Lucas 1
ULwitikano uLupya (NDH) vs BKJ
1 Ghwe mughindikighwa Tiyofiilo, abhandu abhingi bhaghelite ukusimba inongwa isha mbombo shiisho uChaala ashibhombite pakati papiitu.
1 Porquanto muitos já tentaram compilar um relato e pôr em ordem uma declaração daquelas coisas que certamente são cridas entre nós,
2 Bhakashisimba shooshi isa muumwo bhakatupangilagha bhala bhaabho bhakashibhona ukufuma kubhwandilo ubhwa bhwumi ubhwa Yeesu Kilisiti pa chiisu ichi, soona bhakamubhombela uChaala ku sila iya kubhabhuula abhandu ishu lyake.
2 quando eles nos entregaram, os que desde o princípio foram testemunhas oculares e ministros da palavra,
3 Bhwo naabhuushikisha ku bhandu nu kubhwagha ubhwanalooli ubhwa nongwa shooshi isha Yeesu ukufuma kubhwandilo, po naagha kiisa ukuti nuune ingusimbile ughwe Tiyofiilo shooshi ku lubhaatiko ulwisa.
3 pareceu-me bem, também a mim, tendo perfeitamente compreendido primeiro todas as coisas, escrevê-las em ordem a ti, ó excelentíssimo Teófilo,
4 Ingukusimbila ishi ukuti ubhumanye ubhwanalooli ubhwa nongwa shooshi isha Yeesu Kilisiti shiisho abhandu bhakakumanyishanga.
4 para que possas conhecer a certeza destas coisas, nas quais tens sido instruído.
5 Bhwo umalafyale uHelooti akaali akulongosha ichiisu icha Yuteeya, akabhaakwo umupuuti yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Sakaliiya. USakaliiya akafumagha mu chibhughutila icha bhapuuti icha Abhiya. USakaliiya akabha nu mukashi yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Lisabheeti. ULisabheeti akafumagha mu chikolo icha mupuuti uAaloni.
5 Nos dias de Herodes, rei da Judeia, havia um certo sacerdote de nome Zacarias, da turma de Abias; e sua esposa era das filhas de Aarão, e o seu nome era Elizabete.
6 USakaliiya nu mukashi uLisabheeti bhooshi bhakabhombagha shiisho shibhaghiile pandaashi pa Malafyale uChaala ku nongwa iya kuti bhakashibhombelagha imbombo akiisa indaghilo shaake shooshi isa muumwo akabhalaghilila.
6 E ambos eram justos diante de Deus, andando sem culpa em todos os mandamentos e ordenanças do Senhor; eram irrepreensíveis.
7 Loole abhandu abha bhatakabha nu mwana naayumo ku nongwa iya kuti uLisabheeti akabha mughumba, soona bhooshi bhabhili bhakabha bhaghome leka.
7 E eles não tinham filho, porque Elizabete era estéril, e ambos eram avançados em idade.
8 Po ishiku limo bhwo akabhalilo kaafika aka chibhughutila icha bhapuuti icha Sakaliiya ukubhomba imbombo yaabho, uSakaliiya ghwe yuuyo akabha pa mbombo mu Nyumba iya Chaala.
8 E aconteceu que, enquanto ele exercia o sacerdócio perante Deus, na ordem da sua turma,
9 Ukukongana nu lwiho lwabho, abhapuuti bhakamusala uSakaliiya ku sila iya kukoma ikuula ukuti iingile mu Nyumba iya Chaala, aye apembe ubhubhani pa chighemo.
9 segundo o costume do sacerdócio, coube-lhe por sorte queimar incenso ao entrar no templo do Senhor.
10 Bhwo uSakaliiya ali pakupemba ubhubhani ubhwo mu Nyumba iya Chaala, ichilundilo ichikulu icha bhandu chiicho chikabha mu lupaso ulwa Nyumba iya Chaala chikiipuutagha.
10 E toda a multidão do povo estava orando do lado de fora, à hora do incenso.
11 Po mu kabhalilo ako, ughwandumi ughwa Malafyale uChaala akamusetukila uSakaliiya. Ughwandumi uyo akiima kulubhafu ulwa kumwisa ulwa chighemo chila.
11 E ali lhe apareceu um anjo do Senhor, em pé, à direita do altar do incenso.
12 Bhwo uSakaliiya aamubhona ughwandumi yula, akanyomoka leka nu kubha nu bhwogha ubhukulu.
12 E quando Zacarias o viu, ficou perturbado, e o medo caiu sobre ele.
13 Loole ughwandumi yula akamubhuula akati, “Ghwe Sakaliiya, manye ghwoghopaghe, paapo uChaala aapulika inyipuuto shaako. Umukashi ghwako indiabhe pa bhungʼwamu nu kukupaapila umwana umuliisha yuuyo indiukamwite ingamu iya Yoohani.
13 Mas o anjo lhe disse: Não temas, Zacarias; porque a tua oração foi ouvida, e tua esposa Elizabete te dará um filho, e tu chamarás o seu nome de João.
14 Nuughwe indiukabhe nu lusekelo ulukulu leka, soona abhandu abhanine abhingi indibhakasekele leka bhwo aapaapighwa.
14 E tu terás alegria e regozijo, e muitos se alegrarão com o seu nascimento.
15 Paapo uMalafyale uChaala indiakamubhiike umwana uyo ukubha ghwi songo. Ku nongwa iyo, ataaakangʼwange indifaayi ni fyakungʼwa ifinine fiifyo fikughaasha. UMbepo uMwelu indiakabhange pamupeene naghwe ukwandila akabhalilo kaako ali mu lufukwe ulwa ngʼina.
15 Porque ele será grande à vista do Senhor, e ele não beberá vinho, nem bebida forte, e ele será cheio do Espírito Santo, já desde o ventre de sua mãe.
16 Ku sila iya fimanyisho ifya mwana uyo, aBhaisilaeli abhingi indibhakiilaataghe imbiibhi shaabho nu kumwitika soona uMalafyale uChaala ghwabho.
16 E converterá muitos dos filhos de Israel ao Senhor seu Deus.
17 Umwene indiakabhe ghwandumi ukufuma kwa Chaala, indiakalongoshighwange nu Mbepo uMwelu nu kubha na maka isa uEliiya. Indiakabhafwaniange abhapaapi na bhaana bhaabho. Indiakabhapelaghe abhandu ukuti bhabhe bhagholofu nu kubhatendekesha ukumupokeela uMalafyale bhwo akwisa.”
17 E irá adiante dele no espírito e no poder de Elias, para converter os corações dos pais aos filhos, e os desobedientes à prudência dos justos; tornar pronto um povo preparado para o Senhor.
18 Po uSakaliiya akamubhuusha ughwandumi akati, “Kali, indiimanye bhuleele ukuti shiisho ghwayugha indishibhombighwe nalooli? Naayugha ulwo ku nongwa iya kuti une nu mukashi ghwangu tughomite leka, tutabhaghiile ukupaapa nu mwana.”
18 E Zacarias disse ao anjo: Como eu saberei isto? Porque eu sou um homem velho, e minha esposa avançada em idade.
19 Ughwandumi akamwamula uSakaliiya akati, “Ingamu yangu une nee Ghabhiliyeeli, nee ingumubhombelagha uChaala pandaashi papaake akabhalilo kooshi. UChaala ghwe yuuyo aandumite pakuyugha nuughwe nu kukubhuula inongwa inyiisa ishi.
19 E, respondendo o anjo, disse-lhe: Eu sou Gabriel, que permaneço na presença de Deus, e sou enviado para falar-te, e para mostrar-te estas alegres notícias.
20 Pulikisha, ku nongwa iya kuti utiitika shiisho naakubhuula, indiubhe ghwe chinuunu ukufika pi ishiku liilyo umwana indiakapaapighwange. Loole shiisho naakubhuula, indishikabhoneke ukubha sha nalooli mu kabhalilo kaako uChaala abhaatikite.”
20 E eis que tu ficarás mudo, e não poderás falar até o dia em que estas coisas se cumprirem, porque tu não creste nas minhas palavras, que se cumprirão ao seu tempo.
21 Mu kabhalilo ako, abhandu bhala bhaabho bhakabha mu lupaso ulwa Nyumba iya Chaala bhwo bhakumulindilila uSakaliiya, bhakaswigha leka ku nongwa iya kuti akiikala akabhalilo akatali mu Nyumba iya Chaala.
21 E o povo esperava por Zacarias, e admiravam-se que ele demorasse tanto tempo no templo.
22 Bhwo uSakaliiya aafuma kuuse, akabhalingaaniaashe ukubhombela akakono kaake ku nongwa iya kuti akapootwa ukuyugha nabho. Po abheene bhakamanya ukuti shiliikwo shiisho uChaala aamusetulila bhwo ali mu nyumba iyo.
22 E quando ele saiu, não podia falar com eles, e perceberam que ele havia tido uma visão no templo; porque gesticulava para eles, e permanecia mudo.
23 Bhwo amashiku ghaake agha kubhomba imbombo isha bhupuuti ghaashila, uSakaliiya akaghaluka kukaaya kaake.
23 E aconteceu que, tendo-se completado os dias do seu ministério, ele partiu para a sua própria casa.
24 Bhwo akabhalilo kaakinda, umukashi ughwa Sakaliiya akabha pa bhungʼwamu. Ku nongwa iya kubha pa bhungʼwamu ubhwo, uLisabheeti akiimama mu nyumba yaabho imyeshi mihaano chishita kubhoneka ku bhandu.
24 E, depois daqueles dias, sua esposa Elizabete engravidou, e escondeu-se por cinco meses, dizendo:
25 Po uLisabheeti akiiyughaania mwene mu ndumbula yaake akati, “Tesha! UMalafyale uChaala aambelela ichisa nu kuunyaafwa une ukuti imbe pa bhungʼwamu. Ku sila iyo, aandiishikisha isoni pandaashi pa bhandu.”
25 Assim o Senhor fez comigo nos dias em que ele olhou para mim, para tirar a minha vergonha entre os homens.
26 Bhwo uLisabheeti aabha pa bhungʼwamu ubhwa myeshi mihaano na ghumo (6), uChaala akamutuma ughwandumi ghwake uGhabhiliyeeli mu chiisu icha Ghalilaayi, mu kaaya aka Naasaleeti.
26 E, no sexto mês, o anjo Gabriel foi enviado por Deus a uma cidade da Galileia, chamada Nazaré,
27 UChaala akamutuma ku mulindu yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Maliiya, yuuyo akabha ataghonite naalumo nu muliisha. Umulindu uyo akashingilighwa nu mundu yumo yuuyo ingamu yaake akabha ghwi Yoosefu. UYoosefu uyo akafumagha mu chikolo icha malafyale uNdaabhiti.
27 para uma virgem desposada com um homem, cujo nome era José, da casa de Davi; e o nome da virgem era Maria.
28 Bhwo ughwandumi aafika paapo uMaliiya akabha, akamulamuka akati, “Ghwe Maliiya, ubhange nu lusekelo mu ndumbula yaako paapo uMalafyale uChaala aakusaya. UMalafyale ali pamupeene nuughwe.”
28 E o anjo se aproximou dela, e disse: Salve, tu que és muito favorecida; o Senhor está contigo; bendita és tu entre as mulheres.
29 Bhwo uMaliiya aapulika amashu agho, akanyomoka leka nu kwoghopa, akiibhuusha mu ndumbula yaake akati, “Kali, ukulamuka ukwa luko ulwo kwo kuti kooni?”
29 E, vendo-o, ela ficou perturbada com o que ele disse, e pôs-se a pensar que tipo de saudação seria essa.
30 Loole ughwandumi akamubhuula akati, “Ghwe Maliiya, manye ghwoghopaghe ku nongwa iya kuti uChaala aakusala ughwe ku bhwighane bhwake ukuti akusaye.
30 E o anjo lhe disse: Não temas, Maria; porque tu achaste graça diante de Deus.
31 Tesha, indiubhe pa bhungʼwamu, indiukapaape umwana umuliisha yuuyo indiukamupe ingamu iya Yeesu.
31 E, eis que em teu ventre conceberás e darás à luz um filho, e lhe darás o nome de Jesus.
32 UChaala indiakamubhiike umwana uyo ukubha ghwi songo, soona abhandu indibhakamwitishange ukuti Mwana ghwa Chaala Yuuyo Ali Pamwanya Ngaani ukukinda utundu twoshi. UMalafyale uChaala indiakamubhiike ukubha ghwi malafyale isa muumwo akamubhiika usekulu ghwake umalafyale uNdaabhiti.
32 Ele será grande, e será chamado Filho do Altíssimo; e o Senhor Deus lhe dará o trono de Davi, seu pai;
33 Indiakabhalongoshange abhandu ukufuma mu chikolo icha Yaakobhu bhwila na bhwila nu kuti ubhunyafyale bhwake indibhukabhange bhwa bhwila na bhwila.”
33 e ele reinará sobre a casa de Jacó para sempre, e o seu reino não terá fim.
34 Po uMaliiya akamubhuusha ughwandumi yula akati, “Kali, isho shibhaghiile ukubhombighwa bhuleele bhwo une indaghonite naalumo nu muliisha?”
34 Então, disse Maria ao anjo: Como será isto, visto que eu não conheço homem algum?
35 Ughwandumi yula akamwamula akati, “Isho indishikabhombighwe ku maka agha Mbepo uMwelu yuuyo indiakiise kukwako na maka agha Chaala Yuuyo Ali Pamwanya Ngaani indighakakubhiike ukubha pa bhungʼwamu. Ku nongwa iyo, umwana yuuyo akuya pakupaapighwa, indiakabhe mwelu na bhandu indibhakamwitishange ukuti Mwana ghwa Chaala.
35 E, respondendo o anjo, disse-lhe: O Espírito Santo virá sobre ti, e o poder do Altíssimo fará sombra sobre ti; por isso também o santo nascido de ti será chamado Filho de Deus.
36 Pulikisha! Umukamu ghwako uLisabheeti ghwepe ali pa bhungʼwamu ubhwa mwana umuliisha pamupeene nu kuti aghomite leka. Abhandu bhakamuyughagha ukuti mughumba, loole ulu ali pa bhungʼwamu ubhwa myeshi mihaano na ghumo!
36 E, eis que tua prima Elizabete, também concebeu um filho em sua velhice; e este é o sexto mês para ela, que era chamada estéril.
37 Shooshi isho naayugha indishibhombighwe ku nongwa iya kuti uChaala abhaghiile ukushibhomba shooshi.”
37 Porque com Deus nada será impossível.
38 Po uMaliiya akamwamula akati, “Tesha, une nee mubhombi ughwa Malafyale, ingusuuma shibhombighwe kukwangu isa muumwo ghwayughila.” Pabhumalilo ughwandumi yula akatiilaapo pabhuyo bhula nu kumuleka uMaliiya.
38 E disse Maria: Eis aqui a serva do Senhor; faça-se em mim segundo a tua palavra. E o anjo se ausentou.
39 Bhwo amashiku manandi ghaakinda, uMaliiya akatiila nu kubhuuka lubhilo ku kaaya kamu kaako kakabha mu chiisu icha tughamba utwa Yuuta.
39 E Maria se levantou naqueles dias, e foi apressadamente à região montanhosa, para uma cidade de Judá,
40 Bhwo aafika pakaaya aka Sakaliiya, uMaliiya akiingila mu nyumba, akamwagha uLisabheeti, akamulamuka.
40 e entrou na casa de Zacarias, e saudou a Elizabete.
41 Nakalinga bhwo uLisabheeti aapulika ukulamuka ukwa Maliiya kula, umwana akanyeela-nyeela mu lufukwe ulwa Lisabheeti ukulangisha ulusekelo. Po amaka agha Mbepo uMwelu ghakamwisila uLisabheeti.
41 E aconteceu que, quando Elizabete ouviu a saudação de Maria, o bebê saltou no seu ventre, e Elizabete foi cheia com o Espírito Santo;
42 Po uLisabheeti akayugha ku ishu ilya pamwanya, akamubhuula uMaliiya akati, “UChaala akusayite ughwe ukukinda abhakolo bhooshi, soona amusayite nu mwana yuuyo indiukapaape.
42 e ela falou em alta voz, dizendo: Abençoada és tu entre as mulheres, e abençoado é o fruto do teu ventre.
43 Kali, nongwa yiki ishi shikubhoneka kukwangu ukuti ungʼina ughwa Malafyale ghwangu iise kukwangu?
43 E por que motivo isso é para mim, que a mãe do meu Senhor venha a mim?
44 Paapo nakalinga bhwo naapulika ukulamuka kwako, umwana yuuyo ali mu lufukwe lwangu aanyeela-nyeela ku lusekelo.
44 Pois, eis que assim que a voz da tua saudação soou aos meus ouvidos, o bebê saltou de alegria no meu ventre.
45 UMalafyale uChaala akusayite ku nongwa iya kuti ghwitikite ukuti indiashibhombe shooshi shiisho ayughite kukwako.”
45 E abençoada a que creu; porque haverá cumprimento das coisas que foram ditas pelo Senhor.
46 Po ghwepe uMaliiya akayugha akati,
46 E Maria disse: A minha alma engrandece ao Senhor,
47 Indumbula yangu yili nu lusekelo ku nongwa iya kuti uChaala ghwe yuuyo akuumboka une,
47 e o meu espírito regozijou-se em Deus meu Salvador.
48 ku nongwa iya kuti aambelela ichisa nu kuunyaafwa une ni mubhombi ghwake.
48 Pois ele tem considerado a humildade de sua serva; porquanto, eis que daqui em diante todas as gerações me chamarão de abençoada.
49 Paapo uGhwa Maka
49 Porque aquele que é poderoso me fez grandes coisas; e santo é o seu nome.
50 Akulangisha ichisa chaake ukufuma imbaapo yimo ukufika inine
50 E a sua misericórdia está sobre os que o temem de geração em geração.
51 Aabhalangisha abhandu ukuti ali na maka leka,
51 Ele mostrou força com o seu braço; ele espalhou os orgulhosos na imaginação de seus corações.
52 Abhiishiishe abhomalafyale ukufuma pa fitengu fyabho,
52 Ele derrubou os poderosos de seus assentos, e exaltou os humildes.
53 Abhapiile ifindu ifyisa abhandu bhaabho bhali ni sala,
53 Ele encheu de coisas boas os famintos, e ao rico ele enviou vazio.
54 Abhaafwishe abhandu bhaake aBhaisilaeli bhaabho bhakumubhombela,
54 Ele ajudou a seu servo Israel, em lembrança de sua misericórdia;
55 Akumbukite ukulangisha ichisa chaake bhwila na bhwila isa muumwo akayughila
55 como ele falou a nossos pais, a Abraão e à sua semente para sempre.
56 Po uMaliiya akiikala pamupeene nu Lisabheeti imyeshi mitatu, pabhumalilo akaghaluka nu kubhuuka kukaaya kaake.
56 E Maria ficou com ela em torno de três meses, e depois voltou para sua própria casa.
57 Bhwo akabhalilo kaafika aka Lisabheeti ukupaapa, akapaapa umwana umuliisha.
57 Ora, completou-se o tempo de Elizabete para o parto; e ela teve um filho.
58 Po bhwo abhapalamani na bhoghwamwabho bhaapulika ukuti uMalafyale uChaala aamupelela ichisa ichikulu, bhakasekela pamupeene naghwe.
58 E os seus vizinhos e parentes ouviram que o Senhor tinha mostrado grande misericórdia sobre ela, e regozijaram-se com ela.
59 Bhwo umwana aafikisha amashiku mahaano na matatu (8), abhapalamani na bhoghwamwabho bhakiisa pakutesha muumwo bhakumukwesulila umwana ukukongana nu lwiho lwabho. Soona bhakalondagha ukumupa umwana ingamu iya ghwise, iya Sakaliiya.
59 E aconteceu que, ao oitavo dia, eles vieram circuncidar o menino; e chamaram-no Zacarias, conforme o nome de seu pai.
60 Loole uLisabheeti akakaana, akabhabhuula akati, “Nashiku, ingamu yaake indiabhe ghwi Yoohani.”
60 E, respondendo sua mãe, disse: Não! Mas ele será chamado de João.
61 Abheene bhakamubhuusha bhakati, “Tesha, ataliipo umundu naayumo mu chikolo chaako ughwa ngamu iyo!”
61 E disseram-lhe: Não há ninguém na tua parentela que se chame por este nome.
62 Po bhakamubhuusha nu Sakaliiya ku sila iya kumwimikila akakono ukuti bhamanye muumwo umwene akalondelagha ukumwita ingamu umwana ghwake.
62 E eles fizeram sinais ao pai, como ele queria que o chamasse.
63 USakaliiya akabhasuuma ukuti bhamupe ichitapwa icha kusimbaapo. Bhwo bhaamupa, uSakaliiya akasimba ulu, “Ingamu yaake ghwi Yoohani.” Bhwo abhandu bhooshi bhaashibhona shiisho ughwise akasimba, bhakaswigha leka.
63 E, ele pedindo uma tábua de escrever, escreveu, dizendo: O seu nome é João. E todos se maravilharam.
64 Nakalinga, uChaala akamwighula uSakaliiya umulomu nu lulimi lwake, ghwepe akaanda ukuyugha soona nu kumupaala uChaala.
64 E sua boca foi aberta imediatamente, e soltou-se sua língua; e ele falava, louvando a Deus.
65 Po abhapalamani bhooshi bhakakolighwa nu bhwogha na bhandu bhakashiyughagha inongwa isho mu chiisu chooshi icha tughamba utwa Yuteeya.
65 E veio temor sobre todos os que moravam ao seu redor; e todos estes dizeres foram divulgados ao longo de toda região montanhosa da Judeia.
66 Ghweshi umundu yuuyo akashipulika inongwa isho, akaanda ukwinongʼona mu ndumbula yaake nu kwibhuusha akati, “Kali, umwana uyu indiabhe mundu ghwa luko luki?” Bhakiinongʼonagha ulwo paapo bhakamanya ukuti amaka agha Malafyale uChaala ghaali pamupeene nu mwana uyo.
66 E todos os que ouviam os colocavam no seu coração, dizendo: Que tipo de menino será esse? E a mão do Senhor estava com ele.
67 Po bhwo uSakaliiya aanda ukuyugha soona, amaka agha Mbepo uMwelu ghakamwisila, ghwepe akaanda ukusolola akati,
67 E seu pai Zacarias ficou cheio com o Espírito Santo, e profetizou, dizendo:
68 “Apaalighwange uMalafyale uChaala, yuuyo abhandu abha Isilaeli bhakumwipuuta,
68 Bendito seja o Senhor Deus de Israel, porque tem visitado e redimido o seu povo,
69 Ghwepe atutumiile uMupoki ughwa Maka,
69 e levantou para nós o chifre de salvação na casa de seu servo Davi,
70 UChaala akabhomba ulwo isa muumwo akayughila ukughendelela ku bhasololi bhaake abheelu abha bhwila.
70 como ele falou pela boca dos seus santos profetas, desde o princípio do mundo;
71 Indiakatupoke ukufuma ku maka agha bhalughu bhiitu
71 para nos salvar dos nossos inimigos e da mão de todos os que nos odeiam,
72 Abhombite ulwo ukulangisha ichisa chaake ku bhosekulu bhiitu nu kukumbuka ulwitikano lwake ulwelu luulwo akiitikana nabho.
72 para realizar a misericórdia prometida a nossos pais, e lembrar-se do seu santo pacto;
73 Ulwo lwitikano luulwo uChaala akiitikana nu sekulu ghwitu uAbhulahamu.
73 e do juramento que ele prometeu a nosso pai Abraão,
74 Akiitikana naghwe ukuti indiakatupoke
74 de nos conceder que, libertados da mão dos nossos inimigos, possamos servi-lo sem medo,
75 bhwo tukubhomba shiisho shibhaghiile pandaashi papaake ni sha nalooli mu mashiku ghiitu ghooshi agha bhwumi bhwitu.
75 em santidade e justiça perante ele, todos os dias da nossa vida.
76 Ghwe mwana ghwangu,
76 E tu, ó menino, serás chamado profeta do Altíssimo; porque tu irás ante a face do Senhor, para preparar os seus caminhos,
77 Indiubhabhuule abhandu bhaake ukuti
77 para dar o conhecimento da salvação ao seu povo, pela remissão dos seus pecados,
78 UChaala ghwitu akubhomba ulwo ku nongwa iya kuti ali ni chisa leka kukwitu.
78 mediante a terna misericórdia do nosso Deus, pela qual na aurora lá do alto nos visitou;
79 ukubhabhalisha abhandu bhaabho bhakwikala mu chiifuuni icha bhufwe,
79 para dar luz aos que estão assentados em trevas e na sombra da morte, para guiar os nossos pés no caminho da paz.
80 Po bhwo uYoohani akwendelela ukukula umubhili, uMbepo uMwelu akeendelela ukumupa amaka. Po akabhuuka nu kwikala mu lungalangala ukufika akabhalilo kaako akabhoneka pabhwelu ku Bhaisilaeli nu kwanda ukulumbilila kukwabho.
80 E o menino crescia, e se fortalecia no espírito, e estava nos desertos até ao dia da sua aparição a Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.