Lucas 6
ZƆƆZ O JOOWO (MUR) vs NVI
1 Ma iitene o yubzento kazi Sabit ɔtɔɔ Yesu, ma akɔ abatak manɛɛn ci labinu. Ma aduula nuyawa oginɛ labi, ma aŋinya azɛɛnɛn, ma adak.
1 Certo sábado, enquanto Jesus passava pelas lavouras de cereal, seus discípulos começaram a colher e a debulhar espigas com as mãos, comendo os grãos.
2 Mazi acin ɔl o Parici nɔɔgɔ agɔɔn nɔkɔ, ijinit enektek nɛ, “Agoonu gi calaŋ aziikneket lotinowa kutuguz iitene nico o naa?”
2 Alguns fariseus perguntaram: "Por que vocês estão fazendo o que não é permitido no sábado? "
3 Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Ŋaan da niiga ekeebit waragewe o Joowo zɔɔz baal agɔɔn alaani o kazi Devid kibeen ɔl ogin ɔrkɔr waanbaal adayi nɔɔgɔ magiz e?
3 Jesus lhes respondeu: "Vocês nunca leram o que fez Davi, quando ele e seus companheiros estavam com fome?
4 Iitene nice akɔ niini ceeze o Joowo, ma akɔ adoma ḏɔkɛn o gɔɔn ataabi ɔl Jook, ma adak, ma anyek buk oogi ɔl ogin ɔrkɔr. Agayu niiga waanice ḏɔkɛn niceke alaŋ ɛɛti ci gaga adak, bar adak alaata o agam ceez nice doon.
4 Ele entrou na casa de Deus e, tomando os pães da Presença, comeu o que apenas aos sacerdotes era permitido comer, e os deu também aos seus companheiros".
5 Mazin naana Ŋɛɛrti Eeto keen Manyi ci iiten o yubzento nɛɛn.”
5 E então lhes disse: "O Filho do homem é Senhor do sábado".
6 Bodo iitene ceen Sabit oman ook Yesu ceeze ci lotento, ma akɔ adɛmɛz ɔl ŋinaante. Maje ɛɛti ci dɔkɔm aziiti ci azo o aavi buk ŋinaante.
6 Noutro sábado, ele entrou na sinagoga e começou a ensinar; estava ali um homem cuja mão direita era atrofiada.
7 Ma adɛt ɔl o Parici kibeen alaat o gɔɔn ademzek ɔl lotinok o Mosis Yesu ka kicinit karabɔŋ arogoz niini ɔl iitene ceen Sabit o, eeci arɔɔŋ niigi gɔl ci ka kagamti nɔɔnɔ.
7 Os fariseus e os mestres da lei estavam procurando um motivo para acusar Jesus; por isso o observavam atentamente, para ver se ele iria curá-lo no sábado.
8 Maje Yesu aga baabanok cigeecik o nɔkɔ, ma anek niini eet ci dɔkɔm aziiti noko nɛ, “Tiŋa jena. Ija. Bil ɔl kɔrgɛna ŋaato.” Itiŋawa ni ɛɛti, ma aku abil ɔl kɔrgɛna.
8 Mas Jesus sabia o que eles estavam pensando e disse ao homem da mão atrofiada: "Levante-se e venha para o meio". Ele se levantou e foi.
9 Enek ni Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Kajinuŋ di igeet. Ma lotinowa ogaac aziikneket kutuguz naa iitene ceen Sabit o? Kutuguz kaal ci abon, yo da kutuguz kaal ci gɛr? Korogozit eet, yo kuruyit da kadaak?”
9 Jesus lhes disse: "Eu lhes pergunto: o que é permitido fazer no sábado: o bem ou o mal, salvar a vida ou destruí-la? "
10 Ma agɛlɛm niini nɔɔgɔ dook. Ma anek eet ci dɔkɔm aziiti o nɛ, “Zɔlan aziit cun o.” Mazi azɔlan niini aziit, obona aziiti oninɛ labak.
10 Então, olhou para todos os que estavam à sua volta e disse ao homem: "Estenda a mão". Ele a estendeu, e ela foi restaurada.
11 Bar enico otoborit niigi nɔŋ ɔrɔɔt, ma abaaban niigi dook gi ci ka kutuguzek Yesu.
11 Mas eles ficaram furiosos e começaram a discutir entre si o que poderiam fazer contra Jesus.
12 Ma iitene oman ook Yesu bɛ tadena ka kook kaŋarowɔ. Ma akɔ adica baalin dook ŋaryiinta ŋinaante.
12 Num daqueles dias, Jesus saiu para o monte a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Mazi akɔ aaliz tammu, otowa niini nuyak ogin, ma aŋɛra ŋaatineeŋ ɔl ceen amɔtɔ ram, ma akanek nɔɔgɔ zaar ci kazi toonnyak.
13 Ao amanhecer, chamou seus discípulos e escolheu doze deles, a quem também designou como apóstolos:
14 — ausente —
14 Simão, a quem deu o nome de Pedro; seu irmão André; Tiago; João; Filipe; Bartolomeu;
15 — ausente —
15 Mateus; Tomé; Tiago, filho de Alfeu; Simão, chamado zelote;
16 — ausente —
16 Judas, filho de Tiago; e Judas Iscariotes, que veio a ser o traidor.
17 Mazi abada Yesu kibeen nuyak ogin bɛ tadena, iiya ibil niini ŋaaten raco. Ma avunak nɔɔnɔ nuyawa ci meel nuyawe ogin. Maje buk ŋinaante anyak ɔl ci meel avunak nɔɔnɔ looce o kazi Judiya, kibeen Jerusalɛma, kibeen kuture o kazi Tayor been Sidon o abil liiltoga.
17 Jesus desceu com eles e parou num lugar plano. Estava ali muitos dos seus discípulos e imensa multidão procedente de toda a Judéia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom;
18 Avunak niigi Yesu ka kiiya kiziiyit zɔɔz onin. Ma buk arɔɔŋ ka korogoztɛ niigi moorizowe ugeec. Buk ɔl o agit voŋizowa o Loryento avunak nɔɔnɔ, ma arogoz niini nɔɔgɔ.
18 que vieram para ouvi-lo e serem curadas de suas doenças. Os que eram perturbados por espíritos imundos ficaram curados,
19 Ma arawɔnɛ ɔl dook nɔɔnɔ ŋaati uumi, eeci anyak dɔyiz ci aduŋna alye cin o ci arogni ɔl dook.
19 e todos procuravam tocar nele, porque dele saía poder que curava a todos.
20 Ma agɛlɛm Yesu nuyak ogin, ma anek nɛ, “Amayuktewu niiga o amaanu, eeci baliin o Joowo izi cunooŋ.
20 Olhando para os seus discípulos, ele disse: "Bem-aventurados vocês os pobres, pois a vocês pertence o Reino de Deus.
21 Amayuktewu niiga o adakuŋ magizeeti inoko, eeci katin anyernu. Amayuktewu niiga o aluyu inoko, eeci katin ararnu.
21 Bem-aventurados vocês, que agora têm fome, pois serão satisfeitos. Bem-aventurados vocês, que agora choram, pois haverão de rir.
22 Amayuktewu niiga ŋaati amarninuŋ ɔl igeet, ma atookuŋ, ma adomnyuŋ, ma anekuŋ nɛ, Eeginu gɛrzɛtɛ giye o atuyaŋ niiga aneet Ŋɛɛrti Eeto.
22 Bem-aventurados serão vocês, quando os odiarem, expulsarem e insultarem, e eliminarem o nome de vocês, como sendo mau, por causa do Filho do homem.
23 Ataltɔ zin ma avunakuŋ kaal ci ɛɛl nɔkɔ. Iitene nice orogomit talniinta, eeci itaŋonekuŋ igeet vɔyita ci appe ɔrɔɔt tamma. Eeci buk baale jijitigeec agoonek nyakaŋanɛt kaal nicoko.
23 "Regozijem-se nesse dia e saltem de alegria, porque grande é a recompensa de vocês no céu. Pois assim os antepassados deles trataram os profetas.
24 Bar zin izi nɔŋa wole ŋaatunooŋ igeet ɔl o eeginu botoro inoko, eeci uulawu niiga arɔkzɛt unooŋ loota ŋina.
24 "Mas ai de vocês, os ricos, pois já receberam sua consolação.
25 Izi nɔŋa wole ŋaatunooŋ igeet o anyernu inoko, eeci katin adakuŋ magizeeti. Izi nɔŋa wole ŋaatunooŋ igeet o ararnu inoko, eeci katin aluyu tildik tildik.
25 Ai de vocês, que agora têm fartura, porque passarão fome. Ai de vocês, que agora riem, pois haverão de se lamentar e chorar.
26 Izi nɔŋa wole ŋaatunooŋ igeeta o gɔɔn adiŋdiŋanuŋ ɔl dook inoko, eeci baale buk jijitigeec adiŋdiŋan nyakaŋanɛt o voloŋo nɔkɔ.”
26 Ai de vocês, quando todos falarem bem de vocês, pois assim os antepassados deles trataram os falsos profetas".
27 Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Inoko zin kanekuŋ nɛ, Ereezit ɔl o amarninuŋ igeet. Utuguzek niiga nɔɔgɔ kaal ci abon.
27 "Mas eu digo a vocês que estão me ouvindo: Amem os seus inimigos, façam o bem aos que os odeiam,
28 Abaricek niiga ɔl o gɔɔn atoryuŋ utugeti ci amadi. Buk ijintek Jook ɔl o gɔɔn agoonekuŋ kaal ci gɛr.
28 abençoem os que os amaldiçoam, orem por aqueles que os maltratam.
29 Mã arukin ɛɛti voret co, towek bodo voret co. Mã akɔyi ɛɛti rum cun malkinto, má abornei nɔŋ, bar anyek bodo rum oma labak.
29 Se alguém lhe bater numa face, ofereça-lhe também a outra. Se alguém lhe tirar a capa, não o impeça de tirar-lhe a túnica.
30 Anyek ɔl dook kaal ci olla ala niigi ŋaatun. Mã akɔyi ɛɛti gi cun, má bodo ajin ka kabadakin.
30 Dê a todo o que lhe pedir, e se alguém tirar o que pertence a você, não lhe exija que o devolva.
31 Utuguz ɔl juruŋ kiyo buk arooŋnyu niiga nɔɔgɔ kutuguzuŋ igeet juruŋ o.
31 Como vocês querem que os outros lhes façam, façam também vocês a eles.
32 Mã areezu niiga ɔl o gɔɔn areezuŋ igeet doon, utuguzu koca niiga gitaz ci abon o? Akɔm kina! Eeci ɔl o oŋenu arɛɛz buk niigi ɔl o gɔɔn arɛɛz nɔɔgɔ.
32 "Que mérito vocês terão, se amarem aos que os amam? Até os ‘pecadores’ amam aos que os amam.
33 Mã agooneku kaal ci abon ɔl o gɔɔn agoonekuŋ igeet kaal ci abon doon, utuguzu niiga gitaz ci abon o? Akɔm kina! Eeci ɔl o baciinowu agɔɔn gɔɔn buk niigi nɔkɔ. Alaŋ zin niiga ka waan eelit kiyo niigi o.
33 E que mérito terão, se fizerem o bem àqueles que são bons para com vocês? Até os ‘pecadores’ agem assim.
34 Mã anyeku ŋabolo ɔl o ka tiŋeere bodo kabadakuŋ igeet kaal nicoko doon, utuguzu koca niiga gitaz ci abon o? Akɔm kina! Eeci ɔl o oŋenu anyek buk niigi gɔnɔgi o oŋenu ŋabolɛt ka bodo tiŋeere kabadakɛ nɔɔgɔ.
34 E que mérito terão, se emprestarem a pessoas de quem esperam devolução? Até os ‘pecadores’ emprestam a ‘pecadores’, esperando receber devolução integral.
35 Bar zin naana karooŋnyuŋ igeet ereezit ɔl o amarninuŋ. Utuguzek nɔɔgɔ kaal ci abon. Anycek ɔl ŋabolɛt labak. Má zin bar bodo areyu nɔɔgɔ ka kabadakuŋ, eeci ŋaan tiŋeere aruwonekuŋ igeet vɔyita ci appe, ka buk iziti niiga dɔl ci Jook o tammo. Arɛɛz niini ɔl o alaŋ anyek nɔɔnɔ zany kibeen buk ɔl o agɔɔn kaal o gɛr.
35 Amem, porém, os seus inimigos, façam-lhes o bem e emprestem a eles, sem esperar receber nada de volta. Então, a recompensa que terão será grande e vocês serão filhos do Altíssimo, porque ele é bondoso para com os ingratos e maus.
36 Abon awucnekuŋ ɔl igeet kiyo buk awucneku niiga Jook ween baatunooŋ o.”
36 Sejam misericordiosos, assim como o Pai de vocês é misericordioso".
37 Ma amɛna Yesu demziinte onin azi nɛ, “Má apayeku ɔl gerzitin karabɔŋ akanu ɔl oogi zɔɔza, ka buk calaŋ apayekuŋ Jooi igeet gerzitin. Otoŋit ɔl o gɔɔn agoonekuŋ igeet kaal ci gɛr, ka buk kotoŋeyuŋ Jooi igeet kaal o gɛr agoonu.
37 "Não julguem, e vocês não serão julgados. Não condenem, e não serão condenados. Perdoem, e serão perdoados.
38 Anycek ɔl kaal labak, ka buk kanyuŋ Jooi igeet kaal o arooŋnyu. Ma kaala ci anyuŋ Jooi igeet o mɛɛlɛ ɔrɔɔt kujuk kaal o anyeku niiga ɔl oogi. Mã ayabzaku eet kaal kizi kidicɛ, ayabzakuŋ buk Jooi igeet kaal kizi kidicɛ. Mazi ayabzaku eet kaal kizi mɛɛlɛ, ayabzakuŋ buk Jooi igeet kaal kizi mɛɛlɛ.”
38 Dêem, e lhes será dado: uma boa medida, calcada, sacudida e transbordante será dada a vocês. Pois a medida que usarem, também será usada para medir vocês".
39 Ma aduwak Yesu nɔɔgɔ zɔɔz ci anek nɛ, “Akɔm laadun eet ci ruben buk ci ayit gɔɔn ci ruben kiyo niini o. Mã agɔɔn niini nɔkɔ, iinak koca niigi dook look.
39 Jesus fez também a seguinte comparação: "Pode um cego guiar outro cego? Não cairão os dois no buraco?
40 Akɔm gɔɔn laadun eet ci ŋaan adɛmzɛ ci adikir kujuk alaan o adɛmɛz nɔɔnɔ. Bar zin ma idica niini demziin onin, ŋaan aku atobɔ niini buk kibeen alaan o adɛmɛz nɔɔnɔ.
40 O discípulo não está acima do seu mestre, mas todo aquele que for bem preparado será como o seu mestre.
41 Naa zin rican gi ci abil keberece ci gotonon o, ma bar alaŋ abaaban rak gi ci appe abil keberece cun o?
41 "Por que você repara no cisco que está no olho do seu irmão e não se dá conta da viga que está em seu próprio olho?
42 Ku anei gon oma nɛ, Jai kaarawin gi ci anyei kebereca o, ma gi ci appe abil keberece cun o alaŋ rak aara naa? Zin niina ci adiŋdiŋan ɛlɛ vɔlɔŋa o aara rak gi ci appe abil keberece cun o ɔɔwa, zɛɛ mazi icinɔ juruŋ, bitɔ zin aara gi ci abil keberece ci gotonon e.”
42 Como você pode dizer ao seu irmão: ‘Irmão, deixe-me tirar o cisco do seu olho’, se você mesmo não consegue ver a viga que está em seu próprio olho? Hipócrita, tire primeiro a viga do seu olho, e então você verá claramente para tirar o cisco do olho do seu irmão".
43 Ma azi bodo Yesu nɛ, “Akɔm gɔɔn laadun kɛɛt ci abon ci abiirna kɛbɛrɛ ci gɛr. Alaŋ buk kɛɛt ci gɛrzɛ abiirna kɛbɛrɛ ci abon.
43 "Nenhuma árvore boa dá fruto ruim, nenhuma árvore ruim dá fruto bom.
44 Gɔɔn laadun kaga naaga kɛɛt keberene ogin abiirna. Alaŋ ɛɛti adoca keberec ci moneeco keete ceen karadac, ma alaŋ buk adoca ɛɛti gɛmɛnyɔ keene ceen bila.
44 Toda árvore é reconhecida por seus frutos. Ninguém colhe figos de espinheiros, nem uvas de ervas daninhas.
45 Ma ɛɛti ci abon aduwa kaal ci abon kaale o anyak niini zinize onin abon. Maje ɛɛti ci gɛrzɛ aduwa kaal ci gɛr kaale o anyak niini zinize onin gɛr. Eeci ɔtɔgi aduwa kaal o anyak ziniz eecitɔ.”
45 O homem bom tira coisas boas do bom tesouro que está em seu coração, e o homem mau tira coisas más do mal que está em seu coração, porque a sua boca fala do que está cheio o coração".
46 Ma azi bodo Yesu nɛ, “Ma dim gɔɔn niiga awuyaŋ aneet aziyu nɛ, Manyi, Manyi, maje ŋaato alaŋ arooŋnyu utuguz kaal o kaduwakuŋ o naa?
46 "Por que vocês me chamam ‘Senhor, Senhor’ e não fazem o que eu digo?
47 — ausente —
47 Eu lhes mostrarei a que se compara aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 — ausente —
48 É como um homem que, ao construir uma casa, cavou fundo e colocou os alicerces na rocha. Quando veio a inundação, a torrente deu contra aquela casa, mas não a conseguiu abalar, porque estava bem construída.
49 Maje ɛɛti ci azii zɔɔz onan, ma alaŋ azooni, atobɔ niini kibeen eet ci ɛɛnyɛt ceez cin kɔkɔm zɔɔrɛn, ma alaŋ aruwek azanɛ looc kodoyit, ma alaŋ buk iitir ceez kitiirwani ka kɔdɔk. Mazi aku tawani, aruyi ceez nico looc enico ɛlɛ, ma oyoki kuulalɛ ɔrɔɔt ɛlɛ.”
49 Mas aquele que ouve as minhas palavras e não as pratica, é como um homem que construiu uma casa sobre o chão, sem alicerces. No momento em que a torrente deu contra aquela casa, ela caiu, e a sua destruição foi completa".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.