Lucas 6
ZƆƆZ O JOOWO (MUR) vs NTLH
1 Ma iitene o yubzento kazi Sabit ɔtɔɔ Yesu, ma akɔ abatak manɛɛn ci labinu. Ma aduula nuyawa oginɛ labi, ma aŋinya azɛɛnɛn, ma adak.
1 Num sábado, Jesus estava atravessando uma plantação de trigo. Os seus discípulos começaram a colher e a debulhar espigas, e a comer os grãos de trigo.
2 Mazi acin ɔl o Parici nɔɔgɔ agɔɔn nɔkɔ, ijinit enektek nɛ, “Agoonu gi calaŋ aziikneket lotinowa kutuguz iitene nico o naa?”
2 Então alguns fariseus perguntaram: — Por que é que vocês estão fazendo uma coisa que a nossa
3 Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Ŋaan da niiga ekeebit waragewe o Joowo zɔɔz baal agɔɔn alaani o kazi Devid kibeen ɔl ogin ɔrkɔr waanbaal adayi nɔɔgɔ magiz e?
3 Jesus respondeu:
4 Iitene nice akɔ niini ceeze o Joowo, ma akɔ adoma ḏɔkɛn o gɔɔn ataabi ɔl Jook, ma adak, ma anyek buk oogi ɔl ogin ɔrkɔr. Agayu niiga waanice ḏɔkɛn niceke alaŋ ɛɛti ci gaga adak, bar adak alaata o agam ceez nice doon.
4 Ele entrou na casa de Deus, pegou os pães oferecidos a Deus, comeu e deu também aos seus companheiros. No entanto é contra a nossa Lei alguém comer desses pães; somente os sacerdotes têm o direito de fazer isso.
5 Mazin naana Ŋɛɛrti Eeto keen Manyi ci iiten o yubzento nɛɛn.”
5 E Jesus terminou, dizendo:
6 Bodo iitene ceen Sabit oman ook Yesu ceeze ci lotento, ma akɔ adɛmɛz ɔl ŋinaante. Maje ɛɛti ci dɔkɔm aziiti ci azo o aavi buk ŋinaante.
6 Num outro sábado Jesus entrou na sinagoga e começou a ensinar. Estava ali um homem que tinha a mão direita aleijada.
7 Ma adɛt ɔl o Parici kibeen alaat o gɔɔn ademzek ɔl lotinok o Mosis Yesu ka kicinit karabɔŋ arogoz niini ɔl iitene ceen Sabit o, eeci arɔɔŋ niigi gɔl ci ka kagamti nɔɔnɔ.
7 Alguns mestres da Lei e alguns fariseus ficaram espiando Jesus com atenção para ver se ele ia curar alguém no sábado. Pois queriam arranjar algum motivo para o acusar de desobedecer à Lei .
8 Maje Yesu aga baabanok cigeecik o nɔkɔ, ma anek niini eet ci dɔkɔm aziiti noko nɛ, “Tiŋa jena. Ija. Bil ɔl kɔrgɛna ŋaato.” Itiŋawa ni ɛɛti, ma aku abil ɔl kɔrgɛna.
8 Mas Jesus conhecia os pensamentos deles e por isso disse para o homem que tinha a mão aleijada: O homem se levantou e ficou em pé.
9 Enek ni Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Kajinuŋ di igeet. Ma lotinowa ogaac aziikneket kutuguz naa iitene ceen Sabit o? Kutuguz kaal ci abon, yo da kutuguz kaal ci gɛr? Korogozit eet, yo kuruyit da kadaak?”
9 Então Jesus disse:
10 Ma agɛlɛm niini nɔɔgɔ dook. Ma anek eet ci dɔkɔm aziiti o nɛ, “Zɔlan aziit cun o.” Mazi azɔlan niini aziit, obona aziiti oninɛ labak.
10 Jesus olhou para todos os que estavam em volta dele e disse para o homem: O homem estendeu a mão, e ela sarou.
11 Bar enico otoborit niigi nɔŋ ɔrɔɔt, ma abaaban niigi dook gi ci ka kutuguzek Yesu.
11 Aí os mestres da Lei e os fariseus ficaram furiosos e começaram a conversar sobre o que poderiam fazer contra Jesus.
12 Ma iitene oman ook Yesu bɛ tadena ka kook kaŋarowɔ. Ma akɔ adica baalin dook ŋaryiinta ŋinaante.
12 Naquela ocasião Jesus subiu um monte para orar e passou a noite orando a Deus.
13 Mazi akɔ aaliz tammu, otowa niini nuyak ogin, ma aŋɛra ŋaatineeŋ ɔl ceen amɔtɔ ram, ma akanek nɔɔgɔ zaar ci kazi toonnyak.
13 Quando amanheceu, chamou os seus discípulos e escolheu doze deles. E deu o nome de apóstolos a estes doze:
14 — ausente —
14 Simão, em quem pôs o nome de Pedro, e o seu irmão André; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 — ausente —
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu; Simão, o nacionalista;
16 — ausente —
16 Judas, filho de Tiago; e Judas Iscariotes, que foi o traidor.
17 Mazi abada Yesu kibeen nuyak ogin bɛ tadena, iiya ibil niini ŋaaten raco. Ma avunak nɔɔnɔ nuyawa ci meel nuyawe ogin. Maje buk ŋinaante anyak ɔl ci meel avunak nɔɔnɔ looce o kazi Judiya, kibeen Jerusalɛma, kibeen kuture o kazi Tayor been Sidon o abil liiltoga.
17 Jesus desceu do monte com eles e parou com muitos dos seus seguidores num lugar plano. Uma grande multidão estava ali. Era gente de toda a Judeia, de Jerusalém e das cidades de Tiro e Sidom , que ficam na beira do mar.
18 Avunak niigi Yesu ka kiiya kiziiyit zɔɔz onin. Ma buk arɔɔŋ ka korogoztɛ niigi moorizowe ugeec. Buk ɔl o agit voŋizowa o Loryento avunak nɔɔnɔ, ma arogoz niini nɔɔgɔ.
18 Eles tinham vindo para ouvir Jesus e para serem curados das suas doenças. Os que estavam atormentados por espíritos maus também vieram e foram curados.
19 Ma arawɔnɛ ɔl dook nɔɔnɔ ŋaati uumi, eeci anyak dɔyiz ci aduŋna alye cin o ci arogni ɔl dook.
19 Todos queriam tocar em Jesus porque dele saía um poder que curava todas as pessoas.
20 Ma agɛlɛm Yesu nuyak ogin, ma anek nɛ, “Amayuktewu niiga o amaanu, eeci baliin o Joowo izi cunooŋ.
20 Jesus olhou para os seus discípulos e disse:
21 Amayuktewu niiga o adakuŋ magizeeti inoko, eeci katin anyernu. Amayuktewu niiga o aluyu inoko, eeci katin ararnu.
21 — Felizes são vocês que agora têm fome,
22 Amayuktewu niiga ŋaati amarninuŋ ɔl igeet, ma atookuŋ, ma adomnyuŋ, ma anekuŋ nɛ, Eeginu gɛrzɛtɛ giye o atuyaŋ niiga aneet Ŋɛɛrti Eeto.
22 — Felizes são vocês quando os odiarem, rejeitarem, insultarem e disserem que vocês são maus por serem seguidores do
23 Ataltɔ zin ma avunakuŋ kaal ci ɛɛl nɔkɔ. Iitene nice orogomit talniinta, eeci itaŋonekuŋ igeet vɔyita ci appe ɔrɔɔt tamma. Eeci buk baale jijitigeec agoonek nyakaŋanɛt kaal nicoko.
23 Fiquem felizes e muito alegres quando isso acontecer, pois uma grande recompensa está guardada no céu para vocês. Pois os antepassados dessas pessoas fizeram essas mesmas coisas com os
24 Bar zin izi nɔŋa wole ŋaatunooŋ igeet ɔl o eeginu botoro inoko, eeci uulawu niiga arɔkzɛt unooŋ loota ŋina.
24 — Mas ai de vocês que agora são ricos,
25 Izi nɔŋa wole ŋaatunooŋ igeet o anyernu inoko, eeci katin adakuŋ magizeeti. Izi nɔŋa wole ŋaatunooŋ igeet o ararnu inoko, eeci katin aluyu tildik tildik.
25 — Ai de vocês que agora têm tudo,
26 Izi nɔŋa wole ŋaatunooŋ igeeta o gɔɔn adiŋdiŋanuŋ ɔl dook inoko, eeci baale buk jijitigeec adiŋdiŋan nyakaŋanɛt o voloŋo nɔkɔ.”
26 — Ai de vocês quando todos os elogiarem, pois os antepassados dessas pessoas também elogiaram os falsos profetas.
27 Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Inoko zin kanekuŋ nɛ, Ereezit ɔl o amarninuŋ igeet. Utuguzek niiga nɔɔgɔ kaal ci abon.
27 — Mas eu digo a vocês que estão me ouvindo: amem os seus inimigos e façam o bem para os que odeiam vocês.
28 Abaricek niiga ɔl o gɔɔn atoryuŋ utugeti ci amadi. Buk ijintek Jook ɔl o gɔɔn agoonekuŋ kaal ci gɛr.
28 Desejem o bem para aqueles que os amaldiçoam e orem em favor daqueles que maltratam vocês.
29 Mã arukin ɛɛti voret co, towek bodo voret co. Mã akɔyi ɛɛti rum cun malkinto, má abornei nɔŋ, bar anyek bodo rum oma labak.
29 Se alguém lhe der um tapa na cara, vire o outro lado para ele bater também. Se alguém tomar a sua
30 Anyek ɔl dook kaal ci olla ala niigi ŋaatun. Mã akɔyi ɛɛti gi cun, má bodo ajin ka kabadakin.
30 Dê sempre a qualquer um que lhe pedir alguma coisa; e, quando alguém tirar o que é seu, não peça de volta.
31 Utuguz ɔl juruŋ kiyo buk arooŋnyu niiga nɔɔgɔ kutuguzuŋ igeet juruŋ o.
31 Façam aos outros a mesma coisa que querem que eles façam a vocês.
32 Mã areezu niiga ɔl o gɔɔn areezuŋ igeet doon, utuguzu koca niiga gitaz ci abon o? Akɔm kina! Eeci ɔl o oŋenu arɛɛz buk niigi ɔl o gɔɔn arɛɛz nɔɔgɔ.
32 — Se vocês amam somente aqueles que os amam, o que é que estão fazendo de mais? Até as pessoas de má fama amam as pessoas que as amam.
33 Mã agooneku kaal ci abon ɔl o gɔɔn agoonekuŋ igeet kaal ci abon doon, utuguzu niiga gitaz ci abon o? Akɔm kina! Eeci ɔl o baciinowu agɔɔn gɔɔn buk niigi nɔkɔ. Alaŋ zin niiga ka waan eelit kiyo niigi o.
33 E, se vocês fazem o bem somente para aqueles que lhes fazem o bem, o que é que estão fazendo de mais? Até as pessoas de má fama fazem isso.
34 Mã anyeku ŋabolo ɔl o ka tiŋeere bodo kabadakuŋ igeet kaal nicoko doon, utuguzu koca niiga gitaz ci abon o? Akɔm kina! Eeci ɔl o oŋenu anyek buk niigi gɔnɔgi o oŋenu ŋabolɛt ka bodo tiŋeere kabadakɛ nɔɔgɔ.
34 E, se vocês emprestam somente para aqueles que vocês acham que vão lhes pagar, o que é que estão fazendo de mais? Até as pessoas de má fama emprestam aos que têm má fama, para receber de volta o que emprestaram.
35 Bar zin naana karooŋnyuŋ igeet ereezit ɔl o amarninuŋ. Utuguzek nɔɔgɔ kaal ci abon. Anycek ɔl ŋabolɛt labak. Má zin bar bodo areyu nɔɔgɔ ka kabadakuŋ, eeci ŋaan tiŋeere aruwonekuŋ igeet vɔyita ci appe, ka buk iziti niiga dɔl ci Jook o tammo. Arɛɛz niini ɔl o alaŋ anyek nɔɔnɔ zany kibeen buk ɔl o agɔɔn kaal o gɛr.
35 Façam o contrário: amem os seus inimigos e façam o bem para eles. Emprestem e não esperem receber de volta o que emprestaram e assim vocês terão uma grande recompensa e serão filhos do Deus Altíssimo. Façam isso porque ele é bom também para os ingratos e maus.
36 Abon awucnekuŋ ɔl igeet kiyo buk awucneku niiga Jook ween baatunooŋ o.”
36 Tenham misericórdia dos outros, assim como o Pai de vocês tem misericórdia de vocês.
37 Ma amɛna Yesu demziinte onin azi nɛ, “Má apayeku ɔl gerzitin karabɔŋ akanu ɔl oogi zɔɔza, ka buk calaŋ apayekuŋ Jooi igeet gerzitin. Otoŋit ɔl o gɔɔn agoonekuŋ igeet kaal ci gɛr, ka buk kotoŋeyuŋ Jooi igeet kaal o gɛr agoonu.
37 — Não julguem os outros, e Deus não julgará vocês. Não condenem os outros, e Deus não condenará vocês. Perdoem os outros, e Deus perdoará vocês.
38 Anycek ɔl kaal labak, ka buk kanyuŋ Jooi igeet kaal o arooŋnyu. Ma kaala ci anyuŋ Jooi igeet o mɛɛlɛ ɔrɔɔt kujuk kaal o anyeku niiga ɔl oogi. Mã ayabzaku eet kaal kizi kidicɛ, ayabzakuŋ buk Jooi igeet kaal kizi kidicɛ. Mazi ayabzaku eet kaal kizi mɛɛlɛ, ayabzakuŋ buk Jooi igeet kaal kizi mɛɛlɛ.”
38 Deem aos outros, e Deus dará a vocês. Ele será generoso, e as bênçãos que ele lhes dará serão tantas, que vocês não poderão segurá-las nas suas mãos. A mesma medida que vocês usarem para medir os outros Deus usará para medir vocês.
39 Ma aduwak Yesu nɔɔgɔ zɔɔz ci anek nɛ, “Akɔm laadun eet ci ruben buk ci ayit gɔɔn ci ruben kiyo niini o. Mã agɔɔn niini nɔkɔ, iinak koca niigi dook look.
39 E Jesus fez estas comparações:
40 Akɔm gɔɔn laadun eet ci ŋaan adɛmzɛ ci adikir kujuk alaan o adɛmɛz nɔɔnɔ. Bar zin ma idica niini demziin onin, ŋaan aku atobɔ niini buk kibeen alaan o adɛmɛz nɔɔnɔ.
40 Nenhum aluno é mais importante do que o seu professor. Porém, quando tiver terminado os estudos, o aluno ficará igual ao seu professor.
41 Naa zin rican gi ci abil keberece ci gotonon o, ma bar alaŋ abaaban rak gi ci appe abil keberece cun o?
41 — Por que é que você vê o cisco que está no olho do seu irmão e não repara na trave de madeira que está no seu próprio olho?
42 Ku anei gon oma nɛ, Jai kaarawin gi ci anyei kebereca o, ma gi ci appe abil keberece cun o alaŋ rak aara naa? Zin niina ci adiŋdiŋan ɛlɛ vɔlɔŋa o aara rak gi ci appe abil keberece cun o ɔɔwa, zɛɛ mazi icinɔ juruŋ, bitɔ zin aara gi ci abil keberece ci gotonon e.”
42 Como é que você pode dizer ao seu irmão: “Me deixe tirar esse cisco do seu olho”, se você não repara na trave que está no seu próprio olho? Hipócrita! Tire primeiro a trave que está no seu olho e então poderá ver bem para tirar o cisco que está no olho do seu irmão.
43 Ma azi bodo Yesu nɛ, “Akɔm gɔɔn laadun kɛɛt ci abon ci abiirna kɛbɛrɛ ci gɛr. Alaŋ buk kɛɛt ci gɛrzɛ abiirna kɛbɛrɛ ci abon.
43 — A árvore boa não dá frutas ruins, assim como a árvore que não presta não dá frutas boas.
44 Gɔɔn laadun kaga naaga kɛɛt keberene ogin abiirna. Alaŋ ɛɛti adoca keberec ci moneeco keete ceen karadac, ma alaŋ buk adoca ɛɛti gɛmɛnyɔ keene ceen bila.
44 Pois cada árvore é conhecida pelas frutas que ela produz. Não é possível colher figos de espinheiros, nem colher uvas de pés de urtiga.
45 Ma ɛɛti ci abon aduwa kaal ci abon kaale o anyak niini zinize onin abon. Maje ɛɛti ci gɛrzɛ aduwa kaal ci gɛr kaale o anyak niini zinize onin gɛr. Eeci ɔtɔgi aduwa kaal o anyak ziniz eecitɔ.”
45 A pessoa boa tira o bem do depósito de coisas boas que tem no seu coração. E a pessoa má tira o mal do seu depósito de coisas más. Pois a boca fala do que o coração está cheio.
46 Ma azi bodo Yesu nɛ, “Ma dim gɔɔn niiga awuyaŋ aneet aziyu nɛ, Manyi, Manyi, maje ŋaato alaŋ arooŋnyu utuguz kaal o kaduwakuŋ o naa?
46 — Por que vocês me chamam “Senhor, Senhor” e não fazem o que eu digo?
47 — ausente —
47 Eu vou mostrar a vocês com quem se parece a pessoa que vem e ouve a minha mensagem e é obediente a ela.
48 — ausente —
48 Essa pessoa é como um homem que, quando construiu uma casa, cavou bem fundo e pôs o alicerce na rocha. O rio ficou cheio, e as suas águas bateram contra aquela casa; porém ela não se abalou porque havia sido bem-construída.
49 Maje ɛɛti ci azii zɔɔz onan, ma alaŋ azooni, atobɔ niini kibeen eet ci ɛɛnyɛt ceez cin kɔkɔm zɔɔrɛn, ma alaŋ aruwek azanɛ looc kodoyit, ma alaŋ buk iitir ceez kitiirwani ka kɔdɔk. Mazi aku tawani, aruyi ceez nico looc enico ɛlɛ, ma oyoki kuulalɛ ɔrɔɔt ɛlɛ.”
49 Mas quem ouve a minha mensagem e não é obediente a ela é como o homem que construiu uma casa na terra, sem alicerce. Quando a água bateu contra aquela casa, ela caiu logo e ficou totalmente destruída.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.