Gênesis 24
ZƆƆZ O JOOWO (MUR) vs ARA
1 Maje waanice Ibrayim izi matuwoc, ma amayun Jooi nɔɔnɔ laadun kaale o agɔɔn dook.
1 Era Abraão já idoso, bem avançado em anos; e o Senhor em tudo o havia abençoado.
2 Mazi akɔ arɔɔŋ Aizak rociin, otowa Ibrayim gabaren onin adikir abal kaal ogin dook. Ma anek nɔɔnɔ nɛ, “Inoko karooŋnyin ineet tugu gi ci kaduwakin ce.
2 Disse Abraão ao seu mais antigo servo da casa, que governava tudo o que possuía: Põe a mão por baixo da minha coxa,
3 — ausente —
3 para que eu te faça jurar pelo Senhor , Deus do céu e da terra, que não tomarás esposa para meu filho das filhas dos cananeus, entre os quais habito;
4 — ausente —
4 mas irás à minha parentela e daí tomarás esposa para Isaque, meu filho.
5 Ma abɛdɛkɛ gabarɛnti nɔɔnɔ anek nɛ, “Mã kajowai ŋɛɛrun ŋaa ŋinaante, ma ajura ŋaati akunakɛ Kanan ŋina, kutugu ku? Kiiya kitoon ŋɛɛrun kook kabaak ŋinaante?”
5 Disse-lhe o servo: Talvez não queira a mulher seguir-me para esta terra; nesse caso, levarei teu filho à terra donde saíste?
6 Abɛdɛkɛ Ibrayim nɔɔnɔ anek nɛ, “Akɔm! Alaŋ karooŋnyin tugu nɔkɔ been nɛɛn.
6 Respondeu-lhe Abraão: Cautela! Não faças voltar para lá meu filho.
7 Jook o tammu tadenu nɛɛn o aduŋnanan aneet bitaala ole o baaba been looce o atenok ogan. Ma aterkedekan niini aneet gi ci azi nɛ, Ŋaan kanyi dɔl ci dɔl cugun looc nico kizi cineeŋ. Zin zooze nico ŋaan itoonakin Jooi ineet toonnyai onin tamma ka kotonayin ineet nɔkɔ zɛɛ ma akɔ anyaai ŋɛɛran ŋaa cin ŋinaante.
7 O Senhor , Deus do céu, que me tirou da casa de meu pai e de minha terra natal, e que me falou, e jurou, dizendo: À tua descendência darei esta terra, ele enviará o seu anjo, que te há de preceder, e tomarás de lá esposa para meu filho.
8 Mã ajura dole ci ajowa o, akɔmnin ineet gi cun. Maje naana alaŋ karooŋ toonek ŋɛɛran ŋinite.”
8 Caso a mulher não queira seguir-te, ficarás desobrigado do teu juramento; entretanto, não levarás para lá meu filho.
9 Agama ni gabarɛnti zɔɔz ci aduwak Ibrayim nɔɔnɔ o.
9 Com isso, pôs o servo a mão por baixo da coxa de Abraão, seu senhor, e jurou fazer segundo o resolvido.
10 Ma akɔyi niini nyakalɛt ceen amɔtɔ, ma akɔyi buk niini kaal ci abon kaale o Ibrayim abon dook. Itiŋgazɔ ni niini kibeen gabara oogi ɔɔtɔ looce o kazi Mesopatamiya, ma avɔ zɛɛ been kutur o abaai Nayor.
10 Tomou o servo dez dos camelos do seu senhor e, levando consigo de todos os bens dele, levantou-se e partiu, rumo da Mesopotâmia, para a cidade de Naor.
11 Mazi avɔ arum niigi kutur nice, itikte, ma anyek gabarɛnti nici nyakalɛt kataŋguzɔ loota ŋaati ajɔŋɔz ṯuuk ci anyak maamu ŋinaante. Aje lɔɔci izi yoman. Izi ŋino gɔɔn ka kivita kotogoci ŋaai maam ṯuuwa.
11 Fora da cidade, fez ajoelhar os camelos junto a um poço de água, à tarde, hora em que as moças saem a tirar água.
12 Aŋarowɔ ni niini izi nɛ, “Jook o alaan onan Ibrayim, ɛɛlawan da. Nyan gi ci karooŋ o waanico. Yelizak bonat unun alaan onan Ibrayim.
12 E disse consigo: Ó Senhor , Deus de meu senhor Abraão, rogo-te que me acudas hoje e uses de bondade para com o meu senhor Abraão!
13 Cinan aneet ŋaati kaavɛ ṯuuwe nico o. Mã anyak tedec dɔl ci avu agɔc maam ŋina,
13 Eis que estou ao pé da fonte de água, e as filhas dos homens desta cidade saem para tirar água;
14 Kajin tedec codoi ŋaatineeŋ kanei nɛ, Nyan da maam ci kawudi. Mazi anekan nɛ, Orɛ maam kodɛ, ŋaan buk kagɔcai nyakalɛt cugun o maam, anyek koca nɔɔnɔ kizi dole ci aŋɛrai niina Aizak ka kizi ŋaa cin nɛɛn. Mã agooni gi nici kibil nɔkɔ, kagawin koca naana didi eyelizayu niina bonat unun alaan onan Ibrayim.”
14 dá-me, pois, que a moça a quem eu disser: inclina o cântaro para que eu beba; e ela me responder: Bebe, e darei ainda de beber aos teus camelos, seja a que designaste para o teu servo Isaque; e nisso verei que usaste de bondade para com o meu senhor.
15 Mazi ŋaan aŋaryɛ niini nɔkɔ, iiya dole ceen kabarzec kazi Rebeka iilaya iju ci maamu ɔɔwa. Niini tinati Bezuwel ween ŋɛɛrti Nayor ki ŋaa onin kazi Milka. Nayor niini gɔtɔni Ibrayim.
15 Considerava ele ainda, quando saiu Rebeca, filha de Betuel, filho de Milca, mulher de Naor, irmão de Abraão, trazendo um cântaro ao ombro.
16 Dole nici niini kabarzec ci alina ɔrɔɔt ɛlɛ, ma ŋaan aavi baala. Iiya ni ook niini ṯuuwa, ma abitiz iju.
16 A moça era mui formosa de aparência, virgem, a quem nenhum homem havia possuído; ela desceu à fonte, encheu o seu cântaro e subiu.
17 Odokonyozek ni gabarɛnti nici nɔɔnɔ, ma akɔ anek nɛ, “Nyan da maam ci kawudi.”
17 Então, o servo saiu-lhe ao encontro e disse: Dá-me de beber um pouco da água do teu cântaro.
18 Ma anek dole nɔɔnɔ nɛ, “Ija, kodɛ.” Ma adɔŋa maam, ma agamek nɔɔnɔ kowodɛ.
18 Ela respondeu: Bebe, meu senhor. E, prontamente, baixando o cântaro para a mão, lhe deu de beber.
19 Mazi akɔ alal, enek dole nɔɔnɔ nɛ, “Nyan kanyaak buk nyakalɛt cugun o maam ka kuwude.”
19 Acabando ela de dar a beber, disse: Tirarei água também para os teus camelos, até que todos bebam.
20 Ma aḏuutek maam abala, ma adɔkɔny akɔ anyaa maam oogi bodo, ma awodɛ nyakalɛta dook zɛɛ ma alal.
20 E, apressando-se em despejar o cântaro no bebedouro, correu outra vez ao poço para tirar mais água; tirou-a e deu-a a todos os camelos.
21 Maje gabarɛntɛ nici olla aŋaamnek niini nɔɔnɔ liŋliŋonte ci agɔɔn o arɔɔŋ ka kaga mã een dole ci aŋɛrak Jooi nɔɔnɔ o nɛɛn.
21 O homem a observava, em silêncio, atentamente, para saber se teria o Senhor levado a bom termo a sua jornada ou não.
22 Mazi akɔ odotiz Rebeka ŋaati awotzi nyakalɛt, aara gabarɛnti lawonyawoc ceen warki, ma arikɛ dole oŋec. Ma aborcɛkɛ bodo nɔɔnɔ warki ci appintik een ram azɛɛn.
22 Tendo os camelos acabado de beber, tomou o homem um pendente de ouro de meio siclo de peso e duas pulseiras para as mãos dela, do peso de dez siclos de ouro;
23 Ma ajin niini nɔɔnɔ anek nɛ, “Een dole ci ŋɛnɛ? Karooŋ kook kataŋu baalin ole cunooŋ o. Anyak ŋinti kɔɔŋɛ ŋinaante tɔ?”
23 e lhe perguntou: De quem és filha? Peço-te que me digas. Haverá em casa de teu pai lugar em que eu fique, e a comitiva?
24 Ma abɛdɛkɛ niini nɔɔnɔ anek nɛ, “Keen tinati Bezuwel ween ŋɛɛrti Nayor been Milka.
24 Ela respondeu: Sou filha de Betuel, filho de Milca, o qual ela deu à luz a Naor.
25 Kanyaka artɛ ci adɔi ka kataŋguzɛ nyakalɛta been buk ci colai adak niigi. Ma buk anyak ŋinti ka ataŋguzɛ niiga.”
25 E acrescentou: Temos palha, e muito pasto, e lugar para passar a noite.
26 Oloca ni gabarɛnti ɔɔ, ma adiŋdiŋan Jook.
26 Então, se inclinou o homem e adorou ao Senhor .
27 Azi nɛ, “Kanaatin ineet Jook o alaan onan Ibrayim, eeci azoonɛ zɔɔz unun aterkedu niina kibeen alaan onan. Ma ayitanan buk aneet zɛɛ ma didi arumnyan atenok o Ibrayim.”
27 E disse: Bendito seja o Senhor , Deus de meu senhor Abraão, que não retirou a sua benignidade e a sua verdade de meu senhor; quanto a mim, estando no caminho, o Senhor me guiou à casa dos parentes de meu senhor.
28 Ook ni odokonyozek Rebeka ceez o yaatin, ma akɔ aduwak nɔɔnɔ zoozok o arumonɛ niini ki gabaren e dook.
28 E a moça correu e contou aos da casa de sua mãe todas essas coisas.
29 Maje Rebeka anyak gɔtɔni ci kazi Leban.
29 Ora, Rebeca tinha um irmão, chamado Labão; este correu ao encontro do homem junto à fonte.
30 Mazi acin Leban warki ci anyak ŋɔɔnnya oŋeca o been ci anyak azeene o, ma azii niini buk zɔɔz ci tɛ aduwak ɛɛti nici ŋɔɔni o ŋaati aduwakɛ ŋɔɔnnya yaatin o, itiŋa niini ook gabarente o Ibrayim ŋaa ona aali nyakalɛt ṯuuwa e.
30 Pois, quando viu o pendente e as pulseiras nas mãos de sua irmã, tendo ouvido as palavras de Rebeca, sua irmã, que dizia: Assim me falou o homem, foi Labão ter com ele, o qual estava em pé junto aos camelos, junto à fonte.
31 Ma akɔ anek nɔɔnɔ nɛ, “Ija, kɔɔtɔ ɔlɔ. Kacinin ineet een inoko eet ci amayukin Jooi. Aavi bitaala ŋina naa? Kanyei ŋinti ka tikɔi ole can e, ma anyak buk ŋinti ka kaavtiyɛ nyakalɛta.”
31 E lhe disse: Entra, bendito do Senhor , por que estás aí fora? Pois já preparei a casa e o lugar para os camelos.
32 Anyaak ni Leban gabaren kɔrɔk onin, ma aku aara kaal dook nyakalɛtɛ, ma aavetek nyakalɛt artɛ ci adɔi ka kataŋguzei been artɛ ci colai ka kadayit, ma anyaa maam ci ka kotoonyci gabarɛnti been ɔl ogin ɔrkɔr zɔɔ.
32 Então, fez entrar o homem; descarregaram-lhe os camelos e lhes deram forragem e pasto; deu-se-lhe água para lavar os pés e também aos homens que estavam com ele.
33 Ma anyaak niigi nɔɔgɔ dayiin. Mazi avu dayiin, anek gabarɛnti nɔɔgɔ nɛ, “Alaŋ rak kadake zɛɛ ma kaduwakuŋ igeet gi ci kakunɛ o.”
33 Diante dele puseram comida; porém ele disse: Não comerei enquanto não expuser o propósito a que venho. Labão respondeu-lhe: Dize.
34 Ma anek gabarɛnti nɔɔgɔ nɛ, “Keen naana gabaren ci Ibrayim ween gɔtɔni Nayor.
34 Então, disse: Sou servo de Abraão.
35 Amayuwun Jooi nɔɔnɔ ɔrɔɔt ɛlɛ, ma anyek nɔɔnɔ kabalɔ kanyak ɛɛza ki tiin ki zigire ki nyakalɛt ki warki been gabara ci mac ki ci ŋai.
35 O Senhor tem abençoado muito ao meu senhor, e ele se tornou grande; deu-lhe ovelhas e bois, e prata e ouro, e servos e servas, e camelos e jumentos.
36 Itirak nɔɔnɔ Sara ween ŋaa onin ŋɛɛrin ŋaati izɔi matuwoc. Ma anyewun niini ŋɛɛrin nico kaal ogin anyak ɔlɔ dook.
36 Sara, mulher do meu senhor, era já idosa quando lhe deu à luz um filho; a este deu ele tudo quanto tem.
37 Aricanekan zin alaani onanɛ aneeta anekan nɛ, Má acinai ŋɛɛran ŋaa cin modene ci Kanan karomena o.
37 E meu senhor me fez jurar, dizendo: Não tomarás esposa para meu filho das mulheres dos cananeus, em cuja terra habito;
38 Bitɔ ole o baaba een bor onan ka bitɔ cinak ŋɛɛran ŋaa cin ŋaatineeŋ.
38 porém irás à casa de meu pai e à minha família e tomarás esposa para meu filho.
39 Ma kanei naana nɔɔnɔ nɛ, Mã ajura dole ŋaati kɔrkɔrana, kutugu ku?
39 Respondi ao meu senhor: Talvez não queira a mulher seguir-me.
40 Abɛdɛkan niini aneet anekan nɛ, Jooi o kazoonɛ naana zɔɔz onin ŋaan itoonakin ineet toonnyai ci orkoryu ki ineet ka kitiritin zɛɛ ma akɔ ajowai ŋɛɛran ŋaa ole ogan een bor o baaba ɛlɛ.
40 Ele me disse: O Senhor , em cuja presença eu ando, enviará contigo o seu Anjo e levará a bom termo a tua jornada, para que, da minha família e da casa de meu pai, tomes esposa para meu filho.
41 Mã akɔ zɛɛ been bor onan, yo nuun ajurakin niigi ineet dole calaŋ anyaa, ɔkɔmawin koca ineet gi cun kina.
41 Então, serás desobrigado do meu juramento, quando fores à minha família; se não ta derem, desobrigado estarás do meu juramento.
42 Mazi ona kaku karum ṯuuk nico waanico ŋina o, kiiya kijina Jook kanei nɛ, Manyi ween Jook o Ibrayim, tiritan. Nyan gi o karooŋ keronnye nico.
42 Hoje, pois, cheguei à fonte e disse comigo: ó Senhor , Deus de meu senhor Abraão, se me levas a bom termo a jornada em que sigo,
43 Inoko acinan niina aneet kabil ṯuuk nico otoga ŋina. Zin mã aku dole ceen kabarzec ka kiiya kɔtɔgɔcɔ ṯuuwa ŋina, kanei tedec naana nɔɔnɔ nɛ, Nyan maam ci kawudi.
43 eis-me agora junto à fonte de água; a moça que sair para tirar água, a quem eu disser: dá-me um pouco de água do teu cântaro,
44 Mazi agama niini, ma anyan maam kowodɛ, ma anyek buk nyakalɛt cigan o maam kuwude, izi koca niini ŋaa ci acinai niina ŋɛɛrti Ibrayim nɛɛn.
44 e ela me responder: Bebe, e também tirarei água para os teus camelos, seja essa a mulher que o Senhor designou para o filho de meu senhor.
45 Mazi ŋaan kaŋaryɛ nɔkɔ, iiya Rebeka anyaa iju ɔɔwa, ma aku akɔ ṯuuwa ka kook kɔtɔgɔcɔ. Mazi kanei naana nɔɔnɔ nɛ, Nyan da maam ci kawudi,
45 Considerava ainda eu assim, no meu íntimo, quando saiu Rebeca trazendo o seu cântaro ao ombro, desceu à fonte e tirou água. E eu lhe disse: peço-te que me dês de beber.
46 ɔdɔŋa didi niini maam, ma agamekan anekan nɛ, Orɛ, kodɛ. Ŋaan buk kanyaai nyakalɛt cugun o maam ka kuwude. Kowodɛ ni naana, ma awodoz niini nyakalɛt cigan o buk.
46 Ela se apressou e, baixando o cântaro do ombro, disse: Bebe, e também darei de beber aos teus camelos. Bebi, e ela deu de beber aos camelos.
47 Kijina ni naana nɔɔnɔ keneya nɛ, Baatun ŋɛnɛ? Ma abɛdɛkan niini anekan nɛ, Keen tinati Bezuwel ween ŋɛɛrti Nayor ki Milka. Mazi kakɔ kazii gi nico, karikɛ nɔɔnɔ lawonyawoc ceen warki oŋec, ma kaborcɛkɛ ci appintik een ram azɛɛn.
47 Daí lhe perguntei: de quem és filha? Ela respondeu: Filha de Betuel, filho de Naor e Milca. Então, lhe pus o pendente no nariz e as pulseiras nas mãos.
48 Koloca ni ɔɔ kidiŋdiŋana Jook o alaan onan Ibrayim giye o ayelzekan niini aneet gɔl zɛɛ ma kaku karum bor onin, ma kaku kajowai nɔɔnɔ tinati ŋɛɛrti gɔtɔnɔn ka kizi ŋaa ci ŋɛɛrin.
48 E, prostrando-me, adorei ao Senhor e bendisse ao Senhor , Deus do meu senhor Abraão, que me havia conduzido por um caminho direito, a fim de tomar para o filho do meu senhor uma filha do seu parente.
49 Inoko zin mã agamanu zɔɔz nico, ma arooŋnyu utuguzek alaan onan Ibrayim gi ci abon, uduktayaŋ. Mã alaŋ agamanu, uduktayaŋ ka kaga naana gi ci kagoon.”
49 Agora, pois, se haveis de usar de benevolência e de verdade para com o meu senhor, fazei-mo saber; se não, declarai-mo, para que eu vá, ou para a direita ou para a esquerda.
50 Ɛbɛdɛkɛ ni Leban been Bezuwel nɔɔnɔ enektek nɛ, “Zɔɔz nici aku Joowa. Akɔm naaga gi ci ka kuduktawa.
50 Então, responderam Labão e Betuel: Isto procede do Senhor , nada temos a dizer fora da sua verdade.
51 Rebeka ceeni. Biti nɔɔnɔ ka kook kizi ŋaa ci ŋɛɛrti alaan cun o, eeci aduwan Jooi o.”
51 Eis Rebeca na tua presença; toma-a e vai-te; seja ela a mulher do filho do teu senhor, segundo a palavra do Senhor .
52 Mazi azii gabarɛnti ci Ibrayim noko zɔɔz nico, oloca ɔɔ, ma adiŋdiŋan Jook.
52 Tendo ouvido o servo de Abraão tais palavras, prostrou-se em terra diante do Senhor ;
53 Aara ni niini rumanɛ ci alina ki nyaziya been marakcak ceen warki, ma anyek dook Rebeka. Ma anyek buk niini gɔtɔni Rebeka been yaatin kaal ci ataalyai guruce ci meelik ɔrɔɔt.
53 e tirou joias de ouro e de prata e vestidos e os deu a Rebeca; também deu ricos presentes a seu irmão e a sua mãe.
54 Adaktɔ ni gabarɛnti ci Ibrayim noko been ɔl ogin ɔrkɔra. Ma oogin baalin ŋinaante. Mazi acinɛ niigi ŋeere, izi gabarɛnti nɛ, “Itoonteyaŋ gɔl kimiire kook alaane onan.”
54 Depois, comeram, e beberam, ele e os homens que estavam com ele, e passaram a noite. De madrugada, quando se levantaram, disse o servo: Permiti que eu volte ao meu senhor.
55 Bar gɔtɔni Rebeka been yaatin azi nɛ, “Akɔm! Alaŋ awoyu. Karooŋnya rak koromtewa ki dole ɔlɔ ŋina iinya amɔtɔ. Enice ŋaan awoyu.”
55 Mas o irmão e a mãe da moça disseram: Fique ela ainda conosco alguns dias, pelo menos dez; e depois irá.
56 Bar anek niini nɔɔgɔ nɛ, “Má alamnyetu gaga. Ma anyewun Jooi keroni can o kobona o, anycaŋ kimiire taman kook alaane onan.”
56 Ele, porém, lhes disse: Não me detenhais, pois o Senhor me tem levado a bom termo na jornada; permiti que eu volte ao meu senhor.
57 Abɛdɛkɛ niigi nɔɔnɔ anek nɛ, “Nyet kutuyawa dole ka kijinta nɔɔnɔ ɛlɛ kuduwa gi cin.”
57 Disseram: Chamemos a moça e ouçamo-la pessoalmente.
58 Utuya ni niigi Rebeka, ma avu ajin anek nɛ, “Arooŋ niina ɔtɔɔz been eet nico inoko?”
58 Chamaram, pois, a Rebeca e lhe perguntaram: Queres ir com este homem? Ela respondeu: Irei.
59 Anycek ni niigi Rebeka been ŋaa baal gɔɔn agam nɔɔnɔ kidikzɛta e ka korkorit ki nɔɔgɔ.
59 Então, despediram a Rebeca, sua irmã, e a sua ama, e ao servo de Abraão, e a seus homens.
60 Ma amayuk niigi Rebeka anek nɛ, “Tɔ yaak. Bitɔ tira dɔl ci meelik gɛr. Ma abon amɔk katin dɔlya ci dɔl cugun modɛn.”
60 Abençoaram a Rebeca e lhe disseram: És nossa irmã; sê tu a mãe de milhares de milhares, e que a tua descendência possua a porta dos seus inimigos.
61 Acabtɔ ni Rebeka ki laŋotin, ma atɔɔt nyakalɛt, ma awɔ.
61 Então, se levantou Rebeca com suas moças e, montando os camelos, seguiram o homem. O servo tomou a Rebeca e partiu.
62 Aje Aizak iinyaye niceke iiya abaak looce o kazi Kanan libire ci akɔ ki tɛnɛt e ajɔŋɔz ṯuuk o kazi Acinan Jooi Aneet.
62 Ora, Isaque vinha de caminho de Beer-Laai-Roi, porque habitava na terra do Neguebe.
63 Ma iitene oman yomana mazi akɔ awɔ olla niini tuuwa ŋaati vɔɔr, acin nyakalɛt ci avu, ma akɔ arumek niini nɔɔgɔ gɔl.
63 Saíra Isaque a meditar no campo, ao cair da tarde; erguendo os olhos, viu, e eis que vinham camelos.
64 Mazi akɔ acin Rebeka Aizak, uduna niini nyakala.
64 Também Rebeca levantou os olhos, e, vendo a Isaque, apeou do camelo,
65 Ma ajin gabaren ci Ibrayim o anek nɛ, “Eet ci ŋɛnɛ ci awoya ŋaati vɔɔr aku arumeket gɔl o?”
65 e perguntou ao servo: Quem é aquele homem que vem pelo campo ao nosso encontro? É o meu senhor, respondeu. Então, tomou ela o véu e se cobriu.
66 Mazi aku Aizak, uduwak gabarɛnti nɔɔnɔ kaal o agooni dook.
66 O servo contou a Isaque todas as coisas que havia feito.
67 Ooyi ni Aizak ŋaa cin o ceeze o yaatin Sara. Arɛɛz Aizak Rebeka ɔrɔɔt ɛlɛ. Ɛtɛɛdjai ni niini inoniinte o akoloni yaatin.
67 Isaque conduziu-a até à tenda de Sara, mãe dele, e tomou a Rebeca, e esta lhe foi por mulher. Ele a amou; assim, foi Isaque consolado depois da morte de sua mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 24, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.