Mateus 5
Awaeha Vovouna Minaveha Movia (MVN) vs AAI
1 Ka Iesu avaha yoko‑naia ananina inau‑hohona iakwa dueyei, e tauna ivane oya, e tanoi wayahina manuena. Ka a tau vi‑muni‑waiwai kadu ivane‑me iomo wayahina.
1 Jesu sabuw rou’ay gagamin maiyow hinan itih, basit heher yen in koun yan mare ana bai’ufununayah hina sisibinamaim himarir.
2 Ka Iesu vi‑putu viwavenena wayahia, vonavona,
2 Naatu busuruf i’obaibiyih eo, Jesu Oyaw tafan ma ebi’obiyih|alt="sermon on mount" src="CN01700B.TIF" size="col" loc="Mat 5.2" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="5.2"
3 “Aituhu aviyaivia avaha ianamanei taui awakabi Yaubada matana, ka eha aitam aviani yai dewa wayahia Yaubada nꞌ‑apa‑vidovidohe,
3 “Sabuw iyab ayubih ana’amorob tebaib boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro ninowah hinab.
4 Aituhu aviyaivia ataina ivi‑mohai,
4 Sabuw iyab hiyababan tererey God boro ni’afutih baigegewasin nitih.
5 Aituhu aviyaivia eha ita‑nua‑vane, ka taui ai wava eha ananina tomotau mataia,
5 Sabuw iyab taiyuwih teyayara’iyih boro baigegewasin hinab, anayabin me tafaram boro ninowah hinab.
6 Aituhu aviyaivia yai nuanua ananina Yaubada ya nuanua ivi‑ateteyei,
6 Sabuw iyab gewasin sinaf isan hi’amorob sikah emamamah boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nitih hinab nasusuwih.
7 Aituhu aviyaivia mani tomotau iate‑nuanuaiei,
7 Sabuw iyab tekakabeber boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nakabibirih.
8 Aituhu aviyaivia yai nuanua eha tana‑vewanina, kate tuta tuta yai nuanua maheta nuai vo‑vi‑mahetei,
8 Sabuw iyab dogoroh uhew boro baigegewasin hinab, anayabin God boro hina’itin.
9 Aituhu aviyaivia havia ivo‑vi‑gomani ivi‑yaiana,
9 Sabuw iyab tufuw ma gewas isan tebowabow boro baigegewasin hinab, anayabin God boro natunatumih nabuwih.
10 Aituhu aviyaivia Yaubada yana vona ivi‑ateteyei, kate inahe ivaniahei yai dewa tunutunuhina wayahina,
10 Sabuw iyab gewasin tisisinaf isan hirouw tibi’a’akirih boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro hinab.
11 Ka aituhu aviyaivia itomi wayahimia uvi‑muni‑waiwaieu, ka aituhu mani tomotau inau‑vonuvonuemi, kadu ivi‑ginibaiemi, kadue yai vitupu wayahina iapa‑goyogoyoemi yauke taua wayahiu, akanai, taumi avaha nau‑iaiava uvaniahei deina.
11 “Kwabi’ufununu isan sabuw boro tur kakafin hina’uwi, hinarabi hini’a’a’akiri naatu baifuwenamaim tur kakafih maiyow hina’u’uwi isan, baigegewasin boro kwanab.
12 Avaha uanamanei tuta nonova a itoava tuta ataina wayahina, Yaubada ya tau apa‑taputapu inahe ivaniahei tomotau wayahia aitamoata deinake. Wayahina, vona ahiahina, nau‑wawanimi udewa‑haiawa ani‑vainena. Iuna Yaubada ami nau‑pata ahiahina poyꞌ‑avini wahuma, ka apaina uvaniahei.
12 Kwaniyasisir naatu kwanakawasa, anayabin a siwar gagamin na’in auyom maramaim inu’in boro kwanab. Ef ta’imon nati na’atube marasika dinab oro’orot hirouw hi’a’a’akirih.
13 Itomi au tau vi‑muni‑waiwai tau maꞌ tanopi una‑ivaitei, niuna aniani na‑ivaitei deina. Aituhu niuna wetona iopu iakwa, unana eha ana pata vidoha‑havine. Akanai, tomotau ivihahaiei, iepa‑yavunei etawana wayahina, ka tomotau iva‑taunei tanopia.
13 “Kwa i riy na’atube sabuw etei isah. Baise riy naniyan nabi’en na’at boro men karam hiniwa’an naniyan namatar maiye’emih, naatu sawar isan ana gewasin boro men ta nama, imih boro hinisaroun haw nare, sabuw tafan hinawas kamakamar hinaremor.
14 Ka kadu itomi lampaV a maheta tau maꞌ tanopi wayahi deina. Aituhu aitam meagai atu‑oyaoyana hetana mamaei, eha ana pata tomotau meagai‑nana ihive.
14 “Kwa i tafaram ana marakaw. Bar merar gagamin oyaw wan hiwowab ebatabat boro men karam hinibun wa’irimih.
15 Kadu deinake, avi tuta lampaV katunu, eha kunia kata‑tana‑kabubu lampaV hetana. Eha yaka dewa deina. Kate yaka dewa lampaV a pai vi‑ai hetana kaboui, e manua habuhabuna na‑mahetei, e lampanaV tomotau habuhabuna manuana nihenina ivaitei deina.
15 Na’atube orot babin men ta ramef ito’ab noukwat wanawanan tarafut inumih. Baise ana sisikofamaim boro nasikof bar wanawanan etei namarakaw kawin hinama.
16 Itomi kadu lampaV deinake. Nau‑wawanimi yami maheta unꞌ‑awaehei na‑mahetei tomotau mataia, e taui yami dewa ahiahina idueyei deina, ka apaina taui Amami wahuma inꞌ‑awa‑davei.
16 Ef ta’imon nati na’atube a marakaw sabuw etei matahimaim kwanabotawiy, saise abisa gewasin kwabowabow hina’itin naatu Tamat maramaim wabin hinabora’ara’ah.
17 Kaiwadi, tupwami unuanua yau paisewa wayahina yauke aomo iuna Mosese ya veimea anꞌ‑epa‑yavunei, o kaiwadi, unuanua aviani Yaubada vonemi tau apa‑taputapu yaꞌ iginuma nihenina anꞌ‑epa‑yavunei. Kate yau paisewa eha deina. Yau paisewa vivane Yaubada yana vona habuhabuna anꞌ anamana aviwavenemi, unꞌ‑anamane‑vidoha.
17 “Ayu anan men kwananot Moses ana ofafar naatu dinab oro’orot hai bai’obaiyen baihamiyen isan ao’omih. Ayu men i kouseiren isan anamih, baise sinaf yabih matar isan.
18 Ka memeanina nuami vi‑tupatupa, kate avonemi, mani viwavenena eha ana pata Yaubada yana vona na‑nau‑seani. Ka Iginuma habuhabuna akanai mamaei bana mamanaina a itoava apa‑taputapu aitamoata aitamoata ivinꞌ‑omo ina‑iakwa wayahina. Apaina wahuma kadu tanopi imaiova, kate Iginuma maꞌ‑vavaha.
18 Anababatun a tur a’owen, mar tafaram ema’am wanawananamaim kirum kikimin maiyow hikikirum, naatu pen wanamaim abisa hikukuyowan boro men ta anakusairimih, baise etei boro anasinaf yabih hinamatar.
19 Ka aituhu aviyaivia aitam veimea kikitu‑vainena Yaubada ya Veimea nihenina ivihahaiei, itana‑bwegebwegei, kadu aituhu taui mani tomotau iviwavenei itana‑bwegebwegei aitamoata deina, apaina taui ai wava ipu‑hoina Yaubada ya pai veimea nihenina. Kate aituhu aviyaivia Yaubada ya Veimea idewa‑nubunubui, kadu aituhu taui mani tomotau iviwavenei ivi‑ateteyei, apaina taui ai wava ani‑vainena Yaubada ya pai veimea nihenina.
19 Orot yait ofafar kikimin maiyow itin yabin en rouw eastu’ub naatu sabuw afa i’obaiyih nati na’atube tisisinaf, mar ana aiwobomaim ibo boro hina’itfuruw, anayabin en hinarouw hinao, baise orot yait iti ofafar ia’ait naatu sabuw afa ebi’obaiyih mar ana aiwobomaim i boro orot gagamin.
20 Aituhu Parisi yai dewa yami dewa vane‑tawanei, o aituhu veimea a tau viwavenena yai dewa yami dewa vane‑tawanei, itomi eha ami pata Yaubada ya pai veimea uvaniahe. Iuna Parisi kadu veimea a tau viwavenena iviwavenena tunuhina, kate taui eha ita‑dewa‑nubunubu.
20 A tur ao’owen o yait abosunusunub nara’at Pharisee naatu Ofafar Bai’obaiyenayah inananatabirih na’at, o i nuhinafot mar ana aiwobomaim i kurur.
21 Unononi avo‑vi‑mahetemi. Avaha uanamanei tuta nonova wayahina Yaubada ya veimea yaka tupua‑nenenehi veimeyei, ivona,
21 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, men sabuw kwana’asbunuw, naatu orot yait sabuw ea’asbunuwih boro ofafar nafatum hinibatiy.
22 Kate ataina avonemi tunina. Aituhu koiaka nua‑goyo a niam wayahina, apaina dewana wayahina Yaubada na‑nau‑yanahi, ka a dewa‑yaiyai vaniahei. Kadue aituhu koiaka a niam apa‑goyogoyoei, aka veimea veimeyei vivane Sanederini yoko tauna a dewa‑yaiyai ivi‑nua‑dadani. Kate ataina avonemi tunina. Aituhu koiaka a niam vonei, ‘Taum kwavakwavam,’ apaina Yaubada tauna a dewa‑yaiyai vi‑nua‑dadani, ka kaiwadi, tauna na‑nu ai ananata nihenina.
22 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait taintuwan isan yan nasoso’ar boro ofafar nafatum hinibatiy, naatu orot yait taintuwan isan fudirin en narouw nao’o, i boro kaniser hinibatiy. Baise orot yait taintuwan na’oraraf anayabin en nao, nati orot i enan kakafin ana wairaf wan nayenamih.
23 O aituhu avaha yam am‑venena‑kavovo eomaomanei pai am‑venena wayahina, e enꞌ‑am‑venena Yaubada wayahina, ka aituhu yam dewana niwanina enuani, ‘Ia! Au niau ya nua‑vita mamaei. Iuna yauke yau goyona wayahina.’
23 “Isan imih gem kakafiyin tafamaim o a siwar ya’inamih ibai kuyey, naatu nati’imaim o nuhi nataseb, tai ta o isa i yan esoso’ar.
24 Aituhu enuani deina, nau‑wawanim yam am‑venena‑kavovo eboui pai am‑venena nepena, ka naona emavina am niam wayahina, e nui uvi‑niana‑havine. Iakwa, akanai emavina, e yam am‑venena‑kavovona Yaubada wayahina enꞌ‑am‑venena.
24 Basit a siwar nati gem tafanamaim inihamiy na’in, o inamatabir maiye inan tai airi kwanao gewas uma kwanabow kwanitonuw, imaibo inamatabir inan a siwar God initin.
25 O aituhu yam goyona wayahina aitam onoto epam, e neiem tau vaneneha matana wayahina, e apa‑goyogoyoem, yauke avonem tutana etawana nui uneine, aituhu evo‑vi‑tunutunuhi‑kwayavoni, evidoha deina. Iuna aituhu vitana matana a manua uvaniahei, kaiwadi, tau vanenehana aitam tau nau‑havia veimeyei poyꞌ‑avinim, neiem manua yohona nihenina.
25 “Ofafar ta ina’astu’ub taituwa baibatiyihimih nabuwi kwanan, airi kwanao gewas kwanitonuw, veya kikimin nama’am na’at, imaibo inan baibatiyenamaim inarun, anayabin nati’imaim tura boro nabuwi baibatiyenayan orot gagamin umanamaim naya’i, naatu baibatiyenayan orot boro nabuwi furisiman nitih hinabuwi kwanan dibur bar hinayaruyi.
26 Memeanina nuam vi‑tupatupa, kate avonem, eha am pata manua yohonana eni‑tawane a itoava am aga habuhabuna enau‑pata‑yehai wayahina.
26 Anababatun a tur ao’owen, nati’imaim o boro inama kabay hio na’atube inatubuni, imaibo boro hinabotait inatit.
27 Avaha uanamanei nonova Yaubada ya veimea yaka tupua‑nenenehi veimeyei, ivona,
27 “Tur hio uwatanah hibi’obaibiy i hio kwanowar, turanah a’aawah ufuh men kwanan.
28 Kate aveimeyemi tunina. Aituhu avi onoto vavine wayahina nuanua‑hivahiva, tauna nuana nihenina avaha kenene vavinena wayahina.
28 Naatu boun a tur ao’owen orot yait matanawat nuw babin itin ana notamaim hairi baiwa’anamih enotanot ana notamaim hairi hiwa’anaka.
29 Wayahina, aituhu goyona vinꞌ‑omo matam ateim ya dunea, e vo‑vi‑peum, nau‑wawanim matam emoi‑yavunei. Viha‑nana eha ananina, ka tupwana. Ahiahina wayahim aituhu hutam aitamoata evo‑haini deina. Iuna aituhu goyona vi‑peum, apaina Yaubada yam dewa‑yaiyai vi‑nua‑dadani, e kaiwadi, tauna veimeyem vivane ininim habuhabuna ihaponei ena‑opu ai ananata nihenina. Aina viha‑vavaha.
29 Imih o mata asukwafune nuw kwaneyan, o in bowabow kakafin kusisinaf, kukubai kwisaroun, men basit mata ta’imon ana kakafinamaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
30 Ka kadu aituhu goyona vinꞌ‑omo nimam ateim ya dewea, e vo‑vi‑peum, nau‑wawanim nimam eupwa‑yavunei. Viha‑nana eha ananina, ka tupwana. Ahiahina wayahim aituhu hutam aitamoata evo‑haini deina. Iuna aituhu goyona vi‑peum, apaina Yaubada yam dewa‑yaiyai vi‑nua‑dadani, e kaiwadi, tauna veimeyem vivane ininim habuhabuna ihaponei ena‑opu ai ananata nihenina. Aina viha‑vavaha.
30 Na’atube uma asukwafune eof kwaneyan, ku’afuw kwisaroun men basit uma ta’imon ana of kwanekwanemaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
31 Avaha uanamanei nonova Yaubada ya veimea yaka tupua‑nenenehi veimeyei, ivona,
31 “Moses ana ofafaramaim eo, ‘Orot yait aawan nakwakwahir gewasin kwahikwahiren ana fef nakirum babin nitin nab auman nan.’
32 Kate ataina aviwavenemi tunina. Aituhu aitam vavine eha ta‑kenene, ka aituhu awana ya nuanua na‑vaiobuei, onotona ya nuanuana vivane goyona. Apaina, kaiwadi, vavinena tavine‑tamana mani onoto wayahina. Aituhu deina, vavinena avaha kenene. Kate iuna kenene‑nana wayahina vivane vavinena awana naona yana dewa goyona. Ka aituhu onoto vꞌ‑inuana vavinena tavine, tauna kadu kenene deina. Iuna Yaubada matana nihenina vaiobu‑nana tavine naona eha ta‑kweui, akanai mamaei.
32 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait nibobowen aawan nakwahir nan orot ta ni’awan, hairi hinabiwa’an i men babin ana ubar, baise orot ana ubar anayabin i kok imih babin esisinaf, naatu orot yait nati babin bai bi’awan auman bowabow kakafin esisinaf.
33 Kadu avaha uanamanei nonova aitam Mosese ya veimea yaka tupua‑nenenehi wayahia ivona,
33 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, ‘A omatanen men kwana’astu’ub, baise sinafumih God kwao’omatan i kwanasinaf.’
34 Kate ataina aviwavenemi tunina. Vona‑dabadaba aitamoata aitamoata ivinꞌ‑omo Yaubada matana. Wayahina, eha evona‑dabadaba. Eha evona, ‘Avona‑dabadaba Kauvea a wavea.’ Kadu eha evona, ‘Avona‑dabadaba wahuma wayahina,’ iuna Yaubada ya pai manuena ahihi‑vainena wahuma nihenina mamaei, ka avaha Kauvea ana wava etomani deina.
34 Baise boun i a tur ao’owen, God wabinamaim men asir kwanao kwanifaro’omih, na’atube auyom mar isan, anayabin nati i God ana ma’ama efan.
35 Kadu eha evona, ‘Avona‑dabadaba tanopi wayahina,’ iuna Yaubada aena a pai vi‑ai ahihi‑vainena vivane tanopi, ka avaha Kauvea ana wava etomani deina. Kadu eha evona, ‘Avona‑dabadaba meagai Ierusalem wayahina,’ iuna Ierusalem vivane Yaubada ya meagai, tauna KiniV Bagibagi‑vainena.
35 Me yan auman men isan kwanifaro, anayabin nati i God an ana baibiyarir efan, Jerusalem auman, anayabin nati i ata aiwob gagamin God ana tafaram.
36 Kadue eha evona, ‘Avona‑dabadaba taua ununu wayahina,’ iuna wamke eha am pata apanam aitamoata eveimeye na‑vo‑vi‑kavui o na‑vo‑vi‑nigei, a?
36 Naatu o taiyuw auman men arib isan inao baifaro’omih, anayabin o men karam boro arib ta inab inau nikwes o nafurum.
37 Wayahina, akanai ena‑vona, ‘Ika, apaina adewei deina,’ o kadi ena‑vona, ‘Eha, apaina eha adewe deina.’ Aituhu kadu aitam vona ebou yam vona hetana, vonana hetana vinꞌ‑omo Satana wayahina.
37 Imih inakwahir o inarufut, anayabin abisa awamaim iya’abar i’o etitit i Demon Kakafin biyanane enan.
38 Avaha uanamanei nonova, avi tuta aitam tomotau gonia vaniahei a niam wayahina, Yaubada ya veimea yaka tupua‑nenenehi veimeyei, ivona,
38 “Marasika ana tur hio kwanowar, ‘Orot yait mata nakubai, ibo matan kukubai, naatu orot yait wa nimarir, ibo wan kwimarir.’
39 Kate ataina aviwavenemi tunina. Aituhu tomotau goyogoyona vi‑goyom, eha enau‑pata goyo‑nana wayahina. Aituhu koiaka awayaem ateim piahi, akanai awayaem akenim enꞌ‑awaehei kadu na‑piahi.
39 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait isa nasisinaf kakaf men wan inay, rebareb rounane nifafar inatatabir rounane’ebo nifafar.
40 O aituhu koiaka ya nuanua vitana matana wayahina am kwama nꞌ‑epei, kadu yam sita hetana evenei.
40 Naatu orot yait niyaso’ar baibatiyimih nabuwi kwananan, a biya baibiyon baban nikiya’ub nabaib, a biya baibiyon tafan auman inikiya’ub initin.
41 O aituhu koiaka (tau nau‑havia deina) veimeyem ya gugua ehunia aitam meagai wayahina (deina me Rom yai veimea tauna awaehei, meagai aitamoata akanai), nau‑wawanim eawaehei kadu meagai vꞌ‑inuana wayahina ehunia ena‑ne.
41 Baiyowayan orot ta nan nakwarari ana hafoy abarin veya ta’imon airi namih nao, ina’abar veya rou’ab airi kwanan.
42 Kadu aituhu koiaka vinꞌ‑omo wayahima, e viama aitam amane wayahima, amanena evenei, ka eha yam gugua enua‑tania. O aituhu koiaka vinꞌ‑omo wayahima, e ya nuanua aitam amane evenei, ka aituhu tauna vonem, ‘Apaina amanena anau‑patam,’ eha evihahaie.
42 Orot babin ta isa sawaramih nafefeyani kwitin, naatu orot babin ta a sawar bai na mar kafai imaim bowamih nao, kwitin ebai en.
43 Avaha uanamanei nonova Yaubada ya veimea yaka tupua‑nenenehi veimeyei, ivona,
43 “Marasika ana tur hio a’a’agir hinonowar i hio kwanowar, ‘Taituwa kwaniyabuwih naatu a kamabiy sabuw kwanimat gigigirih.’
44 Kate ataina aviwavenemi tunina. Ami havia kadu udewa‑vidovidohei! Ka aituhu aviyaivia ivo‑vi‑vihami, nau‑wawanimi uviama wayahi Yaubada na‑ivaitei.
44 Baise boun a tur ao’owen, a kamabiy sabuw kwaniyabuwih naatu sabuw iyab terurukoukuwi isah kwanayoyoban.
45 E aituhu yami dewa deina, akanai Yaubada wahuma ivona wayahimi, ‘Taui natunatu‑hoiu.’ Iuna tauna babau a maheta awaehei vanavana tau goyogoyona wayahi ka kadu tau ahiahina wayahi. Kadu deinake, yana wei awaehei atuatuna tau tunutunuhi wayahi ka kadu tau goyogoyoi wayahi.
45 Saise kwa boro Tamat auyom maramaim natunatumih nabuwi, anayabin God sinaf sabuw gewasih kakafih etei tafahimaim veya erararan, sabuw iyab gewasin tisisinaf naatu kakafin tisisinaf etei God taun ebitih.
46 Udueyei. Aituhu yaiami ai heta udewa‑vidovidohei, dewana eha aitam aviani ahiahina Yaubada matana. Iuna tau goyogoyona, takesiV a tau vitua deina, yaiai idewa‑vidovidohei.
46 Sabuw kabay o’onayah tisisinaf na’atube kwanasinaf sabuw iyabowat isa tibiyabowawat isah kwanabiyabow, God boro men ana siwar gewasin ta nitimih.
47 O aituhu vavaneimi ai heta unau‑kaiwei, ka eha mani tomotau, medeina yami dewana ahiahina Yaubada matana? Iuna taui eha Yaubada itꞌ‑anamane vavanei inau‑kaiwei deinake.
47 Naatu Eteni Sabuw taih tuwah akisih hai merar tiyiy na’atube kwanasinaf taituwa akisih hai merar kwanayiyi, ana gewasin boro men kwanabaimih.
48 Ka taumi nau‑wawanimi uvi‑muni‑waiwaieu, ka nau‑wawanimi tomotau habuhabui udewa‑vidovidohei, Amami wahuma yana dewa deina.”
48 A yawas uhew bitan kwanama, Tamat auyom maramaim ana yawas uhew bitan ema’am na’atube.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.