Gênesis 41
ZƆƆZ O JOOWO (MUR) vs ARA
1 Ma vurte ci ooti irkitowa raman uwunozi alaani o Masiro kazi Vɛɛro, kizik abil niini liile o kazi Nil otoga.
1 Passados dois anos completos, Faraó teve um sonho. Parecia-lhe achar-se ele de pé junto ao Nilo.
2 Ma acin tiin ci adii agirgir eleeti een torgɛrɛm aduŋna liila, ma avu agɛ dɔwɔna.
2 Do rio subiam sete vacas formosas à vista e gordas e pastavam no carriçal.
3 Ma bodo anowa tiin nicoko gɔnɔgja ogɛn ceen torgɛrɛm ci mɔdɔtik tuŋkar eleeti, ma avu ɛɛl liiltoga ŋaati ajɔŋɔz gɔnɔgi oke.
3 Após elas subiam do rio outras sete vacas, feias à vista e magras; e pararam junto às primeiras, na margem do rio.
4 Ma akuu tiina ci mɔdɔtik noko gɔnɔgi o adii e. Enico icinɛ alaani ooŋnyai.
4 As vacas feias à vista e magras comiam as sete formosas à vista e gordas. Então, acordou Faraó.
5 Mazi bodo ɔɔŋ, uwunozɛ bodo. Enico acin niini kaaza ci labinu een torgɛrɛm ci appintik abiir kaŋayace codoi.
5 Tornando a dormir, sonhou outra vez. De uma só haste saíam sete espigas cheias e boas.
6 Ma bodo acin kaŋayace nico ɛlɛ kaaza ceen torgɛrɛm ci amuduwez, ma alɔŋnyai ŋoote ci abur.
6 E após elas nasciam sete espigas mirradas, crestadas do vento oriental.
7 Ma akuu labina ci amuduwez noko gɔnɔgi ci appintik o. Icinɛ ni bodo alaani, ma abaaban wunozyak nicoko.
7 As espigas mirradas devoravam as sete espigas grandes e cheias. Então, acordou Faraó. Fora isto um sonho.
8 Ma ŋeere abarit alaan ziniz kapuk kapuk. Giye nico itoon ni niini otok kook ŋaritɛ been ole o agɛny een arinya o Masiro ka kivitak niigi nɔɔnɔ. Ivita ni ɔl nicigi, ma aduwak niini nɔɔgɔ wunozyak cigin o. Bar akɔm ŋaatineeŋ eet ci oobek nɔɔnɔ kɛŋ ci wunozyak nicoko.
8 De manhã, achando-se ele de espírito perturbado, mandou chamar todos os magos do Egito e todos os seus sábios e lhes contou os sonhos; mas ninguém havia que lhos interpretasse.
9 Mazi akɔ acin gabarɛnti o gɔɔn aliŋliŋek alaan dayiin zɔɔz nico, enek niini alaan nɛ, “Waanico kaada gi o gɛr baal kagoon e.
9 Então, disse a Faraó o copeiro-chefe: Lembro-me hoje das minhas ofensas.
10 Baale aborneket niina ageeta nɔŋ aneeta been gabaren baal gɔɔn aḏɔk ḏɔkɛn e. Ma areket ceez o cabiinto.
10 Estando Faraó mui indignado contra os seus servos e pondo-me sob prisão na casa do comandante da guarda, a mim e ao padeiro-chefe,
11 Ma baaline oman ceeze o cabiinto ŋinaante kuwunoztewa naaga dook.
11 tivemos um sonho na mesma noite, eu e ele; sonhamos, e cada sonho com a sua própria significação.
12 Maje logoti ween Ibiro een gabaren o Potivar acabje buk. Ma kaduwaka naaga nɔɔnɔ wunozyak cigaacak o. Oobeyet ni niini ageeta keŋti cigeec.
12 Achava-se conosco um jovem hebreu, servo do comandante da guarda; contamos-lhe os nossos sonhos, e ele no-los interpretou, a cada um segundo o seu sonho.
13 Ma vurta eelit didi kaala nicigi dook ebaal oobeket niini ageeta e. Ma iiya didi imiirozekan niina aneeta liŋliŋɔn onan ebaal aduwan niini e, ma arui eet o aḏɔk ḏɔkɛn kadaak ebaal aduwakɛ niini nɔɔnɔ e.”
13 E como nos interpretou, assim mesmo se deu: eu fui restituído ao meu cargo, o outro foi enforcado.
14 Mazi azii Vɛɛro zɔɔz nico, itoonek Josev otok kiiya. Taman nɔkɔ anyaakta ɔl nɔɔnɔ ceeze o cabiinto. Akoca niini zɛɛr, ma aborcek rumanɛ ci colai. Iiyak ni alaan.
14 Então, Faraó mandou chamar a José, e o fizeram sair à pressa da masmorra; ele se barbeou, mudou de roupa e foi apresentar-se a Faraó.
15 Ma anek alaani nɔɔnɔ nɛ, “Kawunoze bilija, bar zin akɔm eet ci aduwakan kɛŋ ci wunozyak nicoko. Ma aduwakan ɔl azi nɛ, Oobei gɔɔn niina ɔl keŋti ci wunozyawu.”
15 Este lhe disse: Tive um sonho, e não há quem o interprete. Ouvi dizer, porém, a teu respeito que, quando ouves um sonho, podes interpretá-lo.
16 Abɛdɛkɛ Josev nɔɔnɔ anek nɛ, “Alaŋ een aneeta nɛɛn ci kaga keŋti ci wunozyawu o, bar Jook nɛɛn o aduwakan aneet keŋti cigeec.”
16 Respondeu-lhe José: Não está isso em mim; mas Deus dará resposta favorável a Faraó.
17 Oobek ni alaani nɔɔnɔ wunozak cigin o anek nɛ, “Kawunoze kizik kabil liil ci kazi Nil noko otoga.
17 Então, contou Faraó a José: No meu sonho, estava eu de pé na margem do Nilo,
18 Ma kacin tiin ci adii agirgir eleeti een torgɛrɛm aduŋna liila, ma avu agɛ liiltoga.
18 e eis que subiam dele sete vacas gordas e formosas à vista e pastavam no carriçal.
19 Ma bodo anowa tiin nicoko gɔnɔgja ogɛn ci mɔdɔtik tuŋkarik ci ŋaan laadun kicin Masirɛ ŋina.
19 Após estas subiam outras vacas, fracas, mui feias à vista e magras; nunca vi outras assim disformes, em toda a terra do Egito.
20 Ma avu akuu tiina ci mɔdɔtik tuŋkarik noko gɔnɔgi ci adii agirgir eleeti o.
20 E as vacas magras e ruins comiam as primeiras sete gordas;
21 Ma bar ŋaan mɔdɔtɛ nɔkɔ. Enico kizɛ bɛk kicinɛ.
21 e, depois de as terem engolido, não davam aparência de as terem devorado, pois o seu aspecto continuava ruim como no princípio. Então, acordei.
22 Mazi bodo atɛɛdanan ooŋnya, kuwunozɛ bodo kizik kacin kaaza ci labinu een torgɛrɛm aduŋna kaŋayace codoi.
22 Depois, vi, em meu sonho, que sete espigas saíam da mesma haste, cheias e boas;
23 Bodo kaŋayace nico ɛlɛ aduŋna kaaza ceen torgɛrɛm ci amuduwez alɔŋa ŋooti ci abur.
23 após elas nasceram sete espigas secas, mirradas e crestadas do vento oriental.
24 Ma akuu kaaza nicigi gɔnɔgi ci appintik o. Mazi kaduwai wunozyak nicoko ŋarit kibeen ɔl ween arinya, bar akɔm ŋaatineeŋ ci oobekan keŋti cigeec kina.”
24 As sete espigas mirradas devoravam as sete espigas boas. Contei-o aos magos, mas ninguém houve que mo interpretasse.
25 Enek ni Josev alaan nɛ, “Wunozyawa nicigi dook ramana akati kɛŋ cineeŋ nɔɔgɔ dook gi codoi ṯɔr nɔkɔ. Ayelzakin Jooi ineet gi ci ka kutugu niini.
25 Então, lhe respondeu José: O sonho de Faraó é apenas um; Deus manifestou a Faraó o que há de fazer.
26 Ma tiina ceen torgɛrɛm adii o akati kɛŋ cineeŋ irkitok ceen torgɛrɛm. Buk kaaza ci labinu appintik abiir o akati irkitok ceen torgɛrɛm noko. Nɔɔgɔ dook adoye kɛŋ cineeŋ, ma akati bonat ci loocu.
26 As sete vacas boas serão sete anos; as sete espigas boas, também sete anos; o sonho é um só.
27 Ma tiina ceen torgɛrɛm mɔdɔtik o been kaaza ci amudut o akati kɛŋ cineeŋ irkitok oogi bodo ceen torgɛrɛm ci anyayi lɔɔci tarjo ci appe ɔrɔɔt.
27 As sete vacas magras e feias, que subiam após as primeiras, serão sete anos, bem como as sete espigas mirradas e crestadas do vento oriental serão sete anos de fome.
28 Abil zin kiyo kaduwakin noko. Ayelzakin Jooi ineet gi ci ka kutugu niini katin.
28 Esta é a palavra, como acabo de dizer a Faraó, que Deus manifestou a Faraó que ele há de fazer.
29 Anyak katin lɔɔci dayiin ci meelik irkitok torgɛrɛm Masirɛ ŋina.
29 Eis aí vêm sete anos de grande abundância por toda a terra do Egito.
30 Ma vurte nice aku bodo tarjo ci appe irkitok torgɛrɛm kiliita ɔl nyɛrizi ci irkitok baal een torgɛrɛm e.
30 Seguir-se-ão sete anos de fome, e toda aquela abundância será esquecida na terra do Egito, e a fome consumirá a terra;
31 Eeci tarjo nica tarjo ci gɛr ɔrɔɔt.
31 e não será lembrada a abundância na terra, em vista da fome que seguirá, porque será gravíssima.
32 Ayelzakin zin Jooi ineet kaal nicoko wunozyai lak ram o, eeci aga niini tiŋeere agɔɔn nɔkɔ didi. Ma anyek tiŋeere niini kaal nicoko kakatai kataman.
32 O sonho de Faraó foi dúplice, porque a coisa é estabelecida por Deus, e Deus se apressa a fazê-la.
33 Abon zin aŋɛra niina eet ceen arit agɛny ka kabal looc nico.
33 Agora, pois, escolha Faraó um homem ajuizado e sábio e o ponha sobre a terra do Egito.
34 Abona buk aŋɛra alaat ceen inyaati cugun ka kiyaŋtek ɔl lɛlɛn ci labinu codoi lelenete ween tur labine o abiirna lɔɔci nici dook. Tugu gi nico irkitowe ceen torgɛrɛm anyayi lɔɔci dayiin o.
34 Faça isso Faraó, e ponha administradores sobre a terra, e tome a quinta parte dos frutos da terra do Egito nos sete anos de fartura.
35 — ausente —
35 Ajuntem os administradores toda a colheita dos bons anos que virão, recolham cereal debaixo do poder de Faraó, para mantimento nas cidades, e o guardem.
36 — ausente —
36 Assim, o mantimento será para abastecer a terra nos sete anos da fome que haverá no Egito; para que a terra não pereça de fome.
37 Agama ni Vɛɛro kibeen alaat o anowɔ ki nɔɔnɔ zɔɔz ci aduwak Josev nɔɔgɔ o.
37 O conselho foi agradável a Faraó e a todos os seus oficiais.
38 Ma anek Vɛɛro ɔl nɛ, “Inoko kacin naana Josev anyak vɔŋiz o Joowo, ma akɔm eet oma ci abon kujuk nɔɔnɔ liŋliŋonte nico.
38 Disse Faraó aos seus oficiais: Acharíamos, porventura, homem como este, em quem há o Espírito de Deus?
39 Enek ni niini Josev nɛ, “Inoko eyelizayin Jooi ineet kaal nicoko dook. Akɔm zin ŋina eet ci agɛny kujukin ineet.
39 Depois, disse Faraó a José: Visto que Deus te fez saber tudo isto, ninguém há tão ajuizado e sábio como tu.
40 Inoko karooŋ kanyin ineet bal looc can o, ka ɔl ci looc can noko dook kiziiktin ineet. Akɔm eet ci ajukin ineet dɔyiza, bar aneeta doon o kadikir ŋaatun alaazɛta.
40 Administrarás a minha casa, e à tua palavra obedecerá todo o meu povo; somente no trono eu serei maior do que tu.
41 Inoko zin kanyin naana ineet izi alaan ci ɔl ci Masiro noko dook.”
41 Disse mais Faraó a José: Vês que te faço autoridade sobre toda a terra do Egito.
42 Aara ni alaani nyapokodec onin alaazetu, ma aborcɛkɛ Josev aziit. Ma aborcɛkɛ buk niini nɔɔnɔ rum ci alina, ma arikɛ kalbɛn ceen warki alɛm.
42 Então, tirou Faraó o seu anel de sinete da mão e o pôs na mão de José, fê-lo vestir roupas de linho fino e lhe pôs ao pescoço um colar de ouro.
43 Ma anyek nɔɔnɔ kavool codoi kavoolete ogin agurut jɔmanɛ ka gɔɔn kɔtɔwi. Ma anyek buk nɔɔnɔ ɔl cigin abɛk ka gɔɔn kɔtɔɔzɔ nɔɔnɔ ɔɔwa kegerenycek ɔl, ma amadak ɔl gɔla ŋaati awɔyi niini. Izi ni Josev alaan ci abal Masir dook kizi niini inyaa ci Vɛɛro.
43 E fê-lo subir ao seu segundo carro, e clamavam diante dele: Inclinai-vos! Desse modo, o constituiu sobre toda a terra do Egito.
44 Ma anek Vɛɛro nɔɔnɔ nɛ, “Inoko keen naana ɔɔ. Een niina inyaa can. Akɔm zin eet calaŋ azii zɔɔz cun ole ci Masiro o dook.”
44 Disse ainda Faraó a José: Eu sou Faraó, contudo sem a tua ordem ninguém levantará mão ou pé em toda a terra do Egito.
45 Akatek ni niini Josev zaar ci Masiro kazi Zavinat Pania. Ma arɔcak nɔɔnɔ ŋaa ci kazi Asenat ceen tinati Potiviri o gɔɔn arogomek joowanɛ o Masiro kuture o kazi Ilipoliz.
45 E a José chamou Faraó de Zafenate-Paneia e lhe deu por mulher a Asenate, filha de Potífera, sacerdote de Om; e percorreu José toda a terra do Egito.
46 Akana Josev liŋliŋɔn ci alaazetu noko ŋaati ɛɛnɛ nɔɔnɔ irkitowa eetoma kamɔtɔ (30). Itiŋa ni niini ole o alaano, ma eerononek kuturyok o Masiro dook ka kook kicin liŋliŋonok ŋinaante.
46 Era José da idade de trinta anos quando se apresentou a Faraó, rei do Egito, e andou por toda a terra do Egito.
47 Ma irkitowe o abon een torgɛrɛm anyawun lɔɔci dayiin ci meelik ɔrɔɔt ɛlɛ.
47 Nos sete anos de fartura a terra produziu abundantemente.
48 Ma alota Josev labi ci meelik irkitowe ceen torgɛrɛm abon noko, ma itaŋ piimanɛ kuturyowɛ dook.
48 E ajuntou José todo o mantimento que houve na terra do Egito durante os sete anos e o guardou nas cidades; o mantimento do campo ao redor de cada cidade foi guardado na mesma cidade.
49 Ma itaŋ niini labi ci meelik ɔrɔɔt kotobtɔ meelitina kibeen kazac o liilu alaŋ kanim kekeebit.
49 Assim, ajuntou José muitíssimo cereal, como a areia do mar, até perder a conta, porque ia além das medidas.
50 Mazi ŋaan kivita irkitowa o ka kanyayi lɔɔci tarjo o appe, itira Josev lɔgɔz cigin een ram ŋaawe onin kazi Asenat een tinati Potiviri o gɔɔn arogomek joowanɛ.
50 Antes de chegar a fome, nasceram dois filhos a José, os quais lhe deu Asenate, filha de Potífera, sacerdote de Om.
51 Ma akanek niini ŋɛɛrin ceen abuu o zaar ci kazi Manasa. Kɛŋ cin kazi nɛ iliitayan, eeci iliitai Jooi nɔɔnɔ piryakzɛt onin kibeen baabani o abaabani niini kɔrɔk o baatin.
51 José ao primogênito chamou de Manassés, pois disse: Deus me fez esquecer de todos os meus trabalhos e de toda a casa de meu pai.
52 Ma akanek ŋɛɛrin ci anowa gɔn ceen abuu o zaar ci kazi Iviram. Kɛŋ cin kazi nɛ mɛɛlɛ dɔlya, eeci anyek Jooi nɔɔnɔ dɔl looce baal apirnanɛ e.
52 Ao segundo, chamou-lhe Efraim, pois disse: Deus me fez próspero na terra da minha aflição.
53 Mazi aṯornɛkɛ irkitowa o abon een torgɛrɛm baal anyayi lɔɔci o Masiro nyɛriz e,
53 Passados os sete anos de abundância, que houve na terra do Egito,
54 akatai bodo irkitowa ween torgɛrɛm ka kiiyai tarjo o appe baal aduwa Josev e. Anyayit ni loocowa dook tarjo ci appe ɔrɔɔt ɛlɛ. Ma anyak dayiin Masira doon.
54 começaram a vir os sete anos de fome, como José havia predito; e havia fome em todas as terras, mas em toda a terra do Egito havia pão.
55 Mazi akɔ akanai magiz Masirɛ, ivita ɔl o Masiro dook utuluzek alaan uneeŋ ka kanyek niini nɔɔgɔ dayiin. Enek ni Vɛɛro nɔɔgɔ nɛ, “Ɔɔtɔ ŋaati Josev ka ɔɔtɔ utuguz gi ci olla aduwakuŋ niini igeet.”
55 Sentindo toda a terra do Egito a fome, clamou o povo a Faraó por pão; e Faraó dizia a todos os egípcios: Ide a José; o que ele vos disser fazei.
56 Maje magiz ɛbɛyɛ ɔrɔɔt ɛlɛ kadala looc o Masiro dook. Okolun ni Josev piimanɛ, ma ataalek ɔl o Masiro dook labi.
56 Havendo, pois, fome sobre toda a terra, abriu José todos os celeiros e vendia aos egípcios; porque a fome prevaleceu na terra do Egito.
57 Ma buk avunak ɔl loocowɛ dook Masir ka kivita kataalit niigi labi ŋaati Josev, eeci izi magiz appe kizi gɛrzɛ ɔrɔɔt loocowɛ dook.
57 E todas as terras vinham ao Egito, para comprar de José, porque a fome prevaleceu em todo o mundo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 41, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.