Mateus 5
Ŋwa' Nyo' Moŋkan mo Monfɛm (NHUNT) vs ARA
1 Ɛ Jisos ke dioo yɛn kebombom ke bonyii le nonɛn, mum nɛ ben gɛn shii yî kum e, ɛ boom bew bo ŋgoo le baancɛ to mbew ye le.
1 Vendo Jesus as multidões, subiu ao monte, e, como se assentasse, aproximaram-se os seus discípulos;
2 Ɛ wvú mum kɛw no yɛɛyi bó gayte lɛ,
2 e ele passou a ensiná-los, dizendo:
3 “Njoŋ wvu baay nu fô bonyii bò kee lɛ bó fuute yî mwɛɛm mvu ɛ̂ keyoy e,
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 Njoŋ wvu baay nu fô bonyii bò beele le,
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados.
5 Njoŋ wvu baay nu fô bonyii bò joo bikuu bibole fokuse,
5 Bem-aventurados os mansos, porque herdarão a terra.
6 Njoŋ wvu baay nu fô bonyii bò jeŋ yuu bó ɛ kendoŋ yumte bó ɛkumɛ nce wvu teytey e,
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão fartos.
7 Njoŋ wvu baay nu fô bonyii bò camte shen fô bomew e,
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia.
8 Njoŋ wvu baay nu fô bonyii bò yuule ɛ̂ mvuntelem e,
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque verão a Deus.
9 Njoŋ wvu baay nu fô bonyii bò too bô nyɛkeey e,
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque serão chamados filhos de Deus.
10 Njoŋ wvu baay nu fô bonyii bò bonyii bone bikaa ɛ̂ bó ɛjim nje bó cee nce wvu teytey,
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 Njoŋ wvu baay nu wene, seke bonyii nan'yi ben, bone bikaa ɛ̂ ben ɛjim, jemyi kfuu mwɛɛm mvù befe mvunciim ɛ̂ ben yî ɛcici le nje ben nu bonyii bem.
11 Bem-aventurados sois quando, por minha causa, vos injuriarem, e vos perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vós.
12 Fí ke dioo kooyi nonɛn ɛ ben no yuukè njoŋ laŋlaŋè, njefo mmawcɛ wene wvù kuuke nu woŋ wvu we le. Ben ekeè lɛ ɛ̀ nu kɛ nonɛn no bonyii to bone bikaa ɛjim jo bonyii bo ntum Nyo' le bò to yawɛɛ to fwe ɛ̂ ben e.
12 Regozijai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; pois assim perseguiram aos profetas que viveram antes de vós.
13 Ɛ̀ nu ben ŋkauw yi yî nshɛ yin e. Geenɛn ɛ́ ŋkauw nɛ lo ɛ cife, ɛ́ bó ebvuu ege nɛɛ dvú ɛ́ yí sɛ ebvuu ekase eyeke? Kɛ ɛ̀ nulo ɛ́ bó ebvuu ege fiɛɛ fì jee dvú ɛfey lɛ bó elaŋ lo ɛ́ bonyii efele lɛɛnci bô bikaa kɛ.
13 Vós sois o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 Ɛ̀ nu tɛn ben n'yuu wvu yî woŋ wvun e. Kɛ kelaante kè bó bom yî kum e ké no nyiime kɛ.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder a cidade edificada sobre um monte;
15 Kɛ wee ké tfuuke tɛn ken'yeese bvuu jo ŋkaa kfuke dvú kɛ. Wvú ké tome ɛ ɛ̀ nu yî fiɛɛ fì bó tomyi ken'yeese yî dvú le, ɛ kí mum no yeese wee tfuu wvù nu yew.
15 nem se acende uma candeia para colocá-la debaixo do alqueire, mas no velador, e alumia a todos os que se encontram na casa.
16 Ɛ̀ nu kɛ lɛŋlɛŋ no n'yuu wene kɛŋke keebaa ɛ̂ bonyii ɛjise, wvu lɛ bó eyɛne lemme dinɛn dì jee le emum enyaa mbense ɛ̂ icee wene wvù nu fowe.
16 Assim brilhe também a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai que está nos céus.
17 Fo ben ekpwaakè lɛ me nto keenfiwsɛ mwɛɛm mvù nu ɛ̂ Ŋwa' bonci bo Muses e noo mvù nu ɛ̂ Boŋwa' bo bonyii bo ntum Nyo' le kɛ. Me nto keeŋge ɛ́ mvú ekocɛn lo. Kɛ me nto keenfiwsɛ lo kɛ.
17 Não penseis que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, vim para cumprir.
18 Ɛ́ me ensee ɛ̂ ben kecɛɛy lɛ ɛ gɛn ɛ buy naa no ɛbulɛ bô nshɛ nu ke eka, nu ɛ kɛ fijise fi ŋwa' le ɛ̂ Ŋwa' bonci le naa ɛ́ fí cim doose nɛɛ, nu ke eyuu efey kuse sɛ fiɛɛ fidvu ɛ kocɛn no fí duŋci kɛ.
18 Porque em verdade vos digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Fí ɛ mum ɛ no nu lɛ ɛ́ ɛ̀ nu naa yɛɛ wvù jine nci mvu ɛ̂ bonci ban e, ɛ́ wvuwɛ nci cim doose naa nɛɛ, ɛ no yɛɛyi bonyii lɛ bó ejinè tɛn nonɛn, tu mwɛtɛn nu ke enu lo wee wvu caan ɛnte jo bvunfon bvu fowe. Geenɛn ɛ́ wee gɛɛle bonci ban, bvuu yɛɛyi tɛn bonyii lɛ bó egɛɛlè, tu mwɛtɛn nu ke enu lo wee wvu baay ɛnte jo bvunfon bvu fowe.
19 Aquele, pois, que violar um destes mandamentos, posto que dos menores, e assim ensinar aos homens, será considerado mínimo no reino dos céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no reino dos céus.
20 Nonɛn me ɛ no nseŋe ɛ̂ ben lɛ, ɛ́ gee dinɛn di teytey baa fele di bonyii bò duŋci bonci bo Nyo' le noo di Bofalasii le, ben saa ke eyuu eley bvunfon bvu fowe le kɛ.
20 Porque vos digo que, se a vossa justiça não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrareis no reino dos céus. Do homicídio
21 Ben nu ɛ yuw wase lɛ bó to nu ɛ gay ɛ̂ bonyii bo fwele lɛ, ‘Fo wo eyu wee kɛ. Ɛ́ wee yu lo wee, tu wvú kɛŋke nsaw.’
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e: Quem matar estará sujeito a julgamento.
22 Geenɛn me ɛ no ŋgayte ɛ̂ ben lɛ wee tfuu wvù ton'yi shém bô waa bwee, nu ɛ wvú kɛŋke tɛn nsaw. Wee ɛ́ nan waa bwee, ɛ́ wvú no keè lɛ wvú nu ke eleem fwe dvu bonyii bò saake bonsaw. Wee ɛ́ tee waa bwee lɛ, ‘keyuŋ’ ɛ́ wvú no keè lɛ wvú nu ke eley ŋguy wvu baay e.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que [sem motivo] se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem proferir um insulto a seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem lhe chamar: Tolo, estará sujeito ao inferno de fogo.
23 Fí ɛ mum ɛ no nu lɛ, ɛ́ wo leeme keenya nnya yo fô ketaŋ ke ncese le, ɛ kume lɛ waa bwoo kɛŋke wo fô shem,
23 Se, pois, ao trazeres ao altar a tua oferta, ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 ɛ́ wo cinɛ nnya yo le mbew ketaŋ ke ncese le, gɛn ɛ ben ɛ wvú yaw mancɛ mwɛɛm, ɛ wo sɛ kase to nya nnya yo.
24 deixa perante o altar a tua oferta, vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; e, então, voltando, faze a tua oferta.
25 Ɛ́ wee jo wo ɛ no gɛne dvú yew nsaw e, ɛ́ wo mom ɛ ben ɛ wvú yaŋsɛn seyse tu wee bô nsan ɛ ɛ̀ bɛɛ ɛ̂ je, fo wvú ke egɛn efese wo can wee wvù saake bonsaw e, ɛ́ wvú efese wo can nci le ɛ́ bó efen wo yew ncaw e.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás com ele a caminho, para que o adversário não te entregue ao juiz, o juiz, ao oficial de justiça, e sejas recolhido à prisão.
26 Ɛ́ me ensee ɛ̂ wo kecɛɛy lɛ kɛ wo nu ke ebuy dvú sɛ wo ɛ mɛse ɛ law finyinyi ficii fì bó shieele kɛ.
26 Em verdade te digo que não sairás dali, enquanto não pagares o último centavo. Do adultério
27 Ben nu ɛ yuw wase lɛ bó to nu ɛ gay lɛ, ‘Fo wo ejaŋ kpwɛɛ wee kɛ.’
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Geenɛn me ɛ no ŋgayte ɛ̂ ben lɛ, wee tfuu wvù taale kpwoon kɛŋke shiee we, nu ɛ wvú ɛ jaŋ kɛ wase wvú ɛ̂ fitele le.
28 Eu, porém, vos digo: qualquer que olhar para uma mulher com intenção impura, no coração, já adulterou com ela.
29 Ɛ́ jise diuw di ɛcɛɛy gee ɛ wo gee kebefɛ, ɛ́ wo min jise didvu laŋ. Fí jee lɛ wo elase keba kuw ke ye le kemwaaŋ, ɛfey fo bó ke elaŋ ye yo yicii ŋguy wvu baay e.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Kebo kuw ke ɛcɛɛy ɛ́ no gee tɛn ɛ wo gee kebefɛ, ɛ́ wo sum kebo kedvu laŋ. Fí jee lɛ wo elase keba kuw ke ye le kemwaaŋ, ɛfey fo ye yo yicii egɛn ŋguy wvu baay e.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não vá todo o teu corpo para o inferno.
31 Bó to nu ɛ gay tɛn lɛ ‘Ɛ́ wee kuŋ lo kpwɛse, ɛ́ wvú saŋ ŋwa' nya ɛ̂ kpwoon wvudvu wvù duŋci lɛ kɛ wvú bɛɛ kpwɛɛ wen kɛ.’
31 Também foi dito: Aquele que repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Geenɛn me no ŋgayte ɛ̂ ben lɛ, ɛ́ wee kuŋ lo kpwɛse, ɛ ɛ̀ baa nu lɛ kpwoon wvudvu nu ɛ ge nsake, tu wvú nu ɛ ge lɛ wvú egɛn etu kpwoon nsake. Wee ɛ́ jo kpwoon wvù buy ɛ̂ diemsɛn yew ɛ gɛɛ yew dvu wvú, tu wvú nu ɛ jo kpwɛɛ wee.
32 Eu, porém, vos digo: qualquer que repudiar sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a tornar-se adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério. Dos juramentos
33 Ben nu ɛ yuw wase tɛn no bó to gayɛɛ ɛ̂ bonyii bo fwele lɛ, ‘Fo wo ejeme fiɛɛ ekan sɛ wo nu ke ege fí kɛ. Wo kɛŋke keege fiɛɛ fì wo nu ɛ jeme ɛ kan lɛ wo nu ege fô Tata le.’
33 Também ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás rigorosamente para com o Senhor os teus juramentos.
34 Geenɛn me ɛ no ŋgayte ɛ̂ ben lɛ, fo wee dioo ɛ jeme fiɛɛ kan naa lo kɛ. Fo wvú ekan ɛ̂ diee di fowe le kɛ, njefo fowe nu kawla Nyo'.
34 Eu, porém, vos digo: de modo algum jureis; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Fo wvú ekan nshɛ kɛ, njefo nshɛ nu kedvuushɛɛ ke bikaa bi Nyo' le. Fo wvú ekan Jɛlusalɛm kɛ, njefo Jɛlusalɛm nu kelaante ke Nfon wvu baay e.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser cidade do grande Rei;
36 Fo wvú cim ekan naa ɛkolɛ kew kɛ, njefo kɛ wvú nulo ege ɛ́ yvuw miaaŋ etu dibvuu kɛnɛɛ eyiile kɛ.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 Ɛ́ wee beŋe fiɛɛ lɛ ‘'Ɛɛ,’ ɛ́ fí kocɛn nonɛn. Wvú ɛ́ tun lɛ, ‘'Aay,’ ɛ́ fí kocɛn nonɛn. Ɛ́ wvú bvuu bise lo fiɛɛ fó, tu fifiɛ nɛ wase fô Satan wvù wee kebefɛ le.
37 Seja, porém, a tua palavra: Sim, sim; não, não. O que disto passar vem do maligno. Da vingança
38 Ben nu ɛ yuw wase tɛn lɛ bó to nu ɛ gay lɛ, ‘Ɛ́ wee bvuse jise di wee le, ɛ́ bó bvuse tɛn diew. Wee ɛ́ baa ɛge ke wee le, ɛ́ bó baa tɛn kew.’
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Geenɛn me ɛ no ŋgayte ɛ̂ ben lɛ, fo wee etɛɛncinè fiɛɛ bô wee wvù befe kɛ. Ɛ́ wee suŋ lo kediɛw kuw ke ɛcɛɛy, ɛ́ wo baŋke ke ɛŋkoŋko ɛ wvú mɛse.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao perverso; mas, a qualquer que te ferir na face direita, volta-lhe também a outra;
40 Wee ɛ́ shomse wo lɛ wen efi kekum kuw ke ɛnte, ɛ́ wo mɛse nya naa noo ke ɛkfuŋ fó.
40 e, ao que quer demandar contigo e tirar-te a túnica, deixa-lhe também a capa.
41 Wee ɛ́ kan wo lɛ wo elɛn egɛn may mwaaŋ, ɛ́ wo lɛn buy naa bomay bofɛɛ ben ɛ wvú.
41 Se alguém te obrigar a andar uma milha, vai com ele duas.
42 Wee ɛ́ no lɛke fiɛɛ ɛ̂ wo, ɛ́ wo nya. Wee ɛ́ no foole fiɛɛ ɛ̂ wo, fo wo etun keenya kɛ.
42 Dá a quem te pede e não voltes as costas ao que deseja que lhe emprestes. Do amor ao próximo
43 Ben nu ɛ yuw wase lɛ bó to nu ɛ gay lɛ, ‘Ɛ̀ kooŋkè waa bwoo banè wee wo bvuban.’
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo e odiarás o teu inimigo.
44 Geenɛn me ɛ no ŋgayte ɛ̂ ben lɛ, ben ekooŋkè bonyii bonɛn bo bvuban e, ebunleè fô bò bone bikaa ɛ̂ ben ɛjim e.
44 Eu, porém, vos digo: amai os vossos inimigos e orai pelos que vos perseguem;
45 Nonɛn, ɛ́ ben emum enu boom bo Icee wene wvù nu fowe le. Ɛ̀ nu wvú wvù ké no gee ɛ diuu sane fô bonyii bò befe le noo bò jee le. Wvú ké no gee tɛn ɛ jaŋ too fô bonyii bò gee mwɛɛm teytey, noo fô bò yaa gee kɛ mwɛɛm teytey e.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai celeste, porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Ben kpwaake lɛ ɛ́ ben kooŋke kɛ ɛ ɛ̀ nu bonyii bò kooŋke ben, ɛ́ sɛw wvudvu enu la fô ben e? Kɛ naa bonyii bò fii shile gee kɛ tɛn nonɛn e?
46 Porque, se amardes os que vos amam, que recompensa tendes? Não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Ɛ́ ben fɛn gayte kɛ ɛ ɛ̀ nu boom bo bwee wene le, tu fiɛɛ fì ben gee fì bonyii bomew yaa gee kɛ nu la? Kɛ bonyii bò yaa kee kɛ Nyo' ké no gee kɛ lɛŋlɛŋ e?
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis de mais? Não fazem os gentios também o mesmo?
48 Fí ɛ mum ɛ no nu lɛ ben kɛŋke keejeè gɛne mɛɛse no Icee wene wvù nu fowe jee gɛne mɛɛse.”
48 Portanto, sede vós perfeitos como perfeito é o vosso Pai celeste.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.