Lucas 8

Ŋwa' Nyo' Moŋkan mo Monfɛm (NHUNT) vs BKJ

Sair da comparação
1 Ɛjim jodvu, ɛ Jisos nɛ no ghane ɛ̂ bilaante bô ɛ̂ bontɛw e fewci saaka wvù jee wvu ɛkumɛ bvunfon bvu Nyo' le. Boom bew bo ŋgoo le bo yuufe ncow bofɛɛ to bii wvú le,
1 E aconteceu que, depois disto, ele foi em todas cidades e aldeias, pregando e anunciando as boas novas do reino de Deus; e os doze estavam com ele,
2 noo bokɛnɛ bomew bò wvú to fɛlɛɛ bontun bobole bô bomew bò wvú to bvusɛɛ biyoy bì befe yî bó le. Bokɛnɛ ban to nu Maalia wvù bó to teŋe tɛn lɛ Magdalen, wvù wvú to bvusɛɛ bonceendaa bo dɛwle le yî ye le bosooshwiy.
2 e certas mulheres, que haviam sido curadas de espíritos malignos e de enfermidades: Maria, chamada Madalena, da qual saíram sete demônios,
3 Ɛ ɛ̀ nu Joana wvù dweese to nu Cusa lemte 'Ɛlod e, noo Susana bô bokɛnɛ bomew nteen. Bó to ghane nonɛn, bvuuse mwɛɛm ɛ̂ bikele bibole, fici Jisos bô boom bew bo ŋgoo le dvú.
3 e Joana, a esposa de Cuza, mordomo de Herodes, e Suzana, e muitas outras que o serviam com os seus bens.
4 Ɛ bonyii ke nɛ bontɛw e bontɛw e no too fô Jisos e. Ɛ kebombom ke bonyii le ke yiŋsɛn fó, ɛ wvú ma ŋgan ɛ̂ bó lɛ,
4 E tendo se ajuntado uma grande multidão, e vindo até ele de todas as cidades, ele falou por parábola:
5 “Wee to nu ɛ laa keegɛn etfume ŋgow. Ɛ wvú ke dioo etfumyi, ɛ yimi gbwekɛn ɛ̂ je, ɛ bonyii lɛɛncɛ bô bikaa, ɛ mvunyiim mvù bile we to tacɛ die.
5 Um semeador saiu a semear a sua semente; e enquanto ele semeava, uma parte da semente caiu à beira do caminho; e foi pisada, e as aves do céu a devoraram.
6 Ɛ yimi gbwe fô bvudvuu bvu ɛta le, ke buy mum yowlɛn njefo bvudvuu bvudvu to nu bvuyeem.
6 E outra caiu sobre a pedra, e, tendo brotado, murchou, porque não havia umidade.
7 Ɛ yimi ŋgow gbwekɛn ɛ̂ bisafe le, ke buy dioo kuu bô bisafe bidvu, ɛ bí mum baŋ ŋgow yidvu fo yí eku.
7 E outra caiu entre espinhos; e crescendo com ela os espinhos, sufocaram-na.
8 Ɛ yimi gbwekɛn ɛ ɛ̀ nu yî nshɛ yì jee le, ke buy, ku, ɛ bó ke gbwele ɛ yí buy bokaŋ gbwee fey no bó to tfumyɛɛ.” No Jisos ma nɛn, mum fuŋ lɛ, “Wee wvù kɛŋke bitem, ɛ wvú yuw.”
8 E outra caiu em boa terra, e, crescendo, produziu fruto, a cento por um. Dizendo ele estas coisas, clamava: Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
9 Ɛ boom bew bo ŋgoo le ke nɛ bife ɛ̂ wvú lɛ laa ŋgan wvudvu duŋci lɛ la lɛ?
9 E os seus discípulos perguntaram-no, dizendo: O que poderia ser esta parábola?
10 Ɛ wvú tfuse lɛ, “Ɛ̀ nu ben ban bò Nyo' nu ɛ ge wase lɛ ɛ̀ nulo ɛ́ ben ekiɛɛ mwɛɛm mvu bvunfon bwew e mvù nu ɛ̂ nnyilɛ le. Geenɛn, ɛ bonyii bomew yuuke fibole kɛ lɛ me maa ɛ ɛ̀ nu boŋgan, wvu lɛ fí enù no fí to nu wase lɛ,
10 E ele disse: A vós é dado conhecer os mistérios do reino de Deus; mas aos outros por parábolas, para que vendo, eles não possam enxergar; e ouvindo, eles não possam compreender.
11 Ben eyuw lɛ fiɛɛ fì ŋgan wvudvu duŋci. Ŋgow yidvu nu diɛw Nyo'.
11 Ora, a parábola é esta: A semente é a palavra de Deus.
12 Ŋgow yì gbweɛ ɛ̂ je, nu bonyii bò yuuke diɛw Nyo' ɛ dɛwle mum to bvuse saaka wvudvu fô mvuntelem mvubole, wvu lɛ fo bó ebee ke eboy.
12 E os que estão à beira do caminho são os que ouvem; então vem o diabo, e tira a palavra de seus corações, para não acontecer que, crendo, sejam salvos.
13 Ɛ ŋgow yì gbweɛ fô bvudvuu bvu ɛta le nu bonyii bò yuuke diɛw Nyo', mum fiisɛn bô njoŋ, geenɛn ɛ yí baa cime gɛŋ fô mvuntelem mvubole kɛ, ɛ bó beŋe kɛ fomvu fomvu. Ɛ́ mmom ke dioo ɛ to, ɛ bó mum tfuw bikaa.
13 E aqueles sobre pedra são os que, ouvindo recebem a palavra com alegria; mas não têm raiz, os quais creem por algum tempo, e no tempo da tentação se dispersam.
14 Ŋgow yì gbweɛ ɛ̂ bisafe le nu bonyii bò yuuke diɛw Nyo', dioo gɛne, ɛ ken'yaŋyaŋ bô bvukukɛ noo njoŋ mwɛɛm mvu yî nshɛ le to yikɛ diɛw yidvu ɛ yí laayɛ lo saa ku kɛ.
14 E a que caiu entre espinhos, esses são os que ouviram, e indo adiante, são sufocados pelos cuidados e riquezas e deleites desta vida, e não dão fruto com perfeição.
15 Ŋgow yì gbweɛ yî nshɛ yì jee le, ɛ mum ɛ no nu bonyii bò kɛŋke mvuntelem mvù jee, bò yuuke diɛw Nyo', loocɛ lese mvuntelem yî dvú le, mum kuu shém, no gee no yí gomte gɛne lo fwe fwe.
15 Mas a da boa terra, estes são os que, tendo ouvido a palavra de coração sincero e bom, guardam-na e produzem fruto com perseverança.
16 Kɛ wee ké tfuuke ken'yeese bvuu jo ŋkaa kfukɛ dvú kɛ. Ɛ kɛ ɛ̀ nulo ɛ́ wvú elese tɛn ɛgaaku kɛ. Wvú ké tfuuke, tome ɛ ɛ̀ nu yî fiɛɛ fì bó tomyi ken'yeese yî dvú le, lɛ bonyii dioo leyte yew eyɛne n'yuu le.
16 Nenhum homem, acendendo uma candeia, a cobre com um vaso, ou a põe debaixo da cama; mas a coloca no castiçal, para que os que entram vejam a luz.
17 Fiɛɛ ficii fì nu ɛ̂ nnyilɛ le nu ke eyenɛ, ɛ́ mwɛɛm mvu ɛjim ɛjim ebuy ɛmwa.
17 Porque não há nada em secreto, que não será manifesto; nem alguma coisa oculta, que não se tornará conhecida e venha à luz.
18 Nonɛn, ben dioo yeke diɛw Nyo' no yeke ntay, ekeè lɛ wee wvù kɛŋke fiɛɛ nu ɛ bó nu ke ebise. Ɛ wee wvù yaa kɛŋke kɛ fiɛɛ nu ɛ naa fi caan fì wvú kpwaake lɛ wen kɛŋke lo nu ɛ bó nu ke efi lo ɛ̂ wvú.”
18 Vede, pois, como ouvis; porque aquele que tem, a ele será dado; e aquele que não tem, até o que parece ter lhe será tomado.
19 No Jisos to yɛɛyi bonyii nonɛn, ɛ bwee Jisos bô boom bo bwee Jisos e nɛ to lɛ bó eyɛn wvú le. Ɛ fí ghaw keeley njefo bonyii to duule dvú baay.
19 Então, foram ter com ele sua mãe e seus irmãos, e não podiam aproximar-se dele, por causa da multidão.
20 Ɛ wee gay ɛ̂ wvú lɛ “Bwoo bô boom bo bwoo le leeme ɛkfuŋ gomte keeyɛn wo le.”
20 E foi-lhe contado por alguns que disseram: Tua mãe e teus irmãos estão lá fora, e querem ver-te.
21 Ɛ wvú tfuse fiew lɛ, “Bwɛɛm bô boom bo bwɛɛm e nu bonyii bò yuuke diɛw Nyo' gee no yí gomte.”
21 E, respondendo ele, disse-lhes: Minha mãe e meus irmãos são estes que ouvem a palavra de Deus, e a praticam.
22 Ɛ ɛ̀ ke no nu diuu dimew, ɛ Jisos gay ɛ̂ boom bew bo ŋgoo le lɛ, “Beene elente mamase egɛn kewvu keki.” Ɛ bó mum ley ɛ̂ kekoŋ e no leenci.
22 Ora, aconteceu em um certo dia, que ele entrou no barco com seus discípulos, e disse-lhes: Vamos para o outro lado do lago. E eles partiram.
23 No bó to leenci, ɛ Jisos nɛ no leete. Ɛ nffum nɛ sɛsɛ, shii no bvuyte joo bô mvuŋgay ɛ yí leyte ɛ̂ kekoŋ e gomte keeyiŋsɛn, ɛ bó nu wa lo diuw kpwe le.
23 Mas, enquanto navegavam, ele adormeceu; e desceu uma tempestade de vento sobre o lago, e enchiam-se de água, estando em perigo.
24 Ɛ bó gɛn no kamsee Jisos gayte lɛ, “Cee ɛkolɛ, Cee ɛkolɛ, beene nu ekpwekɛn.” Ɛ Jisos kamse wam nffum bô joo yì to bvuyte yidvu. Ɛ nffum wvudvu lu, ɛ joo mum cife nɛn ndvumm.
24 E, chegando-se a ele, o acordaram, dizendo: Mestre, Mestre, estamos perecendo. E ele, levantando-se, repreendeu o vento e a fúria da água; e eles cessaram, e houve calmaria.
25 Ɛ wvú bife ɛ̂ bó lɛ, “Ben sɛ lese fitele ɛ ɛ̀ nu yî yɛɛ le?” Ɛ ye bɛm bó, ɛ bó kɛŋkɛ nfan no ghayte lɛ, “Wvun wee sɛ nu wee wvù nɛɛ wvù wamte naa nffum bô joo ɛ mvú yuuke wvú le?”
25 E ele disse-lhes: Onde está a vossa fé? E eles, temendo, maravilharam-se, dizendo uns aos outros: Que tipo de homem é este, que ordena até aos ventos e à água, e eles lhe obedecem?
26 Ɛ bó lente mamase yidvu buy wvuke ɛ̂ keba ke Gɛlasen e, ɛ bó ɛ cinɛ wase keba ke woŋ e kè Galilee le.
26 E eles chegaram à terra dos gadarenos, que está defronte da Galileia.
27 Ɛ Jisos dioo buyte ɛ̂ kekoŋ e, kɛ lɛ wen efɛɛse ɛŋkpwaante, ɛ bô wee mvu wvu ɛ̂ kelaante ke jó le tasɛn ɛ bonceendaa bo dɛwle le njiŋsene bô wvú. Ɛ bó ɛ ce wase yî ye le baay ɛ wvú ghane kenyi kencimte, cee ɛ ɛ̀ nu ɛ̂ ditfum e jò bó to dweyte bonyii. Kɛ wvú to bvuu cee fô yew e kɛ.
27 E, quando ele desembarcou, saiu-lhe ao encontro, fora da cidade, um certo homem que tinha demônios há muito tempo, e não usava roupas, nem habitava em alguma casa, mas nos sepulcros.
28 No wvú yɛnɛɛ Jisos e, mum san ɛtalɛ, gɛn gbwe ɛ̂ wvú ɛjise, wam bô mvuŋgay lɛ, “Jisos, Waa Nyo', Nyo' wvù nu Ɛkolɛ ke Mwɛɛm Mvunciim e, wo fii la ɛ̂ me? Kee wo fo wo enya ŋgɛw ɛ̂ me kɛ.”
28 Mas, vendo a Jesus, gritando, caiu diante dele, e disse em alta voz: O que tenho eu para fazer contigo, Jesus, Filho do Deus Altíssimo? Eu suplico-te que não me atormentes.
29 Wvú to jemyi nonɛn njefo Jisos to nu ɛ wam wase keyoy kè yiile kedvu lɛ kí ebuy yî wee wvudvu le. Kí to ké no cuute wvú bokaŋ e bokaŋ e ɛ bó koole lo, ké koo kay can noo bikaa bô ncaw sɛ no cɛyte. Ɛ́ bó ké ekay nonɛn, ɛ wvú sumyɛ kɛ lo, ɛ keyoy kedvu mum cufe wvú ɛ wvú no lewte gɛne ŋkpwaante.
29 (Porque tinha ordenado ao espírito imundo que saísse daquele homem. Porque frequentemente se apoderara dele; e guardavam-no preso, com correntes e cadeias; e, quebrando os grilhões, era impelido pelo demônio para os desertos).
30 Ɛ Jisos mum bife ɛ̂ wee wvudvu lɛ, “Diee diuw nu yɛɛ?” Ɛ wvú tfuse lɛ, “Diee diem nu kebombom.” Wvú to tfuse nonɛn njefo bonceendaa bo dɛwle le to nu ɛ cin lo yî ye le.
30 E Jesus perguntou-lhe, dizendo: Qual é o teu nome? E ele disse: Legião; porque muitos demônios tinham entrado nele.
31 Ɛ bonceendaa bodvu lɛkɛ Jisos lɛ fo wvú eciinse bowen ɛ ɛ̀ nu ɛ̂ kentuke kè shiile nɛn ŋooŋŋ e kɛ.
31 E pediram-lhe para que não os mandasse para o abismo.
32 Ɛ̀ to nu ɛ ŋgoo boŋkunyam diekene yî mbɛke le fó, ɛ bonceendaa bo dɛwle le bodvu mum lɛkɛ Jisos lɛ wvú ecinɛ ɛ́ bowen egɛn eley ɛ ɛ̀ nu yî boŋkunyam bodvu le. Ɛ wvú bee.
32 E havia ali uma manada de muitos porcos pastando no monte; e pediram-lhe que lhes permitisse entrar neles; e ele lhos permitiu.
33 Ɛ bó mum buy yî wee wvudvu le, daŋsɛn gɛn ley yî boŋkunyam bodvu le. Ɛ bó sɛn, bow ɛ̂ ŋkoŋ e, shii ɛ̂ mamase yidvu le, lɛ jó.
33 Então, os demônios saindo do homem, entraram nos porcos; e a manada correu violentamente a um lugar íngreme para o lago, e se afogaram.
34 Ɛ bonyii bò to cɛyte boŋkunyam bodvu yɛn fiɛɛ fì kooy le, ja fó, fɛɛ lo, gɛn see saaka wvudvu ɛlaante bô ɛ̂ bontɛw bo jó le.
34 E aqueles que os alimentavam, vendo o que havia acontecido, fugiram e foram anunciá-lo na cidade e nos campos.
35 Ɛ bonyii no yuuke, buci gɛne keeyɛn tɛn fiɛɛ fì kooy le. Ɛ bó to fô Jisos to nu, yɛn wee wɛ le, ɛ bonceendaa bo dɛwle le ba ɛ cinɛ wase wvú le, ɛ wvú ɛ shii mbew Jisos e, ɛ jise ndvú, ɛ bvufee bwew ɛ kase wase ɛ tu fó. Ɛ bó fan baay.
35 Então, eles saíram para ver o que tinha acontecido, e vieram a Jesus, e encontraram o homem de quem haviam saído os demônios assentado aos pés de Jesus, vestido e em perfeito juízo, e eles ficaram com medo.
36 Ɛ bonyii bò to yɛnɛɛ fiɛɛ fì to kooyɛɛ le no seŋe ɛ̂ bó no fí to ghanɛɛ ɛ́ wee wɛ wvù to kɛŋke bonceendaa bo dɛwle le sɛ bonɛn.
36 E também os que tinham visto aquilo, contaram-lhes como o possuído por demônios havia sido curado.
37 Ɛ bonyii bocii bo ɛ̂ biba bì Gɛlasen e kɛŋkɛ nfan, mum lɛkɛ Jisos lɛ wvú enɛ egɛne. Ɛ Jisos mum nɛ fiew, ley ɛ̂ kekoŋ e lɛ wen egɛne,
37 Então, toda a multidão da terra ao redor dos gadarenos pediu-lhe para que se afastasse deles, porque estavam tomados por grande temor; e entrando ele no barco, retornou.
38 ɛ wee wɛ wvù bonceendaa bo dɛwle le to buyɛɛ yî ye le mum no lɛke Jisos lɛ bô wvú egɛne. Ɛ Jisos tun, tfuse wvú jim gay lɛ,
38 E o homem de quem haviam saído os demônios, lhe pedia para que pudesse estar com ele, mas Jesus o despediu, dizendo:
39 “Ɛ̀ gɛnè ɛ ɛ̀ nu fô yew e, egɛn esee keŋghaw ke fiɛɛ le kè Nyo' nu ɛ ge fô wo le.” Nonɛn, ɛ wee wvudvu mum tu jim gɛn no ghane ɛ̂ kelaante kedvu le kecii, seŋe keŋghaw ke fiɛɛ le kè Jisos ge fô wvú le.
39 Retorna para a tua própria casa, e mostra quão grandes coisas Deus fez por ti. E ele foi pelo seu caminho, publicando por toda a cidade quão grandes coisas Jesus lhe fizera.
40 Ɛ Jisos lente mamase kase tu jim keba keki. Ɛ kebombom ke bonyii le kè be she cɛyte wase wvú fó fiisɛn wvú.
40 E aconteceu que, ao retornar Jesus, a multidão o recebeu com alegria; porque todos o estavam esperando.
41 Ɛ cee la mvu to fó ɛ bó teŋe lɛ Jaylus, ɛ ɛ̀ nu cee ɛkolɛ yew bunle yi jó. No wvú to, fey gɛn tum ɛnvuw ɛ̂ Jisos ɛjise, kuu can lɛ wvú eto kɛ lɛ ɛ̂ wen yew,
41 E eis que veio um homem chamado Jairo, que era um governante da sinagoga; e, prostrando-se aos pés de Jesus, pedia-lhe que fosse à sua casa;
42 lɛ waa wen kpwee lo. Wvú to kɛŋke wan ɛ ɛ̀ ka kɛ wvú, ɛ ɛ̀ nu wan kpwoon ɛ wvú nu bilum yuufe ncow bifɛɛ.
42 porque ele tinha uma filha única, de cerca de doze anos, que estava à morte. Mas, enquanto ele ia, as multidões o apertavam.
43 Ɛ kpwoon mvu nu ɛnte jodvu ɛ wvú ɛ cɛm wase bô kencɛm ke bokɛnɛ le bilum yuufe ncow bifɛɛ. Ɛ wvú ɛ jewse wase fiɛɛ ficii fì wvú to kɛŋke can bonyii bo bifuu le, kí ɛ ghaw bó keefɛ.
43 E uma mulher que tinha um fluxo de sangue havia doze anos, e gastara todos os seus sustentos com médicos, e não pôde ser curada por ninguém,
44 Ɛ wvú bencɛ to ɛjim jo Jisos, kum ŋgem ndvu Jisos e. Kaŋ mwaaŋ ɛ kencɛm kew mum semɛ.
44 chegando por detrás dele, tocou na orla da sua veste, e imediatamente estancou o fluxo do seu sangue.
45 Ɛ Jisos bife lɛ, “Ɛ̀ kum yɛɛ me le?” Ɛ bonyii bocii maŋɛn lo. Ɛ Bita nɛ bife lɛ, “Cee ɛkolɛ, kɛ wo yɛne lɛ kebombom ke bonyii le faci wo le?”
45 E disse Jesus: Quem me tocou? Quando todos negavam, Pedro e os que estavam com ele disseram: Mestre, a multidão te aperta e te pressiona, e dizes: Quem me tocou?
46 Ɛ Jisos no duu kɛ lɛ, “Wee nu ɛ kum me le. Me nu ɛ n'yuw no mvuŋgay nu ɛ buy yî yɛm e.”
46 E disse Jesus: Alguém me tocou, porque eu percebi que saiu virtude de mim.
47 Ɛ kpwoon wɛ yɛn lɛ kɛ je nu dvú yì ɛ̀ nulo ɛ́ wen enyiim kɛ, mum ciŋciŋ gɛn gbwe ɛ̂ Jisos ɛjise mum see ɛ̂ bonyii bocii yuw fiɛɛ fì be ge wvú ɛ sɛ kum Jisos e, bvuu see no wvú be kum nonɛn kencɛm kew ɛ semɛ lo kaŋ mwaaŋ.
47 Então, vendo a mulher que não podia ocultar-se, ela veio tremendo, e prostrando-se diante dele, declarou-lhe perante todo o povo a causa por que lhe havia tocado, e como ela fora curada imediatamente.
48 Ɛ Jisos gay ɛ̂ wvú lɛ, “Waa wɛm, fitele fiuw fì wo lese yî yɛm e nu ɛ ge wase wo ɛ bonɛn. Ɛ̀ gɛnè ntay.”
48 E ele lhe disse: Filha, tem bom ânimo, a tua fé te sarou; vai em paz.
49 Kɛ no Jisos to bɛɛ jemyi ɛ̂ kpwoon wvudvu nonɛn, ɛ wee mvu fɛse fó nɛn'yi fô yew e fo Jaylus wvù cee ɛkolɛ yew bunle wɛ, gay ɛ̂ wvú lɛ, “Waa wo nu ɛ mɛse wase. Fo wo ebvuu eshe enyaa ŋgɛw ɛ̂ wee n'yɛɛyi kɛ.”
49 Enquanto ele ainda falava, veio alguém da casa do governante da sinagoga, dizendo: A tua filha está morta; não incomodes o Mestre.
50 Ɛ wvú dioo jeme nonɛn, ɛ Jisos yuw, gay ɛ̂ Jaylus lɛ, “Fo wo efanè kɛ, lese kɛ ɛ ɛ̀ nu fitele yî yɛm e maaŋ, ɛ́ waa wo eluŋ.”
50 Mas Jesus, ouvindo-o, respondeu-lhe, dizendo: Não temas; crê somente, e será salva.
51 Ɛ bó mum nɛ no gɛne fô yew e fo Jaylus, ke gɛn fɛse fó, ɛ Jisos tun fo wee eley yew. Ɛ wvú jo kɛ ɛ ɛ̀ nu Bita bô Jɛm noo Jon noo cee wan bô bwee wan ɛ bô bó ley.
51 E, ele entrando na casa, não permitiu que nenhum homem entrasse, senão a Pedro, e a Tiago, e a João, e ao pai e a mãe da menina.
52 Ɛ̀ to nu ɛ bonyii toŋene, ɛ kpwe ghamte lo fó. Ɛ Jisos gay lɛ, “Ben elu bô kpwe, wan baa kpwe kɛ, wvú leete lo.”
52 E todos choravam, e a pranteavam; mas ele disse: Não choreis; ela não está morta, mas dorme.
53 Ɛ bonyii nɛ no kieele lo wvú fó, njefo bó to kee ntay lɛ wan wvudvu nu ɛ kpwe wase.
53 E eles riam dele, para o desprezarem, sabendo que ela estava morta.
54 Ɛ wvú gɛn fô wan wvudvu to jiime, jicɛ yî kebo le tee lɛ, “Wan kpwoon, ja we!”
54 E ele, pondo-os todos fora, tomando-a pela mão, e clamou, dizendo: Menina, levanta-te.
55 Ɛ wvú mum kase tu dvú, ja we kaŋ mwaaŋ. Ɛ Jisos gay lɛ bó etaa fiɛɛ ɛ́ wvú edie.
55 E o seu espírito voltou, e ela se levantou imediatamente; e ele ordenou que lhe dessem de comer.
56 Ɛ bwee bô ice yɛn fiɛɛ fì kooy le, ɛ dew yum bó. Ɛ Jisos lew lo lɛ fo bó esee ɛ̂ wee fiɛɛ fì kooy kɛ.
56 E seus pais ficaram admirados; mas ele ordenou-lhes que a nenhum homem contassem o que havia acontecido.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.