Mateus 5
Awaeha Vovouna Minaveha Movia (MVN) vs NVI
1 Ka Iesu avaha yoko‑naia ananina inau‑hohona iakwa dueyei, e tauna ivane oya, e tanoi wayahina manuena. Ka a tau vi‑muni‑waiwai kadu ivane‑me iomo wayahina.
1 Vendo as multidões, Jesus subiu ao monte e se assentou. Seus discípulos aproximaram-se dele,
2 Ka Iesu vi‑putu viwavenena wayahia, vonavona,
2 e ele começou a ensiná-los, dizendo:
3 “Aituhu aviyaivia avaha ianamanei taui awakabi Yaubada matana, ka eha aitam aviani yai dewa wayahia Yaubada nꞌ‑apa‑vidovidohe,
3 "Bem-aventurados os pobres em espírito, pois deles é o Reino dos céus.
4 Aituhu aviyaivia ataina ivi‑mohai,
4 Bem-aventurados os que choram, pois serão consolados.
5 Aituhu aviyaivia eha ita‑nua‑vane, ka taui ai wava eha ananina tomotau mataia,
5 Bem-aventurados os humildes, pois eles receberão a terra por herança.
6 Aituhu aviyaivia yai nuanua ananina Yaubada ya nuanua ivi‑ateteyei,
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, pois serão satisfeitos.
7 Aituhu aviyaivia mani tomotau iate‑nuanuaiei,
7 Bem-aventurados os misericordiosos, pois obterão misericórdia.
8 Aituhu aviyaivia yai nuanua eha tana‑vewanina, kate tuta tuta yai nuanua maheta nuai vo‑vi‑mahetei,
8 Bem-aventurados os puros de coração, pois verão a Deus.
9 Aituhu aviyaivia havia ivo‑vi‑gomani ivi‑yaiana,
9 Bem-aventurados os pacificadores, pois serão chamados filhos de Deus.
10 Aituhu aviyaivia Yaubada yana vona ivi‑ateteyei, kate inahe ivaniahei yai dewa tunutunuhina wayahina,
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, pois deles é o Reino dos céus.
11 Ka aituhu aviyaivia itomi wayahimia uvi‑muni‑waiwaieu, ka aituhu mani tomotau inau‑vonuvonuemi, kadu ivi‑ginibaiemi, kadue yai vitupu wayahina iapa‑goyogoyoemi yauke taua wayahiu, akanai, taumi avaha nau‑iaiava uvaniahei deina.
11 "Bem-aventurados serão vocês quando, por minha causa os insultarem, perseguirem e levantarem todo tipo de calúnia contra vocês.
12 Avaha uanamanei tuta nonova a itoava tuta ataina wayahina, Yaubada ya tau apa‑taputapu inahe ivaniahei tomotau wayahia aitamoata deinake. Wayahina, vona ahiahina, nau‑wawanimi udewa‑haiawa ani‑vainena. Iuna Yaubada ami nau‑pata ahiahina poyꞌ‑avini wahuma, ka apaina uvaniahei.
12 Alegrem-se e regozijem-se, porque grande é a recompensa de vocês nos céus, pois da mesma forma perseguiram os profetas que viveram antes de vocês".
13 Itomi au tau vi‑muni‑waiwai tau maꞌ tanopi una‑ivaitei, niuna aniani na‑ivaitei deina. Aituhu niuna wetona iopu iakwa, unana eha ana pata vidoha‑havine. Akanai, tomotau ivihahaiei, iepa‑yavunei etawana wayahina, ka tomotau iva‑taunei tanopia.
13 "Vocês são o sal da terra. Mas se o sal perder o seu sabor, como restaurá-lo? Não servirá para nada, exceto para ser jogado fora e pisado pelos homens.
14 Ka kadu itomi lampaV a maheta tau maꞌ tanopi wayahi deina. Aituhu aitam meagai atu‑oyaoyana hetana mamaei, eha ana pata tomotau meagai‑nana ihive.
14 "Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade construída sobre um monte.
15 Kadu deinake, avi tuta lampaV katunu, eha kunia kata‑tana‑kabubu lampaV hetana. Eha yaka dewa deina. Kate yaka dewa lampaV a pai vi‑ai hetana kaboui, e manua habuhabuna na‑mahetei, e lampanaV tomotau habuhabuna manuana nihenina ivaitei deina.
15 E, também, ninguém acende uma candeia e a coloca debaixo de uma vasilha. Pelo contrário, coloca-a no lugar apropriado, e assim ilumina a todos os que estão na casa.
16 Itomi kadu lampaV deinake. Nau‑wawanimi yami maheta unꞌ‑awaehei na‑mahetei tomotau mataia, e taui yami dewa ahiahina idueyei deina, ka apaina taui Amami wahuma inꞌ‑awa‑davei.
16 Assim brilhe a luz de vocês diante dos homens, para que vejam as suas boas obras e glorifiquem ao Pai de vocês, que está nos céus".
17 Kaiwadi, tupwami unuanua yau paisewa wayahina yauke aomo iuna Mosese ya veimea anꞌ‑epa‑yavunei, o kaiwadi, unuanua aviani Yaubada vonemi tau apa‑taputapu yaꞌ iginuma nihenina anꞌ‑epa‑yavunei. Kate yau paisewa eha deina. Yau paisewa vivane Yaubada yana vona habuhabuna anꞌ anamana aviwavenemi, unꞌ‑anamane‑vidoha.
17 "Não pensem que vim abolir a Lei ou os Profetas; não vim abolir, mas cumprir.
18 Ka memeanina nuami vi‑tupatupa, kate avonemi, mani viwavenena eha ana pata Yaubada yana vona na‑nau‑seani. Ka Iginuma habuhabuna akanai mamaei bana mamanaina a itoava apa‑taputapu aitamoata aitamoata ivinꞌ‑omo ina‑iakwa wayahina. Apaina wahuma kadu tanopi imaiova, kate Iginuma maꞌ‑vavaha.
18 Digo-lhes a verdade: Enquanto existirem céus e terra, de forma alguma desaparecerá da Lei a menor letra ou o menor traço, até que tudo se cumpra.
19 Ka aituhu aviyaivia aitam veimea kikitu‑vainena Yaubada ya Veimea nihenina ivihahaiei, itana‑bwegebwegei, kadu aituhu taui mani tomotau iviwavenei itana‑bwegebwegei aitamoata deina, apaina taui ai wava ipu‑hoina Yaubada ya pai veimea nihenina. Kate aituhu aviyaivia Yaubada ya Veimea idewa‑nubunubui, kadu aituhu taui mani tomotau iviwavenei ivi‑ateteyei, apaina taui ai wava ani‑vainena Yaubada ya pai veimea nihenina.
19 Todo aquele que desobedecer a um desses mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazerem o mesmo, será chamado menor no Reino dos céus; mas todo aquele que praticar e ensinar estes mandamentos será chamado grande no Reino dos céus.
20 Aituhu Parisi yai dewa yami dewa vane‑tawanei, o aituhu veimea a tau viwavenena yai dewa yami dewa vane‑tawanei, itomi eha ami pata Yaubada ya pai veimea uvaniahe. Iuna Parisi kadu veimea a tau viwavenena iviwavenena tunuhina, kate taui eha ita‑dewa‑nubunubu.
20 Pois eu lhes digo que se a justiça de vocês não for muito superior à dos fariseus e mestres da lei, de modo nenhum entrarão no Reino dos céus".
21 Unononi avo‑vi‑mahetemi. Avaha uanamanei tuta nonova wayahina Yaubada ya veimea yaka tupua‑nenenehi veimeyei, ivona,
21 "Vocês ouviram o que foi dito aos seus antepassados: ‘Não matarás’, e ‘quem matar estará sujeito a julgamento’.
22 Kate ataina avonemi tunina. Aituhu koiaka nua‑goyo a niam wayahina, apaina dewana wayahina Yaubada na‑nau‑yanahi, ka a dewa‑yaiyai vaniahei. Kadue aituhu koiaka a niam apa‑goyogoyoei, aka veimea veimeyei vivane Sanederini yoko tauna a dewa‑yaiyai ivi‑nua‑dadani. Kate ataina avonemi tunina. Aituhu koiaka a niam vonei, ‘Taum kwavakwavam,’ apaina Yaubada tauna a dewa‑yaiyai vi‑nua‑dadani, ka kaiwadi, tauna na‑nu ai ananata nihenina.
22 Mas eu lhes digo que qualquer que se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento. Também, qualquer que disser a seu irmão: ‘Racá’, será levado ao tribunal. E qualquer que disser: ‘Louco! ’, corre o risco de ir para o fogo do inferno.
23 O aituhu avaha yam am‑venena‑kavovo eomaomanei pai am‑venena wayahina, e enꞌ‑am‑venena Yaubada wayahina, ka aituhu yam dewana niwanina enuani, ‘Ia! Au niau ya nua‑vita mamaei. Iuna yauke yau goyona wayahina.’
23 "Portanto, se você estiver apresentando sua oferta diante do altar e ali se lembrar de que seu irmão tem algo contra você,
24 Aituhu enuani deina, nau‑wawanim yam am‑venena‑kavovo eboui pai am‑venena nepena, ka naona emavina am niam wayahina, e nui uvi‑niana‑havine. Iakwa, akanai emavina, e yam am‑venena‑kavovona Yaubada wayahina enꞌ‑am‑venena.
24 deixe sua oferta ali, diante do altar, e vá primeiro reconciliar-se com seu irmão; depois volte e apresente sua oferta.
25 O aituhu yam goyona wayahina aitam onoto epam, e neiem tau vaneneha matana wayahina, e apa‑goyogoyoem, yauke avonem tutana etawana nui uneine, aituhu evo‑vi‑tunutunuhi‑kwayavoni, evidoha deina. Iuna aituhu vitana matana a manua uvaniahei, kaiwadi, tau vanenehana aitam tau nau‑havia veimeyei poyꞌ‑avinim, neiem manua yohona nihenina.
25 "Entre em acordo depressa com seu adversário que pretende levá-lo ao tribunal. Faça isso enquanto ainda estiver com ele a caminho, pois, caso contrário, ele poderá entregá-lo ao juiz, e o juiz ao guarda, e você poderá ser jogado na prisão.
26 Memeanina nuam vi‑tupatupa, kate avonem, eha am pata manua yohonana eni‑tawane a itoava am aga habuhabuna enau‑pata‑yehai wayahina.
26 Eu lhe garanto que você não sairá de lá enquanto não pagar o último centavo".
27 Avaha uanamanei nonova Yaubada ya veimea yaka tupua‑nenenehi veimeyei, ivona,
27 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não adulterarás’.
28 Kate aveimeyemi tunina. Aituhu avi onoto vavine wayahina nuanua‑hivahiva, tauna nuana nihenina avaha kenene vavinena wayahina.
28 Mas eu lhes digo: qualquer que olhar para uma mulher para desejá-la, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 Wayahina, aituhu goyona vinꞌ‑omo matam ateim ya dunea, e vo‑vi‑peum, nau‑wawanim matam emoi‑yavunei. Viha‑nana eha ananina, ka tupwana. Ahiahina wayahim aituhu hutam aitamoata evo‑haini deina. Iuna aituhu goyona vi‑peum, apaina Yaubada yam dewa‑yaiyai vi‑nua‑dadani, e kaiwadi, tauna veimeyem vivane ininim habuhabuna ihaponei ena‑opu ai ananata nihenina. Aina viha‑vavaha.
29 Se o seu olho direito o fizer pecar, arranque-o e lance-o fora. É melhor perder uma parte do seu corpo do que ser todo ele lançado no inferno.
30 Ka kadu aituhu goyona vinꞌ‑omo nimam ateim ya dewea, e vo‑vi‑peum, nau‑wawanim nimam eupwa‑yavunei. Viha‑nana eha ananina, ka tupwana. Ahiahina wayahim aituhu hutam aitamoata evo‑haini deina. Iuna aituhu goyona vi‑peum, apaina Yaubada yam dewa‑yaiyai vi‑nua‑dadani, e kaiwadi, tauna veimeyem vivane ininim habuhabuna ihaponei ena‑opu ai ananata nihenina. Aina viha‑vavaha.
30 E se a sua mão direita o fizer pecar, corte-a e lance-a fora. É melhor perder uma parte do seu corpo do que ir todo ele para o inferno".
31 Avaha uanamanei nonova Yaubada ya veimea yaka tupua‑nenenehi veimeyei, ivona,
31 "Foi dito: ‘Aquele que se divorciar de sua mulher deverá dar-lhe certidão de divórcio’.
32 Kate ataina aviwavenemi tunina. Aituhu aitam vavine eha ta‑kenene, ka aituhu awana ya nuanua na‑vaiobuei, onotona ya nuanuana vivane goyona. Apaina, kaiwadi, vavinena tavine‑tamana mani onoto wayahina. Aituhu deina, vavinena avaha kenene. Kate iuna kenene‑nana wayahina vivane vavinena awana naona yana dewa goyona. Ka aituhu onoto vꞌ‑inuana vavinena tavine, tauna kadu kenene deina. Iuna Yaubada matana nihenina vaiobu‑nana tavine naona eha ta‑kweui, akanai mamaei.
32 Mas eu lhes digo que todo aquele que se divorciar de sua mulher, exceto por imoralidade sexual, faz que ela se torne adúltera, e quem se casar com a mulher divorciada estará cometendo adultério".
33 Kadu avaha uanamanei nonova aitam Mosese ya veimea yaka tupua‑nenenehi wayahia ivona,
33 "Vocês também ouviram o que foi dito aos seus antepassados: ‘Não jure falsamente, mas cumpra os juramentos que você fez diante do Senhor’.
34 Kate ataina aviwavenemi tunina. Vona‑dabadaba aitamoata aitamoata ivinꞌ‑omo Yaubada matana. Wayahina, eha evona‑dabadaba. Eha evona, ‘Avona‑dabadaba Kauvea a wavea.’ Kadu eha evona, ‘Avona‑dabadaba wahuma wayahina,’ iuna Yaubada ya pai manuena ahihi‑vainena wahuma nihenina mamaei, ka avaha Kauvea ana wava etomani deina.
34 Mas eu lhes digo: Não jurem de forma alguma: nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 Kadu eha evona, ‘Avona‑dabadaba tanopi wayahina,’ iuna Yaubada aena a pai vi‑ai ahihi‑vainena vivane tanopi, ka avaha Kauvea ana wava etomani deina. Kadu eha evona, ‘Avona‑dabadaba meagai Ierusalem wayahina,’ iuna Ierusalem vivane Yaubada ya meagai, tauna KiniV Bagibagi‑vainena.
35 nem pela terra, porque é o estrado de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei.
36 Kadue eha evona, ‘Avona‑dabadaba taua ununu wayahina,’ iuna wamke eha am pata apanam aitamoata eveimeye na‑vo‑vi‑kavui o na‑vo‑vi‑nigei, a?
36 E não jure pela sua cabeça, pois você não pode tornar branco ou preto nem um fio de cabelo.
37 Wayahina, akanai ena‑vona, ‘Ika, apaina adewei deina,’ o kadi ena‑vona, ‘Eha, apaina eha adewe deina.’ Aituhu kadu aitam vona ebou yam vona hetana, vonana hetana vinꞌ‑omo Satana wayahina.
37 Seja o seu ‘sim’, ‘sim’, e o seu ‘não’, ‘não’; o que passar disso vem do Maligno".
38 Avaha uanamanei nonova, avi tuta aitam tomotau gonia vaniahei a niam wayahina, Yaubada ya veimea yaka tupua‑nenenehi veimeyei, ivona,
38 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho e dente por dente’.
39 Kate ataina aviwavenemi tunina. Aituhu tomotau goyogoyona vi‑goyom, eha enau‑pata goyo‑nana wayahina. Aituhu koiaka awayaem ateim piahi, akanai awayaem akenim enꞌ‑awaehei kadu na‑piahi.
39 Mas eu lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém o ferir na face direita, ofereça-lhe também a outra.
40 O aituhu koiaka ya nuanua vitana matana wayahina am kwama nꞌ‑epei, kadu yam sita hetana evenei.
40 E se alguém quiser processá-lo e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 O aituhu koiaka (tau nau‑havia deina) veimeyem ya gugua ehunia aitam meagai wayahina (deina me Rom yai veimea tauna awaehei, meagai aitamoata akanai), nau‑wawanim eawaehei kadu meagai vꞌ‑inuana wayahina ehunia ena‑ne.
41 Se alguém o forçar a caminhar com ele uma milha, vá com ele duas.
42 Kadu aituhu koiaka vinꞌ‑omo wayahima, e viama aitam amane wayahima, amanena evenei, ka eha yam gugua enua‑tania. O aituhu koiaka vinꞌ‑omo wayahima, e ya nuanua aitam amane evenei, ka aituhu tauna vonem, ‘Apaina amanena anau‑patam,’ eha evihahaie.
42 Dê a quem lhe pede, e não volte as costas àquele que deseja pedir-lhe algo emprestado".
43 Avaha uanamanei nonova Yaubada ya veimea yaka tupua‑nenenehi veimeyei, ivona,
43 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo’.
44 Kate ataina aviwavenemi tunina. Ami havia kadu udewa‑vidovidohei! Ka aituhu aviyaivia ivo‑vi‑vihami, nau‑wawanimi uviama wayahi Yaubada na‑ivaitei.
44 Mas eu lhes digo: Amem os seus inimigos e orem por aqueles que os perseguem,
45 E aituhu yami dewa deina, akanai Yaubada wahuma ivona wayahimi, ‘Taui natunatu‑hoiu.’ Iuna tauna babau a maheta awaehei vanavana tau goyogoyona wayahi ka kadu tau ahiahina wayahi. Kadu deinake, yana wei awaehei atuatuna tau tunutunuhi wayahi ka kadu tau goyogoyoi wayahi.
45 para que vocês venham a ser filhos de seu Pai que está nos céus. Porque ele faz raiar o seu sol sobre maus e bons e derrama chuva sobre justos e injustos.
46 Udueyei. Aituhu yaiami ai heta udewa‑vidovidohei, dewana eha aitam aviani ahiahina Yaubada matana. Iuna tau goyogoyona, takesiV a tau vitua deina, yaiai idewa‑vidovidohei.
46 Se vocês amarem aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os publicanos fazem isso!
47 O aituhu vavaneimi ai heta unau‑kaiwei, ka eha mani tomotau, medeina yami dewana ahiahina Yaubada matana? Iuna taui eha Yaubada itꞌ‑anamane vavanei inau‑kaiwei deinake.
47 E se vocês saudarem apenas os seus irmãos, o que estarão fazendo de mais? Até os pagãos fazem isso!
48 Ka taumi nau‑wawanimi uvi‑muni‑waiwaieu, ka nau‑wawanimi tomotau habuhabui udewa‑vidovidohei, Amami wahuma yana dewa deina.”
48 Portanto, sejam perfeitos como perfeito é o Pai celestial de vocês".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.