Gênesis 31
Séréel Ndút: Unni Koope (NDV) vs VC
1 Hompe níi, Yakop kelohte capitohi koyyi Laban biti ɗi ɓeɓpe alal mi boffi wa ɓéeɓ ; ndah iña lahaꞌ ɗi ra ɓéeɓ ɗúhëꞌ alal mi boffi wa.
1 Jacó ouviu as palavras dos filhos de Labão, que diziam: "Jacó tomou tudo o que é de nosso pai, e é às suas custas que ele se tornou de tal forma rico."
2 Yakop otte biti ɓal íllë na yeelaꞌ ri Laban leegi ra madlay ti merees nen.
2 Observou também, pela fisionomia de Labão, que este não tinha mais para com ele os sentimentos de antes.
3 Tígí daaha, Koo-Yahwee won Yakop tih : « Nimile ɓëy faamon na gin baappu, mi ot ɗoo na. »
3 O Senhor disse a Jacó: "Volta para a terra dos teus pais, para a tua parentela, e eu estarei contigo."
4 Yakop hom yuppi na meeyyin, wolaꞌte Rasel a Leyaa.
4 Então Jacó mandou Raquel e Lia vir ao campo junto dos seus rebanhos:
5 Lahuu wa ra, ɗi won wa tih : « Mi otte biti íllë na yeelaꞌ soꞌ boffon leegi ra madlay ti merees nen ; ndaa Koope fa na jaamiyoh baasoꞌ ra ñéerëꞌté a soꞌ.
5 "Vejo, disse-lhes ele, pelo semblante de vosso pai, que ele não é mais para comigo o mesmo que antes. Mas o Deus de meu pai está comigo.
6 Ɗon yúhrúté affon biti doolii soꞌ ɓéeɓ ɗúmëꞌ légéyírí boffon ;
6 Sabeis que servi a vosso pai o melhor que pude,
7 añcaŋ ɗi nofaꞌte soꞌ, loffe yínlí sëꞌ waal caak, ndaa Koope olsaay ri na mokil soꞌ.
7 enquanto ele zombou de mim, mudando dez vezes o meu salário; mas Deus não lhe permitiu causar-me prejuízo.
8 Waali wonaa boffon biti júrí faana lahaꞌ geñe-geñe ɓéeɓ nay hene yínlí sëꞌ rëe, ndeŋi límú ɓéeɓ faana henaꞌ geñe-geñe. Ɗi ac wonil biti bi faana tap súul mbée naaꞌ ɓéeɓ nay hene yínlí sëꞌ rëe, ndeŋi límú ɓéeɓ faana tap súul mbée naaꞌ.
8 Quando ele dizia: os animais malhados serão o teu salário, todas as ovelhas davam à luz cordeiros malhados, e se dizia: os animais riscados serão o teu salário, todas as ovelhas davam à luz cordeiros riscados.
9 Koope daa ɓeyaꞌ júrí boffon ɗaaha onte soꞌ wa kat !
9 Foi Deus mesmo que tomou o rebanho de vosso pai para me dar.
10 Ndée na húmú lawantuu júrë bín fë rë, di filiɓ heeƴ, mi otte biti faanni sékéttë a kuuyya na húmú lawu ra henaꞌ geñe-geñe, tap naaꞌ mbée súul, mbée hena tipi-tipi.
10 No tempo em que os animais deviam conceber, eu levantava os olhos e via em sonhos que os bodes que cobriam as cabras eram listados, malhados e manchados.
11 Filiɓ heeja, malaakii Koope dëekké sëꞌ won tih : “Yakop !” Mi won ɗi tih : “Yëew !”
11 Um anjo de Deus disse-me em sonhos: Jacó! Eis-me aqui, respondi.
12 Ɗi won soꞌ tih : “Ɓéyré afu fu olsoh : sékéttë a kuuyya na lawu ra ɓéeɓ, ƴee faanni wa geñe-geñe, ƴee tappe naaꞌ mbée súul, ƴee tipi-tipi. Bi ot mi iña paŋ ro Laban ra ɓéeɓ, daa tah mi henaꞌ ri ɗaaha.
12 Levanta os olhos e vê: todos os bodes que cobrem as cabras são listados, malhados e manchados, porque eu vi tudo o que te fez Labão.
13 Daa mi Koope fa feeñiyoh ro Betel ra, tígë húmú yípëꞌ fu laꞌi tíinndëe, fu túmpé dúuléen sun, fu añohte fu yeɗte soꞌ na unu ra. Kolee gini bee leegi, fu nimil ɓëy faamon na gin ron.” »
13 Eu sou o Deus de Betel, onde tu me consagraste uma estela e me fizeste um voto. Agora, vamos, sai daqui e volta para a terra de tua família."
14 Rasel a Leyaa wonu Yakop tih : « Fun lahluy lam faam boffi fun.
14 Raquel e Lia responderam: "Resta-nos porventura ainda alguma parte de herança na casa de nosso pai?
15 Ɗi habaay fun haneel, níi ri yaayte fun antee ñam júrë túmú fun ra woo ?
15 Não nos tratou ele como estrangeiras, vendendo-nos e devorando o nosso dinheiro?
16 Kon alal ma naaf Koope ɗii na ra ɓéeɓ, ƴi funi koyyi fun ! Fu mín paŋ yee nah ro Koope ra ! »
16 Toda a riqueza, que Deus tomou de nosso pai, é para nós e para nossos filhos. Faze, pois, o que Deus te disse."
17 Yakop kolaꞌ daaha, yëegíɗté koyyi a ɓeleɓɓi sun fi géléemmë.
17 Levantou-se, pois, Jacó, e fez montar seus filhos e suas mulheres nos camelos.
18 Ɗi kúrëelëhté yuppi a iña lahaꞌ ri Mesopotami ra ɓéeɓ, ɓeɓpe waali Kanaan, na saañ faam Isaak boffi.
18 Levou consigo todos os seus rebanhos, todos os bens que tinha ajuntado, o rebanho que lhe pertencia, adquirido em Padã-Arã, e partiu para junto de seu pai Isaac, na terra de Canaã.
19 Bi ɗeef Laban húmú saañce ëylí fënúffí harri, Rasel ñeyaꞌte ri filoon, lohte iña na haanaꞌ boffa ra.
19 Raquel, aproveitando um momento em que seu pai fora tosquiar suas ovelhas, roubou os terafim de seu pai;
20 Yakop nofaꞌte Laban Arameyeŋa, lohohte saañce takaay ri.
20 e Jacó enganou Labão, o arameu, ocultando-lhe sua fuga.
21 Ɗi hegohte a iña lahaꞌ ri ra ɓéeɓ, yíppée húus laahi Efarat, yulohte waal daŋŋi Galaat.
21 Fugindo, pois, com tudo o que era seu, atravessou o rio e dirigiu-se para a montanha de Galaad.
22 Waali éeyë fë tíkëh në rë, Laban kelohte biti Yakop hegohte.
22 Três dias depois, soube Labão da fuga de Jacó.
23 Laban ɓeɓpe i ow faami, wa suute daɓaadi Yakop ; wa tílúté waal paana, wa na anuu rii daɓ daŋŋi Galaat.
23 E, tomando consigo seus irmãos, perseguiu-o durante sete dias de marcha, e alcançou-o na montanha de Galaad.
24 Ndaa Koope feeñiyohte Laban elgin di filiɓ heeƴ, won ɗi tih : « Laban ! Mi henaꞌ ro : lah yúhé ɗee nay fuu wonee a Yakop ra déꞌ ! »
24 Deus, porém, apareceu num sonho noturno a Labão, o arameu, e disse-lhe: "Guarda-te de dizer algo a Jacó."
25 Daɓaꞌ Laban Yakop ra, ɗeef ɗi yíppé taanta yi daŋŋi Galaat daaha. Laban a ɓëewí yípúté ƴi wa ɓal.
25 Labão alcançou, pois, Jacó. Este havia levantado sua tenda na montanha, enquanto Labão e seus irmãos tinham plantado a sua na montanha de Galaad.
26 Laban dëekké Yakop won ɗi tih : « Fu yúh yee paŋ fu ra saa ɗo ? Haalaꞌ yi níi fu na nofaꞌ soꞌ, fu na kúrëelëh koyyi soꞌ ti ɓëewí habuu haaꞌ nen ?
26 Labão disse a Jacó: "Que fizeste? Tu me enganaste, e conduziste minhas filhas como prisioneiras de guerra!
27 Haalaꞌ yi níi fu na nofaꞌ soꞌ, faa lohoh saañu ? Fu takoh soꞌ koon, may roo ɓedaaloh a njooɓ, ñéerëꞌ a aa-síkë a koraa.
27 Por que fugiste dessa forma, e me lograste em lugar de me avisar? Eu te teria despedido com manifestações de júbilo e com cânticos, ao som do tamborim e da harpa.
28 Fu onay soꞌ sah mi langaamoh sun fi koyyi soꞌ a séttí sëꞌ, mi pëkís wë balaa wa saañ ! Yee paŋ fu ra pagaɗ ow neh kat !
28 Não me deixaste beijar meus filhos e minhas filhas! Procedeste como um insensato.
29 Mi mín roo paŋ yin ɓos koon, ndaa Koope fa na jaamiyoh boffu ra won soꞌ níimmbë ti di filiɓ heeƴ, lah mi yúhë ɗee nay mi roo wonee ra.
29 Eu poderia agora fazer-vos mal, mas o Deus de teu pai disse-me na última noite: Guarda-te de dizer algo a Jacó.
30 Mi yúhté biti saañu ɓéeɓ, fu sesoh lahi faamon. Ndaa haalaꞌ yi níi faa loh haanaa yi soꞌ nék ? »
30 E, se partiste somente porque tinhas saudade da casa paterna, então por que roubaste os meus deuses?"
31 Yakop won Laban tih : « Mi neeh biti koon kat fu naaf koyyu ɓeleɓ daa tah mi lohoh saañi soꞌ.
31 Jacó respondeu-lhe: "Tive medo, ao pensar que poderias tirar-me tuas filhas;
32 Yii leŋke haanaa yu na, fu ot wa ow na di ɓëewí sëꞌ në rëe, ɓëyí baa hawun húl. Saame filiɓ iña lahaꞌ mi ra ɓéeɓ fíi ɓëewí yen. Fu ot na yii daa fu lahaꞌ ri raa, fu ɓeɓ ri. » Di filiɓ ƴaaha ɓéeɓ nék, Yakop húmú yéeh biti koon Rasel daa loh haanaa ya.
32 quanto aos teus deuses, porém, seja morto aquele que os tiver consigo! Examina o que está comigo, em presença de nossos parentes, e retoma o que é teu." Ora, Jacó ignorava o roubo de Raquel.
33 Laban yampe saama, haalte taantii Yakop ɗúhté, haalte bi Leyaa ɗúhté dah, haalte bi súrgë yí ana ya ɓeleɓ, ndaa ri olay yin. Ɗi míllëꞌ haal bi Rasel,
33 Labão entrou na tenda de Jacó, na de Lia e na das duas escravas, mas nada encontrou. Saindo da tenda de Lia, entrou na de Raquel.
34 ɗeef Rasel daa húmú ɓeɓ haanaa ya, ɗappe wa fëgërëh tek géléem, tookke sun. Laban saampe taantaa ɓéeɓ, ndaa ri olay yin.
34 Esta havia tomado os terafim e, colocando-os na sela do camelo, sentou-se em cima. Labão revistou toda a tenda, sem nada encontrar.
35 Rasel won boffi daaha tih : « Baap ! Ngana habaꞌ soꞌ ri déꞌ ! Biti mi ot hos daa tah mi kolaay haalaꞌ fu ra. » Laban ɓaattee saam, ndaa ri olay haanaa ya.
35 Raquel disse ao seu pai: "Não se irrite o meu senhor, se não posso levantar-me em sua presença, pois acho-me agora com a indisposição que costuma vir às mulheres." Revistou, pois, mas não encontrou os terafim.
36 Tígí daaha, Yakop yíppée haayloh, yíssëhté sun fi Laban na ɗaañnjoh afa won tih : « Teeɓ soꞌ yii ɓosa paŋ mi ra leegi ! Mi tooñaꞌ ro yi níi fu na daɓaat soꞌ ɗeeha ?
36 Jacó encolerizou-se então contra Labão, e acabrunhou-o de censuras: "Qual é o meu crime?, disse-lhe ele. Qual é o meu pecado, para que te irrites desse modo contra mim?
37 Lahay tígí fu ɓekay ri yaꞌu di iña lahaꞌ mi ra ɓéeɓ ; fu otte na yii ɗúhëꞌ faamu a ? Teeɓe ri ɓëewú a ƴi soꞌ deh, wa aattiyaꞌ yen.
37 Revistaste todas as minhas bagagens: que encontraste do que é teu? Mostra-me aqui em presença de meus parentes e dos teus, e sejam eles juízes entre nós dois.
38 Mi hompe kíil sabay ana (20) faamu, mi na légéyíɗ ɗë, te har mbée peꞌ mësëy ɓúlúk yaꞌ soꞌ, te mi ñëmrëy kuuy yubu.
38 Há vinte anos que estou em tua casa: tuas ovelhas e tuas cabras não abortaram, não comi os carneiros do teu rebanho.
39 Mi këmɗëy rë ɓúudé peꞌ mbée har fi tílé daa hap ri. Lahan ri faraah, mi yíníl rë rí. Júrí lohu naꞌ mbée elek ɓéeɓ, fu pegohte soꞌ ri.
39 Nunca te trouxe os animais estraçalhados pelas feras. Eu os repunha, pois tu o exigias, quer fossem roubados de dia, quer de noite.
40 Koo yíil rëe, naꞌ ayee soo hap ! Elga lah raa, sos kaaꞌ soꞌ mi neeꞌ pëní !
40 Eu era queimado de dia pelo calor, e de noite pelo frio, e o sono fugia dos meus olhos.
41 Mi homaꞌte ri ɗaaha kíil sabay ana (20) faamu : mi légéyíɗté rë kíil sabboo a kíil iniil koodi koyyi ana yu ɓeleɓ, kíillí pëenë yë tíkëh në rë, mi lahaꞌ júr në. Fu loffe iña wonantuu yen ra waal caak !
41 Eis já vinte anos que estou em tua casa; servi-te catorze anos por tuas duas filhas, seis anos pelos teus rebanhos, e dez vezes modificaste o meu salário.
42 Henay Koope fa na jaamiyuu baasoꞌ Isaak a cissoꞌ Abraham te na saakil faan ɗi fi Isaak ra koon moos, tin fay soo yeris mi sayaꞌ yaꞌ holoŋ. Ndaa Koope otte súfúñ fí sëꞌ a mogi soꞌ, daa tah ɗi sëmlëꞌ sëꞌ níimmbë. »
42 Se o Deus de meu pai, o Deus de Abraão, o Deus terrível de Isaac não se tivesse posto de meu lado, tu me terias hoje despedido com as mãos vazias. Deus viu minhas penas e meus trabalhos, e na última noite ele pronunciou-se.
43 Laban tahte won Yakop tih : « Tuŋki ɓeleɓɓi ƴee koyyi soꞌ. Koyyi wa ƴi soꞌ. Yuppa a iña na ot fu ƴee ra ɓéeɓ daa mi lahaꞌ wa. Ndaa dalaꞌte woteh, koyyi soꞌ ɓeleɓ a koyya límú wë rë, mi mínlíléh wëe pagiɗ yin.
43 Labão respondeu a Jacó: "Estas filhas são minhas filhas, estes filhos, meus filhos, e estes rebanhos, meus rebanhos: tudo o que vês é meu. Que farei eu agora contra minhas filhas, ou contra os filhos que elas deram ao mundo?
44 Kon aye leegi yen gapantaꞌ yen ana, te yen añoh ri, yen saam seedii nay yen nérsé. »
44 Vamos, façamos juntos um pacto que nos sirva de testemunho a nós dois."
45 Tígí daaha, Yakop ɓeɓpe laꞌ, yíppé rí tíinndëe.
45 Jacó tomou uma pedra e erigiu-a em estela,
46 Ɗi antee nah ɓëewí píi laꞌ. Ɓëewë píyúté laꞌ fa, juukute wa ílíƴ yínë, wa ɓéeɓ ñamuu hëbís juugi laꞌ fa.
46 e disse aos seus parentes: "Trazei pedras." E, tendo juntado muitas, fizeram um monte, sobre o qual comeram.
47 Laban yeɗte tígí daaha tii Yegar Sahaduta (daa ri : juugi laꞌ fi seedaa) ; ndaa Yakop yeɗ ri tii Galet.
47 Labão chamou-o Yegar-Saaduta, e Jacó, Galaad.
48 Laban won tih : « Dalaꞌte woteh, juugi laꞌ fi ƴee daa seedii yee gapantuu yen hanndal ki yen ra. » Yii baa daa tah tígí daa na wonuu Galet (daa ri : juugi laꞌ fi seedaa di ébrë).
48 Labão disse: "Este monte é hoje testemunha entre mim e ti",e por isso deu-se-lhe o nome de Galaad,
49 Tígë në wonuu Mispaa ɓal (daa ri : ílíƴ wohaa), af biti Laban ɓaatte won tih : « Ɗémíin Koo-Yahwee yeela yen na biti yen ëlëntíih !
49 e também Mitspa, porque Labão disse ainda: "Que o Senhor nos vigie a nós ambos, quando nós nos tivermos despedido um do outro.
50 Fu mokil koyyi soꞌ ɓeleɓ mbée fu kooɗ ɓeleɓ kay, lah yúhé biti Koope nay yen aattiyee ndaa ow kay neh !
50 Se maltratares minhas filhas, e se tomares outras mulheres além delas, não é um homem que estará conosco. Mas toma cuidado, pois é Deus que será testemunha entre nós."
51 Olsee juugi laꞌ fi bee a laꞌa yíp mí hanndal ki yen ra.
51 Labão disse ainda a Jacó: "Vês este monte de pedras e esta estela que levantei entre mim e ti.
52 Juugi laꞌ fa a laꞌa yípú bee ra daa nay hene seedaa hanndal ki yen : mi waray rii ƴégítëh mi yuloh ɗoo na a nuf ɓos ; ɗo ɓal fu waray rii ƴégítëh fu yuloh soo na a nuf ɓos.
52 Este monte é testemunho, e igualmente esta estela, de que eu não ultrapassarei este monte para o teu lado, e que tu não ultrapassarás este monte e esta estela para o meu lado para nos fazer mal.
53 Ɗémíin Koope fa na húmú jaamiyoh Abraham ra, ɗi fa na húmú jaamiyoh Nahoor ra aattiyaꞌ yen ! » Tígí daaha, Yakop añohte di tii Koope fa na húmú saakil faan Isaak boffi ra.
53 O Deus de Abraão, o Deus de Nacor, o Deus de seus pais seja juiz entre nós!" E Jacó jurou pelo Deus terrível de Isaac.
54 Ɗi antee hawiɗ Koope sun fi daŋa daaha, dëekké ɓëewë húmú në rë ñam. Ñamuu wa níi wocute ra, wa neeꞌu sun fi daŋa daaha.
54 Ofereceu um sacrifício sobre a montanha e convidou seus parentes para comer. Comeram e passaram a noite na montanha.
55 — ausente —
55 No dia seguinte pela manhã, Labão beijou seus filhos e suas filhas; abençoou-os e retomou o caminho de sua casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.