ɛ́ wvú no keè lɛ wvú nu ke eleem fwe dvu bonyii bò saake bonsaw. Wee ɛ́ tee waa bwee lɛ, ‘keyuŋ’ ɛ́ wvú no keè lɛ wvú nu ke eley ŋguy wvu baay e.
22 Eu, porém, lhes digo que todo aquele que se irar contra o seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem insultar o seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem o chamar de tolo estará sujeito ao inferno de fogo.
23 Fí ɛ mum ɛ no nu lɛ, ɛ́ wo leeme keenya nnya yo fô ketaŋ ke ncese le, ɛ kume lɛ waa bwoo kɛŋke wo fô shem,
23 Portanto, se você estiver trazendo a sua oferta ao altar e lá se lembrar que o seu irmão tem alguma coisa contra você,
24 ɛ́ wo cinɛ nnya yo le mbew ketaŋ ke ncese le, gɛn ɛ ben ɛ wvú yaw mancɛ mwɛɛm, ɛ wo sɛ kase to nya nnya yo.
24 deixe diante do altar a sua oferta e vá primeiro reconciliar-se com o seu irmão; e então volte e faça a sua oferta.
25 Ɛ́ wee jo wo ɛ no gɛne dvú yew nsaw e, ɛ́ wo mom ɛ ben ɛ wvú yaŋsɛn seyse tu wee bô nsan ɛ ɛ̀ bɛɛ ɛ̂ je, fo wvú ke egɛn efese wo can wee wvù saake bonsaw e, ɛ́ wvú efese wo can nci le ɛ́ bó efen wo yew ncaw e.
25 — Entre em acordo sem demora com o seu adversário, enquanto você está com ele a caminho, para que o adversário não entregue você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça, e você seja jogado na prisão.
26 Ɛ́ me ensee ɛ̂ wo kecɛɛy lɛ kɛ wo nu ke ebuy dvú sɛ wo ɛ mɛse ɛ law finyinyi ficii fì bó shieele kɛ.
26 Em verdade lhe digo que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
27 Ben nu ɛ yuw wase lɛ bó to nu ɛ gay lɛ, ‘Fo wo ejaŋ kpwɛɛ wee kɛ.’
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Geenɛn me ɛ no ŋgayte ɛ̂ ben lɛ, wee tfuu wvù taale kpwoon kɛŋke shiee we, nu ɛ wvú ɛ jaŋ kɛ wase wvú ɛ̂ fitele le.
28 Eu, porém, lhes digo: todo o que olhar para uma mulher com intenção impura, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 Ɛ́ jise diuw di ɛcɛɛy gee ɛ wo gee kebefɛ, ɛ́ wo min jise didvu laŋ. Fí jee lɛ wo elase keba kuw ke ye le kemwaaŋ, ɛfey fo bó ke elaŋ ye yo yicii ŋguy wvu baay e.
29 — Se o seu olho direito leva você a tropeçar, arranque-o e jogue-o fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que ter o corpo inteiro lançado no inferno.
30 Kebo kuw ke ɛcɛɛy ɛ́ no gee tɛn ɛ wo gee kebefɛ, ɛ́ wo sum kebo kedvu laŋ. Fí jee lɛ wo elase keba kuw ke ye le kemwaaŋ, ɛfey fo ye yo yicii egɛn ŋguy wvu baay e.
30 E, se a sua mão direita leva você a tropeçar, corte-a e jogue-a fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 Bó to nu ɛ gay tɛn lɛ ‘Ɛ́ wee kuŋ lo kpwɛse, ɛ́ wvú saŋ ŋwa' nya ɛ̂ kpwoon wvudvu wvù duŋci lɛ kɛ wvú bɛɛ kpwɛɛ wen kɛ.’
31 — Também foi dito: “Aquele que repudiar a sua mulher deve dar-lhe uma carta de divórcio.”
32 Geenɛn me no ŋgayte ɛ̂ ben lɛ, ɛ́ wee kuŋ lo kpwɛse, ɛ ɛ̀ baa nu lɛ kpwoon wvudvu nu ɛ ge nsake, tu wvú nu ɛ ge lɛ wvú egɛn etu kpwoon nsake. Wee ɛ́ jo kpwoon wvù buy ɛ̂ diemsɛn yew ɛ gɛɛ yew dvu wvú, tu wvú nu ɛ jo kpwɛɛ wee.
32 Eu, porém, lhes digo: quem repudiar a sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a se tornar adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério.
33 Ben nu ɛ yuw wase tɛn no bó to gayɛɛ ɛ̂ bonyii bo fwele lɛ, ‘Fo wo ejeme fiɛɛ ekan sɛ wo nu ke ege fí kɛ. Wo kɛŋke keege fiɛɛ fì wo nu ɛ jeme ɛ kan lɛ wo nu ege fô Tata le.’
33 — Vocês também ouviram o que foi dito aos antigos: “Não faça juramento falso, mas cumpra rigorosamente para com o Senhor o que você jurou.”
34 Geenɛn me ɛ no ŋgayte ɛ̂ ben lɛ, fo wee dioo ɛ jeme fiɛɛ kan naa lo kɛ. Fo wvú ekan ɛ̂ diee di fowe le kɛ, njefo fowe nu kawla Nyo'.
34 Eu, porém, lhes digo: não jurem de modo nenhum; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Fo wvú ekan nshɛ kɛ, njefo nshɛ nu kedvuushɛɛ ke bikaa bi Nyo' le. Fo wvú ekan Jɛlusalɛm kɛ, njefo Jɛlusalɛm nu kelaante ke Nfon wvu baay e.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser a cidade do grande Rei.
36 Fo wvú cim ekan naa ɛkolɛ kew kɛ, njefo kɛ wvú nulo ege ɛ́ yvuw miaaŋ etu dibvuu kɛnɛɛ eyiile kɛ.
36 Não jure pela sua cabeça, porque você não pode fazer com que um só cabelo fique branco ou preto.
37 Ɛ́ wee beŋe fiɛɛ lɛ ‘'Ɛɛ,’ ɛ́ fí kocɛn nonɛn. Wvú ɛ́ tun lɛ, ‘'Aay,’ ɛ́ fí kocɛn nonɛn. Ɛ́ wvú bvuu bise lo fiɛɛ fó, tu fifiɛ nɛ wase fô Satan wvù wee kebefɛ le.
37 Que a palavra de vocês seja: Sim, sim; não, não. O que passar disto vem do Maligno.
38 Ben nu ɛ yuw wase tɛn lɛ bó to nu ɛ gay lɛ, ‘Ɛ́ wee bvuse jise di wee le, ɛ́ bó bvuse tɛn diew. Wee ɛ́ baa ɛge ke wee le, ɛ́ bó baa tɛn kew.’
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Geenɛn me ɛ no ŋgayte ɛ̂ ben lɛ, fo wee etɛɛncinè fiɛɛ bô wee wvù befe kɛ. Ɛ́ wee suŋ lo kediɛw kuw ke ɛcɛɛy, ɛ́ wo baŋke ke ɛŋkoŋko ɛ wvú mɛse.
39 Eu, porém, lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça-lhe também a face esquerda.
40 Wee ɛ́ shomse wo lɛ wen efi kekum kuw ke ɛnte, ɛ́ wo mɛse nya naa noo ke ɛkfuŋ fó.
40 Se alguém quer processar você e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Wee ɛ́ kan wo lɛ wo elɛn egɛn may mwaaŋ, ɛ́ wo lɛn buy naa bomay bofɛɛ ben ɛ wvú.
41 Se alguém obrigar você a andar uma milha, vá com ele duas.
42 Wee ɛ́ no lɛke fiɛɛ ɛ̂ wo, ɛ́ wo nya. Wee ɛ́ no foole fiɛɛ ɛ̂ wo, fo wo etun keenya kɛ.
42 Dê a quem lhe pede e não volte as costas ao que quer lhe pedir emprestado.
43 Ben nu ɛ yuw wase lɛ bó to nu ɛ gay lɛ, ‘Ɛ̀ kooŋkè waa bwoo banè wee wo bvuban.’
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo.”
44 Geenɛn me ɛ no ŋgayte ɛ̂ ben lɛ, ben ekooŋkè bonyii bonɛn bo bvuban e, ebunleè fô bò bone bikaa ɛ̂ ben ɛjim e.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 Nonɛn, ɛ́ ben emum enu boom bo Icee wene wvù nu fowe le. Ɛ̀ nu wvú wvù ké no gee ɛ diuu sane fô bonyii bò befe le noo bò jee le. Wvú ké no gee tɛn ɛ jaŋ too fô bonyii bò gee mwɛɛm teytey, noo fô bò yaa gee kɛ mwɛɛm teytey e.
45 para demonstrarem que são filhos do Pai de vocês, que está nos céus. Porque ele faz o seu sol nascer sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Ben kpwaake lɛ ɛ́ ben kooŋke kɛ ɛ ɛ̀ nu bonyii bò kooŋke ben, ɛ́ sɛw wvudvu enu la fô ben e? Kɛ naa bonyii bò fii shile gee kɛ tɛn nonɛn e?
46 Porque, se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Os publicanos também não fazem o mesmo?
47 Ɛ́ ben fɛn gayte kɛ ɛ ɛ̀ nu boom bo bwee wene le, tu fiɛɛ fì ben gee fì bonyii bomew yaa gee kɛ nu la? Kɛ bonyii bò yaa kee kɛ Nyo' ké no gee kɛ lɛŋlɛŋ e?
47 E, se saudarem somente os seus irmãos, o que é que estão fazendo de mais? Os gentios também não fazem o mesmo?
48 Fí ɛ mum ɛ no nu lɛ ben kɛŋke keejeè gɛne mɛɛse no Icee wene wvù nu fowe jee gɛne mɛɛse.”
48 Portanto, sejam perfeitos como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.