Mateus 27
ncr (NCR) vs ARIB
1 Akfuuŋ gɛ̀ doo a yuude a too, bachiji kintanyɛ ba baaŋ baaŋ bɛ bamii ba sage woŋ, bo shii bo chu ntaŋ kune Jiso ki bo yuuyɛ wu.
1 Ora, chegada a manhã, todos os principais sacerdotes e os anciãos do povo entraram em conselho contra Jesus, para o matarem;
2 Bo mo bo kaaŋ wu, bo jo wu bo gɛɛŋ bo nya chiaaŋ yi Balɛt le wù gɛ̀ bee muh wù sage kimbe kiyu le.
2 e, maniatando-o, levaram-no e o entregaram a Pilatos, o governador.
3 Juda wù gɛ̀ gesɛ Jiso gɛ̀ doo wu yɛŋ lɛ ba le ba suunɛ wa lɛ ba le ba yuuyɛ wu, shɛ́ŋ tu yi sage wu yi fiɛɛ fì wu ge le wu mo wu jo bige bi mbaanshɛ biɛɛ wu kaasɛ wu gɛɛŋ bɛ bi ki wu chvûu bachiji kintanyɛ ba baaŋ baaŋ bɛ bamii ba sage woŋ le.
3 Então Judas, aquele que o traíra, vendo que Jesus fora condenado, devolveu, compungido, as trinta moedas de prata aos anciãos, dizendo:
4 Lɛ wu gɛɛŋ, wu jɛmɛ bo le lɛ, “Nle ŋge kimbefɛ ki ŋgesɛ muh wù kɛme gɛ jialɛ gɛ.” Bo chvuu wu le lɛ, “Fifiɛɛ kɛme la ki fi gê bɛ bee? Kee wo fiɛɛ fiyu.”
4 Pequei, traindo o sangue inocente. Responderam eles: Que nos importa? Seja isto lá contigo.
5 Juda bwaŋ bige biyu fɛkuu yeh yi kintanyɛ le, wu mo wu bu, wu gɛɛŋ wu shɛɛŋ.
5 E tendo ele atirado para dentro do santuário as moedas de prata, retirou-se, e foi enforcar-se.
6 Bachiji kintanyɛ ba baaŋ baaŋ tajɛ bige biyu bo jɛmɛ lɛ, “Binɛ le bige bi kilɛmɛ, nchi baaŋ bɛɛŋ gɛ lɛ ba gɛɛ binɛ a nchvu wu yeh yi kintanyɛ le gɛ.”
6 Os principais sacerdotes, pois, tomaram as moedas de prata, e disseram: Não é lícito metê-las no cofre das ofertas, porque é preço de sangue.
7 Bo shii bo chu ntaŋ, bo gɛɛŋ bo gu gwɛŋ wu muh wù maa sháaŋ ki bo jiiyi bantolo fo.
7 E, tendo deliberado em conselho, compraram com elas o campo do oleiro, para servir de cemitério para os estrangeiros.
8 Le fiɛɛ fì ba tɛŋe gwɛŋ wuyu bude abɛŋ lɛ, “Gwɛŋ wu Kilɛmɛ.”
8 Por isso tem sido chamado aquele campo, até o dia de hoje, Campo de Sangue.
9 Fi gɛ̀ kooshɛ noo lɛ fiɛɛ fì muh wu ntuŋ wu Tada Nyo wù Yɛlimia gɛ̀ jɛmɛ mo fi to fi kojɛ no wu gɛ̀ jɛmɛ lɛ, “Bo gɛ̀ jo bige bi mbaanshɛ bì gɛ̀ bee ŋgesɛ we no booŋ ba Ishwala gɛ̀ kamɛ kikwɛɛ ke le,
9 Cumpriu-se, então, o que foi dito pelo profeta Jeremias: Tomaram as trinta moedas de prata, preço do que foi avaliado, a quem certos filhos de Israel avaliaram,
10 bo gu gwɛŋ wu muh wù maa shíaaŋ le yu, gɛh no Tada Nyo gɛ̀ jɛme mɛne.”
10 e deram-nas pelo campo do oleiro, assim como me ordenou o Senhor.
11 No Jiso gɛ̀ lɛme a Balɛt muh wù sage fwe, Balɛt biih wu le lɛ “Le wo wu le Nfoŋ wu Bajuu?” Jiso chvuu lɛ, “Le no wo jɛme.”
11 Jesus, pois, ficou em pé diante do governador; e este lhe perguntou: És tu o rei dos judeus? Respondeu-lhe Jesus: É como dizes.
12 Geenɛ, bachiji kintanyɛ ba baaŋ baaŋ bɛ bamii ba sage woŋ gɛ̀ doo bo kɛ bo chuunyi mwɛɛ yi wu le, wu gɛ ka wu chvuu lo fiɛɛ gɛ.
12 Mas ao ser acusado pelos principais sacerdotes e pelos anciãos, nada respondeu.
13 Balɛt mo wu biih wu le lɛ, “Gɛ wo yuge kfuu chi mwɛɛ munɛ mù ba chuunyi wo le gɛ?”
13 Perguntou-lhe então Pilatos: Não ouves quantas coisas testificam contra ti?
14 Geenɛ, Jiso gɛ chvuu lo fiɛɛ wu le mo fimimia fi bo kooyi wu le gɛ. Muh wù sage wuyu bijɛ nɛɛ jwe yuŋ wu baaŋ.
14 E Jesus não lhe respondeu a uma pergunta sequer; de modo que o governador muito se admirava.
15 To nyume kife ki Ŋka wu Ndaŋfe, muh wù sage wunɛ bvusɛ muh wu mumwaa yeh yi ncha le, nyu wu wù bamii goone lɛ wu bvusɛ.
15 Ora, por ocasião da festa costumava o governador soltar um preso, escolhendo o povo aquele que quisesse.
16 Gɛ̀ bee kife kiyu le, muh mu gɛ̀ bee yeh yi ncha le, ba gɛ̀ kee lo wu yi gee che chì befe le, jee che nyu lɛ Balaba.
16 Nesse tempo tinham um preso notório, chamado Barrabás.
17 Bamii gɛ̀ doo bo taashɛ, Balɛt biih bo le lɛ, “Bɛŋ goone lɛ mbvusɛ nyu yɛɛŋ yeh yi ncha le? Bɛŋ goone lɛ mbvusɛ Balaba noo, Jiso wù ba tɛŋe lɛ le Mbvusɛ wù Nyo gɛ̀ ka la?”
17 Portanto, estando o povo reunido, perguntou-lhe Pilatos: Qual quereis que vos solte? Barrabás, ou Jesus, chamado o Cristo?
18 Wu gɛ̀ biide noo nje wu gɛ̀ kee lo lɛ ba gɛ̀ nya Jiso chiaaŋ ye le, nyu nje bo gɛ̀ bɛɛne kindoŋ bɛ wu.
18 Pois sabia que por inveja o haviam entregado.
19 Fì taade fo le sege wu gɛ̀ shilɛ fɛ ba gɛ̀ sage bansa fo, kwɛɛ tuŋ ntuŋ fɛ wu le wu jɛmɛ lɛ, “Keefɛ wo gê fiɛɛ bɛ muh wɛɛ gɛ. Le muh wù chaaŋ. Njɛme nɛ nje kifilɛ le ki njiiŋsɛ bɛ mɛ kintaŋ ki abɛŋ le baaŋ kune wu.”
19 E estando ele assentado no tribunal, sua mulher mandou dizer-lhe: Não te envolvas na questão desse justo, porque muito sofri hoje em sonho por causa dele.
20 No Balɛt biide noo, bachiji kintanyɛ ba baaŋ baaŋ bɛ bamii ba sage woŋ bɛɛse bamii lɛ bo du lɛ wu bvusɛ nyu Balaba, ba lɛɛshɛ lo Jiso.
20 Mas os principais sacerdotes e os anciãos persuadiram as multidões a que pedissem Barrabás e fizessem morrer Jesus.
21 Muh wù sage ka wu ja wu biih bo le lɛ, “Muh wù bɛŋ goone lɛ nchinɛ antɛnɛɛ a bamii ba bafɛɛ banɛ le, le wù la?” Bo chvuu lɛ, “Balaba!”
21 O governador, pois, perguntou-lhes: Qual dos dois quereis que eu vos solte? E disseram: Barrabás.
22 Balɛt ka wu biih bo le lɛ, “Nɛ ndoo nchinɛ noo, ŋge nɛɛ bɛ Jiso wù ba tɛŋe lɛ Kletu?” Bo bachii jɛmɛ lɛ, “Ba ta lo wu yi kintaaŋ le.”
22 Tornou-lhes Pilatos: Que farei então de Jesus, que se chama Cristo? Disseram todos: Seja crucificado.
23 Wu ka wu biih lɛ, “Ba ta wu nje la? Fiɛɛ fì befe fì wu ge le la?” Bo ka bo wanɛ bo gɛɛne gɛh lo fwe fwe lɛ, “Ba ta lo wu yi kintaaŋ le.”
23 Pilatos, porém, disse: Pois que mal fez ele? Mas eles clamavam ainda mais: Seja crucificado.
24 Balɛt gɛ̀ doo wu yɛŋ lɛ gɛ je nyu yu gɛ, lɛ wu luume bɛ fiɛɛ finɛ, jwe ja wu bu. Wu fi joo, wu chugɛ chiaaŋ ye yu a kinchvu ki bamii fwe wu jɛmɛ lɛ, “Gɛ chiaaŋ yaŋ nyu fɛ kwe yi muh wunɛ le gɛ. Kee bɛŋ bɛ fi.”
24 Ao ver Pilatos que nada conseguia, mas pelo contrário que o tumulto aumentava, mandando trazer água, lavou as mãos diante da multidão, dizendo: Sou inocente do sangue deste homem; seja isso lá convosco.
25 Bamii bachii chvuu wu le lɛ, “Ɛɛŋ, chinɛ kilɛmɛ ke nyûme yi bikwɛɛ biɛsa le mo yi booŋ besa le.”
25 E todo o povo respondeu: O seu sangue caia sobre nós e sobre nossos filhos.
26 Balɛt mo wu bvusɛ Balaba no bo gɛ̀ goone, wu jɛmɛ ba taaŋ Jiso, bo mo bo nya lɛ ba gɛɛŋ ba ta yi kintaaŋ le.
26 — ausente —
27 Bamii ba nchi ba muh wù sage wɛɛ mo bo jo Jiso bo lee bɛ wu a nto we le fɛ ba gɛ̀ tɛŋe lɛ Bletoliuŋ, bo mo bo kuŋ kimbɛge ki ŋgoo yi bamii ba nchi bachii bo taashɛ bo tuŋkigaŋ bo kɛnɛ Jiso.
27 Nisso os soldados do governador levaram Jesus ao pretório, e reuniram em torno dele toda a corte.
28 Bo baayɛ njú ye, bo jo njú yi bvunfoŋ yì yɛɛde lo bo susɛ ye ye le,
28 E, despindo-o, vestiram-lhe um manto escarlate;
29 bo lu kifo ki bvunfoŋ ki nyu mbiaŋmbiaŋ bo booŋ a wu fwa, bo nya kimbaŋ a kibo ke kinchiɛɛŋ le, lɛ le kitoomi. Bo mo bo too bo ŋgvuume a wù fwe bo chwɛɛse wu bo duu lɛ, “Biaa bimbaaŋ! Nfoŋ Bajuu!”
29 e tecendo uma coroa de espinhos, puseram-lha na cabeça, e na mão direita uma cana, e ajoelhando-se diante dele, o escarneciam, dizendo: Salve, rei dos judeus!
30 No bo gee noo, bo chuuyi chwɛne ye ye le, bo fii kimbaŋ bo shɛde wu yu a fwa.
30 E, cuspindo nele, tiraram-lhe a cana, e davam-lhe com ela na cabeça.
31 Bo chwɛɛsɛ bo mɛsɛ, bo baa nju yi bvunfoŋ yɛɛ, bo kaasɛ bo jii wa nyu njú ye ye ye le, bo mo bo jo wu bo gɛɛne bɛ wu ki bo gɛɛŋ bo ta yi kintaaŋ le.
31 Depois de o terem escarnecido, despiram-lhe o manto, puseram-lhe as suas vestes, e levaram-no para ser crucificado.
32 No bo gɛ̀ gɛɛne, bo bu yi muh mu wu a kilaantɛŋ kì Sɛliŋ le jee che nyu lɛ Samoŋ. Bo tooŋsɛ muh wɛɛ wu tuu kintaaŋ ki Jiso.
32 Ao saírem, encontraram um homem cireneu, chamado Simão, a quem obrigaram a levar a cruz de Jesus.
33 Bo gɛɛŋ bo bu kijusɛ kimu ki ba tɛŋe lɛ Golgota, jee chi kijusɛ kinɛ nyu lɛ Ŋgboge wu Kikwɛɛ,
33 Quando chegaram ao lugar chamado Gólgota, que quer dizer, lugar da Caveira,
34 bo mo bo nya mbvuuŋ ma ba fiiŋsɛ bɛ fiɛɛ fimi fì luji njɛ lele lɛ Jiso mu. Geenɛ wu doo wu moŋ, wu faŋ ki wu mû.
34 deram-lhe a beber vinho misturado com fel; mas ele, provando-o, não quis beber.
35 Bo mo bo ta wu yi kintaaŋ le, bo jo njú ye bo tuŋ kaŋ yu ki bo ga bikwɛɛ biboo le.
35 Então, depois de o crucificarem, repartiram as vestes dele, lançando sortes, {para que se cumprisse o que foi dito pelo profeta: Repartiram entre si as minhas vestes, e sobre a minha túnica deitaram sortes.}
36 No bo ge noo bo mo bo shii fo bo tu bo chiɛɛne wu.
36 E, sentados, ali o guardavam.
37 Bo saŋ ŋwa wù duunyi fiɛɛ fì bo ta wu yi kintaaŋ le nje fi, bo mo bo ta yi kintaaŋ le a kikwɛɛ ke we lɛ, “Wunɛ le Jiso, Nfoŋ Bajuu.”
37 Puseram-lhe por cima da cabeça a sua acusação escrita: ESTE É JESUS, O REI DOS JUDEUS.
38 Bo ta tɛ bachoŋ bafɛɛ yi bintaaŋ le bɛ Jiso, wumu a kibo kinchiɛɛŋ ki Jiso le, wumu a kiŋkoŋo le.Jiso yi kintaaŋ le|alt="Jesus on the cross" src="lb00328c.tif" size="span" loc="Mch 27:38" copy="Louis Bass" ref="27:38"
38 Então foram crucificados com ele dois salteadores, um à direita, e outro à esquerda.
39 Bamii tu bo fede bo yɛde Jiso le bo bɛme bɛ bikwɛɛ, bo baade wu bɛ banchuŋ,
39 E os que iam passando blasfemavam dele, meneando a cabeça
40 bo duu lɛ, “Wo wù chi bee ki wo sâ yeh yi kintanyɛ wo kaasɛ wo jooŋ yi aju le atade, gɛh fi la kikwɛɛ kuŋ! Nɛ wo fɛnɛ le Mwa Nyo, wo shii la yi kintaaŋ kɛɛ le.”
40 e dizendo: Tu, que destróis o santuário e em três dias o reedificas, salva-te a ti mesmo; se és Filho de Deus, desce da cruz.
41 Bachiji kintanyɛ ba baaŋ baaŋ bɛ bamii ba duunyi banchi mo bamii ba sage woŋ tu bo chwɛɛse tɛ wu bo duu lɛ,
41 De igual modo também os principais sacerdotes, com os escribas e anciãos, escarnecendo, diziam:
42 “Wu chi fii bamii bamu njɛ taŋlo wu fi kikwɛɛ ke sɛŋ. Gɛ wu nyu Nfoŋ wu bamii ba Ishwala gɛ? Wu shii la yi kintaaŋ le mɛɛse bee mo be bɛɛŋ wu le.
42 A outros salvou; a si mesmo não pode salvar. Rei de Israel é ele; desça agora da cruz, e creremos nele;
43 Wu chi gɛɛde kikwɛɛ yi Nyo le. Nɛ Nyo fɛnɛ koŋe wu, wu fi la wu mɛɛse no wu chi duu lɛ wu le Mwa Nyo.”
43 confiou em Deus, livre-o ele agora, se lhe quer bem; porque disse: Sou Filho de Deus.
44 Bachoŋ baa tɛ ba bo gɛ̀ ta yi bintaaŋ le bɛ Jiso, bo tu bo baade tɛ wu bɛ banchuŋ gɛh noo.
44 O mesmo lhe lançaram em rosto também os salteadores que com ele foram crucificados.
45 Juu gɛ̀ bɛɛŋ chi leesɛ, akfuuŋ ja ajiiŋ woŋ wuchii gɛɛne bude juu bikaa bitɛde fɛnshɛ.
45 E, desde a hora sexta, houve trevas sobre toda a terra, até a hora nona.
46 Lɛ nyu njɛ juu bikaa bitɛde, Jiso ja wu jaŋ fɛwɛɛwe lɛ, “Ɛli, Ɛli, lama sabatani.” Fì le lɛ, “Nyo waŋ, Nyo waŋ, wo noŋ mɛ nɛ nje la?”
46 Cerca da hora nona, bradou Jesus em alta voz, dizendo: Eli, Eli, lamá sabactani; isto é, Deus meu, Deus meu, por que me desamparaste?
47 Bamii bamu ba gɛ̀ lɛme fo doo bo yu, bo jɛmɛ lɛ, “Muh wuyu tɛŋe Alaja.”
47 Alguns dos que ali estavam, ouvindo isso, diziam: Ele chama por Elias.
48 Muh mu bo le mo wu legɛ lo kimimia wu jo kfusha, wu fuuŋ a mbvuuŋ ma ŋgbwamɛ le, wu booŋ yi finte le wu chiaasɛ lɛ wu mu.
48 E logo correu um deles, tomou uma esponja, ensopou-a em vinagre e, pondo-a numa cana, dava-lhe de beber.
49 Geenɛ bamii bamu jɛmɛ lɛ “Gɛh lɛɛŋ nɛ, besabɛŋ yɛŋ laa Alaja le wu to wu fi wu la.”
49 Os outros, porém, disseram: Deixa, vejamos se Elias vem salvá-lo.
50 Jiso ka wu waŋ fɛwɛɛwe, wu mo wu nya kiyo ke Nyo le.
50 De novo bradou Jesus com grande voz, e entregou o espírito.
51 Fi ja fi kooshɛ lɛ, nju yì gɛ̀ gade yeh yi kintanyɛ antɛŋ gɛ̀ badɛ antɛnɛɛ kɛge fɛwe boge bude fɛkuu bimbe bifɛɛ. Nshɛŋ shiŋshɛ, ata baajɛ,
51 E eis que o véu do santuário se rasgou em dois, de alto a baixo; a terra tremeu, as pedras se fenderam,
52 jɛ́ŋ tɛ gwenyɛ bamii ba gɛ̀ bee ba Nyo ba duude ba gɛ̀ kweeyɛ wa mo bo kaasɛ bo bu yi kwe le.
52 os sepulcros se abriram, e muitos corpos de santos que tinham dormido foram ressuscitados;
53 Jiso gɛ̀ doo wu bu yi kwe le, bamii bayu ja bo gɛɛŋ a kilaantɛŋ kì yuude le Yɛlusalɛm, bamii wesee yɛŋ bo le.
53 e, saindo dos sepulcros, depois da ressurreição dele, entraram na cidade santa, e apareceram a muitos.
54 Chiji kikwɛɛ ki bamii ba nchi bɛ bamii ba bɛ bo gɛ̀ bee fo bo chiɛɛne Jiso, gɛ̀ doo bo yɛŋ no nshɛŋ shiŋshɛ, bɛ fiɛɛ fì kooshi le, nfaaŋ koo bo baaŋ. Bo jɛmɛ lɛ, “Yi nchiɛɛŋ nchiɛɛŋ le, muh wunɛ chi bee Mwa Nyo.”
54 ora, o centurião e os que com ele guardavam Jesus, vendo o terremoto e as coisas que aconteciam, tiveram grande temor, e disseram: Verdadeiramente este era filho de Deus.
55 Bikɛse ba duude gɛ̀ lɛme tɛ fo je yì ndefe le bo jiiŋe. Bikɛse banɛ le ba gɛ̀ ja Galalee bo bii Jiso le bo fii wu.
55 Também estavam ali, olhando de longe, muitas mulheres que tinham seguido Jesus desde a Galiléia para o ouvir;
56 Ŋgoo yiboo gɛ̀ bee Mɛɛle Madaleŋ mo Mɛɛle wù bwe Jɛm bɛ Yosɛf, mo bwe booŋ ba Jɛbɛdi.
56 entre as quais se achavam Maria Madalena, Maria, mãe de Tiago e de José, e a mãe dos filhos de Zebedeu.
57 Lɛ nyu fɛnfu, muh wu kwa wumu wu Alimatia ja wu to, jee che nyu lɛ Yosɛf. Wu tɛ gɛ̀ bee muh wu ŋgoo yi Jiso le.
57 Ao cair da tarde, veio um homem rico de Arimatéia, chamado José, que também era discípulo de Jesus.
58 Wu gɛɛŋ wu yɛŋ Balɛt le wu lɛgɛ lɛ wu nyâ gvunɛ chi Jiso wu le wu gɛ̂ɛŋ wu jîiyɛ. Noo, Balɛt mo wu jɛmɛ lɛ bo gɛ̂ɛŋ bo nyâ wu le.
58 Esse foi a Pilatos e pediu o corpo de Jesus. Então Pilatos mandou que lhe fosse entregue.
59 Yosɛf fi gvunɛ chiyu wu kujɛ a nju yì yuude le,
59 E José, tomando o corpo, envolveu-o num pano limpo, de linho,
60 wu mo wu gɛɛŋ wu giŋsɛ a jɛŋ ye yì baaŋ yifiɛŋ le. Wu gɛ̀ cho jɛŋ yiyu yi kimbaaŋ le, wu mo wu biŋsɛ kibwee ki tɛdɛ wu baŋɛ jwe wu jɛŋ yɛɛ yu, wu mo wu ja.
60 e depositou-o no seu sepulcro novo, que havia aberto em rocha; e, rodando uma grande pedra para a porta do sepulcro, retirou-se.
61 Mɛɛle Madaleŋ bɛ Mɛɛle wumu wɛɛ gɛ̀ bee fo, bo shii mbebe jɛŋ yiyu le, kimbe kege le.
61 Mas achavam-se ali Maria Madalena e a outra Maria, sentadas defronte do sepulcro.
62 Akfuuŋ bu ayuu, juu chi bo to bo seese mwɛɛ mu yuuŋ chiboo gɛ̀ fe wa, bachiji kintanyɛ ba baaŋ baaŋ bɛ Bafalashii gɛɛŋ bo yɛŋ Balɛt le,
62 No dia seguinte, isto é, o dia depois da preparação, reuniram-se os principais sacerdotes e os fariseus perante Pilatos,
63 bo jɛmɛ wu le lɛ, “Muh wù baaŋ, bee be kwaji fiɛɛ fì muh wu chimbiaŋ wɛɛ gɛ̀ jɛme sege wu gɛ̀ baaŋ yu. Wu gɛ̀ bee wu jɛmɛ lɛ, le to bu aju atade wu kaasɛ wu bu yi kwe le.
63 e disseram: Senhor, lembramo-nos de que aquele embusteiro, quando ainda vivo, afirmou: Depois de três dias ressurgirei.
64 No fi le noo, wo du bamii gɛɛŋ bo chîɛɛne jɛŋ yɛɛ gɛɛŋ bu aju atade, nje bee faane lɛ taŋlo booŋ be ba ŋgoo bo ja bo gɛɛŋ bo choŋ gvunɛ che bo ja bɛ chi bo mo bo sɛŋe bamii le lɛ, ‘Wu le wu bu yi kwe le.’ Nɛ bo ge noo, chimbiaŋ chi mɛɛse chinɛ mo chi fo chi fe lo chi fwe.”
64 Manda, pois, que o sepulcro seja guardado com segurança até o terceiro dia; para não suceder que, vindo os discípulos, o furtem e digam ao povo: Ressurgiu dos mortos; e assim o último embuste será pior do que o primeiro.
65 Balɛt du bo le lɛ, “Bɛŋ jô bamii ba nchi bena bo gɛɛŋ, bɛŋ du bo chiɛɛne jɛŋ yɛɛ chuule no taŋlo bo chiɛɛne.”
65 Disse-lhes Pilatos: Tendes uma guarda; ide, tornai-o seguro, como entendeis.
66 Noo bo mo bo gɛɛŋ bo baŋɛ jwe wu jɛŋ yiyu chuule bo gɛɛ njiŋɛ yi tɛdɛ chì bo gɛ̀ baŋɛ jwe wu jɛŋ yɛɛ yu, bo mo bo gɛɛ bamii ba nchi bo chîɛɛne.
66 Foram, pois, e tornaram seguro o sepulcro, selando a pedra, e deixando ali a guarda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.