Mateus 12
Ɩbwaarɛ Katɔwɛ Kyula Pʋpwɛ (NAW) vs NTLH
1 Saŋa maŋa nɩɩ Yesu maa mʋ abɩɩlapʋ ba naa alʋn kadɔɔ tɔ kakɛ fʋʋtɛsa akɛ kʋ. Nɩɩ akʋn a mɔɔ mʋ abɩɩlapʋ mʋ, nɩɩ ba piili bɛɛ gyayɩ alʋn mʋ ɩkʋ bɛɛ wɛ.
1 Poucos dias depois, num sábado, Jesus estava atravessando uma plantação de trigo. Os seus discípulos estavam com fome e por isso começaram a colher espigas e a comer os grãos de trigo.
2 Farasii abi mʋ ba maa wu ɩnɩmʋ mʋ, ba tɔwɛ Yesu yɛ, “Kɩɩ! Mɩnɛ ɩ waa sʋ nɩɩ fʋ abɩɩlapʋ bɛɛ waa kʋtɔ mʋ nɩɩ ɩ man dɛ ɔkpa kakɛ fʋʋtɛsa akɛ.”
2 Quando alguns fariseus viram aquilo, disseram a Jesus: — Veja! Os seus discípulos estão fazendo uma coisa que a nossa
3 Yesu lɛɛ bamʋ kɔnɔ yɛ, “Fan man pɩɩta kalɛ kʋtɔ mʋ nɩɩ Owura Dawidi maa mʋ kamaa tɔ abi ba waa saŋa mʋ nɩɩ akʋn a mɔɔ bamʋ mʋ nɩn?
3 Então Jesus respondeu:
4 O loo kabwaarɛ‐sunkpa ayɛ naa taa bodobodo mʋ nɩɩ ba lɛɛ saraga sa Ɩbwaarɛ mʋ, nɩɩ maa mʋ asa mʋ ba wɛ. Nɩɩ Ɩbwaarɛ nbara tɔ mʋ ɩ man dɛ ɔkpa fɛɛ Dawidi maa bamʋ ba waa kanɩn, amɔɔ Ɩbwaarɛ aseepu nkʋn.
4 Davi entrou na casa de Deus, e ele e os seus companheiros comeram os pães oferecidos a Deus, embora isso fosse contra a Lei. Pois somente os sacerdotes tinham o direito de comer esses pães.
5 Abɛɛ fan man pɩɩta kalɛ Mosesi nbara mʋ tɔ wu fɛɛ, Ɩbwaarɛ aseepu ba maa sun kabwaarɛ‐sunkpa ayɛ mʋ tɔ, kakɛ fʋʋtɛsa akɛ mʋ, bee nyita nbara, amaa ɔkʋ man bun bamʋ kʋpwɛ?
5 Ou vocês não leram na Lei de Moisés que, nos sábados, os sacerdotes quebram a Lei, no Templo, e não são culpados?
6 N tɔwɛ fanɛ fɛɛ ɔkʋ bʋ nfɩɩ ɔ kyɔ kabwaarɛ‐sunkpa ayɛ mʋ.
6 Eu afirmo a vocês que o que está aqui é mais importante do que o Templo.
7 Ɩbwaarɛ tɔwɛ Asɩnkyan yɩlasa mʋ tɔ yɛ, ‘Man gyɛ atɔbwaaya kɩtaa lɛɛ saraga sa mɛ nɩɩ n biti, amaa kuwu abaa kʋwɛɛ nɩɩ n biti.’ Nɩɩ fan kan nu asɩn nɩmʋ kasɛ nɩn, naafɔɔ fen mee bun asa mʋ nɩɩ ba man waa alibi mʋ kʋpwɛ.
7 Se vocês soubessem o que as
8 Lɩɩ fɛɛ mɛ, Daadimaadi Obii‐nyɩnsa mʋ, ɩ gyɛ kakɛ fʋʋtɛsa mʋ Ɔnyɩrɩpɛ.”
8 Pois o
9 Yesu maa lɩɩ tʋtɔ ee kpee mʋ, ɔ naa loo bamʋ kabwaarɛ‐kʋlɛ ɔgyaŋɛkpa.
9 Jesus saiu dali e foi para uma sinagoga .
10 Nɩɩ ɔnyɩn kʋ bʋ tʋtɔ nɩɩ mʋ kɩbaa ki wu. Asa kʋ ba bʋ tʋtɔ nɩɩ ba maa biti ɔkpa ba nyɛ pwɩɩ Yesu sʋ mʋ, ba taasɛ mʋ yɛ, “Ɩ dɛ ɔkpa fɛɛ ba kyɛ alɔpʋ kakɛ fʋʋtɛsa akɛ abɛɛ?”
10 Estava ali um homem que tinha uma das mãos aleijada. Então algumas pessoas que queriam acusar Jesus de desobedecer à Lei lhe perguntaram: — É contra a nossa Lei curar no sábado?
11 Nɩɩ Yesu taasɛ bamʋ yɛ, “Nɩɩ ɩ kan ba fɛɛ fanɛ tɔ ɔkʋ sʋ kabʋlʋpʋ nɩɩ ɔ tɩyɛ kɩkyabɔ tɔ kakɛ fʋʋtɛsa akɛ mʋ, ɔ mɛɛ lɛɛ mʋ lɩɩ kɩmʋ tɔ abɛɛ?
11 Jesus respondeu:
12 Nɩɩ nyɩmɩsa kyɔ kabʋlʋpʋ naa ban sʋ falɛ mʋ, ɩmʋ sʋ ɩ dɛ ɔkpa nbara mʋ tɔ fɛɛ a waa adanbɩrasa kakɛ fʋʋtɛsa akɛ sa asa.”
12 Pois uma pessoa vale muito mais do que uma ovelha. Portanto, a nossa Lei permite ajudar os outros no sábado.
13 Tʋtɔ nɩɩ Yesu tɔwɛ ɔnyɩn mʋ yɛ, “Tɛɛŋɛ fʋ kɩbaa mʋ.” Nɩɩ ɔ tɛɛŋɛ kɩmʋ, opula tɔ nɩɩ kɩ nyɛ ɔlʋn fɛɛ kɩbanban mʋ.
13 E disse para o homem: Ele estendeu, e ela sarou e ficou igual à outra.
14 Amaa Farasii abi mʋ ba lɩɩ kpee naa ŋmina kanan mʋ nɩɩ ba nyɛ ɔkpa mɔɔ Yesu.
14 Então os fariseus que estavam ali saíram e começaram a fazer planos para matar Jesus.
15 Yesu maa bɩɩ ɩnɩmʋ mʋ ɔ lɩɩ kanɩn opula maŋa, nɩɩ asa gaalaagaa ba buu mʋ, nɩɩ ɔ kyɛ bamʋ nɩɩ bɛɛ lɔ mʋ alɔ kpini.
15 Quando Jesus soube disso, foi embora dali, e muita gente o seguiu. Ele curou todos os que estavam doentes
16 Amaa ɔ da bamʋ amu tɔ yɛ ba man tɔwɛ ɔkʋ ɔsa mʋ nɩɩ ɔ gyɛ.
16 e mandou que não contassem nada a ninguém a respeito dele.
17 Ɩnɩmʋ ɩ waa nɩn kɛ asɩn mʋ nɩɩ Ɩbwaarɛ bɔla mʋ ɔtɔwɛpʋ Isaya sʋ tɔwɛ mʋ ɩ ba tɔ. Ɩmʋ ɩ gyɛ yɛ,
17 Isso aconteceu para se cumprir o que o profeta Isaías tinha dito:
18 “Kɩɩ! Mɛ kɩyaafɔlɛ mʋ nɩɩ n lɛɛ mʋ ndee,
18 “Disse Deus: Aqui está o meu servo que escolhi, aquele que amo e que dá muita alegria ao meu coração. Eu porei nele o meu Espírito, e ele anunciará o meu julgamento a todos os povos.
19 Ɔ mɛɛ yɛ o gyii ɩmɔɔrɛ abɛɛ ɔ pʋntɛ tɔ,
19 Não discutirá, nem gritará, nem fará discursos nas ruas.
20 Ɔ mɛɛ yɛ ɔ gya oyu‐bi nyɔnsa tɔ tii sʋ lʋwɛ
20 Não esmagará o galho que está quebrado, nem apagará a luz que já está fraca. Ele agirá assim até que a causa da justiça seja vitoriosa.
21 Nɩɩ asa kpini bee biti ba taa bamʋ tamaa tʋʋ mʋ nkʋn sʋ.”
21 E todos os povos vão pôr nele a sua esperança.”
22 Kakaakʋ asa akʋ ba taa ɔnyɩn kʋ bɩya Yesu. Ɔ gyɛ gyaatanapʋ yɛ naamuu lɩɩ fɛɛ nbwɩɩ libi ba tɛ mʋ sʋ. Yesu kyɛ mʋ, nɩɩ mu ansi i bugi nɩɩ ɔ bɩla ɛɛ taalɛ ɛɛ tɔwɛ.
22 Então levaram a Jesus um homem que era cego e mudo porque estava dominado por um demônio. Jesus o curou, e ele começou a ver e a falar.
23 Nɩɩ ii kyinkyin asa mʋ kpini, nɩɩ ba taasɛ abaa yɛ, “Ɔnyɩn nɩmʋ ɩ gyɛ Dawidi kanaana‐bii mʋ do?”
23 A multidão ficou admirada e perguntava: — Será que este homem é o
24 Amaa Farasii abi mʋ ba maa nu ɩnɩmʋ mʋ, ba tɔwɛ nɩn yɛ, “Nbwɩɩ libi kumu mʋ nɩɩ bɛɛ tɩɩ yɛ Beelisebu mʋ ɩɩ sa ɔnyɩn nɩmʋ ɔlʋn, nɩɩ ɛɛ taalɛ ɛɛ gya nbwɩɩ libi ɛɛ kʋsʋ asa sʋ kanɩn mʋ.”
24 Alguns fariseus ouviram isso e responderam: — É
25 Yesu bɩɩ bamʋ nfɛɛrɛ nɩɩ ɔ tɔwɛ bamʋ yɛ, “Nɩɩ Kuwura‐gyii kʋmaa tɔ asa ba kan barɩgɛ tɔ bɛɛ kɔ yɛ abaa mʋ, kɩ mɛɛ kyɛɛrɛɛ nɩɩ kɩ tɩyɛ. Nɩɩ kadɛ abɛɛ kɩkpaara sʋ abi ba kan barɩgɛ tɔ bɛɛ kɔ yɛ abaa mʋ, kadɛ abɛɛ kɩkpaara maŋa kii biti ki boyi.
25 Mas Jesus conhecia os pensamentos deles e disse:
26 Nɩɩ ɩ kan ɩ gyɛ kesintin fɛɛ Sɩtaanɛ ɩɩ gya Sɩtaanɛ mʋ, ɩɩ kaapʋ fɛɛ ɔ barɩgɛ mʋ n‐yɩɩ tɔ kɩnyɔ nɩn. Ɩmʋ sʋ nɛnɛ nɩɩ mu kuwura‐gyii mʋ kɩ bɩla taalɛ yɩlɛ?
26 Assim, se no reino de Satanás um grupo está combatendo contra outro, isso quer dizer que esse reino já está dividido e logo vai desaparecer.
27 Fan yɛ Beelisebu ɩɩ sa mɛ ɔlʋn nɩɩ n sʋ n gya nbwɩɩ libi n kʋsaa asa sʋ. To, kanɩn bɩrɛ anɩmʋ ɩɩ sa fanɛ abɩɩlapʋ ɔlʋn nɩɩ bɛɛ taalɛ bɛɛ gya nbwɩɩ libi bɛɛ kʋsaa asa sʋ? Fanɛ gbaa‐gbaa fanɛ abɩɩlapʋ ii biti ba bun fanɛ kʋpwɛ fɛɛ fan man sʋ kesintin.
27 Vocês dizem que eu expulso demônios porque Belzebu me dá poder para fazer isso. Mas, se é assim, quem dá aos seguidores de vocês o poder para expulsar demônios? Assim, os seus próprios seguidores provam que vocês estão completamente enganados.
28 Amaa nɩɩ ɩ gyɛ Ɩbwaarɛ Kayaayu nɩɩ n sʋ n gya nbwɩɩ libi n kʋsaa asa sʋ mʋ, kanɩn bɩrɛ fan bɩɩ fɛɛ Ɩbwaarɛ kuwura‐gyii mʋ kɩ wʋla kɩ bʋ fanɛ asɛ.”
28 Na verdade é pelo poder de Deus que eu expulso demônios, e isso prova que o
29 Nɩɩ Yesu bɩla kyaga sʋ yɛ, “Ɔkʋ mɛɛ taalɛ loo ɔlʋlʋnpʋ kʋ kɩkpaara sʋ naa swii mʋ kapatɩyɛ, amɔɔ ɔ gyankpaa ŋmina mʋ yɩla pɔyɩ kɛ ɔ lan taalɛ naa swii mʋ kapatɩyɛ lɩɩ kɩkpaara mʋ sʋ.
29 — Ninguém pode entrar na casa de um homem forte e roubar os seus bens, sem primeiro amarrá-lo. Somente assim essa pessoa poderá levar as coisas que ele tem em casa.
30 “Ɔkʋmaa mʋ nɩɩ ɔ man tii mɛ sʋ mʋ, ii kisi mɛ nɩn, nɩɩ ɔkʋmaa mʋ nɩɩ ɔ mɛɛ kʋʋla ɛɛ kyɛ mɛ tɔ mʋ, ɛɛ yaasɛ asa mʋ nɩɩ n kʋʋla mʋ nɩn.
30 — Quem não é a meu favor é contra mim; e quem não me ajuda a ajuntar está espalhando.
31 Ɩmʋ sʋ, n tɔwɛ fanɛ yɛ, ɔkʋmaa mʋ nɩɩ ɔ waa alibi abɛɛ ɔ tɔwɛ yii Ɩbwaarɛ mʋ, Ɩbwaarɛ ii biti ɔ taa kɛɛ mʋ. Amaa ɔkʋmaa mʋ nɩɩ ɔ tɔwɛ yii Kayaayu Kyɩrɛkyɩrɛ mʋ, Ɩbwaarɛ mɛɛ yɛ ɔ taa kɛɛ mʋ.
31 Por isso eu afirmo a vocês que as pessoas serão perdoadas por qualquer pecado ou
32 Nɩɩ ɔkʋmaa mʋ nɩɩ ɔ tɔwɛ asɩn kʋ yii mɛ, Daadimaadi Obii‐nyɩnsa mʋ, Ɩbwaarɛ ii biti ɔ taa kɛɛ mʋ, amaa ɔkʋmaa mʋ nɩɩ ɔ tɔwɛ asɩn yii Kayaayu Kyɩrɛkyɩrɛ mʋ bɩrɛ, Ɩbwaarɛ mɛɛ yɛ ɔ taa kɛɛ mʋ nbɩɩnbɩɩ saŋa nɩmʋ tɔ abɛɛ saŋa mʋ nɩɩ ii biti ɩ ba mʋ.
32 Se alguém disser alguma coisa contra o
33 “Nɩɩ fʋ kan kyula yɛ oyu kʋ abi ɩ gyɛ abi danbɩrasa mʋ, oyu maa gbaa gyɛ oyu danbɩrasa nɩn, amaa nɩɩ fʋ kan kina yɛ oyu kʋ abi man gyɛ abi danbɩrasa bɩrɛ, oyu maa gbaa man gyɛ oyu danbɩrasa. Lɩɩ fɛɛ oyu abi sɔyɩsa nɩɩ bɛɛ sʋ bɛɛ bɩɩ kɩmʋ.
33 — Vocês só poderão ter frutas boas se tiverem uma árvore boa. Mas, se tiverem uma árvore que não presta, vocês terão frutas que não prestam. Porque é pela qualidade das frutas que sabemos se uma árvore é boa ou não presta.
34 Fanɛ asa libi fɛɛ anansɛ, nɛnɛ nɩɩ fɛn taalɛ tɔwɛ ɩmʋ nɩɩ ɩ bʋrɔn, yɛgɛ fanɛ atɔ waasa gyɛ alibi? Lɩɩ fɛɛ kʋtɔ mʋ nɩɩ kɩ bʋ nyɩmɩsa kɔkɔlɔ tɔ mʋ, kɩmʋ ɩɩ lɩɩ mʋ kɔnɔ tɔ.
34 Ninhada de cobras venenosas! Como é que vocês podem dizer coisas boas se são maus? Pois a boca fala do que o coração está cheio.
35 Nyɩmɩsa danbɩrasa bɩrɛ, atɔ danbɩrasa mʋ nɩɩ ɩ bʋ mʋ tɔ mʋ, nɩɩ ɛɛ lɛɛ ɛɛ tɔwɛ, nɩɩ nyɩmɩsa libi mɔɔ, atɔ libi mʋ nɩɩ ɩ bʋ mʋ tɔ mʋ, nɩɩ ɛɛ lɛɛ ɛɛ tɔwɛ.
35 A pessoa boa tira o bem do seu depósito de coisas boas, e a pessoa má tira o mal do seu depósito de coisas más.
36 Amaa n tɔwɛ fanɛ fɛɛ, katɔwɛ gyaga kʋmaa mʋ nɩɩ ɔsa kʋmaa nɩmʋ tɔwɛ mʋ, ee biti ɔ lɛɛ kɩmʋ kɔnɔ Ɩbwaarɛ ansi tɔ, kakɛ mʋ nɩɩ Ɩbwaarɛ ii biti ɔ talɛ asa mʋ.
36 — Eu afirmo a vocês que, no Dia do Juízo, cada pessoa vai prestar contas de toda palavra inútil que falou.
37 Lɩɩ fɛɛ fʋ ntɔwɛ nɩɩ Ɩbwaarɛ ii biti ɔ yɩlɛ sʋ talɛ fʋ fɛɛ fu gyii asʋ abɛɛ fu gyii kʋpwɛ.”
37 Porque as suas palavras vão servir para julgar se você é inocente ou culpado.
38 Tʋtɔ nɩɩ nbara akaapʋpʋ akʋ yɛ Farasii abi akʋ ba tɔwɛ yɛ, “Ɔkaapʋpʋ an biti fɛɛ fʋ waa asɩn kyinkyinsa kaapʋ anɛ.”
38 Então alguns mestres da Lei e alguns fariseus disseram a Jesus: — Mestre, queremos ver o senhor fazer um milagre.
39 Nɩɩ Yesu lɛɛ kɔnɔ yɛ, “Ndaga kakyɩna nɩmʋ tɔ alibi awaapʋ yɛ bamʋ nɩɩ be mee sun Ɩbwaarɛ ɩɩ kɩɩ bee biti asɩn kyinkyinsa. Amaa baa mɛɛ nyɛ ɩmʋ, amɔɔ sɩnkaala mʋ nɩɩ ɩ ba Ɩbwaarɛ ɔtɔwɛpʋ Gyona sʋ mʋ, nɩɩ n biti n waa kaapʋ bamʋ.
39 Jesus respondeu:
40 Fɛɛ kanan mʋ nɩɩ Gyona gyii nkɛ nsa ibiri ɔkɩn lala ɔtɔ tɔ mʋ, kanɩn maŋa nɩɩ mɛ, Daadimaadi Obii‐nyɩnsa mʋ gbaa n biti n gyii nkɛ nsa ibiri kasɛ tɔ.
40 Porque assim como Jonas ficou três dias e três noites dentro de um grande peixe, assim também o
41 Kakɛ mʋ nɩɩ Ɩbwaarɛ ii biti ɔ talɛ asa kpini mʋ, Ninewe abi bee biti ba kʋsʋ, kɛ ba bun ndaga kakyɩna nɩmʋ tɔ asa kʋpwɛ. Lɩɩ fɛɛ saŋa mʋ nɩɩ Ɩbwaarɛ ɔtɔwɛpʋ Gyona naa tɔwɛ bamʋ Ɩbwaarɛ asɩn mʋ ba yɛgɛ alibi kɩwaa. Amaa mɛ, mʋ nɩɩ n kyɔ Ɩbwaarɛ ɔtɔwɛpʋ Gyona mʋ n bʋ nfɩɩ.
41 No Dia do Juízo o povo de Nínive vai se levantar e acusar vocês, pois eles se arrependeram dos seus pecados quando ouviram a pregação de Jonas. E eu afirmo que o que está aqui é mais importante do que Jonas.
42 Nɩɩ kakɛ mʋ nɩɩ Ɩbwaarɛ ii biti ɔ talɛ asa kpini mʋ, Seeba Owura‐kyɩɩsa mʋ nɩɩ ɔ lɩɩ kata‐kata mʋ, ii biti ɔ kʋsʋ yɩlɛ kɛ o bun ndaga kakyɩna nɩmʋ tɔ asa kʋpwɛ. Lɩɩ fɛɛ ɔ lɩɩ koo kata‐kata ba nu Owura Solomon kanyaasɩn kɩkaapʋ mʋ. Amaa mɛ mʋ nɩɩ n kyɔ Solomon mʋ n bʋ nfɩɩ.”
42 No Dia do Juízo a Rainha de Sabá vai se levantar e acusar vocês, pois ela veio de muito longe para ouvir os sábios ensinamentos de Salomão. E eu afirmo que o que está aqui é mais importante do que Salomão.
43 Yesu kyaga sʋ yɛ, “Nɩɩ kayaayu libi dan kʋsʋ nyɩmɩsa sʋ mʋ, kɩ naa kɩ naa ofuli sʋ nɩn kii biti ɔkyɩnakpa. Amaa nɩɩ kɩ man kan nyɛ mʋ,
43 Jesus continuou:
44 kɩ tɔwɛ sa kɩmʋ n‐yɩɩ yɛ, ‘N biti n bwii kpee mɛ kɩkpaara mʋ nɩɩ n lɩɩ mʋ sʋ.’ Nɩɩ ɔ kan ba fʋʋ nɩɩ o wu fɛɛ sɛhn man bʋ kɩmʋ tɔ, yɛgɛ kɩ lɔŋɔ kɩ dɛ yɛ ɔdan mʋ,
44 Então diz: “Vou voltar para a minha casa, de onde saí.” Aí volta e encontra a casa vazia, limpa e arrumada.
45 Tʋtɔ nɩɩ ɛɛ lɩɩ kpee kɛ ɔ naa taa mʋ tɔɔmaa ana n‐yaayu libi asunɔ mʋ nɩɩ ba libi ba kyɔ mʋ tii mʋ n‐yɩɩ sʋ, kɛ ba kpee naa kyɩna tʋtɔ. Saamʋ, kanan mʋ nɩɩ ɔ daa o du mʋ, ii biti ɩ baa ɩ kyɔ kanɩn. Kanɩn nɩɩ ii biti ɩ baa i du sa ndaga kakyɩna kanɩmʋ tɔ asa libi.”
45 Depois sai, vai buscar outros sete espíritos piores ainda, e todos ficam morando ali. Assim a situação daquela pessoa fica pior do que antes. E isso também acontecerá com esta gente má de hoje.
46 Yesu maa san ɔ maa sʋ ɛɛ tɔwɛ ɛɛ sa sakyɔ mʋ, mu‐nyi yɛ mu‐supu ana ba ba yɩlɛ nbwama bee biti fɛɛ ba tɔwɛ mʋ asɛ.
46 Quando Jesus ainda estava falando ao povo, a mãe e os irmãos dele chegaram. Ficaram do lado de fora e pediram para falar com ele.
47 Nɩɩ ɔkʋ tɔwɛ Yesu yɛ, “Fu‐nyi yɛ fu‐supu ana ba yɩlɛ nbwama bee biti fɛɛ ba tɔwɛ fʋ asɛ.”
47 Então alguém disse a Jesus: — Escute! A sua mãe e os seus irmãos estão lá fora e querem falar com o senhor.
48 Nɩɩ Yesu lɛɛ kɔnɔ yɛ, “Anɩmʋ ɩ gyɛ mi‐nyi, nɩɩ anɩmʋ ana ɩ gyɛ mu‐supu ana?”
48 Jesus perguntou:
49 Tʋtɔ nɩɩ ɔ tɛɛŋɛ mʋ kɩbaa kaapʋ mʋ abɩɩlapʋ, tɔwɛ yɛ, “Fan kɩɩ! Mi‐nyi yɛ mi‐supu ana ndee.
49 Então apontou para os seus discípulos e disse:
50 Lɩɩ fɛɛ ɔkʋmaa mʋ nɩɩ ɛɛ waa mɛ‐Sɛ mʋ nɩɩ ɔ bʋ sʋsʋ mʋ kɔkɔlɔ biti mʋ, ɩ gyɛ mi‐supu yɛ mɛ‐pɩɩkyɩɩ yɛ mi‐nyi.”
50 Pois quem faz a vontade do meu Pai, que está no céu, é meu irmão, minha irmã e minha mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.