Lucas 6

ZƆƆZ O JOOWO (MUR) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Ma iitene o yubzento kazi Sabit ɔtɔɔ Yesu, ma akɔ abatak manɛɛn ci labinu. Ma aduula nuyawa oginɛ labi, ma aŋinya azɛɛnɛn, ma adak.
1 Aconteceu que, num sábado, passando Jesus pelas searas, os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Mazi acin ɔl o Parici nɔɔgɔ agɔɔn nɔkɔ, ijinit enektek nɛ, “Agoonu gi calaŋ aziikneket lotinowa kutuguz iitene nico o naa?”
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito aos sábados?
3 Ma abɛdɛkɛ Yesu nɔɔgɔ anek nɛ, “Ŋaan da niiga ekeebit waragewe o Joowo zɔɔz baal agɔɔn alaani o kazi Devid kibeen ɔl ogin ɔrkɔr waanbaal adayi nɔɔgɔ magiz e?
3 Respondeu-lhes Jesus: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 Iitene nice akɔ niini ceeze o Joowo, ma akɔ adoma ḏɔkɛn o gɔɔn ataabi ɔl Jook, ma adak, ma anyek buk oogi ɔl ogin ɔrkɔr. Agayu niiga waanice ḏɔkɛn niceke alaŋ ɛɛti ci gaga adak, bar adak alaata o agam ceez nice doon.
4 Como entrou na casa de Deus, tomou, e comeu os pães da proposição, e os deu aos que com ele estavam, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Mazin naana Ŋɛɛrti Eeto keen Manyi ci iiten o yubzento nɛɛn.”
5 E acrescentou-lhes: O Filho do Homem é senhor do sábado.
6 Bodo iitene ceen Sabit oman ook Yesu ceeze ci lotento, ma akɔ adɛmɛz ɔl ŋinaante. Maje ɛɛti ci dɔkɔm aziiti ci azo o aavi buk ŋinaante.
6 Sucedeu que, em outro sábado, entrou ele na sinagoga e ensinava. Ora, achava-se ali um homem cuja mão direita estava ressequida.
7 Ma adɛt ɔl o Parici kibeen alaat o gɔɔn ademzek ɔl lotinok o Mosis Yesu ka kicinit karabɔŋ arogoz niini ɔl iitene ceen Sabit o, eeci arɔɔŋ niigi gɔl ci ka kagamti nɔɔnɔ.
7 Os escribas e os fariseus observavam-no, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Maje Yesu aga baabanok cigeecik o nɔkɔ, ma anek niini eet ci dɔkɔm aziiti noko nɛ, “Tiŋa jena. Ija. Bil ɔl kɔrgɛna ŋaato.” Itiŋawa ni ɛɛti, ma aku abil ɔl kɔrgɛna.
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem da mão ressequida: Levanta-te e vem para o meio; e ele, levantando-se, permaneceu de pé.
9 Enek ni Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Kajinuŋ di igeet. Ma lotinowa ogaac aziikneket kutuguz naa iitene ceen Sabit o? Kutuguz kaal ci abon, yo da kutuguz kaal ci gɛr? Korogozit eet, yo kuruyit da kadaak?”
9 Então, disse Jesus a eles: Que vos parece? É lícito, no sábado, fazer o bem ou o mal? Salvar a vida ou deixá-la perecer?
10 Ma agɛlɛm niini nɔɔgɔ dook. Ma anek eet ci dɔkɔm aziiti o nɛ, “Zɔlan aziit cun o.” Mazi azɔlan niini aziit, obona aziiti oninɛ labak.
10 E, fitando todos ao redor, disse ao homem: Estende a mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Bar enico otoborit niigi nɔŋ ɔrɔɔt, ma abaaban niigi dook gi ci ka kutuguzek Yesu.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam a Jesus.
12 Ma iitene oman ook Yesu bɛ tadena ka kook kaŋarowɔ. Ma akɔ adica baalin dook ŋaryiinta ŋinaante.
12 Naqueles dias, retirou-se para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Mazi akɔ aaliz tammu, otowa niini nuyak ogin, ma aŋɛra ŋaatineeŋ ɔl ceen amɔtɔ ram, ma akanek nɔɔgɔ zaar ci kazi toonnyak.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 — ausente —
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 — ausente —
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 — ausente —
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Mazi abada Yesu kibeen nuyak ogin bɛ tadena, iiya ibil niini ŋaaten raco. Ma avunak nɔɔnɔ nuyawa ci meel nuyawe ogin. Maje buk ŋinaante anyak ɔl ci meel avunak nɔɔnɔ looce o kazi Judiya, kibeen Jerusalɛma, kibeen kuture o kazi Tayor been Sidon o abil liiltoga.
17 E, descendo com eles, parou numa planura onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Avunak niigi Yesu ka kiiya kiziiyit zɔɔz onin. Ma buk arɔɔŋ ka korogoztɛ niigi moorizowe ugeec. Buk ɔl o agit voŋizowa o Loryento avunak nɔɔnɔ, ma arogoz niini nɔɔgɔ.
18 que vieram para o ouvirem e serem curados de suas enfermidades; também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Ma arawɔnɛ ɔl dook nɔɔnɔ ŋaati uumi, eeci anyak dɔyiz ci aduŋna alye cin o ci arogni ɔl dook.
19 E todos da multidão procuravam tocá-lo, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Ma agɛlɛm Yesu nuyak ogin, ma anek nɛ, “Amayuktewu niiga o amaanu, eeci baliin o Joowo izi cunooŋ.
20 Então, olhando ele para os seus discípulos, disse-lhes:
21 Amayuktewu niiga o adakuŋ magizeeti inoko, eeci katin anyernu. Amayuktewu niiga o aluyu inoko, eeci katin ararnu.
21 Bem-aventurados vós, os que agora tendes fome, porque sereis fartos.
22 Amayuktewu niiga ŋaati amarninuŋ ɔl igeet, ma atookuŋ, ma adomnyuŋ, ma anekuŋ nɛ, Eeginu gɛrzɛtɛ giye o atuyaŋ niiga aneet Ŋɛɛrti Eeto.
22 Bem-aventurados sois quando os homens vos odiarem e quando vos expulsarem da sua companhia, vos injuriarem e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 Ataltɔ zin ma avunakuŋ kaal ci ɛɛl nɔkɔ. Iitene nice orogomit talniinta, eeci itaŋonekuŋ igeet vɔyita ci appe ɔrɔɔt tamma. Eeci buk baale jijitigeec agoonek nyakaŋanɛt kaal nicoko.
23 Regozijai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu; pois dessa forma procederam seus pais com os profetas.
24 Bar zin izi nɔŋa wole ŋaatunooŋ igeet ɔl o eeginu botoro inoko, eeci uulawu niiga arɔkzɛt unooŋ loota ŋina.
24 Mas ai de vós, os ricos! Porque tendes a vossa consolação.
25 Izi nɔŋa wole ŋaatunooŋ igeet o anyernu inoko, eeci katin adakuŋ magizeeti. Izi nɔŋa wole ŋaatunooŋ igeet o ararnu inoko, eeci katin aluyu tildik tildik.
25 Ai de vós, os que estais agora fartos! Porque vireis a ter fome.
26 Izi nɔŋa wole ŋaatunooŋ igeeta o gɔɔn adiŋdiŋanuŋ ɔl dook inoko, eeci baale buk jijitigeec adiŋdiŋan nyakaŋanɛt o voloŋo nɔkɔ.”
26 Ai de vós, quando todos vos louvarem! Porque assim procederam seus pais com os falsos profetas.
27 Ma anek Yesu nɔɔgɔ nɛ, “Inoko zin kanekuŋ nɛ, Ereezit ɔl o amarninuŋ igeet. Utuguzek niiga nɔɔgɔ kaal ci abon.
27 Digo-vos, porém, a vós outros que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei o bem aos que vos odeiam;
28 Abaricek niiga ɔl o gɔɔn atoryuŋ utugeti ci amadi. Buk ijintek Jook ɔl o gɔɔn agoonekuŋ kaal ci gɛr.
28 bendizei aos que vos maldizem, orai pelos que vos caluniam.
29 Mã arukin ɛɛti voret co, towek bodo voret co. Mã akɔyi ɛɛti rum cun malkinto, má abornei nɔŋ, bar anyek bodo rum oma labak.
29 Ao que te bate numa face, oferece-lhe também a outra; e, ao que tirar a tua capa, deixa-o levar também a túnica;
30 Anyek ɔl dook kaal ci olla ala niigi ŋaatun. Mã akɔyi ɛɛti gi cun, má bodo ajin ka kabadakin.
30 dá a todo o que te pede; e, se alguém levar o que é teu, não entres em demanda.
31 Utuguz ɔl juruŋ kiyo buk arooŋnyu niiga nɔɔgɔ kutuguzuŋ igeet juruŋ o.
31 Como quereis que os homens vos façam, assim fazei-o vós também a eles.
32 Mã areezu niiga ɔl o gɔɔn areezuŋ igeet doon, utuguzu koca niiga gitaz ci abon o? Akɔm kina! Eeci ɔl o oŋenu arɛɛz buk niigi ɔl o gɔɔn arɛɛz nɔɔgɔ.
32 Se amais os que vos amam, qual é a vossa recompensa? Porque até os pecadores amam aos que os amam.
33 Mã agooneku kaal ci abon ɔl o gɔɔn agoonekuŋ igeet kaal ci abon doon, utuguzu niiga gitaz ci abon o? Akɔm kina! Eeci ɔl o baciinowu agɔɔn gɔɔn buk niigi nɔkɔ. Alaŋ zin niiga ka waan eelit kiyo niigi o.
33 Se fizerdes o bem aos que vos fazem o bem, qual é a vossa recompensa? Até os pecadores fazem isso.
34 Mã anyeku ŋabolo ɔl o ka tiŋeere bodo kabadakuŋ igeet kaal nicoko doon, utuguzu koca niiga gitaz ci abon o? Akɔm kina! Eeci ɔl o oŋenu anyek buk niigi gɔnɔgi o oŋenu ŋabolɛt ka bodo tiŋeere kabadakɛ nɔɔgɔ.
34 E, se emprestais àqueles de quem esperais receber, qual é a vossa recompensa? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Bar zin naana karooŋnyuŋ igeet ereezit ɔl o amarninuŋ. Utuguzek nɔɔgɔ kaal ci abon. Anycek ɔl ŋabolɛt labak. Má zin bar bodo areyu nɔɔgɔ ka kabadakuŋ, eeci ŋaan tiŋeere aruwonekuŋ igeet vɔyita ci appe, ka buk iziti niiga dɔl ci Jook o tammo. Arɛɛz niini ɔl o alaŋ anyek nɔɔnɔ zany kibeen buk ɔl o agɔɔn kaal o gɛr.
35 Amai, porém, os vossos inimigos, fazei o bem e emprestai, sem esperar nenhuma paga; será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo. Pois ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Abon awucnekuŋ ɔl igeet kiyo buk awucneku niiga Jook ween baatunooŋ o.”
36 Sede misericordiosos, como também é misericordioso vosso Pai.
37 Ma amɛna Yesu demziinte onin azi nɛ, “Má apayeku ɔl gerzitin karabɔŋ akanu ɔl oogi zɔɔza, ka buk calaŋ apayekuŋ Jooi igeet gerzitin. Otoŋit ɔl o gɔɔn agoonekuŋ igeet kaal ci gɛr, ka buk kotoŋeyuŋ Jooi igeet kaal o gɛr agoonu.
37 Não julgueis e não sereis julgados; não condeneis e não sereis condenados; perdoai e sereis perdoados;
38 Anycek ɔl kaal labak, ka buk kanyuŋ Jooi igeet kaal o arooŋnyu. Ma kaala ci anyuŋ Jooi igeet o mɛɛlɛ ɔrɔɔt kujuk kaal o anyeku niiga ɔl oogi. Mã ayabzaku eet kaal kizi kidicɛ, ayabzakuŋ buk Jooi igeet kaal kizi kidicɛ. Mazi ayabzaku eet kaal kizi mɛɛlɛ, ayabzakuŋ buk Jooi igeet kaal kizi mɛɛlɛ.”
38 dai, e dar-se-vos-á; boa medida, recalcada, sacudida, transbordante, generosamente vos darão; porque com a medida com que tiverdes medido vos medirão também.
39 Ma aduwak Yesu nɔɔgɔ zɔɔz ci anek nɛ, “Akɔm laadun eet ci ruben buk ci ayit gɔɔn ci ruben kiyo niini o. Mã agɔɔn niini nɔkɔ, iinak koca niigi dook look.
39 Propôs-lhes também uma parábola: Pode, porventura, um cego guiar a outro cego? Não cairão ambos no barranco?
40 Akɔm gɔɔn laadun eet ci ŋaan adɛmzɛ ci adikir kujuk alaan o adɛmɛz nɔɔnɔ. Bar zin ma idica niini demziin onin, ŋaan aku atobɔ niini buk kibeen alaan o adɛmɛz nɔɔnɔ.
40 O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 Naa zin rican gi ci abil keberece ci gotonon o, ma bar alaŋ abaaban rak gi ci appe abil keberece cun o?
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão, porém não reparas na trave que está no teu próprio?
42 Ku anei gon oma nɛ, Jai kaarawin gi ci anyei kebereca o, ma gi ci appe abil keberece cun o alaŋ rak aara naa? Zin niina ci adiŋdiŋan ɛlɛ vɔlɔŋa o aara rak gi ci appe abil keberece cun o ɔɔwa, zɛɛ mazi icinɔ juruŋ, bitɔ zin aara gi ci abil keberece ci gotonon e.”
42 Como poderás dizer a teu irmão: Deixa, irmão, que eu tire o argueiro do teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e, então, verás claramente para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 Ma azi bodo Yesu nɛ, “Akɔm gɔɔn laadun kɛɛt ci abon ci abiirna kɛbɛrɛ ci gɛr. Alaŋ buk kɛɛt ci gɛrzɛ abiirna kɛbɛrɛ ci abon.
43 Não há árvore boa que dê mau fruto; nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 Gɔɔn laadun kaga naaga kɛɛt keberene ogin abiirna. Alaŋ ɛɛti adoca keberec ci moneeco keete ceen karadac, ma alaŋ buk adoca ɛɛti gɛmɛnyɔ keene ceen bila.
44 Porquanto cada árvore é conhecida pelo seu próprio fruto. Porque não se colhem figos de espinheiros, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Ma ɛɛti ci abon aduwa kaal ci abon kaale o anyak niini zinize onin abon. Maje ɛɛti ci gɛrzɛ aduwa kaal ci gɛr kaale o anyak niini zinize onin gɛr. Eeci ɔtɔgi aduwa kaal o anyak ziniz eecitɔ.”
45 O homem bom do bom tesouro do coração tira o bem, e o mau do mau tesouro tira o mal; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 Ma azi bodo Yesu nɛ, “Ma dim gɔɔn niiga awuyaŋ aneet aziyu nɛ, Manyi, Manyi, maje ŋaato alaŋ arooŋnyu utuguz kaal o kaduwakuŋ o naa?
46 Por que me chamais Senhor, Senhor, e não fazeis o que vos mando?
47 — ausente —
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 — ausente —
48 É semelhante a um homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha; e, vindo a enchente, arrojou-se o rio contra aquela casa e não a pôde abalar, por ter sido bem-construída.
49 Maje ɛɛti ci azii zɔɔz onan, ma alaŋ azooni, atobɔ niini kibeen eet ci ɛɛnyɛt ceez cin kɔkɔm zɔɔrɛn, ma alaŋ aruwek azanɛ looc kodoyit, ma alaŋ buk iitir ceez kitiirwani ka kɔdɔk. Mazi aku tawani, aruyi ceez nico looc enico ɛlɛ, ma oyoki kuulalɛ ɔrɔɔt ɛlɛ.”
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra sem alicerces, e, arrojando-se o rio contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.