Gênesis 31
ZƆƆZ O JOOWO (MUR) vs ARA
1 Ma iitene oman iziik Jakob lɔgɔz o Leban anɔ nɛ, “Ooyi Jakob kaal o baatinai dook. Arɔkzɛt cinɛ o dook akunak nɔɔnɔ ŋaati baatinai.”
1 Então, ouvia Jacó os comentários dos filhos de Labão, que diziam: Jacó se apossou de tudo o que era de nosso pai; e do que era de nosso pai juntou ele toda esta riqueza.
2 Ma buk acin Jakob Leban alaŋaan arɛɛz nɔɔnɔ kiyo baale e.
2 Jacó, por sua vez, reparou que o rosto de Labão não lhe era favorável, como anteriormente.
3 Enek ni Jooi Jakob nɛ, “Miire bitɔ looce o baatun been atenok ugun. Ŋaan kɔrkɔr naana ki ineet.”
3 E disse o Senhor a Jacó: Torna à terra de teus pais e à tua parentela; e eu serei contigo.
4 Itoonek ni Jakob otok Recal been Leya ka kɔɔt kurumtɔ ki nɔɔnɔ ḏorta ŋaao ɛɛlni ɛɛzana oginɛ.
4 Então, Jacó mandou vir Raquel e Lia ao campo, para junto do seu rebanho,
5 Ma akɔ anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Kaŋaamnɛ naana baatunooŋ alaŋaan areezan kiyo baale e. Bar zin Jooi o baaba ŋaan karomena kibeen aneet.
5 e lhes disse: Vejo que o rosto de vosso pai não me é favorável como anteriormente; porém o Deus de meu pai tem estado comigo.
6 Agayu niiga kaliŋliŋonei naana baatunooŋ dɔyize onan dook.
6 Vós mesmas sabeis que com todo empenho tenho servido a vosso pai;
7 Maje bar niini adakan aneet looc. Ma alabanan lak amɔtɔ kaale o ka waan kuruweyan niini aneet. Bar zin Jooi ŋaan kanyek nɔɔnɔ kutuguweyan aneet gi ci gɛr.
7 mas vosso pai me tem enganado e por dez vezes me mudou o salário; porém Deus não lhe permitiu que me fizesse mal nenhum.
8 Baale gɔɔn ma anekan Leban nɛ, Ɛɛzana ci buzen o dook kaal cugun aruwonekin ineet liŋliŋonte unun nɛɛn, bar ɛɛzana dook arita nyɔɔ ci buzen. Mazi acin niini gi nico, anekan bodo nɛ, Ɛɛzana ci labac o dook kaal cugun aruwonekin ineet liŋliŋonte unun nɛɛn. Ma azi nɔkɔ bar ɛɛzana dook arita nyɔɔ ci labacik.
8 Se ele dizia: Os salpicados serão o teu salário, então, todos os rebanhos davam salpicados; e se dizia: Os listados serão o teu salário, então, os rebanhos todos davam listados.
9 Gole nico ɛŋɛrayan Jooi aneet ɛɛza nicoko ŋaati baatunooŋ kizi cigan.
9 Assim, Deus tomou o gado de vosso pai e mo deu a mim.
10 Ma iinyaye o gɔɔn awɔyɔn ɛɛzana, kacin naana wunozyai kizik ɛɛzana ci macik awɔyi gɔnɔgi o iziti buzɛnɛ, ceegi labacɛ, maje ogɛn tulkɛtɛ.
10 Pois, chegado o tempo em que o rebanho concebia, levantei os olhos e vi em sonhos que os machos que cobriam as ovelhas eram listados, salpicados e malhados.
11 Ma anekan toonnyaiti ci Joowo wunozyai nɛ, Jakob. Ma kawɛ naana kazi nɛ, Woo.
11 E o Anjo de Deus me disse em sonho: Jacó! Eu respondi: Eis-me aqui!
12 Eneyan ni toonnyaiti ci Joowo noko nɛ, Cin di ɛɛza o macik awɔyi gɔnɔgi o dook iziti buzɛnɛ, ceegi labacɛ, maje ogɛn tulkɛtɛ. Kagoon naana gi nico o, eeci kacin kaal o gɛr agoonekin Leban ineet dook.
12 Ele continuou: Levanta agora os olhos e vê que todos os machos que cobrem o rebanho são listados, salpicados e malhados, porque vejo tudo o que Labão te está fazendo.
13 Aneeta Jook baal kayelzakin ineet ɛlɛ ŋaao kazi Bezal e nɛɛn ŋaabaal adɔŋɛ bɛ kibil tɔp, ma aḏuute maal o kiŋiroco, ma kagɔɔni terkediin ki aneet e. Inoko zin lot kaal ugun ka miire bitɔ looce unun baal aritanɛ.”
13 Eu sou o Deus de Betel, onde ungiste uma coluna, onde me fizeste um voto; levanta-te agora, sai desta terra e volta para a terra de tua parentela.
14 Ma ɛbɛdɛkɛ Recal been Leya Jakob anek nɛ, “Akɔm gi ci ŋaan anyayeket baatinaaŋ ageeta.
14 Então, responderam Raquel e Lia e lhe disseram: Há ainda para nós parte ou herança na casa de nosso pai?
15 Inoko ataaloyet niini ageeta kiyo modɛna o, ma adawun kaal o aruyai ŋaatinaaŋ dook niini doon.
15 Não nos considera ele como estrangeiras? Pois nos vendeu e consumiu tudo o que nos era devido.
16 Bar zin arɔkzɛt ci aara Jooi ŋaati baatinaaŋ, ma anyin ineet o arɔkzɛt cinaaŋ kibeen dɔl cigaacak o. Olla zin tugu gi ci arooŋ niina tugu eo aduwakin Jooi ineet, maje naaga kɔrkɔr ki ineet.”
16 Porque toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai é nossa e de nossos filhos; agora, pois, faze tudo o que Deus te disse.
17 — ausente —
17 Então, se levantou Jacó e, fazendo montar seus filhos e suas mulheres em camelos,
18 — ausente —
18 levou todo o seu gado e todos os seus bens que chegou a possuir; o gado de sua propriedade que acumulara em Padã-Arã, para ir a Isaque, seu pai, à terra de Canaã.
19 Ma akɔyi buk Recal joowanɛ o kɔrɔk o baatin. Agɔrɔz niini joowanɛ nicoko ŋaati aduŋni baatinɛ Leban akɔ azɛɛci ɛɛza ogin ima ḏorta.
19 Tendo ido Labão fazer a tosquia das ovelhas, Raquel furtou os ídolos do lar que pertenciam a seu pai.
20 Ma anik Jakob calaŋ aduwak Leban weet cin o.
20 E Jacó logrou a Labão, o arameu, não lhe dando a saber que fugia.
21 Ma akɔyi niini kaal ogin dook, ma ayiik. Ma akɔ abaayiz liil o kazi Yuparatiz, ma akɔ biyene o Gilid.
21 E fugiu com tudo o que lhe pertencia; levantou-se, passou o Eufrates e tomou o rumo da montanha de Gileade.
22 Mazi akɔ een iinya iiyu, uduktak ɔl Leban niyi ci Jakob o.
22 No terceiro dia, Labão foi avisado de que Jacó ia fugindo.
23 Ooyi ni niini ɔl o kɔrɔk onin, ma aviri Jakob zooc iinya torgɛrɛm zɛɛ ma akɔ amɔda nɔɔnɔ biyene o Gilid.
23 Tomando, pois, consigo a seus irmãos, saiu-lhe no encalço, por sete dias de jornada, e o alcançou na montanha de Gileade.
24 Ma baaline nice ɛlɛ iiyak Jooi Leban wunozyai, ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Gɛny! Má agoone Jakob gi ci agoone been nɛɛn.”
24 De noite, porém, veio Deus a Labão, o arameu, em sonhos, e lhe disse: Guarda-te, não fales a Jacó nem bem nem mal.
25 Maje Jakob aal biyene o Gilid, ma aku Leban ki ɔl ogin, ma avu adɔdɔ buk niigi kɛɛmanɛ ugeec kɔjɔŋɔztɔ ki nɔɔnɔ ŋinaante nɔkɔ.
25 Alcançou, pois, Labão a Jacó. Este havia armado a sua tenda naquela montanha; também Labão armou a sua com seus irmãos, na montanha de Gileade.
26 Enek ni Leban Jakob nɛ, “Naa alabanan zɛɛ ma akɔyɛ bɛɛnyigan kiyo ŋaai ci agamnyi ɔrɔɔnta o naa?
26 E disse Labão a Jacó: Que fizeste, que me lograste e levaste minhas filhas como cativas pela espada?
27 Naa alabanan, ma ani calaŋ aduwakan o naa? Inoko da waan duwayan kanyin waan ineet tɔ mayuwɛnta ŋaati abenin ɔl talniinta, ma aruwɛn kidoŋwana ki kidorɛt.
27 Por que fugiste ocultamente, e me lograste, e nada me fizeste saber, para que eu te despedisse com alegria, e com cânticos, e com tamboril, e com harpa?
28 Akɔ ma alaŋ buk bac anyan kamayuk dɔl ci dɔl cigan o been bɛɛnyigan ka kɔtɔɔzɔ yaak. Agoon niina gi ci kizik bar agɔɔn ɛɛti ci tarbal.
28 E por que não me permitiste beijar meus filhos e minhas filhas? Nisso procedeste insensatamente.
29 Kanyei dɔyiz ci waan kagoonekin ineet gi ci gɛr, bar zin bilija alaman Jooi o baatun aneet, ma anekan nɛ, Gɛny! Má agoone Jakob gi ci agoone.
29 Há poder em minhas mãos para vos fazer mal, mas o Deus de vosso pai me falou, ontem à noite, e disse: Guarda-te, não fales a Jacó nem bem nem mal.
30 Inoko kagayin ŋɛdɛt ineet awɔ o, eeci arooŋ miirozek kɔrɔk unooŋ ɔrɔɔt ɛlɛ. Mazin akɔyɛ joowanɛ o kɔrɔk onan naa?”
30 E agora que partiste de vez, porque tens saudade da casa de teu pai, por que me furtaste os meus deuses?
31 Abɛdɛkɛ Jakob nɔɔnɔ anek nɛ, “Kani o, eeci kaŋolinin naana ineet. Kabaaban kazi nɛ, Coma aamanan bɛɛnyugun.
31 Respondeu-lhe Jacó: Porque tive medo; pois calculei: não suceda que me tome à força as suas filhas.
32 Mazin giye ci akati joowanɛ ugun, ija rɔɔŋɔ zɛɛ mazi ajowa ŋaatinaaŋ eet ci anyak nɔɔgɔ, ruk nɔɔnɔ kadaak. Mã anyak gi cun ŋina, abona adoma ageeta dook kɛbɛrɛn ŋina.” Azi Jakob nɔkɔ o, eeci alaŋ aga niini ɔgɔrɔza tɛ Recal joowanɛ o baatin o.
32 Não viva aquele com quem achares os teus deuses; verifica diante de nossos irmãos o que te pertence e que está comigo e leva-o contigo. Pois Jacó não sabia que Raquel os havia furtado.
33 Ook ni Leban ɔrɔɔŋɔ kɛɛmawe o Jakob, ma bodo akɔ arooŋnyi kɛɛmawe o Leya kibeen kɛɛmawete o ŋaai ween gabara een ram, ma ŋaan kojowa niini joowanɛ ogin. Ook ni bodo ɔrɔɔŋɔ kɛɛmawe o Recal.
33 Labão, pois, entrou na tenda de Jacó, na de Lia e na das duas servas, porém não os achou. Tendo saído da tenda de Lia, entrou na de Raquel.
34 Maje Recal arɔɔt joowanɛ ci kɔrɔk ci baatin o doŋowe o nyakalo, ma aavɛ niini doŋok nico loota. Ma arooŋnyi Leban zɛɛ been tɛr calaŋ ajowa.
34 Ora, Raquel havia tomado os ídolos do lar, e os pusera na sela de um camelo, e estava assentada sobre eles; apalpou Labão toda a tenda e não os achou.
35 Ma anek Recal baatin nɛ, “Má abornekan nɔŋ baaba. Alaŋ kiŋaanekin je o, eeci kanyei maam ogaacak ŋaanu.” Ma arooŋnyi Leban, ma ŋaan kojowa joowanɛ ogin been nɛɛn.
35 Então, disse ela a seu pai: Não te agastes, meu senhor, por não poder eu levantar-me na tua presença; pois me acho com as regras das mulheres. Ele procurou, contudo não achou os ídolos do lar.
36 Otobor ni Jakob nɔŋ ɔrɔɔt ɛlɛ, ma anek Leban nɛ, “Gerzitin can o inoo? Gitaz ci gɛrzɛ kagoonekin ineet ka virayan zooc o?
36 Então, se irou Jacó e altercou com Labão; e lhe disse: Qual é a minha transgressão? Qual o meu pecado, que tão furiosamente me tens perseguido?
37 Inoko ɔrɔɔŋɔ kaale ogan dook. Mã anyak gi ci ajowa, arek looc bitaala ŋina ka kapaket ageet ɔl cugune o ki ɔl cigan o buk ŋɛnɛɛn ŋaatina ci alɛɛm.
37 Havendo apalpado todos os meus utensílios, que achaste de todos os utensílios de tua casa? Põe-nos aqui diante de meus irmãos e de teus irmãos, para que julguem entre mim e ti.
38 Karomɛ naana ki ineet irkitok eetom, ma arit ɛɛzana ugune ɔrɔɔt. Ma ŋaan kadak naana mirkic codoi ɛɛzaye ugun been nɛɛn.
38 Vinte anos eu estive contigo, as tuas ovelhas e as tuas cabras nunca perderam as crias, e não comi os carneiros de teu rebanho.
39 Baale gɔɔn mã adak kelegiti ɛɛz codoi ɛɛzaye ugun, karuwekin ŋabolo. Mã agɔrɔz agoryaiti ɛɛz codoi ɛɛzaye ugun, karuwekin ŋabolo.
39 Nem te apresentei o que era despedaçado pelas feras; sofri o dano; da minha mão o requerias, tanto o furtado de dia como de noite.
40 Iinyaye niceke dook avacan kɔr, ma awudan laju calaŋ kajez ooŋnyak ŋaati kowawɛ ɛɛza ugun.
40 De maneira que eu andava, de dia consumido pelo calor, de noite, pela geada; e o meu sono me fugia dos olhos.
41 Karomɛ naana ki ineet irkitok eetom. Ma kaliŋliŋonekin ineet irkitok amɔnki wec gole ci ka kiryi bɛɛnyugun. Irkitok tɔrkɔnɔm kuwaye ɛɛzaye ugun. Ma alabanan lak amɔtɔ ŋaati abalyɛ kaal o ka waan ruweyan aneet.
41 Vinte anos permaneci em tua casa; catorze anos te servi por tuas duas filhas e seis anos por teu rebanho; dez vezes me mudaste o salário.
42 Baal da calaŋ karomena naana ki Jook o jijiya Ibrayim ki baaba Aizak, ɔtɔɔyan waan ole unun kɔkɔm gi ci kakɔyɛ kina. Bar zin Jooi icin piryakzɛt onan, ma acin liŋliŋɔn o kagoonekin naana ineet. Nɔɔnɔ zin nɛɛn baal agernyekin da ineet bilija ka calaŋ agoonekan gi ci gɛr e.”
42 Se não fora o Deus de meu pai, o Deus de Abraão e o Temor de Isaque, por certo me despedirias agora de mãos vazias. Deus me atendeu ao sofrimento e ao trabalho das minhas mãos e te repreendeu ontem à noite.
43 Abarizek ni Leban Jakob enek nɛ, “Ŋaai cugune noko bɛɛnyigan gi. Dɔlya cigeec o kibeen ɛɛza akanan aneet. Kaal dook ci acin niina ŋina noko kaal cigan. Alaŋ zin naana inoko kataman gɔl ci ka kooyi nɔɔgɔ.
43 Então, respondeu Labão a Jacó: As filhas são minhas filhas, os filhos são meus filhos, os rebanhos são meus rebanhos, e tudo o que vês é meu; que posso fazer hoje a estas minhas filhas ou aos filhos que elas deram à luz?
44 Abon zin inoko naaga kagɔɔn ganɔn. Ija kataadizit biyɛn ci ka gɔɔn kaadai ganɔn cinai o.”
44 Vem, pois; e façamos aliança, eu e tu, que sirva de testemunho entre mim e ti.
45 Odoma ni Jakob bɛ, ma arek looc kibil tɔp.
45 Então, Jacó tomou uma pedra e a erigiu por coluna.
46 Ma aduwak ɔl ogin kuluta biyɛn ka kataadizit, ma agɔɔn niigi nɔkɔ. Ivita ni niigi dook adaktɔ ŋaati ona ataadizɔn biyɛn o.
46 E disse a seus irmãos: Ajuntai pedras. E tomaram pedras e fizeram um montão, ao lado do qual comeram.
47 — ausente —
47 Chamou-lhe Labão Jegar-Saaduta; Jacó, porém, lhe chamou Galeede.
48 — ausente —
48 E disse Labão: Seja hoje este montão por testemunha entre mim e ti; por isso, se lhe chamou Galeede
49 Ma azi bodo Leban nɛ, “Abon bai acinet Jooi, ma anyet ageet kuzuuti ganɔn cina o ŋaati kaŋɛrɔn noko.” Ma akanonek bodo ŋinite ɛlɛ zaara ci kazi Mizpa. Kɛŋ cin kazi nɛ vaaco ci cinento.
49 e Mispa, pois disse: Vigie o Senhor entre mim e ti e nos julgue quando estivermos separados um do outro.
50 Ma anek Leban Jakob nɛ, “Mã agidi niina bɛɛnyigan, karabɔŋ bar bodo arɔca ŋaai oogi, mayo nuun alaŋ kacinin naana ineet, ga nɔkɔ Jooi acinin ineet.
50 Se maltratares as minhas filhas e tomares outras mulheres além delas, não estando ninguém conosco, atenta que Deus é testemunha entre mim e ti.
51 Cin di biyɛn ci ona kalot noko kibeen bɛ ona kanyi kibil tɔp e.
51 Disse mais Labão a Jacó: Eis aqui este montão e esta coluna que levantei entre mim e ti.
52 Niigi dook kɛɛk ci ka keŋeret ageet. Alaŋ naana kavardaŋ biyɛn nicoko ka kook kutuguweyin ineet gi ci gɛr. Ma buk niina alaŋ avardaŋa ka ija tuguweyan aneet gi ci gɛr.
52 Seja o montão testemunha, e seja a coluna testemunha de que para mal não passarei o montão para lá, e tu não passarás o montão e a coluna para cá.
53 Abon bai Jooi o Ibrayim been Nayor apak zɔɔz cinai o.” Ma atɛɛt Jakob terkediin zaare o Jook o baatin Aizak ka kagantɔ niini kibeen Leban.
53 O Deus de Abraão e o Deus de Naor, o Deus do pai deles, julgue entre nós. E jurou Jacó pelo Temor de Isaque, seu pai.
54 Utugu ni niini todoyoi bɛ tadena. Ma awak ɔl ogin been ɔl o Leban dayiin, ma avu adake niigi dook, ma aavtiz ŋinaante zɛɛ ma aalnek tammu.
54 E ofereceu Jacó um sacrifício na montanha e convidou seus irmãos para comerem pão; comeram pão e passaram a noite na montanha.
55 Ma ŋeere ococo Leban bɛɛnyigin ki dɔl ugeec ŋalyamɔ, ma amayuk nɔɔgɔ kɔtɔɔzɔ yaak kɔkɔm gi ci gɛr akunak. Ɔtɔɔ ni niini imiire ook ole onin.
55 Tendo-se levantado Labão pela madrugada, beijou seus filhos e suas filhas e os abençoou; e, partindo, voltou para sua casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.