Mateus 5

Awaeha Vovouna Minaveha Movia (MVN) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Ka Iesu avaha yoko‑naia ananina inau‑hohona iakwa dueyei, e tauna ivane oya, e tanoi wayahina manuena. Ka a tau vi‑muni‑waiwai kadu ivane‑me iomo wayahina.
1 Vendo Jesus as multidões, subiu ao monte, e, como se assentasse, aproximaram-se os seus discípulos;
2 Ka Iesu vi‑putu viwavenena wayahia, vonavona,
2 e ele passou a ensiná-los, dizendo:
3 “Aituhu aviyaivia avaha ianamanei taui awakabi Yaubada matana, ka eha aitam aviani yai dewa wayahia Yaubada nꞌ‑apa‑vidovidohe,
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 Aituhu aviyaivia ataina ivi‑mohai,
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados.
5 Aituhu aviyaivia eha ita‑nua‑vane, ka taui ai wava eha ananina tomotau mataia,
5 Bem-aventurados os mansos, porque herdarão a terra.
6 Aituhu aviyaivia yai nuanua ananina Yaubada ya nuanua ivi‑ateteyei,
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão fartos.
7 Aituhu aviyaivia mani tomotau iate‑nuanuaiei,
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia.
8 Aituhu aviyaivia yai nuanua eha tana‑vewanina, kate tuta tuta yai nuanua maheta nuai vo‑vi‑mahetei,
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque verão a Deus.
9 Aituhu aviyaivia havia ivo‑vi‑gomani ivi‑yaiana,
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque serão chamados filhos de Deus.
10 Aituhu aviyaivia Yaubada yana vona ivi‑ateteyei, kate inahe ivaniahei yai dewa tunutunuhina wayahina,
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 Ka aituhu aviyaivia itomi wayahimia uvi‑muni‑waiwaieu, ka aituhu mani tomotau inau‑vonuvonuemi, kadu ivi‑ginibaiemi, kadue yai vitupu wayahina iapa‑goyogoyoemi yauke taua wayahiu, akanai, taumi avaha nau‑iaiava uvaniahei deina.
11 Bem-aventurados sois quando, por minha causa, vos injuriarem, e vos perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vós.
12 Avaha uanamanei tuta nonova a itoava tuta ataina wayahina, Yaubada ya tau apa‑taputapu inahe ivaniahei tomotau wayahia aitamoata deinake. Wayahina, vona ahiahina, nau‑wawanimi udewa‑haiawa ani‑vainena. Iuna Yaubada ami nau‑pata ahiahina poyꞌ‑avini wahuma, ka apaina uvaniahei.
12 Regozijai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; pois assim perseguiram aos profetas que viveram antes de vós.
13 Itomi au tau vi‑muni‑waiwai tau maꞌ tanopi una‑ivaitei, niuna aniani na‑ivaitei deina. Aituhu niuna wetona iopu iakwa, unana eha ana pata vidoha‑havine. Akanai, tomotau ivihahaiei, iepa‑yavunei etawana wayahina, ka tomotau iva‑taunei tanopia.
13 Vós sois o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 Ka kadu itomi lampaV a maheta tau maꞌ tanopi wayahi deina. Aituhu aitam meagai atu‑oyaoyana hetana mamaei, eha ana pata tomotau meagai‑nana ihive.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder a cidade edificada sobre um monte;
15 Kadu deinake, avi tuta lampaV katunu, eha kunia kata‑tana‑kabubu lampaV hetana. Eha yaka dewa deina. Kate yaka dewa lampaV a pai vi‑ai hetana kaboui, e manua habuhabuna na‑mahetei, e lampanaV tomotau habuhabuna manuana nihenina ivaitei deina.
15 nem se acende uma candeia para colocá-la debaixo do alqueire, mas no velador, e alumia a todos os que se encontram na casa.
16 Itomi kadu lampaV deinake. Nau‑wawanimi yami maheta unꞌ‑awaehei na‑mahetei tomotau mataia, e taui yami dewa ahiahina idueyei deina, ka apaina taui Amami wahuma inꞌ‑awa‑davei.
16 Assim brilhe também a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai que está nos céus.
17 Kaiwadi, tupwami unuanua yau paisewa wayahina yauke aomo iuna Mosese ya veimea anꞌ‑epa‑yavunei, o kaiwadi, unuanua aviani Yaubada vonemi tau apa‑taputapu yaꞌ iginuma nihenina anꞌ‑epa‑yavunei. Kate yau paisewa eha deina. Yau paisewa vivane Yaubada yana vona habuhabuna anꞌ anamana aviwavenemi, unꞌ‑anamane‑vidoha.
17 Não penseis que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, vim para cumprir.
18 Ka memeanina nuami vi‑tupatupa, kate avonemi, mani viwavenena eha ana pata Yaubada yana vona na‑nau‑seani. Ka Iginuma habuhabuna akanai mamaei bana mamanaina a itoava apa‑taputapu aitamoata aitamoata ivinꞌ‑omo ina‑iakwa wayahina. Apaina wahuma kadu tanopi imaiova, kate Iginuma maꞌ‑vavaha.
18 Porque em verdade vos digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Ka aituhu aviyaivia aitam veimea kikitu‑vainena Yaubada ya Veimea nihenina ivihahaiei, itana‑bwegebwegei, kadu aituhu taui mani tomotau iviwavenei itana‑bwegebwegei aitamoata deina, apaina taui ai wava ipu‑hoina Yaubada ya pai veimea nihenina. Kate aituhu aviyaivia Yaubada ya Veimea idewa‑nubunubui, kadu aituhu taui mani tomotau iviwavenei ivi‑ateteyei, apaina taui ai wava ani‑vainena Yaubada ya pai veimea nihenina.
19 Aquele, pois, que violar um destes mandamentos, posto que dos menores, e assim ensinar aos homens, será considerado mínimo no reino dos céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no reino dos céus.
20 Aituhu Parisi yai dewa yami dewa vane‑tawanei, o aituhu veimea a tau viwavenena yai dewa yami dewa vane‑tawanei, itomi eha ami pata Yaubada ya pai veimea uvaniahe. Iuna Parisi kadu veimea a tau viwavenena iviwavenena tunuhina, kate taui eha ita‑dewa‑nubunubu.
20 Porque vos digo que, se a vossa justiça não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrareis no reino dos céus. Do homicídio
21 Unononi avo‑vi‑mahetemi. Avaha uanamanei tuta nonova wayahina Yaubada ya veimea yaka tupua‑nenenehi veimeyei, ivona,
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e: Quem matar estará sujeito a julgamento.
22 Kate ataina avonemi tunina. Aituhu koiaka nua‑goyo a niam wayahina, apaina dewana wayahina Yaubada na‑nau‑yanahi, ka a dewa‑yaiyai vaniahei. Kadue aituhu koiaka a niam apa‑goyogoyoei, aka veimea veimeyei vivane Sanederini yoko tauna a dewa‑yaiyai ivi‑nua‑dadani. Kate ataina avonemi tunina. Aituhu koiaka a niam vonei, ‘Taum kwavakwavam,’ apaina Yaubada tauna a dewa‑yaiyai vi‑nua‑dadani, ka kaiwadi, tauna na‑nu ai ananata nihenina.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que [sem motivo] se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem proferir um insulto a seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem lhe chamar: Tolo, estará sujeito ao inferno de fogo.
23 O aituhu avaha yam am‑venena‑kavovo eomaomanei pai am‑venena wayahina, e enꞌ‑am‑venena Yaubada wayahina, ka aituhu yam dewana niwanina enuani, ‘Ia! Au niau ya nua‑vita mamaei. Iuna yauke yau goyona wayahina.’
23 Se, pois, ao trazeres ao altar a tua oferta, ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 Aituhu enuani deina, nau‑wawanim yam am‑venena‑kavovo eboui pai am‑venena nepena, ka naona emavina am niam wayahina, e nui uvi‑niana‑havine. Iakwa, akanai emavina, e yam am‑venena‑kavovona Yaubada wayahina enꞌ‑am‑venena.
24 deixa perante o altar a tua oferta, vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; e, então, voltando, faze a tua oferta.
25 O aituhu yam goyona wayahina aitam onoto epam, e neiem tau vaneneha matana wayahina, e apa‑goyogoyoem, yauke avonem tutana etawana nui uneine, aituhu evo‑vi‑tunutunuhi‑kwayavoni, evidoha deina. Iuna aituhu vitana matana a manua uvaniahei, kaiwadi, tau vanenehana aitam tau nau‑havia veimeyei poyꞌ‑avinim, neiem manua yohona nihenina.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás com ele a caminho, para que o adversário não te entregue ao juiz, o juiz, ao oficial de justiça, e sejas recolhido à prisão.
26 Memeanina nuam vi‑tupatupa, kate avonem, eha am pata manua yohonana eni‑tawane a itoava am aga habuhabuna enau‑pata‑yehai wayahina.
26 Em verdade te digo que não sairás dali, enquanto não pagares o último centavo. Do adultério
27 Avaha uanamanei nonova Yaubada ya veimea yaka tupua‑nenenehi veimeyei, ivona,
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Kate aveimeyemi tunina. Aituhu avi onoto vavine wayahina nuanua‑hivahiva, tauna nuana nihenina avaha kenene vavinena wayahina.
28 Eu, porém, vos digo: qualquer que olhar para uma mulher com intenção impura, no coração, já adulterou com ela.
29 Wayahina, aituhu goyona vinꞌ‑omo matam ateim ya dunea, e vo‑vi‑peum, nau‑wawanim matam emoi‑yavunei. Viha‑nana eha ananina, ka tupwana. Ahiahina wayahim aituhu hutam aitamoata evo‑haini deina. Iuna aituhu goyona vi‑peum, apaina Yaubada yam dewa‑yaiyai vi‑nua‑dadani, e kaiwadi, tauna veimeyem vivane ininim habuhabuna ihaponei ena‑opu ai ananata nihenina. Aina viha‑vavaha.
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 Ka kadu aituhu goyona vinꞌ‑omo nimam ateim ya dewea, e vo‑vi‑peum, nau‑wawanim nimam eupwa‑yavunei. Viha‑nana eha ananina, ka tupwana. Ahiahina wayahim aituhu hutam aitamoata evo‑haini deina. Iuna aituhu goyona vi‑peum, apaina Yaubada yam dewa‑yaiyai vi‑nua‑dadani, e kaiwadi, tauna veimeyem vivane ininim habuhabuna ihaponei ena‑opu ai ananata nihenina. Aina viha‑vavaha.
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não vá todo o teu corpo para o inferno.
31 Avaha uanamanei nonova Yaubada ya veimea yaka tupua‑nenenehi veimeyei, ivona,
31 Também foi dito: Aquele que repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Kate ataina aviwavenemi tunina. Aituhu aitam vavine eha ta‑kenene, ka aituhu awana ya nuanua na‑vaiobuei, onotona ya nuanuana vivane goyona. Apaina, kaiwadi, vavinena tavine‑tamana mani onoto wayahina. Aituhu deina, vavinena avaha kenene. Kate iuna kenene‑nana wayahina vivane vavinena awana naona yana dewa goyona. Ka aituhu onoto vꞌ‑inuana vavinena tavine, tauna kadu kenene deina. Iuna Yaubada matana nihenina vaiobu‑nana tavine naona eha ta‑kweui, akanai mamaei.
32 Eu, porém, vos digo: qualquer que repudiar sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a tornar-se adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério. Dos juramentos
33 Kadu avaha uanamanei nonova aitam Mosese ya veimea yaka tupua‑nenenehi wayahia ivona,
33 Também ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás rigorosamente para com o Senhor os teus juramentos.
34 Kate ataina aviwavenemi tunina. Vona‑dabadaba aitamoata aitamoata ivinꞌ‑omo Yaubada matana. Wayahina, eha evona‑dabadaba. Eha evona, ‘Avona‑dabadaba Kauvea a wavea.’ Kadu eha evona, ‘Avona‑dabadaba wahuma wayahina,’ iuna Yaubada ya pai manuena ahihi‑vainena wahuma nihenina mamaei, ka avaha Kauvea ana wava etomani deina.
34 Eu, porém, vos digo: de modo algum jureis; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 Kadu eha evona, ‘Avona‑dabadaba tanopi wayahina,’ iuna Yaubada aena a pai vi‑ai ahihi‑vainena vivane tanopi, ka avaha Kauvea ana wava etomani deina. Kadu eha evona, ‘Avona‑dabadaba meagai Ierusalem wayahina,’ iuna Ierusalem vivane Yaubada ya meagai, tauna KiniV Bagibagi‑vainena.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser cidade do grande Rei;
36 Kadue eha evona, ‘Avona‑dabadaba taua ununu wayahina,’ iuna wamke eha am pata apanam aitamoata eveimeye na‑vo‑vi‑kavui o na‑vo‑vi‑nigei, a?
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 Wayahina, akanai ena‑vona, ‘Ika, apaina adewei deina,’ o kadi ena‑vona, ‘Eha, apaina eha adewe deina.’ Aituhu kadu aitam vona ebou yam vona hetana, vonana hetana vinꞌ‑omo Satana wayahina.
37 Seja, porém, a tua palavra: Sim, sim; não, não. O que disto passar vem do maligno. Da vingança
38 Avaha uanamanei nonova, avi tuta aitam tomotau gonia vaniahei a niam wayahina, Yaubada ya veimea yaka tupua‑nenenehi veimeyei, ivona,
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Kate ataina aviwavenemi tunina. Aituhu tomotau goyogoyona vi‑goyom, eha enau‑pata goyo‑nana wayahina. Aituhu koiaka awayaem ateim piahi, akanai awayaem akenim enꞌ‑awaehei kadu na‑piahi.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao perverso; mas, a qualquer que te ferir na face direita, volta-lhe também a outra;
40 O aituhu koiaka ya nuanua vitana matana wayahina am kwama nꞌ‑epei, kadu yam sita hetana evenei.
40 e, ao que quer demandar contigo e tirar-te a túnica, deixa-lhe também a capa.
41 O aituhu koiaka (tau nau‑havia deina) veimeyem ya gugua ehunia aitam meagai wayahina (deina me Rom yai veimea tauna awaehei, meagai aitamoata akanai), nau‑wawanim eawaehei kadu meagai vꞌ‑inuana wayahina ehunia ena‑ne.
41 Se alguém te obrigar a andar uma milha, vai com ele duas.
42 Kadu aituhu koiaka vinꞌ‑omo wayahima, e viama aitam amane wayahima, amanena evenei, ka eha yam gugua enua‑tania. O aituhu koiaka vinꞌ‑omo wayahima, e ya nuanua aitam amane evenei, ka aituhu tauna vonem, ‘Apaina amanena anau‑patam,’ eha evihahaie.
42 Dá a quem te pede e não voltes as costas ao que deseja que lhe emprestes. Do amor ao próximo
43 Avaha uanamanei nonova Yaubada ya veimea yaka tupua‑nenenehi veimeyei, ivona,
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo e odiarás o teu inimigo.
44 Kate ataina aviwavenemi tunina. Ami havia kadu udewa‑vidovidohei! Ka aituhu aviyaivia ivo‑vi‑vihami, nau‑wawanimi uviama wayahi Yaubada na‑ivaitei.
44 Eu, porém, vos digo: amai os vossos inimigos e orai pelos que vos perseguem;
45 E aituhu yami dewa deina, akanai Yaubada wahuma ivona wayahimi, ‘Taui natunatu‑hoiu.’ Iuna tauna babau a maheta awaehei vanavana tau goyogoyona wayahi ka kadu tau ahiahina wayahi. Kadu deinake, yana wei awaehei atuatuna tau tunutunuhi wayahi ka kadu tau goyogoyoi wayahi.
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai celeste, porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Udueyei. Aituhu yaiami ai heta udewa‑vidovidohei, dewana eha aitam aviani ahiahina Yaubada matana. Iuna tau goyogoyona, takesiV a tau vitua deina, yaiai idewa‑vidovidohei.
46 Porque, se amardes os que vos amam, que recompensa tendes? Não fazem os publicanos também o mesmo?
47 O aituhu vavaneimi ai heta unau‑kaiwei, ka eha mani tomotau, medeina yami dewana ahiahina Yaubada matana? Iuna taui eha Yaubada itꞌ‑anamane vavanei inau‑kaiwei deinake.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis de mais? Não fazem os gentios também o mesmo?
48 Ka taumi nau‑wawanimi uvi‑muni‑waiwaieu, ka nau‑wawanimi tomotau habuhabui udewa‑vidovidohei, Amami wahuma yana dewa deina.”
48 Portanto, sede vós perfeitos como perfeito é o vosso Pai celeste.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.