Lucas 12

Awaeha Vovouna Minaveha Movia (MVN) vs NAA

Sair da comparação
NAA Nova Almeida Atualizada 2017
1 Ka tuta aitamoata wayahina yoko ani‑vainena inau‑hohona Iesu wayahina. Taui ai yau ani‑vainena. Aituhu katana‑vewani gwau habuhabui wayahia, gwau aitamoata aitamoata wayahia ai yau 1000. Ka taui ivitu‑voivoi‑onei, ka kadu iva‑taunei. Ka naona Iesu ipupu tauna a tau vi‑muni‑waiwai ai yau 12 wayahia, ka ivona,
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 Tuta ataina taui yai vitupu ihivehivei, ka apaina Yaubada yai dewa aitamoata aitamoata si‑vinꞌ‑omanei matakaia kadudueyei vivane goyona.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 Kadu aituhu aviani novanovana nihenina uvoneyei, uhivehivei, apaina auyewa nihenina tomotau habuhabui yami vonana inononi, inꞌ‑anamanei. Kadu aituhu aviani wayahina uvi‑awa‑yaya yami manua nihenina, apaina ihae‑yavunei, e tomotau habuhabui inononi etawana.
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 Yaiau, unononi avonemi. Tupwai tomotau manimanini, e taui yai dewa ininimi ivunui, inau‑vi‑anigimi. Eha nau‑wawanimi tomotau‑naia umatamataute. Taui yai bagibagi vi‑kutakuta. Iuna taui ai pata ininimi‑henai inau‑vi‑anigi, kate eha ai pata nuami ivita‑vovoni.
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Ka avonemi, nau‑wawanimi Yaubada umatamatautei. Iuna tauna ya bagibagi eha vi‑kutakuta. Ataina ana pata ininimi na‑vunui, kadu apaina ana pata nuami na‑haponei ai ananata a meagai nihenina. Vona ahiahina, nau‑wawanimi Tauna umatamatautei.
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 Kwakwagonu patana aviani? Eha ananina. Kadi ai yau 5 kavi‑maiei toea ainuata deina. Manua taina kikituna, ka Yaubada eha aitam wayahia vi‑nua‑pani.
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Kadu Yaubada avaha apanami aitamoata aitamoata ununumi wayahina iaiavi‑yehai kadu nuani. Iuna tauna dune‑nuanuaiemi. Wayahina, eha nau‑wawanimi tomotau umatamataute. Iuna tomotau aitamoata kwakwagonu habuhabui vane‑tawanei Yaubada matana.
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 Ka aituhu aviyaivia tanopia tomotau mataia iawaehei yauke, Tauna Vi‑tomotau, vivane ai niam, apaina wahuma yauke Yaubada yanꞌ anelose mataia anꞌ‑awaehei vivane taui yaiau, ka kadu yauke anꞌ‑apa‑vidovidohei yai dewa wayahina.
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Ka aituhu aviyaivia tanopia tomotau mataia itana‑tavuneu, apaina wahuma yauke Yaubada yanꞌ anelose mataia atana‑tavunei.
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 Ka aituhu aviyaivia tanopia taua, Tauna Vi‑tomotau, imana‑giboeu o iapa‑goyogoyoeu, apaina kadi ana pata taui yai goyona tanoi wayahina nua‑piaha ivaniahei wayahi Yaubada wayahina. Kate aituhu aviyaivia tanopia Nuana Ahihinata iapa‑goyogoyoei, apaina eha ana pata taui nua‑piaha ivaniahe dewana wayahina.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 Ka apaina aituhu tomotau iyohonimi, itainimi manua tapanono wayahina, ka aituhu inau‑dadanimi yai vi‑tanai wayahia, eha nau‑wawanimi umatamatauta yami ipupu‑tana‑pota wayahina, ka eha nau‑wawanimi umai‑nuani.
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 Iuna apaina auyewana wayahina Nuana Ahihinata na‑ivaitemi, ka tauna yami vona viwavenemi, aviani nau‑wawanimi unau‑pata tunutunuhina wayahiu.”
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 Ka aitam onoto yokoia wayahina vi‑honei, ivona, “Tau Viwavenena, yauke ka vaneiu ama inua amai inusi, ka yau nuanua wamke vaneiu eveimeyei tauna amai yana gabu na‑tana‑vewani, e na‑vo‑patau.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Ka Iesu onoto‑nana vona‑nau‑patei, ivona, “Yauke koiaka? Eha nau‑wawaniu avi‑tau vaneneha ami vo‑pata wayahina. Yau paisewa tunina.”
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 Akaka tauna yokoia habuhabui nau‑vi‑avini, ivona, “Nau‑wawanimi itomi yami nuanua ananina udune‑vi‑avini ahiahina! Eha nau‑wawanimi tau kaikaiwabo ai gugua nuami iepepe. Iuna eha aka pata yawai‑hoika kavaniahe gugua habuhabuna wayahina.”
15 Então lhes recomendou:
16 Ka Iesu aitam pai dune venei vona tana‑minikuna wayahina, ivona,
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 Akaka, onoto‑nana tauna ana heta nuanua, e vi‑nua‑dadana ivona, ‘Aikayo taina vivane ananina, ka yau anana eha ai pata. Aviani nau‑wawaniu adewei?’
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 Ka nuanua iakwa, e tauna ana heta vonei, ivona, ‘Avaha anamanei. Nau‑wawaniu anana kikitui kadu tutuai taina abwege‑neiei ayavunei, ka anana vovoui kadu anani ayone‑neiei. E au aniani ka kadu yau gugua habuhabuna nihenia atotohi akanai.
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Na‑iakwa, yau dewa‑haiawa nui au heta ana‑vona, “Akanai sinasinapu. Aitam tau kaikaiwabo yauke. Avaha avo‑vi‑aiai‑vavaha, ka yau kaikaiwabo habuhabuna au pata ponimana ai vi‑am iomomo wayahi. Wayahina, au pata yau paisewa habuhabuna abou‑ohoi, avi‑yawai, ka adewa‑haiawa deina. Iuna avaha au maꞌ ka au daudau habuhabuna au pata.” ’
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 Ka Yaubada onoto‑nana vonei, ivona, ‘Taum mwagemwagem! Iuna ioyoma taina yawaim anꞌ‑epei, enꞌ‑aniga. Ka yam gugua‑naia avaha evi‑ai‑neiei wayahim, kaiwadi, ma‑putua koiaka ya gugua?’”
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 Ka Iesu ya vona tana‑minikuna iakwa, e pai nau‑yehata wayahina ivona, “Aituhu aviyaivia kaikaiwabo ai gugua wayahina ipaipaisewa, ka aituhu tanopia gugua‑naia igwaugwaui, kate tuta aitamoata wayahina aituhu eha yai nuanua Yaubada ya gugua igwaugwau wahuma, vona ahiahina, taui mwagemwagei!”
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 Ka Iesu tauna a tau vi‑muni‑waiwai vonei, ivona,
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 Iuna yawaika aniani vane‑tawanei, kadu ininika kwama vane‑tawanei.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Aitam pai dune avenemi bwayobwayo wayahina. Unuani. Tuta habuhabuna eha ibagubaguna, ka eha iaiaikayo, ka kadu eha yai anana. Kate taui akanai. Iuna tuta habuhabuna Yaubada ai maꞌ vevewanei, ka awawaehina am‑veneneyei. Ka bwayobwayo eha aitam vevewana ananina Yaubada matana, kate itomi vevewana ananina matana.
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 Ka koiaka wayahimia yami nuanua toyoina wayahina ami pata yami tuta tanopia uvo‑vi‑manamanaia? Eha aitam wayahimia, a?
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Ka dewana vivane dewa kikituna ka aitamoata. Aituhu itomi eha ami pata dewa kikituna aitamoata udewe, aviani iuna unuanua ananina dewa ananina habuhabuna wayahina? Nau‑wawanimi yami nua‑vita dewa‑naia habuhabui wayahi ubou‑ohoi.
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 Ka kadu aitam pai dune avenemi sisinai wayahina. Sisinai yai tabo unuani. Tuta habuhabuna eha ita‑paipaisewa, kadue eha ai kwama ita‑nau‑vevewane. Ka vona ahiahina, tuta nonova wayahina, Solomoni ana kwama kadu tauna a vaivana ai dune ahiahi, ka sisinai ai dune ahihi‑tawanei.
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 Yaubada ya dune‑vi‑avina ahiahina wetau wayahina deina. Ka wetau eha vevewana ananina tauna matana. Iuna ataina wetau nau‑sisi, ka ma‑putua nau‑moewa, ka tomotau isi‑apui, ka ai ananata nihenina ihaponei, na‑iakwa. Ka itomi vevewana ananina tauna matana. Wayahina, aituhu Yaubada sisinai ai kwama venevenei, vona ahiahina, kadue nau‑wawanimi uvitumahanei ami kwama na‑venevenemi. O, taumi! Yami vitumahana vivane ihanuana.
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 Wayahina, tuta tuta eha nau‑wawanimi unuanua toyoina ami maꞌ, o ami daudau wayahi. Ugenuana.
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 Me tanopi habuhabui, taui eha Yaubada itꞌ‑anamane, gugua tanoi wayahina inuanua toyoina. Ka aviani nau‑wawanimi, vona ahiahina, Yaubada avaha anamane‑yehai.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 Dewa aitamoata nau‑wawanimi, vivane Yaubada ya pai veimea wayahina unuanua. Aituhu yami nuanua ya pai veimea uvaniahei, akanai tauna gugua habuhabui baina tanopia na‑venevenemi hetana.
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 Vona ahiahina, itomi Yaubada yana sipiV. Ka tauna ya dewa‑haiawa nui ya pai veimea nꞌ‑awaehemi. Wayahina, eha nau‑wawanimi umatamatauta.
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 Akanai yami gugua una‑imwaneyei, e kina‑naia tau payapayaya uvo‑pata‑neiei. E yami kode uvevewanei wahuma deinake, ka kode‑naia ina‑maꞌ‑vavaha. Iuna wahuma eha aitam tau vainau ana pata yam gugua na‑vainau, ka kadu wahuma ganagana eha ita‑mamae.
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 Nau‑wawanimi udedewei deina, iuna avi dewa wayahina unuanuani ananina, dewaia nuami iveimeyei.
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 Aituhu tuta habuhabuna uvo‑vi‑aiaimi, ka aituhu tuta habuhabuna yami Kauvea wayahina upaipaisewa, ka aituhu ami kwama paisewa wayahina uweteweteni, ka kadu aituhu yami lampaV wayahimia upotapota, akanai itomi tau sinasinapumi.
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 Aituhu yami dewa deina, akanai itomi vivane tau paisewa yai kauvea ipotepotei deina. Tauna ine tavine anꞌ am ananina wayahina, ka ya tau paisewa ianamanei amna na‑iakwa, tuta eha ani‑hoina na‑iakwa wayahina, yai kauvea na‑mavina. Wayahina, taui ipotapota, idunedune ya mavina wayahina. Ka avi tuta tauna tutu‑keana, taui ivo‑kwayavoni, ka ya manua awana iwaei, na‑nui.
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Ka avi tuta kauveana mavina, aituhu aviyaivia imimini, ipaipaisewa, taui patana ahiahina ivaniahei tauna wayahina. Memeanina nuami vi‑tupatupa, kate avonemi taina deina. Apaina kauvea‑nana ana kwama ahiahina na‑boui, e paisewa ana kwama na‑weteni, e tauna ya tau paisewa nꞌ‑awaehei imanuena, e tauna vi‑tau paisewa taui wayahi, e aniani na‑omanei wayahia inꞌ‑am.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Kaiwadi, aituhu ya mavina vi‑kiwada tupwana, ya tau paisewa medeina? Avonemi, aituhu avi tau paisewa ipotapota, ipaipaisewa a itoava ya mavina wayahina, ioyoma pouna, o kaiwadi, avi tuta munia, apaina tau paisewa‑naia idewa‑haiawa tauna matana.
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 Ka kadu vona tana‑minikuna taina unuani. Aituhu aitam tau vi‑manua avaha anamanei tau vainau na‑omo ya manua wayahina, vona ahiahina, tau vi‑manuana nau‑wawani potapota kadu dunedune. E avi tuta tau vainau na‑omo, tau vi‑manuana ana pata bou‑potei, eha nꞌ‑awaehe na‑nu.
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 Wayahina, itomi nau‑wawanimi uvo‑vi‑aiaimi ahiahina aitamoata deina yau mavina ana tuta wayahina. Iuna apaina yauke, Tauna Vi‑tomotau, amavina. Kate eha aitam koiaka tꞌ‑anamane avi babau wayahina amavina.”
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Wayahina, Pita vi‑tanaiei, ivona, “Kauvea, vona tana‑minikuna tanoi itoai ama heta wayahiaia evonavona, o kadi tomotau habuhabui wayahia?”
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Ka Iesu ivona,
42 O Senhor respondeu:
43 Apaina, avi tuta yai kauvea mavina wayahina, aituhu aviyaivia yai paisewa ipaipaisewei ahiahina, patana ahiahina ivaniahei kauveana matana.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Vona ahiahina, apaina kauveana ya gugua ahiahina habuhabuna nꞌ‑awaehei wayahia, e taui guguaia iveimeyei.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Kate aituhu aitam tau paisewa taui wayahia tauna ana heta nuanua, ‘Yau kauvea ine bana mamanaina, kadu vi‑kiwadi ananina. Wayahina, baina yauke yau nuanua adedewei,’ kaiwadi, apaina ya paisewa ni‑tawanei, ka vi‑putu mani tau paisewa vunuvunui, ka kadu ana maꞌ vo‑vi‑natei, kadu daudau bagibagina nimnim, ka nim‑kwavakwava.
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 Ka munia, avi tuta ya kauvea mavina, tau paisewa‑nana eha potapota, ka eha dunedune. Iuna, tauna eha auyewana, o babauna tꞌ‑anamane ahiahina. Wayahina, yauna na‑novo. Ka kauveana na‑omo, na‑poyꞌ‑avini, e hutana na‑upwa‑honoi, ka manuana upuna dewa‑yaiyaiei taui eha yai vitumahana nui.
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 Aituhu avi tau paisewa yai kauvea ya nuanua ianamanei ahiahina, kate aituhu eha ivo‑vi‑aiai, ka aituhu eha idedewe deina, apaina yai kauvea na‑dewa‑yaiyaiei ananina.
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 Ka aituhu avi tau paisewa eha yai kauvea ya nuanua itꞌ‑anamane vidoha, ka aituhu taui dewa goyona idedewei, apaina yai kauvea dewa‑yaiyaiei kikituna, eha ananina. Unononi. Aituhu aviyaivia dewa habuhabuna ivaniahei Yaubada wayahina, akanai taui ai veimea tauna wayahina kadu ananina deina. Ka aituhu aviyaivia ai vo‑pata ananina Yaubada wayahina, akanai taui nau‑wawani paisewa ananina idedewei deina.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Yauke aomo tanopia iuna yau nuanua ai ananata atunui, ka yau nuanua ananina ai‑nana avaha atunu‑yehai, ka ataina ananata.
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 Ka tuta eha ani‑hoina na‑iakwa wayahina, nau‑dadana vita‑vainena avaniahei, kadu viha ananina avaniahei a itoava nau‑dadana na‑iakwa wayahina.
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 Ka itomi medeina unuanua yau paisewa wayahina? Kaiwadi, unuanua yau paisewa tanopia a pai mini ananina vivane nua gomagomanina tomotau wayahi aomane ivaniahe? Avonemi eha. Yau paisewa tanopia a pai mini ananina tau maꞌ tanopi atana‑vewani, vivane taui ivi‑nua‑dadaneu, o kadi taui ivihahaieu.
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 Tuta ataina a itoava auyewa pai nau‑yehata wayahina, aituhu manua aitamoata nihenina tomotau ai yau 5 imamaei, yoko tanoi atana‑vewani, ainua ka aitonu nui inau‑havia.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 O kadi onoto a havia vivane natuna onotona, o kadi vavine ai havia vivane natui vavinena, o kadi vavine ai havia vivane nawai vavinena, ka havia‑naia ivi‑naua.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 Ka Iesu ya ipupuna tanoi a tau vi‑muni‑waiwai wayahia iakwa, ka tauna tomotaui yokoia wayahia ivona,
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 O kadi aituhu ponimanea yahina hunahuna, akaka uvonavona, ‘Ataina babau ananina kavaniahei,’ kadu vonana vona tunuhina.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 Ia! Itomi tau vitupu ananina! Iuna avaha tanopi a iaiaya uanamane‑yehai. Wayahina, itomi kadu ami pata iaiaya‑naia Yaubada venevenemi unꞌ‑anamane, kate uvihahaiei. Wayahina, eha uta‑nua‑hau iaiaya‑naia wayahi.
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 Kaiwadi, aviani iuna itomi eha ami pata uvi‑nua‑dadana ahiahina?
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 Unononi. Aituhu wamke am havia ya nuanua na‑tainim tau vaneneha matana vitana matana wayahina, wamke nau‑wawanim naona ami inua unꞌ‑awaehei uvidoha. Eha nau‑wawanim epotapota tau vanenehana ya vi‑nua‑dadana wayahina. Kaiwadi, aituhu tauna yam goyona vaniahei, apaina tauna ya tau nau‑havia veimeyei ipoyꞌ‑avinim, e manua yohona nihenina iyohonim, emamaei.
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 Aioi! Avaha dewana iakwa, eha aitam vona‑yavuha wayahim ta‑mamae. Am veimea manua yohona nihenina emamaei a itoava am aga habuhabuna enau‑pata‑yehai wayahina!”
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.