Gênesis 41
ZƆƆZ O JOOWO (MUR) vs NVI
1 Ma vurte ci ooti irkitowa raman uwunozi alaani o Masiro kazi Vɛɛro, kizik abil niini liile o kazi Nil otoga.
1 Ao final de dois anos, o faraó teve um sonho: Ele estava em pé junto ao rio Nilo,
2 Ma acin tiin ci adii agirgir eleeti een torgɛrɛm aduŋna liila, ma avu agɛ dɔwɔna.
2 quando saíram do rio sete vacas belas e gordas, que começaram a pastar entre os juncos.
3 Ma bodo anowa tiin nicoko gɔnɔgja ogɛn ceen torgɛrɛm ci mɔdɔtik tuŋkar eleeti, ma avu ɛɛl liiltoga ŋaati ajɔŋɔz gɔnɔgi oke.
3 Depois saíram do rio mais sete vacas, feias e magras, que foram para junto das outras, à beira do Nilo.
4 Ma akuu tiina ci mɔdɔtik noko gɔnɔgi o adii e. Enico icinɛ alaani ooŋnyai.
4 Então as vacas feias e magras comeram as sete vacas belas e gordas. Nisso o faraó acordou.
5 Mazi bodo ɔɔŋ, uwunozɛ bodo. Enico acin niini kaaza ci labinu een torgɛrɛm ci appintik abiir kaŋayace codoi.
5 Tornou a adormecer e teve outro sonho: Sete espigas de trigo, graúdas e boas, cresciam no mesmo pé.
6 Ma bodo acin kaŋayace nico ɛlɛ kaaza ceen torgɛrɛm ci amuduwez, ma alɔŋnyai ŋoote ci abur.
6 Depois brotaram outras sete espigas, mirradas e ressequidas pelo vento leste.
7 Ma akuu labina ci amuduwez noko gɔnɔgi ci appintik o. Icinɛ ni bodo alaani, ma abaaban wunozyak nicoko.
7 As espigas mirradas engoliram as sete espigas graúdas e cheias. Então o faraó acordou; era um sonho.
8 Ma ŋeere abarit alaan ziniz kapuk kapuk. Giye nico itoon ni niini otok kook ŋaritɛ been ole o agɛny een arinya o Masiro ka kivitak niigi nɔɔnɔ. Ivita ni ɔl nicigi, ma aduwak niini nɔɔgɔ wunozyak cigin o. Bar akɔm ŋaatineeŋ eet ci oobek nɔɔnɔ kɛŋ ci wunozyak nicoko.
8 Pela manhã, perturbado, mandou chamar todos os magos e sábios do Egito e lhes contou os sonhos, mas ninguém foi capaz de interpretá-los.
9 Mazi akɔ acin gabarɛnti o gɔɔn aliŋliŋek alaan dayiin zɔɔz nico, enek niini alaan nɛ, “Waanico kaada gi o gɛr baal kagoon e.
9 Então o chefe dos copeiros disse ao faraó: "Hoje me lembro de minhas faltas.
10 Baale aborneket niina ageeta nɔŋ aneeta been gabaren baal gɔɔn aḏɔk ḏɔkɛn e. Ma areket ceez o cabiinto.
10 Certa vez o faraó ficou irado com os seus dois servos e mandou prender-me junto com o chefe dos padeiros, na casa do capitão da guarda.
11 Ma baaline oman ceeze o cabiinto ŋinaante kuwunoztewa naaga dook.
11 Certa noite cada um de nós teve um sonho, e cada sonho tinha uma interpretação.
12 Maje logoti ween Ibiro een gabaren o Potivar acabje buk. Ma kaduwaka naaga nɔɔnɔ wunozyak cigaacak o. Oobeyet ni niini ageeta keŋti cigeec.
12 Pois bem, havia lá conosco um jovem hebreu, servo do capitão da guarda. Contamos a ele os nossos sonhos, e ele os interpretou, dando a cada um de nós a interpretação do seu próprio sonho.
13 Ma vurta eelit didi kaala nicigi dook ebaal oobeket niini ageeta e. Ma iiya didi imiirozekan niina aneeta liŋliŋɔn onan ebaal aduwan niini e, ma arui eet o aḏɔk ḏɔkɛn kadaak ebaal aduwakɛ niini nɔɔnɔ e.”
13 E tudo aconteceu conforme ele nos dissera: eu fui restaurado à minha posição e o outro foi enforcado".
14 Mazi azii Vɛɛro zɔɔz nico, itoonek Josev otok kiiya. Taman nɔkɔ anyaakta ɔl nɔɔnɔ ceeze o cabiinto. Akoca niini zɛɛr, ma aborcek rumanɛ ci colai. Iiyak ni alaan.
14 O faraó mandou chamar José, que foi trazido depressa do calabouço. Depois de se barbear e trocar de roupa, apresentou-se ao faraó.
15 Ma anek alaani nɔɔnɔ nɛ, “Kawunoze bilija, bar zin akɔm eet ci aduwakan kɛŋ ci wunozyak nicoko. Ma aduwakan ɔl azi nɛ, Oobei gɔɔn niina ɔl keŋti ci wunozyawu.”
15 O faraó disse a José: "Tive um sonho que ninguém consegue interpretar. Mas ouvi falar que você, ao ouvir um sonho, é capaz de interpretá-lo".
16 Abɛdɛkɛ Josev nɔɔnɔ anek nɛ, “Alaŋ een aneeta nɛɛn ci kaga keŋti ci wunozyawu o, bar Jook nɛɛn o aduwakan aneet keŋti cigeec.”
16 Respondeu-lhe José: "Isso não depende de mim, mas Deus dará ao faraó uma resposta favorável".
17 Oobek ni alaani nɔɔnɔ wunozak cigin o anek nɛ, “Kawunoze kizik kabil liil ci kazi Nil noko otoga.
17 Então o faraó contou o sonho a José: "Sonhei que estava de pé, à beira do Nilo,
18 Ma kacin tiin ci adii agirgir eleeti een torgɛrɛm aduŋna liila, ma avu agɛ liiltoga.
18 quando saíram do rio sete vacas, belas e gordas, que começaram a pastar entre os juncos.
19 Ma bodo anowa tiin nicoko gɔnɔgja ogɛn ci mɔdɔtik tuŋkarik ci ŋaan laadun kicin Masirɛ ŋina.
19 Depois saíram outras sete, raquíticas, muito feias e magras. Nunca vi vacas tão feias em toda a terra do Egito.
20 Ma avu akuu tiina ci mɔdɔtik tuŋkarik noko gɔnɔgi ci adii agirgir eleeti o.
20 As vacas magras e feias comeram as sete vacas gordas que tinham aparecido primeiro.
21 Ma bar ŋaan mɔdɔtɛ nɔkɔ. Enico kizɛ bɛk kicinɛ.
21 Mesmo depois de havê-las comido, não parecia que o tivessem feito, pois continuavam tão magras como antes. Então acordei.
22 Mazi bodo atɛɛdanan ooŋnya, kuwunozɛ bodo kizik kacin kaaza ci labinu een torgɛrɛm aduŋna kaŋayace codoi.
22 "Depois tive outro sonho: Vi sete espigas de cereal, cheias e boas, que cresciam num mesmo pé.
23 Bodo kaŋayace nico ɛlɛ aduŋna kaaza ceen torgɛrɛm ci amuduwez alɔŋa ŋooti ci abur.
23 Depois delas, brotaram outras sete, murchas e mirradas, ressequidas pelo vento leste.
24 Ma akuu kaaza nicigi gɔnɔgi ci appintik o. Mazi kaduwai wunozyak nicoko ŋarit kibeen ɔl ween arinya, bar akɔm ŋaatineeŋ ci oobekan keŋti cigeec kina.”
24 As espigas magras engoliram as sete espigas boas. Contei isso aos magos, mas ninguém foi capaz de explicá-lo".
25 Enek ni Josev alaan nɛ, “Wunozyawa nicigi dook ramana akati kɛŋ cineeŋ nɔɔgɔ dook gi codoi ṯɔr nɔkɔ. Ayelzakin Jooi ineet gi ci ka kutugu niini.
25 "O faraó teve um único sonho", disse-lhe José. "Deus revelou ao faraó o que ele está para fazer.
26 Ma tiina ceen torgɛrɛm adii o akati kɛŋ cineeŋ irkitok ceen torgɛrɛm. Buk kaaza ci labinu appintik abiir o akati irkitok ceen torgɛrɛm noko. Nɔɔgɔ dook adoye kɛŋ cineeŋ, ma akati bonat ci loocu.
26 As sete vacas boas são sete anos, e as sete espigas boas são também sete anos; trata-se de um único sonho.
27 Ma tiina ceen torgɛrɛm mɔdɔtik o been kaaza ci amudut o akati kɛŋ cineeŋ irkitok oogi bodo ceen torgɛrɛm ci anyayi lɔɔci tarjo ci appe ɔrɔɔt.
27 As sete vacas magras e feias que surgiram depois das outras, e as sete espigas mirradas, queimadas pelo vento leste, são sete anos. Serão sete anos de fome.
28 Abil zin kiyo kaduwakin noko. Ayelzakin Jooi ineet gi ci ka kutugu niini katin.
28 "É exatamente como eu disse ao faraó: Deus mostrou ao faraó aquilo que ele vai fazer.
29 Anyak katin lɔɔci dayiin ci meelik irkitok torgɛrɛm Masirɛ ŋina.
29 Sete anos de muita fartura estão para vir sobre toda a terra do Egito,
30 Ma vurte nice aku bodo tarjo ci appe irkitok torgɛrɛm kiliita ɔl nyɛrizi ci irkitok baal een torgɛrɛm e.
30 mas depois virão sete anos de fome. Então todo o tempo de fartura será esquecido, pois a fome arruinará a terra.
31 Eeci tarjo nica tarjo ci gɛr ɔrɔɔt.
31 A fome que virá depois será tão rigorosa que o tempo de fartura não será mais lembrado na terra.
32 Ayelzakin zin Jooi ineet kaal nicoko wunozyai lak ram o, eeci aga niini tiŋeere agɔɔn nɔkɔ didi. Ma anyek tiŋeere niini kaal nicoko kakatai kataman.
32 O sonho veio ao faraó duas vezes porque a questão já foi decidida por Deus, que se apressa em realizá-la.
33 Abon zin aŋɛra niina eet ceen arit agɛny ka kabal looc nico.
33 "Procure agora o faraó um homem criterioso e sábio e coloque-o no comando da terra do Egito.
34 Abona buk aŋɛra alaat ceen inyaati cugun ka kiyaŋtek ɔl lɛlɛn ci labinu codoi lelenete ween tur labine o abiirna lɔɔci nici dook. Tugu gi nico irkitowe ceen torgɛrɛm anyayi lɔɔci dayiin o.
34 O faraó também deve estabelecer supervisores para recolher um quinto da colheita do Egito durante os sete anos de fartura.
35 — ausente —
35 Eles deverão recolher o que puderem nos anos bons que virão e fazer estoques de trigo que, sob o controle do faraó, serão armazenados nas cidades.
36 — ausente —
36 Esse estoque servirá de reserva para os sete anos de fome que virão sobre o Egito, para que a terra não seja arrasada pela fome. "
37 Agama ni Vɛɛro kibeen alaat o anowɔ ki nɔɔnɔ zɔɔz ci aduwak Josev nɔɔgɔ o.
37 O plano pareceu bom ao faraó e a todos os seus conselheiros.
38 Ma anek Vɛɛro ɔl nɛ, “Inoko kacin naana Josev anyak vɔŋiz o Joowo, ma akɔm eet oma ci abon kujuk nɔɔnɔ liŋliŋonte nico.
38 Por isso o faraó lhes perguntou: "Será que vamos achar alguém como este homem, em quem está o espírito divino? "
39 Enek ni niini Josev nɛ, “Inoko eyelizayin Jooi ineet kaal nicoko dook. Akɔm zin ŋina eet ci agɛny kujukin ineet.
39 Disse, pois, o faraó a José: "Uma vez que Deus lhe revelou todas essas coisas, não há ninguém tão criterioso e sábio como você.
40 Inoko karooŋ kanyin ineet bal looc can o, ka ɔl ci looc can noko dook kiziiktin ineet. Akɔm eet ci ajukin ineet dɔyiza, bar aneeta doon o kadikir ŋaatun alaazɛta.
40 Você terá o comando de meu palácio, e todo o meu povo se sujeitará às suas ordens. Somente em relação ao trono serei maior que você".
41 Inoko zin kanyin naana ineet izi alaan ci ɔl ci Masiro noko dook.”
41 E o faraó prosseguiu: "Entrego a você agora o comando de toda a terra do Egito".
42 Aara ni alaani nyapokodec onin alaazetu, ma aborcɛkɛ Josev aziit. Ma aborcɛkɛ buk niini nɔɔnɔ rum ci alina, ma arikɛ kalbɛn ceen warki alɛm.
42 Em seguida o faraó tirou do dedo o seu anel de selar e o colocou no dedo de José. Mandou-o vestir linho fino e colocou uma corrente de ouro em seu pescoço.
43 Ma anyek nɔɔnɔ kavool codoi kavoolete ogin agurut jɔmanɛ ka gɔɔn kɔtɔwi. Ma anyek buk nɔɔnɔ ɔl cigin abɛk ka gɔɔn kɔtɔɔzɔ nɔɔnɔ ɔɔwa kegerenycek ɔl, ma amadak ɔl gɔla ŋaati awɔyi niini. Izi ni Josev alaan ci abal Masir dook kizi niini inyaa ci Vɛɛro.
43 Também o fez subir em sua segunda carruagem real, e à frente os arautos iam gritando: "Abram caminho! " Assim José foi colocado no comando de toda a terra do Egito.
44 Ma anek Vɛɛro nɔɔnɔ nɛ, “Inoko keen naana ɔɔ. Een niina inyaa can. Akɔm zin eet calaŋ azii zɔɔz cun ole ci Masiro o dook.”
44 Disse ainda o faraó a José: "Eu sou o faraó, mas sem a sua palavra ninguém poderá levantar a mão nem o pé em todo o Egito".
45 Akatek ni niini Josev zaar ci Masiro kazi Zavinat Pania. Ma arɔcak nɔɔnɔ ŋaa ci kazi Asenat ceen tinati Potiviri o gɔɔn arogomek joowanɛ o Masiro kuture o kazi Ilipoliz.
45 O faraó deu a José o nome de Zafenate-Panéia e lhe deu por mulher Azenate, filha de Potífera, sacerdote de Om. Depois José foi inspecionar toda a terra do Egito.
46 Akana Josev liŋliŋɔn ci alaazetu noko ŋaati ɛɛnɛ nɔɔnɔ irkitowa eetoma kamɔtɔ (30). Itiŋa ni niini ole o alaano, ma eerononek kuturyok o Masiro dook ka kook kicin liŋliŋonok ŋinaante.
46 José tinha trinta anos de idade quando começou a servir ao faraó, rei do Egito. Ele se ausentou da presença do faraó e foi percorrer todo o Egito.
47 Ma irkitowe o abon een torgɛrɛm anyawun lɔɔci dayiin ci meelik ɔrɔɔt ɛlɛ.
47 Durante os sete anos de fartura a terra teve grande produção.
48 Ma alota Josev labi ci meelik irkitowe ceen torgɛrɛm abon noko, ma itaŋ piimanɛ kuturyowɛ dook.
48 José recolheu todo o excedente dos sete anos de fartura no Egito e o armazenou nas cidades. Em cada cidade ele armazenava o trigo colhido nas lavouras das redondezas.
49 Ma itaŋ niini labi ci meelik ɔrɔɔt kotobtɔ meelitina kibeen kazac o liilu alaŋ kanim kekeebit.
49 Assim José estocou muito trigo, como a areia do mar. Tal era a quantidade que ele parou de anotar, porque ia além de toda medida.
50 Mazi ŋaan kivita irkitowa o ka kanyayi lɔɔci tarjo o appe, itira Josev lɔgɔz cigin een ram ŋaawe onin kazi Asenat een tinati Potiviri o gɔɔn arogomek joowanɛ.
50 Antes dos anos de fome, Azenate, filha de Potífera, sacerdote de Om, deu a José dois filhos.
51 Ma akanek niini ŋɛɛrin ceen abuu o zaar ci kazi Manasa. Kɛŋ cin kazi nɛ iliitayan, eeci iliitai Jooi nɔɔnɔ piryakzɛt onin kibeen baabani o abaabani niini kɔrɔk o baatin.
51 Ao primeiro, José deu o nome de Manassés, dizendo: "Deus me fez esquecer todo o meu sofrimento e toda a casa de meu pai".
52 Ma akanek ŋɛɛrin ci anowa gɔn ceen abuu o zaar ci kazi Iviram. Kɛŋ cin kazi nɛ mɛɛlɛ dɔlya, eeci anyek Jooi nɔɔnɔ dɔl looce baal apirnanɛ e.
52 Ao segundo filho chamou Efraim, dizendo: "Deus me fez prosperar na terra onde tenho sofrido".
53 Mazi aṯornɛkɛ irkitowa o abon een torgɛrɛm baal anyayi lɔɔci o Masiro nyɛriz e,
53 Assim chegaram ao fim os sete anos de fartura no Egito,
54 akatai bodo irkitowa ween torgɛrɛm ka kiiyai tarjo o appe baal aduwa Josev e. Anyayit ni loocowa dook tarjo ci appe ɔrɔɔt ɛlɛ. Ma anyak dayiin Masira doon.
54 e começaram os sete anos de fome, como José tinha predito. Houve fome em todas as terras, mas em todo o Egito havia alimento.
55 Mazi akɔ akanai magiz Masirɛ, ivita ɔl o Masiro dook utuluzek alaan uneeŋ ka kanyek niini nɔɔgɔ dayiin. Enek ni Vɛɛro nɔɔgɔ nɛ, “Ɔɔtɔ ŋaati Josev ka ɔɔtɔ utuguz gi ci olla aduwakuŋ niini igeet.”
55 Quando todo o Egito começou a sofrer com a fome, o povo clamou ao faraó por comida, e este respondeu a todos os egípcios: "Dirijam-se a José e façam o que ele disser".
56 Maje magiz ɛbɛyɛ ɔrɔɔt ɛlɛ kadala looc o Masiro dook. Okolun ni Josev piimanɛ, ma ataalek ɔl o Masiro dook labi.
56 Quando a fome já se havia espalhado por toda a terra, José mandou abrir os locais de armazenamento e começou a vender trigo aos egípcios, pois a fome se agravava em todo o Egito.
57 Ma buk avunak ɔl loocowɛ dook Masir ka kivita kataalit niigi labi ŋaati Josev, eeci izi magiz appe kizi gɛrzɛ ɔrɔɔt loocowɛ dook.
57 E de toda a terra vinha gente ao Egito para comprar trigo de José, porquanto a fome se agravava em toda parte.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 41, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.