Gênesis 24
ZƆƆZ O JOOWO (MUR) vs NAA
1 Maje waanice Ibrayim izi matuwoc, ma amayun Jooi nɔɔnɔ laadun kaale o agɔɔn dook.
1 Abraão já era velho, de idade bem avançada, e o Senhor o havia abençoado em tudo.
2 Mazi akɔ arɔɔŋ Aizak rociin, otowa Ibrayim gabaren onin adikir abal kaal ogin dook. Ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Inoko karooŋnyin ineet tugu gi ci kaduwakin ce.
2 Abraão disse ao mais antigo servo da sua casa, que governava tudo o que possuía: — Ponha a sua mão por baixo da minha coxa,
3 — ausente —
3 para que eu faça com que você jure pelo Senhor , Deus do céu e da terra, que você não buscará uma esposa para o meu filho entre as filhas dos cananeus, no meio dos quais estou morando,
4 — ausente —
4 mas que você irá à minha parentela e ali buscará uma esposa para Isaque, meu filho.
5 Ma abɛdɛkɛ gabarɛnti nɔɔnɔ anek nɛ, “Mã kajowai ŋɛɛrun ŋaa ŋinaante, ma ajura ŋaati akunakɛ Kanan ŋina, kutugu ku? Kiiya kitoon ŋɛɛrun kook kabaak ŋinaante?”
5 Então o servo disse: — Talvez a mulher não queira vir comigo para esta terra. Nesse caso, devo levar o seu filho à terra de onde o senhor veio?
6 Abɛdɛkɛ Ibrayim nɔɔnɔ anek nɛ, “Akɔm! Alaŋ karooŋnyin tugu nɔkɔ been nɛɛn.
6 Abraão respondeu: — Cuidado! Não faça o meu filho voltar para lá.
7 Jook o tammu tadenu nɛɛn o aduŋnanan aneet bitaala ole o baaba been looce o atenok ogan. Ma aterkedekan niini aneet gi ci azi nɛ, Ŋaan kanyi dɔl ci dɔl cugun looc nico kizi cineeŋ. Zin zooze nico ŋaan itoonakin Jooi ineet toonnyai onin tamma ka kotonayin ineet nɔkɔ zɛɛ ma akɔ anyaai ŋɛɛran ŋaa cin ŋinaante.
7 O Senhor , Deus do céu, que me tirou da casa de meu pai e da terra dos meus parentes, e que me falou, e jurou, dizendo: “À sua descendência darei esta terra”, ele enviará o seu anjo adiante de você, para que lá você encontre uma esposa para o meu filho.
8 Mã ajura dole ci ajowa o, akɔmnin ineet gi cun. Maje naana alaŋ karooŋ toonek ŋɛɛran ŋinite.”
8 Caso a mulher não queira vir, você ficará desobrigado do seu juramento; entretanto, não leve o meu filho para lá.
9 Agama ni gabarɛnti zɔɔz ci aduwak Ibrayim nɔɔnɔ o.
9 Com isso, o servo pôs a sua mão por baixo da coxa de Abraão, seu senhor, e jurou fazer segundo o resolvido.
10 Ma akɔyi niini nyakalɛt ceen amɔtɔ, ma akɔyi buk niini kaal ci abon kaale o Ibrayim abon dook. Itiŋgazɔ ni niini kibeen gabara oogi ɔɔtɔ looce o kazi Mesopatamiya, ma avɔ zɛɛ been kutur o abaai Nayor.
10 O servo pegou dez dos camelos do seu senhor e, levando consigo uma parte dos bens dele, levantou-se e partiu para a Mesopotâmia, para a cidade onde Naor havia morado.
11 Mazi avɔ arum niigi kutur nice, itikte, ma anyek gabarɛnti nici nyakalɛt kataŋguzɔ loota ŋaati ajɔŋɔz ṯuuk ci anyak maamu ŋinaante. Aje lɔɔci izi yoman. Izi ŋino gɔɔn ka kivita kotogoci ŋaai maam ṯuuwa.
11 Fora da cidade, fez os camelos se ajoelharem junto a um poço de água. Era de tardinha, a hora em que as moças saem para tirar água.
12 Aŋarowɔ ni niini izi nɛ, “Jook o alaan onan Ibrayim, ɛɛlawan da. Nyan gi ci karooŋ o waanico. Yelizak bonat unun alaan onan Ibrayim.
12 Então o servo orou: — Ó
13 Cinan aneet ŋaati kaavɛ ṯuuwe nico o. Mã anyak tedec dɔl ci avu agɔc maam ŋina,
13 Eis que estou ao pé da fonte de água, e as filhas dos homens desta cidade saem para tirar água.
14 Kajin tedec codoi ŋaatineeŋ kanei nɛ, Nyan da maam ci kawudi. Mazi anekan nɛ, Orɛ maam kodɛ, ŋaan buk kagɔcai nyakalɛt cugun o maam, anyek koca nɔɔnɔ kizi dole ci aŋɛrai niina Aizak ka kizi ŋaa cin nɛɛn. Mã agooni gi nici kibil nɔkɔ, kagawin koca naana didi eyelizayu niina bonat unun alaan onan Ibrayim.”
14 Concede, pois, que a moça a quem eu disser: “Incline o cântaro para que eu beba”; e ela me responder: “Beba, e darei ainda de beber aos seus camelos”, seja a que designaste para o teu servo Isaque; e nisso verei que foste bondoso para com o meu senhor.
15 Mazi ŋaan aŋaryɛ niini nɔkɔ, iiya dole ceen kabarzec kazi Rebeka iilaya iju ci maamu ɔɔwa. Niini tinati Bezuwel ween ŋɛɛrti Nayor ki ŋaa onin kazi Milka. Nayor niini gɔtɔni Ibrayim.
15 Antes que ele acabasse de orar, eis que surgiu Rebeca, filha de Betuel, filho de Milca, mulher de Naor, irmão de Abraão, trazendo um cântaro sobre o ombro.
16 Dole nici niini kabarzec ci alina ɔrɔɔt ɛlɛ, ma ŋaan aavi baala. Iiya ni ook niini ṯuuwa, ma abitiz iju.
16 A moça era muito bonita, virgem, a quem nenhum homem havia possuído. Ela desceu até a fonte, encheu o seu cântaro e subiu.
17 Odokonyozek ni gabarɛnti nici nɔɔnɔ, ma akɔ anek nɛ, “Nyan da maam ci kawudi.”
17 Então o servo correu ao encontro dela e disse: — Peço que me deixe beber um pouco da água do seu cântaro.
18 Ma anek dole nɔɔnɔ nɛ, “Ija, kodɛ.” Ma adɔŋa maam, ma agamek nɔɔnɔ kowodɛ.
18 Ela respondeu: — Beba, meu senhor. E prontamente, baixando o cântaro para a mão, deu-lhe de beber.
19 Mazi akɔ alal, enek dole nɔɔnɔ nɛ, “Nyan kanyaak buk nyakalɛt cugun o maam ka kuwude.”
19 Depois de lhe dar de beber, disse: — Vou tirar água também para os seus camelos, até que todos bebam.
20 Ma aḏuutek maam abala, ma adɔkɔny akɔ anyaa maam oogi bodo, ma awodɛ nyakalɛta dook zɛɛ ma alal.
20 E, apressando-se em despejar o cântaro no bebedouro, correu outra vez ao poço para tirar mais água; ela tirou água para todos os camelos.
21 Maje gabarɛntɛ nici olla aŋaamnek niini nɔɔnɔ liŋliŋonte ci agɔɔn o arɔɔŋ ka kaga mã een dole ci aŋɛrak Jooi nɔɔnɔ o nɛɛn.
21 O homem a observava, em silêncio, atentamente, para saber se o Senhor teria levado a bom termo a sua jornada ou não.
22 Mazi akɔ odotiz Rebeka ŋaati awotzi nyakalɛt, aara gabarɛnti lawonyawoc ceen warki, ma arikɛ dole oŋec. Ma aborcɛkɛ bodo nɔɔnɔ warki ci appintik een ram azɛɛn.
22 Quando os camelos acabaram de beber, o homem pegou um pendente de ouro pesando seis gramas e duas pulseiras para as mãos dela, pesando cento e vinte gramas de ouro.
23 Ma ajin niini nɔɔnɔ anek nɛ, “Een dole ci ŋɛnɛ? Karooŋ kook kataŋu baalin ole cunooŋ o. Anyak ŋinti kɔɔŋɛ ŋinaante tɔ?”
23 Em seguida perguntou: — Diga-me: De quem você é filha? Será que na casa de seu pai haveria lugar para eu e os que estão comigo passarmos a noite?
24 Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔnɔ anek nɛ, “Keen tinati Bezuwel ween ŋɛɛrti Nayor been Milka.
24 Ela respondeu: — Sou filha de Betuel, que é filho de Milca e de Naor.
25 Kanyaka artɛ ci adɔi ka kataŋguzɛ nyakalɛta been buk ci colai adak niigi. Ma buk anyak ŋinti ka ataŋguzɛ niiga.”
25 E acrescentou: — Temos palha, muito pasto e lugar para passar a noite.
26 Oloca ni gabarɛnti ɔɔ, ma adiŋdiŋan Jook.
26 Então o homem se inclinou e adorou o Senhor .
27 Azi nɛ, “Kanaatin ineet Jook o alaan onan Ibrayim, eeci azoonɛ zɔɔz unun aterkedu niina kibeen alaan onan. Ma ayitanan buk aneet zɛɛ ma didi arumnyan atenok o Ibrayim.”
27 E disse: — Bendito seja o
28 Ook ni odokonyozek Rebeka ceez o yaatin, ma akɔ aduwak nɔɔnɔ zoozok o arumonɛ niini ki gabaren e dook.
28 E a moça correu e contou tudo aos da casa de sua mãe.
29 Maje Rebeka anyak gɔtɔni ci kazi Leban.
29 Ora, Rebeca tinha um irmão, chamado Labão. Este correu ao encontro do homem junto à fonte.
30 Mazi acin Leban warki ci anyak ŋɔɔnnya oŋeca o been ci anyak azeene o, ma azii niini buk zɔɔz ci tɛ aduwak ɛɛti nici ŋɔɔni o ŋaati aduwakɛ ŋɔɔnnya yaatin o, itiŋa niini ook gabarente o Ibrayim ŋaa ona aali nyakalɛt ṯuuwa e.
30 Acontece que Labão tinha visto o pendente e as pulseiras nas mãos de sua irmã e ouvido as palavras de Rebeca, sua irmã, que dizia: “Ele me falou assim e assim.” Por isso foi até onde ele estava e o encontrou em pé junto aos camelos, ao lado da fonte.
31 Ma akɔ anek nɔɔnɔ nɛ, “Ija, kɔɔtɔ ɔlɔ. Kacinin ineet een inoko eet ci amayukin Jooi. Aavi bitaala ŋina naa? Kanyei ŋinti ka tikɔi ole can e, ma anyak buk ŋinti ka kaavtiyɛ nyakalɛta.”
31 E Labão disse: — Entre, bendito do
32 Anyaak ni Leban gabaren kɔrɔk onin, ma aku aara kaal dook nyakalɛtɛ, ma aavetek nyakalɛt artɛ ci adɔi ka kataŋguzei been artɛ ci colai ka kadayit, ma anyaa maam ci ka kotoonyci gabarɛnti been ɔl ogin ɔrkɔr zɔɔ.
32 Então o homem entrou na casa. Descarregaram os camelos e lhes deram forragem e pasto. Também trouxeram água para que ele e os homens que estavam com ele lavassem os pés.
33 Ma anyaak niigi nɔɔgɔ dayiin. Mazi avu dayiin, anek gabarɛnti nɔɔgɔ nɛ, “Alaŋ rak kadake zɛɛ ma kaduwakuŋ igeet gi ci kakunɛ o.”
33 Puseram comida diante dele. Porém ele disse: — Não vou comer enquanto não disser o que tenho para dizer. Labão respondeu: — Diga.
34 Ma anek gabarɛnti nɔɔgɔ nɛ, “Keen naana gabaren ci Ibrayim ween gɔtɔni Nayor.
34 Então ele disse: — Sou servo de Abraão.
35 Amayuwun Jooi nɔɔnɔ ɔrɔɔt ɛlɛ, ma anyek nɔɔnɔ kabalɔ kanyak ɛɛza ki tiin ki zigire ki nyakalɛt ki warki been gabara ci mac ki ci ŋai.
35 O Senhor tem abençoado muito o meu senhor, e ele se tornou um grande homem. O Senhor lhe deu ovelhas e bois, prata e ouro, servos e servas, camelos e jumentos.
36 Itirak nɔɔnɔ Sara ween ŋaa onin ŋɛɛrin ŋaati izɔi matuwoc. Ma anyewun niini ŋɛɛrin nico kaal ogin anyak ɔlɔ dook.
36 Sara, mulher do meu senhor, já era idosa quando lhe deu à luz um filho, a quem o meu senhor deu tudo o que tem.
37 Aricanekan zin alaani onanɛ aneeta anekan nɛ, Má acinai ŋɛɛran ŋaa cin modene ci Kanan karomena o.
37 E meu senhor me fez jurar, dizendo: “Não busque uma esposa para o meu filho entre as mulheres dos cananeus, em cuja terra estou morando.
38 Bitɔ ole o baaba een bor onan ka bitɔ cinak ŋɛɛran ŋaa cin ŋaatineeŋ.
38 Pelo contrário, vá à casa de meu pai e à minha família e ali busque uma esposa para o meu filho.”
39 Ma kanei naana nɔɔnɔ nɛ, Mã ajura dole ŋaati kɔrkɔrana, kutugu ku?
39 Respondi ao meu senhor: “Talvez a mulher não queira me acompanhar.”
40 Abɛdɛkan niini aneet anekan nɛ, Jooi o kazoonɛ naana zɔɔz onin ŋaan itoonakin ineet toonnyai ci orkoryu ki ineet ka kitiritin zɛɛ ma akɔ ajowai ŋɛɛran ŋaa ole ogan een bor o baaba ɛlɛ.
40 Ele me disse: “O Senhor , em cuja presença eu ando, enviará o seu Anjo com você e levará a bom termo a sua jornada, para que, da minha família e da casa de meu pai, você traga uma esposa para o meu filho.
41 Mã akɔ zɛɛ been bor onan, yo nuun ajurakin niigi ineet dole calaŋ anyaa, ɔkɔmawin koca ineet gi cun kina.
41 Você estará desobrigado do seu juramento, caso você for até a minha família e eles não quiserem dar a moça a você; neste caso, você estará desobrigado do juramento.”
42 Mazi ona kaku karum ṯuuk nico waanico ŋina o, kiiya kijina Jook kanei nɛ, Manyi ween Jook o Ibrayim, tiritan. Nyan gi o karooŋ keronnye nico.
42 — Hoje, pois, quando cheguei à fonte, eu disse: “Ó Senhor , Deus de meu senhor Abraão, leva a bom termo a jornada em que sigo.
43 Inoko acinan niina aneet kabil ṯuuk nico otoga ŋina. Zin mã aku dole ceen kabarzec ka kiiya kɔtɔgɔcɔ ṯuuwa ŋina, kanei tedec naana nɔɔnɔ nɛ, Nyan maam ci kawudi.
43 Eis-me agora junto à fonte de água. A moça que sair para tirar água, a quem eu disser: ‘Dê-me um pouco de água do seu cântaro’,
44 Mazi agama niini, ma anyan maam kowodɛ, ma anyek buk nyakalɛt cigan o maam kuwude, izi koca niini ŋaa ci acinai niina ŋɛɛrti Ibrayim nɛɛn.
44 e ela me responder: ‘Beba, e também tirarei água para os seus camelos’, seja essa a mulher que o Senhor designou para o filho de meu senhor.”
45 Mazi ŋaan kaŋaryɛ nɔkɔ, iiya Rebeka anyaa iju ɔɔwa, ma aku akɔ ṯuuwa ka kook kɔtɔgɔcɔ. Mazi kanei naana nɔɔnɔ nɛ, Nyan da maam ci kawudi,
45 — Antes que eu acabasse de orar em meu íntimo, eis que veio Rebeca trazendo o seu cântaro sobre o ombro. Ela desceu à fonte e tirou água. E eu lhe disse: “Peço que me dê de beber.”
46 ɔdɔŋa didi niini maam, ma agamekan anekan nɛ, Orɛ, kodɛ. Ŋaan buk kanyaai nyakalɛt cugun o maam ka kuwude. Kowodɛ ni naana, ma awodoz niini nyakalɛt cigan o buk.
46 Ela prontamente baixou o cântaro do ombro e disse: “Beba, e também darei de beber aos seus camelos.” Bebi, e ela deu de beber aos camelos.
47 Kijina ni naana nɔɔnɔ keneya nɛ, Baatun ŋɛnɛ? Ma abɛdɛkan niini anekan nɛ, Keen tinati Bezuwel ween ŋɛɛrti Nayor ki Milka. Mazi kakɔ kazii gi nico, karikɛ nɔɔnɔ lawonyawoc ceen warki oŋec, ma kaborcɛkɛ ci appintik een ram azɛɛn.
47 Daí lhe perguntei: “De quem você é filha?” Ela respondeu: “Filha de Betuel, que é filho de Naor e Milca.” Então lhe pus o pendente no nariz e as pulseiras nas mãos.
48 Koloca ni ɔɔ kidiŋdiŋana Jook o alaan onan Ibrayim giye o ayelzekan niini aneet gɔl zɛɛ ma kaku karum bor onin, ma kaku kajowai nɔɔnɔ tinati ŋɛɛrti gɔtɔnɔn ka kizi ŋaa ci ŋɛɛrin.
48 E, prostrando-me, adorei o Senhor e louvei o Senhor , Deus do meu senhor Abraão, que me havia conduzido por um caminho direito, a fim de encontrar para o filho do meu senhor uma filha do seu parente.
49 Inoko zin mã agamanu zɔɔz nico, ma arooŋnyu utuguzek alaan onan Ibrayim gi ci abon, uduktayaŋ. Mã alaŋ agamanu, uduktayaŋ ka kaga naana gi ci kagoon.”
49 Agora, pois, se estiverem dispostos a usar de bondade e de fidelidade para com o meu senhor, digam; do contrário, digam também, para que eu siga o meu caminho, para a direita ou para a esquerda.
50 Ɛbɛdɛkɛ ni Leban been Bezuwel nɔɔnɔ enektek nɛ, “Zɔɔz nici aku Joowa. Akɔm naaga gi ci ka kuduktawa.
50 Labão e Betuel responderam: — Isto procede do
51 Rebeka ceeni. Biti nɔɔnɔ ka kook kizi ŋaa ci ŋɛɛrti alaan cun o, eeci aduwan Jooi o.”
51 Aqui está Rebeca; leve-a com você e que ela seja a mulher do filho do seu senhor, segundo a palavra do Senhor Deus.
52 Mazi azii gabarɛnti ci Ibrayim noko zɔɔz nico, oloca ɔɔ, ma adiŋdiŋan Jook.
52 Quando o servo de Abraão ouviu tais palavras, prostrou-se em terra diante do Senhor .
53 Aara ni niini rumanɛ ci alina ki nyaziya been marakcak ceen warki, ma anyek dook Rebeka. Ma anyek buk niini gɔtɔni Rebeka been yaatin kaal ci ataalyai guruce ci meelik ɔrɔɔt.
53 Tirou joias de ouro e de prata e vestidos e os deu a Rebeca. Também deu ricos presentes ao irmão e à mãe dela.
54 Adaktɔ ni gabarɛnti ci Ibrayim noko been ɔl ogin ɔrkɔra. Ma oogin baalin ŋinaante. Mazi acinɛ niigi ŋeere, izi gabarɛnti nɛ, “Itoonteyaŋ gɔl kimiire kook alaane onan.”
54 Depois, comeram e beberam, ele e os homens que estavam com ele, e passaram a noite. De madrugada, quando se levantaram, o servo disse: — Permitam que eu volte ao meu senhor.
55 Bar gɔtɔni Rebeka been yaatin azi nɛ, “Akɔm! Alaŋ awoyu. Karooŋnya rak koromtewa ki dole ɔlɔ ŋina iinya amɔtɔ. Enice ŋaan awoyu.”
55 Mas o irmão e a mãe da moça disseram: — Deixe que ela fique conosco mais alguns dias, pelo menos dez; e depois poderá ir.
56 Bar anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Má alamnyetu gaga. Ma anyewun Jooi keroni can o kobona o, anycaŋ kimiire taman kook alaane onan.”
56 Ele, porém, lhes disse: — Não me detenham, pois o
57 Abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Nyet kutuyawa dole ka kijinta nɔɔnɔ ɛlɛ kuduwa gi cin.”
57 Disseram: — Vamos chamar a moça para ver o que ela diz.
58 Utuya ni niigi Rebeka, ma avu ajin anek nɛ, “Arooŋ niina ɔtɔɔz been eet nico inoko?”
58 Chamaram, pois, Rebeca e lhe perguntaram: — Você quer ir com este homem? Ela respondeu: — Sim, quero.
59 Anycek ni niigi Rebeka been ŋaa baal gɔɔn agam nɔɔnɔ kidikzɛta e ka korkorit ki nɔɔgɔ.
59 Então deixaram que Rebeca, a irmã deles, partisse, junto com a sua ama, com o servo de Abraão e os homens que estavam com ele.
60 Ma amayuk niigi Rebeka anek nɛ, “Tɔ yaak. Bitɔ tira dɔl ci meelik gɛr. Ma abon amɔk katin dɔlya ci dɔl cugun modɛn.”
60 Abençoaram Rebeca e lhe disseram: — Que você, nossa irmã, seja a mãe de milhares de milhares, e que a sua descendência tome posse das cidades dos seus inimigos.
61 Acabtɔ ni Rebeka ki laŋotin, ma atɔɔt nyakalɛt, ma awɔ.
61 Então Rebeca se levantou com as suas servas e, montando os camelos, seguiram o homem. O servo de Abraão tomou Rebeca e partiu.
62 Aje Aizak iinyaye niceke iiya abaak looce o kazi Kanan libire ci akɔ ki tɛnɛt e ajɔŋɔz ṯuuk o kazi Acinan Jooi Aneet.
62 Ora, Isaque veio de Beer-Laai-Roi, porque morava na terra do Neguebe.
63 Ma iitene oman yomana mazi akɔ awɔ olla niini tuuwa ŋaati vɔɔr, acin nyakalɛt ci avu, ma akɔ arumek niini nɔɔgɔ gɔl.
63 Ao cair da tarde, Isaque saiu para meditar no campo. Erguendo os olhos, viu, e eis que vinham camelos.
64 Mazi akɔ acin Rebeka Aizak, uduna niini nyakala.
64 Também Rebeca levantou os olhos e, vendo Isaque, desceu do camelo,
65 Ma ajin gabaren ci Ibrayim o anek nɛ, “Eet ci ŋɛnɛ ci awoya ŋaati vɔɔr aku arumeket gɔl o?”
65 e perguntou ao servo: — Quem é aquele homem que vem pelo campo ao nosso encontro? O servo respondeu: — É o meu senhor. Então ela pegou o véu e se cobriu.
66 Mazi aku Aizak, uduwak gabarɛnti nɔɔnɔ kaal o agooni dook.
66 O servo contou a Isaque todas as coisas que havia feito.
67 Ooyi ni Aizak ŋaa cin o ceeze o yaatin Sara. Arɛɛz Aizak Rebeka ɔrɔɔt ɛlɛ. Ɛtɛɛdjai ni niini inoniinte o akoloni yaatin.
67 Isaque a conduziu até a tenda de Sara, mãe dele. Ele tomou Rebeca, e esta se tornou a mulher dele. Ele a amou; e assim Isaque foi consolado depois da morte de sua mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 24, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.