Gênesis 24
ZƆƆZ O JOOWO (MUR) vs VC
1 Maje waanice Ibrayim izi matuwoc, ma amayun Jooi nɔɔnɔ laadun kaale o agɔɔn dook.
1 O velho Abraão estava avançado em idade, e o Senhor o tinha abençoado em todas as coisas.
2 Mazi akɔ arɔɔŋ Aizak rociin, otowa Ibrayim gabaren onin adikir abal kaal ogin dook. Ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Inoko karooŋnyin ineet tugu gi ci kaduwakin ce.
2 Abraão disse ao servo mais antigo de sua casa, que administrava todos os seus bens: "Mete tua mão debaixo de minha coxa.
3 — ausente —
3 Quero que jures pelo Senhor, Deus do céu e da terra, que não escolherás para mulher de meu filho nenhuma das filhas dos cananeus, no meio dos quais habito;
4 — ausente —
4 mas irás à minha terra, à minha parentela, e lá escolherás uma mulher para o meu filho Isaac."
5 Ma abɛdɛkɛ gabarɛnti nɔɔnɔ anek nɛ, “Mã kajowai ŋɛɛrun ŋaa ŋinaante, ma ajura ŋaati akunakɛ Kanan ŋina, kutugu ku? Kiiya kitoon ŋɛɛrun kook kabaak ŋinaante?”
5 O servo respondeu: "Talvez essa mulher não me quererá seguir a esta terra; nesse caso, poderei reconduzir o teu filho à terra de onde saíste?"
6 Abɛdɛkɛ Ibrayim nɔɔnɔ anek nɛ, “Akɔm! Alaŋ karooŋnyin tugu nɔkɔ been nɛɛn.
6 "Guarda-te bem, disse-lhe Abraão, de reconduzir para lá o meu filho!
7 Jook o tammu tadenu nɛɛn o aduŋnanan aneet bitaala ole o baaba been looce o atenok ogan. Ma aterkedekan niini aneet gi ci azi nɛ, Ŋaan kanyi dɔl ci dɔl cugun looc nico kizi cineeŋ. Zin zooze nico ŋaan itoonakin Jooi ineet toonnyai onin tamma ka kotonayin ineet nɔkɔ zɛɛ ma akɔ anyaai ŋɛɛran ŋaa cin ŋinaante.
7 O Senhor Deus do céu, que me tirou da casa de meu pai e de minha pátria, que me disse e me jurou dar esta terra à minha posteridade, este Senhor mandará o seu anjo diante de ti, e tu escolherás lá uma mulher para o meu filho.
8 Mã ajura dole ci ajowa o, akɔmnin ineet gi cun. Maje naana alaŋ karooŋ toonek ŋɛɛran ŋinite.”
8 Mas, se ela não te quiser seguir, estarás desobrigado do juramento que te impus. Somente não reconduzas {de forma alguma} para lá o meu filho."
9 Agama ni gabarɛnti zɔɔz ci aduwak Ibrayim nɔɔnɔ o.
9 Pôs, então, o servo sua mão debaixo da coxa de Abraão, seu senhor, e fez-lhe o juramento que ele pedia.
10 Ma akɔyi niini nyakalɛt ceen amɔtɔ, ma akɔyi buk niini kaal ci abon kaale o Ibrayim abon dook. Itiŋgazɔ ni niini kibeen gabara oogi ɔɔtɔ looce o kazi Mesopatamiya, ma avɔ zɛɛ been kutur o abaai Nayor.
10 E, tendo tomado dez camelos do rebanho de seu senhor, partiu, levando as mãos cheias das riquezas de Abraão. E pôs-se a caminho, andando para a Mesopotâmia, para a cidade de Nacor.
11 Mazi avɔ arum niigi kutur nice, itikte, ma anyek gabarɛnti nici nyakalɛt kataŋguzɔ loota ŋaati ajɔŋɔz ṯuuk ci anyak maamu ŋinaante. Aje lɔɔci izi yoman. Izi ŋino gɔɔn ka kivita kotogoci ŋaai maam ṯuuwa.
11 E fez descansar os camelos fora da cidade, perto de um poço. Era pela tarde, à hora em que saíam as mulheres para ir buscar água.
12 Aŋarowɔ ni niini izi nɛ, “Jook o alaan onan Ibrayim, ɛɛlawan da. Nyan gi ci karooŋ o waanico. Yelizak bonat unun alaan onan Ibrayim.
12 "Senhor, disse ele, Deus de Abraão, meu senhor, fazei-me encontrar hoje o que desejo, e manifestar vossa bondade para com meu senhor Abraão.
13 Cinan aneet ŋaati kaavɛ ṯuuwe nico o. Mã anyak tedec dɔl ci avu agɔc maam ŋina,
13 Eis-me aqui, de pé, junto desta fonte onde as filhas dos habitantes da cidade virão buscar água.
14 Kajin tedec codoi ŋaatineeŋ kanei nɛ, Nyan da maam ci kawudi. Mazi anekan nɛ, Orɛ maam kodɛ, ŋaan buk kagɔcai nyakalɛt cugun o maam, anyek koca nɔɔnɔ kizi dole ci aŋɛrai niina Aizak ka kizi ŋaa cin nɛɛn. Mã agooni gi nici kibil nɔkɔ, kagawin koca naana didi eyelizayu niina bonat unun alaan onan Ibrayim.”
14 Portanto, a donzela a quem eu disser: Inclina o teu cântaro, por favor, para que eu beba -, e me responder: Bebe, e darei de beber também aos teus camelos -, essa seja a que destina ao vosso servo Isaac. Por isto conhecerei que manifestais vossa bondade para com meu senhor."
15 Mazi ŋaan aŋaryɛ niini nɔkɔ, iiya dole ceen kabarzec kazi Rebeka iilaya iju ci maamu ɔɔwa. Niini tinati Bezuwel ween ŋɛɛrti Nayor ki ŋaa onin kazi Milka. Nayor niini gɔtɔni Ibrayim.
15 Ainda não tinha acabado de falar, quando sobreveio, com um cântaro aos ombros, Rebeca, filha de Batuel, filho de Melca, mulher de Nacor, irmão de Abraão.
16 Dole nici niini kabarzec ci alina ɔrɔɔt ɛlɛ, ma ŋaan aavi baala. Iiya ni ook niini ṯuuwa, ma abitiz iju.
16 A jovem era extremamente bela, virgem, e homem algum a havia possuído. Ela desceu à fonte, encheu o seu cântaro e ia voltando.
17 Odokonyozek ni gabarɛnti nici nɔɔnɔ, ma akɔ anek nɛ, “Nyan da maam ci kawudi.”
17 O servo correu-lhe ao encontro e disse-lhe: "Queres dar-me de beber um pouco da água de teu cântaro?"
18 Ma anek dole nɔɔnɔ nɛ, “Ija, kodɛ.” Ma adɔŋa maam, ma agamek nɔɔnɔ kowodɛ.
18 "Bebe, meu senhor", respondeu ela. E prontamente inclinou o cântaro sobre o seu braço para lhe dar de beber.
19 Mazi akɔ alal, enek dole nɔɔnɔ nɛ, “Nyan kanyaak buk nyakalɛt cugun o maam ka kuwude.”
19 Tendo ele bebido, ela disse: "Vou buscar água também para os teus camelos, para que todos bebam."
20 Ma aḏuutek maam abala, ma adɔkɔny akɔ anyaa maam oogi bodo, ma awodɛ nyakalɛta dook zɛɛ ma alal.
20 E, despejando seu cântaro no bebedouro, correu a buscar água de novo na fonte para todos os camelos.
21 Maje gabarɛntɛ nici olla aŋaamnek niini nɔɔnɔ liŋliŋonte ci agɔɔn o arɔɔŋ ka kaga mã een dole ci aŋɛrak Jooi nɔɔnɔ o nɛɛn.
21 O homem contemplava em silêncio, curioso por saber se o Senhor tinha ou não tornado feliz a sua viagem.
22 Mazi akɔ odotiz Rebeka ŋaati awotzi nyakalɛt, aara gabarɛnti lawonyawoc ceen warki, ma arikɛ dole oŋec. Ma aborcɛkɛ bodo nɔɔnɔ warki ci appintik een ram azɛɛn.
22 Quando os camelos acabaram de beber, o homem tirou um anel de ouro pesando meio siclo, e dois braceletes de ouro pesando dez siclos.
23 Ma ajin niini nɔɔnɔ anek nɛ, “Een dole ci ŋɛnɛ? Karooŋ kook kataŋu baalin ole cunooŋ o. Anyak ŋinti kɔɔŋɛ ŋinaante tɔ?”
23 E disse à jovem: "Dize-me, por favor: De quem és filha? Haveria na casa de teu pai um lugar para passarmos a noite?"
24 Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔnɔ anek nɛ, “Keen tinati Bezuwel ween ŋɛɛrti Nayor been Milka.
24 "Eu sou filha de Batuel, respondeu ela, o filho de Melca, que ela deu à luz a Nacor."
25 Kanyaka artɛ ci adɔi ka kataŋguzɛ nyakalɛta been buk ci colai adak niigi. Ma buk anyak ŋinti ka ataŋguzɛ niiga.”
25 E ajuntou: "Há em nossa casa palha e forragem em abundância, e também lugar para passar a noite."
26 Oloca ni gabarɛnti ɔɔ, ma adiŋdiŋan Jook.
26 Inclinou-se, então, o homem e prostrou-se diante do Senhor:
27 Azi nɛ, “Kanaatin ineet Jook o alaan onan Ibrayim, eeci azoonɛ zɔɔz unun aterkedu niina kibeen alaan onan. Ma ayitanan buk aneet zɛɛ ma didi arumnyan atenok o Ibrayim.”
27 "Bendito seja, exclamou ele, o Senhor, o Deus de Abraão, meu senhor, que não faltou à sua bondade e à sua fidelidade para com ele. O Senhor conduziu-me diretamente à casa dos parentes de meu senhor."
28 Ook ni odokonyozek Rebeka ceez o yaatin, ma akɔ aduwak nɔɔnɔ zoozok o arumonɛ niini ki gabaren e dook.
28 A jovem foi correndo contar à sua mãe tudo o que se tinha passado.
29 Maje Rebeka anyak gɔtɔni ci kazi Leban.
29 Rebeca tinha rim irmão chamado Labão. Este apressou-se em ir ao encontro do homem que se encontrava junto da fonte.
30 Mazi acin Leban warki ci anyak ŋɔɔnnya oŋeca o been ci anyak azeene o, ma azii niini buk zɔɔz ci tɛ aduwak ɛɛti nici ŋɔɔni o ŋaati aduwakɛ ŋɔɔnnya yaatin o, itiŋa niini ook gabarente o Ibrayim ŋaa ona aali nyakalɛt ṯuuwa e.
30 Ele tinha visto o anel e os braceletes nas mãos de sua irmã, e ouvido a narração de sua irmã Rebeca: "Esse homem me disse isso e aquilo." Foi ele, pois, ao encontro do estrangeiro e o achou perto dos camelos, na fonte.
31 Ma akɔ anek nɔɔnɔ nɛ, “Ija, kɔɔtɔ ɔlɔ. Kacinin ineet een inoko eet ci amayukin Jooi. Aavi bitaala ŋina naa? Kanyei ŋinti ka tikɔi ole can e, ma anyak buk ŋinti ka kaavtiyɛ nyakalɛta.”
31 "Vem, bendito do Senhor, disse ele, por que permaneces aí fora? Preparei a casa e um lugar para os camelos."
32 Anyaak ni Leban gabaren kɔrɔk onin, ma aku aara kaal dook nyakalɛtɛ, ma aavetek nyakalɛt artɛ ci adɔi ka kataŋguzei been artɛ ci colai ka kadayit, ma anyaa maam ci ka kotoonyci gabarɛnti been ɔl ogin ɔrkɔr zɔɔ.
32 E o homem entrou na casa. Descarregaram os camelos, deram-lhes palha e forragem, enquanto traziam ao estrangeiro e aos seus companheiros água para lavar os pés.
33 Ma anyaak niigi nɔɔgɔ dayiin. Mazi avu dayiin, anek gabarɛnti nɔɔgɔ nɛ, “Alaŋ rak kadake zɛɛ ma kaduwakuŋ igeet gi ci kakunɛ o.”
33 Serviu-se-lhe em seguida de comer; mas ele disse: "Não comerei nada enquanto não expuser o que tenho a dizer." "Fala", disse Labão.
34 Ma anek gabarɛnti nɔɔgɔ nɛ, “Keen naana gabaren ci Ibrayim ween gɔtɔni Nayor.
34 "Eu sou, disse ele, escravo de Abraão.
35 Amayuwun Jooi nɔɔnɔ ɔrɔɔt ɛlɛ, ma anyek nɔɔnɔ kabalɔ kanyak ɛɛza ki tiin ki zigire ki nyakalɛt ki warki been gabara ci mac ki ci ŋai.
35 O Senhor encheu de bênçãos o meu senhor, que se tornou poderoso; e deu-lhe ovelhas e bois, prata e ouro, servos e servas, camelos e jumentos.
36 Itirak nɔɔnɔ Sara ween ŋaa onin ŋɛɛrin ŋaati izɔi matuwoc. Ma anyewun niini ŋɛɛrin nico kaal ogin anyak ɔlɔ dook.
36 Sara, mulher do meu senhor, apesar de sua velhice, deu-lhe à luz um filho, ao qual ele deu todos os seus bens.
37 Aricanekan zin alaani onanɛ aneeta anekan nɛ, Má acinai ŋɛɛran ŋaa cin modene ci Kanan karomena o.
37 Então o meu senhor fez-me jurar que eu não escolheria para o seu filho uma mulher entre as filhas dos cananeus, em cuja terra ele mora,
38 Bitɔ ole o baaba een bor onan ka bitɔ cinak ŋɛɛran ŋaa cin ŋaatineeŋ.
38 mas que viria à casa de seu pai, à sua família, para aí escolher uma mulher para o seu filho.
39 Ma kanei naana nɔɔnɔ nɛ, Mã ajura dole ŋaati kɔrkɔrana, kutugu ku?
39 E eu disse-lhe: Talvez a mulher não me quererá seguir.
40 Abɛdɛkan niini aneet anekan nɛ, Jooi o kazoonɛ naana zɔɔz onin ŋaan itoonakin ineet toonnyai ci orkoryu ki ineet ka kitiritin zɛɛ ma akɔ ajowai ŋɛɛran ŋaa ole ogan een bor o baaba ɛlɛ.
40 'O Senhor, respondeu-me ele, em cujo caminho sempre andei, mandará o seu anjo contigo e fará bem-sucedida a tua viagem: escolherás para o meu filho uma mulher de minha família, na casa de meu pai.
41 Mã akɔ zɛɛ been bor onan, yo nuun ajurakin niigi ineet dole calaŋ anyaa, ɔkɔmawin koca ineet gi cun kina.
41 Mas serás desobrigado do juramento que me fazes, se, tendo visitado minha parentela, encontrares oposição e não fores recebido.'
42 Mazi ona kaku karum ṯuuk nico waanico ŋina o, kiiya kijina Jook kanei nɛ, Manyi ween Jook o Ibrayim, tiritan. Nyan gi o karooŋ keronnye nico.
42 Ora, chegando hoje à fonte, eu disse: Senhor, Deus de meu senhor Abraão, se vos dignardes tornar bem-sucedida a viagem que empreendi {concedei-me isto:}
43 Inoko acinan niina aneet kabil ṯuuk nico otoga ŋina. Zin mã aku dole ceen kabarzec ka kiiya kɔtɔgɔcɔ ṯuuwa ŋina, kanei tedec naana nɔɔnɔ nɛ, Nyan maam ci kawudi.
43 Ficarei perto da fonte; a jovem que vier buscar água, e a quem eu disser: Deixa-me, por favor, beber um pouco da água de teu cântaro,
44 Mazi agama niini, ma anyan maam kowodɛ, ma anyek buk nyakalɛt cigan o maam kuwude, izi koca niini ŋaa ci acinai niina ŋɛɛrti Ibrayim nɛɛn.
44 e que me responder:'Bebe, e buscarei também água para os teus camelos', essa será a mulher que o Senhor destina ao filho de meu senhor.
45 Mazi ŋaan kaŋaryɛ nɔkɔ, iiya Rebeka anyaa iju ɔɔwa, ma aku akɔ ṯuuwa ka kook kɔtɔgɔcɔ. Mazi kanei naana nɔɔnɔ nɛ, Nyan da maam ci kawudi,
45 Eu não tinha ainda acabado de falar comigo mesmo, quando veio Rebeca com o seu cântaro aos ombros, e desceu à fonte para buscar água. Eu disse-lhe: Dá-me de beber, por favor.
46 ɔdɔŋa didi niini maam, ma agamekan anekan nɛ, Orɛ, kodɛ. Ŋaan buk kanyaai nyakalɛt cugun o maam ka kuwude. Kowodɛ ni naana, ma awodoz niini nyakalɛt cigan o buk.
46 E, descendo logo o cântaro dos seus ombros, ela me disse: 'Bebe, e darei também de beber aos camelos.'
47 Kijina ni naana nɔɔnɔ keneya nɛ, Baatun ŋɛnɛ? Ma abɛdɛkan niini anekan nɛ, Keen tinati Bezuwel ween ŋɛɛrti Nayor ki Milka. Mazi kakɔ kazii gi nico, karikɛ nɔɔnɔ lawonyawoc ceen warki oŋec, ma kaborcɛkɛ ci appintik een ram azɛɛn.
47 Perguntei-lhe então de quem era filha. Ela respondeu-me: 'Sou filha de Batuel, filho de Nacor, que Melca lhe deu à luz.' Eu, pois, coloquei o anel em suas narinas e os braceletes em seus punhos.
48 Koloca ni ɔɔ kidiŋdiŋana Jook o alaan onan Ibrayim giye o ayelzekan niini aneet gɔl zɛɛ ma kaku karum bor onin, ma kaku kajowai nɔɔnɔ tinati ŋɛɛrti gɔtɔnɔn ka kizi ŋaa ci ŋɛɛrin.
48 Inclinei-me, então, prostrando-me diante do Senhor, e bendisse o Senhor, o Deus de meu senhor Abraão, que me conduziu diretamente ao lugar onde eu podia tomar a filha do parente de meu senhor para o seu filho.
49 Inoko zin mã agamanu zɔɔz nico, ma arooŋnyu utuguzek alaan onan Ibrayim gi ci abon, uduktayaŋ. Mã alaŋ agamanu, uduktayaŋ ka kaga naana gi ci kagoon.”
49 Agora, se quiserdes testemunhar afeição e fidelidade ao meu senhor, dizei-mo; senão, dizei-mo também, para que eu tome outra direção."
50 Ɛbɛdɛkɛ ni Leban been Bezuwel nɔɔnɔ enektek nɛ, “Zɔɔz nici aku Joowa. Akɔm naaga gi ci ka kuduktawa.
50 Labão e Batuel tomaram então a palavra: "Do Senhor veio tudo isso, disseram eles. Nada temos a dizer.
51 Rebeka ceeni. Biti nɔɔnɔ ka kook kizi ŋaa ci ŋɛɛrti alaan cun o, eeci aduwan Jooi o.”
51 Eis aí Rebeca: toma-a e parte. Que ela seja a mulher do filho de teu senhor, como o Senhor disse."
52 Mazi azii gabarɛnti ci Ibrayim noko zɔɔz nico, oloca ɔɔ, ma adiŋdiŋan Jook.
52 Ouvindo estas palavras, o servo de Abraão prostrou-se por terra diante do Senhor.
53 Aara ni niini rumanɛ ci alina ki nyaziya been marakcak ceen warki, ma anyek dook Rebeka. Ma anyek buk niini gɔtɔni Rebeka been yaatin kaal ci ataalyai guruce ci meelik ɔrɔɔt.
53 Tomando em seguida objetos de prata, objetos de ouro e vestidos, ofereceu-os como presente a Rebeca. Ofereceu também ricos presentes ao seu irmão e à sua mãe.
54 Adaktɔ ni gabarɛnti ci Ibrayim noko been ɔl ogin ɔrkɔra. Ma oogin baalin ŋinaante. Mazi acinɛ niigi ŋeere, izi gabarɛnti nɛ, “Itoonteyaŋ gɔl kimiire kook alaane onan.”
54 Puseram-se então à mesa, ele e os seus companheiros, e passaram a noite. Levantando-se no dia seguinte, disse o servo: "Deixai-me partir para a casa do meu senhor."
55 Bar gɔtɔni Rebeka been yaatin azi nɛ, “Akɔm! Alaŋ awoyu. Karooŋnya rak koromtewa ki dole ɔlɔ ŋina iinya amɔtɔ. Enice ŋaan awoyu.”
55 Ao que o irmão e a mãe de Rebeca responderam: "Fique a jovem ainda conosco alguns dias, ao menos dez dias; depois disto partirá."
56 Bar anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Má alamnyetu gaga. Ma anyewun Jooi keroni can o kobona o, anycaŋ kimiire taman kook alaane onan.”
56 "Não me retenhais, tornou ele: pois que o Senhor fez bem-sucedida a minha viagem, deixai-me partir e voltar para o meu senhor."
57 Abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Nyet kutuyawa dole ka kijinta nɔɔnɔ ɛlɛ kuduwa gi cin.”
57 "Chamemos a jovem, disseram eles, e perguntemos-lhe o seu parecer."
58 Utuya ni niigi Rebeka, ma avu ajin anek nɛ, “Arooŋ niina ɔtɔɔz been eet nico inoko?”
58 Chamaram Rebeca e disseram-lhe: "Queres partir com este homem?" "Sim", respondeu ela.
59 Anycek ni niigi Rebeka been ŋaa baal gɔɔn agam nɔɔnɔ kidikzɛta e ka korkorit ki nɔɔgɔ.
59 Deixaram-na, pois, partir juntamente com sua ama-de-leite, com o servo de Abraão e seus companheiros.
60 Ma amayuk niigi Rebeka anek nɛ, “Tɔ yaak. Bitɔ tira dɔl ci meelik gɛr. Ma abon amɔk katin dɔlya ci dɔl cugun modɛn.”
60 Eles abençoaram-na, dizendo: "Ó nossa irmã: possas tu tornar-te a mãe de milhares de miríades! E possua a tua posteridade a porta dos seus inimigos!"
61 Acabtɔ ni Rebeka ki laŋotin, ma atɔɔt nyakalɛt, ma awɔ.
61 Rebeca e suas servas levantaram-se, montaram nos camelos e seguiram o homem. Este conduzindo Rebeca, pôs-se logo a caminho.
62 Aje Aizak iinyaye niceke iiya abaak looce o kazi Kanan libire ci akɔ ki tɛnɛt e ajɔŋɔz ṯuuk o kazi Acinan Jooi Aneet.
62 Entretanto, Isaac tinha voltado do poço de Lacai-Roi, e habitava no Negeb.
63 Ma iitene oman yomana mazi akɔ awɔ olla niini tuuwa ŋaati vɔɔr, acin nyakalɛt ci avu, ma akɔ arumek niini nɔɔgɔ gɔl.
63 Uma tarde em que saíra para meditar no campo, levantando os olhos, viu alguns camelos que se aproximavam.
64 Mazi akɔ acin Rebeka Aizak, uduna niini nyakala.
64 Rebeca também, tendo levantado os olhos, viu Isaac, e desceu do camelo.
65 Ma ajin gabaren ci Ibrayim o anek nɛ, “Eet ci ŋɛnɛ ci awoya ŋaati vɔɔr aku arumeket gɔl o?”
65 Ela disse ao servo de Abraão: "Quem é aquele homem que vem ao nosso encontro no campo?" "É o meu senhor", respondeu ele. E ela tomou depressa o véu e cobriu-se.
66 Mazi aku Aizak, uduwak gabarɛnti nɔɔnɔ kaal o agooni dook.
66 O servo contou a Isaac tudo o que tinha feito.
67 Ooyi ni Aizak ŋaa cin o ceeze o yaatin Sara. Arɛɛz Aizak Rebeka ɔrɔɔt ɛlɛ. Ɛtɛɛdjai ni niini inoniinte o akoloni yaatin.
67 E Isaac introduziu Rebeca na tenda de Sara, sua mãe. Desposou-a, e ela tornou-se sua mulher muito amada. E desse modo Isaac consolou-se da morte de sua mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 24, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.