Atos 19
ZƆƆZ O JOOWO (MUR) vs NVI
1 Mazi ŋaan aavi Apolos kuture o kazi Korintiya, ɛɛrɔn Pɔl, ma akɔ adiir loocok ci meel, ma akɔ zɛɛ been kutur o kazi Evesos. Ma iitene oman ojowa niini ŋinaante ɔl ci tuwento koogi.
1 Enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, atravessando as regiões altas, chegou a Éfeso. Ali encontrou alguns discípulos
2 Ma ajin nɔɔgɔ anek nɛ, “Ma dim yo mã atuwenu e, iiyayuŋ Vɔŋiz o Joowo?”
2 e lhes perguntou: "Vocês receberam o Espírito Santo quando creram? " Eles responderam: "Não, nem sequer ouvimos que existe o Espírito Santo".
3 Ma ajin Pɔl nɔɔgɔ anek nɛ, “Mazin da oonyenu ku waanice?”
3 "Então, que batismo vocês receberam? ", perguntou Paulo. "O batismo de João", responderam eles.
4 Ma anek Pɔl nɔɔgɔ nɛ, “Mazin toonyɛnɛt o Jɔn baale akati ɔl o abada oŋene ugeec. Ma waanice aduwak Jɔn ɔl o Israyil ka kutuweec eet o anowa nɔɔnɔ vurta. Zin ɛɛti nica Yesu nɛɛn.”
4 Disse Paulo: "O batismo de João foi um batismo de arrependimento. Ele dizia ao povo que cresse naquele que viria depois dele, isto é, em Jesus".
5 Mazi akɔ azii niigi zɔɔz nico, otoonycɛ niigi zaare o Manyi Yesu.
5 Ouvindo isso, eles foram batizados no nome do Senhor Jesus.
6 Mazi ataadek Pɔl nɔɔgɔ azɛɛn, iiyak nɔɔgɔ Vɔŋizi o Joowo, ma azɔɔz niigi zooze calaŋ agayi, ma buk uuwak niigi zɔɔz o Joowo.
6 Quando Paulo lhes impôs as mãos, veio sobre eles o Espírito Santo, e começaram a falar em línguas e a profetizar.
7 Een ɔl ci baal akunak Vɔŋizi o Joowo neke amɔtɔ ram.
7 Eram ao todo uns doze homens.
8 Ma abaak Pɔl ŋinaante nyɛlɔwɛ iiyu, ma gɔɔn akɔ niini ceeze o lotento, ma azɔɔzɔ kibeen ɔl moozɛta. Azɔɔzɔ niini kibeen nɔɔgɔ arɔɔŋ ka kɛtɛɛza nɔɔgɔ zooze o akati baliin o Joowo.
8 Paulo entrou na sinagoga e ali falou com liberdade durante três meses, argumentando convincentemente acerca do Reino de Deus.
9 Maje ɔl oogi ŋaatineeŋ adɔi zinzeeti kak calaŋ atuwe. Ma bar azɔɔz niigi kaal ci gɛr ci akani gɔl o Joowo ɔl dook ŋuma. Udunai ni Pɔl ɔl o tuwento ceeze o lotento, ma akɔyi nɔɔgɔ ceeze ci eet o kazi Tiranas demziinto, ma gɔɔn akɔ ilot niini nɔɔgɔ ŋinaante tup.
9 Mas alguns deles se endureceram e se recusaram a crer, e começaram a falar mal do Caminho diante da multidão. Paulo, então, afastou-se deles. Tomando consigo os discípulos, passou a ensinar diariamente na escola de Tirano.
10 Ma adɛmɛz Pɔl ɔl ŋinaante irkitok ram. Ma enice ɔl o Juz been modɛn dook o abaak looce o kazi Asiya iziiyit zɔɔz o akati Manyi Yesu.
10 Isso continuou por dois anos, de forma que todos os judeus e os gregos que viviam na província da Ásia ouviram a palavra do Senhor.
11 Ma iinyaye niceke anyek Jooi Pɔl kutugu kaal ci atɛɛt ɔl biye ɔrɔɔt ɛlɛ.
11 Deus fazia milagres extraordinários por meio de Paulo,
12 Akɔ zɛɛ mayo nuun een rumanɛ ogin acabi ɔɔ kibeen o acabi barkɔny avɔyi ɔl ole o amɔɔr, ma anyek rumanɛ nicigi nɔɔgɔ korogit moorizowɛ, ma buk atɔɔk miniŋ o Loryento gɛr ŋaatineeŋ.
12 de modo que até lenços e aventais que Paulo usava eram levados e colocados sobre os enfermos. Estes eram curados de suas doenças, e os espíritos malignos saíam deles.
13 Ma anyak ɔl oogi ole o Juz ci azɔp looc gɔɔn ŋaati atɔɔyi miniŋ o Loryento ɔla. Orooŋit ni buk niigi katamanit kutuguzɔ kaal nicoko zaare o Manyi Yesu. Ma anek niigi miniŋ o Loryento nɛ, “Karicanekuŋ igeet zaare o Yesu o gɔɔn uuwak Pɔl ka aaryai eete nico.”
13 Alguns judeus que andavam expulsando espíritos malignos tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre os endemoninhados, dizendo: "Em nome de Jesus, a quem Paulo prega, eu lhes ordeno que saiam! "
14 Maje ŋinaante anyak alaan ci ceez o Joowo ci kazi zaar nɛ Sikiva. Anyak niini lɔgɔz torgɛrɛm. Ma lɔgɔz ciginɛ noko agɔɔn buk gɔɔn kaal nicoko.
14 Os que estavam fazendo isso eram os sete filhos de Ceva, um dos chefes dos sacerdotes dos judeus.
15 Ma iitene oman arɔɔŋ kaarya miniŋit ci Loryento eete oman. Bar anek miniŋit nɔɔgɔ nɛ, “Kaga naana Yesu kibeen Pɔl. Mazi yo niiga eeginu ɔl jaŋ?”
15 Um dia, o espírito maligno lhes respondeu: "Jesus, eu conheço, Paulo, eu sei quem é; mas vocês, quem são? "
16 Ma aŋozonek ɛɛti ci anyak miniŋit ci Loryento noko nɔɔgɔ, ma adɔɔk nɔɔgɔ kanyayit tobɛ, ma arɛɛc rumanɛ ugeec lai. Omogun niini nɔɔgɔ ɔrɔɔt. Ma avir niigi ole ci eet nico o.
16 Então o endemoninhado saltou sobre eles e os dominou, espancando-os com tamanha violência que eles fugiram da casa nus e feridos.
17 Mazi azii ɔl o Juz kibeen modɛn dook o abaak ŋinaante gi nico, anyayit ŋoliin, ma atitiny niigi zaar o Manyi Yesu ɔrɔɔt.
17 Quando isso se tornou conhecido de todos os judeus e os gregos que viviam em Éfeso, todos eles foram tomados de temor; e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Ma avu ɔl ci tuwento meelik, ma abɔrak kɔlɛ kaal ugeec gɛr baal gɔɔn agɔɔn e.
18 Muitos dos que creram vinham, e confessavam e declaravam abertamente suas más obras.
19 Ma anyaa ɔl ci meel ole o tuwento baal gɔɔn agɔɔn ŋarizɛt e waragɛnya ugeec ŋarizetu, ma avu avaat ɔl kɔrgɛna. Maje guruca ci baal ataalan ɔl waragɛnya nicoko o mɛɛlɛ ɔrɔɔt ɛlɛ (50,000).
19 Grande número dos que tinham praticado ocultismo reuniram seus livros e os queimaram publicamente. Calculado o valor total, este chegou a cinqüenta mil dracmas.
20 Ma kaala ci adɔi baal agooni iitene nice neke anyek ɔl ci meel kutuweec Jook, ma anyek ɔl o tuwento kodoyit tuwente uneeŋ.
20 Dessa maneira a palavra do Senhor muito se difundia e se fortalecia.
21 Mazi akɔ odotiz kaal nici, orooŋun Pɔl kimiire kook Jerusalɛma ka kook rak kidiir looc o kazi Masidoniya kibeen Garik, ma adicek been Jerusalɛm. Ma azi niini nɛ, “Katin ma kook kuruma Jerusalɛm, kadicei kakɔ kuture o kazi Rom.”
21 Depois dessas coisas, Paulo decidiu no espírito ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e pela Acaia. Ele dizia: "Depois de haver estado ali, é necessário também que eu vá visitar Roma".
22 Itoonun ni niini Timozi kibeen Erastus o gɔɔn atirit niigi nɔɔnɔ liŋliŋɔnta karaktɛ kɔɔt looce o kazi Masidoniya, ma akɔ amɔn rak niini iinya ci miliny looce o kazi Asiya.
22 Então enviou à Macedônia dois dos seus auxiliares, Timóteo e Erasto, e permaneceu mais um pouco na província da Ásia.
23 Ma iinyaye niceke anyawun macuconɛt ci appe kuture o kazi Evesos zooze ci demziin o akati gɔl o Joowo.
23 Naquele tempo houve um grande tumulto por causa do Caminho.
24 Ŋinaante anyak eet ceen arit ci dediinto kazi zaar nɛ Dimitiros. Ɛɛnyca gɔɔn niini ceezi ci miliny ziiyi ci atobzek ceez o adikir o jook o kazi Artimis. Ma gɔɔn ataalinɛ niini ceezi nicoko, ma anyaak liŋliŋɔnti nicini nɔɔnɔ been ɔl o aliŋliŋ ki nɔɔnɔ guruc ci meelik gɛr.
24 Um ourives chamado Demétrio, que fazia miniaturas de prata do templo de Ártemis e que dava muito lucro aos artífices,
25 Olota ni niini ɔl ogin aliŋliŋ ki nɔɔnɔ dook kibeen ɔl koogi o aliŋliŋ liŋliŋɔn ci atobɔ kibeen liŋliŋɔn cin o ŋaatodoi. Ma aku anek nɔɔgɔ nɛ, “Ɔl ogan, agayu niiga arɔkzɛt cinai o aku liŋliŋonte cinai noko.
25 reuniu-os juntamente com os trabalhadores dessa profissão e disse: "Senhores, vocês sabem que temos uma boa fonte de lucro nesta atividade
26 Inoko zin icintu, ma iziiktu niigalya gi o agɔɔn ɛɛti o kazi Pɔl. Azi niini nɛ, “Joowanɛ ci adila ɛɛti ci deer o alaŋ een joowanɛ ceen didi.” Ma ɛtɛɛza niini ɔl ci meel kuture nico kibeen looce o kazi Asiya dook.
26 e estão vendo e ouvindo como este indivíduo, Paulo, está convencendo e desviando grande número de pessoas aqui em Éfeso e em quase toda a província da Ásia. Diz ele que deuses feitos por mãos humanas não são deuses.
27 Zin giye nico anyek katin niigi liŋliŋɔn cinai noko kizi gi ci labak. Alaŋ een zin bar liŋliŋɔn cinai o doon, bar buk anyek iima ceez o jook o kazi Artimis kizi gi ci labak. Jooi ci titiny gɔɔn adiŋdiŋan ɔl Asiyakti kibeen loocok dook noko ɛpɛzɛ katin.”
27 Não somente há o perigo de nossa profissão perder sua reputação, mas também de o templo da grande deusa Ártemis cair em descrédito e de a própria deusa, adorada em toda a província da Ásia e em todo o mundo, ser destituída de sua majestade divina".
28 Mazi azii ɔl zɔɔz nico, otoborit nɔŋ, ma agɛrɛny azi nɛ, “Adiŋdiŋ jooi onaaŋ kazi Artimis doon o aavi Evesosa.”
28 Ao ouvirem isso, eles ficaram furiosos e começaram a gritar: "Grande é a Ártemis dos efésios! "
29 Ilorit ni ɔl dook kutura bornɛt nɔŋa, ma avɔ agam eet ci kazi Gayus kibeen Aristarkos ceen ɔl ceen Masidoniyɛt baal gɔɔn ɔrkɔr kibeen Pɔl. Ma agurut nɔɔgɔ avɔyi ŋaao gɔɔn lotento adikir.
29 Em pouco tempo a cidade toda estava em tumulto. O povo foi às pressas para o teatro, arrastando os companheiros de viagem de Paulo, os macedônios Gaio e Aristarco.
30 Maje Pɔl alya arɔɔŋ kook ŋaati lotento neke buk. Alamit ni bar ɔl o tuwento nɔɔnɔ.
30 Paulo queria apresentar-se à multidão, mas os discípulos não o permitiram.
31 Ma itoonak alaata ogɛnɛ ole o loocu een laŋotigin nɔɔnɔ otok ka calaŋ ayelza ɛlɛ ŋaao alotɛn ɔl.
31 Alguns amigos de Paulo dentre as autoridades da província chegaram a mandar-lhe um recado, pedindo-lhe que não se arriscasse a ir ao teatro.
32 Ma amacucɔ ɔl o alotɛ iitene nice ɔrɔɔt, ma olla awalwal niigi dook. Ɔl ogɛn agɛrɛny aduwa gi oma, bodo ogɛn agɛrɛny aduwa gi cineeŋ doon, zɛɛ ma alaŋaan buk ɔl ci meel ŋaatineeŋ aga gi ci tɛ laadun alotan niigi ŋaatodoi o.
32 A assembléia estava em confusão: uns gritavam uma coisa, outros gritavam outra. A maior parte do povo nem sabia por que estava ali.
33 Ŋinaante anyak eet ceen Juz kazi Alikzandar, ma anyek ɔl o Juz nɔɔnɔ kitiŋa kibil ɔl ŋuma. Ma abaaban ɔl ogɛn anɛ, Coma anyak zɔɔz nico niini, eeci een niini eet ci Juz. Ma ajaŋan niini ɔl ŋaati adɔŋi aziit arɔɔŋ ka kɔzɔɔz kenek nɔɔgɔ nɛ, “Ilori nico alaŋ akana ɔl o Juz.”
33 Alguns da multidão julgaram que Alexandre era a causa do tumulto, quando os judeus o empurraram para frente. Ele fez sinal pedindo silêncio, com a intenção de fazer sua defesa diante do povo.
34 Bar mazi iiyez niigi nɔɔnɔ izi eet ci Juz, egerenyit bodo niigi dook ziik ram anɔ nɛ, “Adiŋdiŋ jooi onaaŋ Artimis aavi Evesosa doon.”
34 Mas quando ficaram sabendo que ele era judeu, todos gritaram a uma só voz durante cerca de duas horas: "Grande é a Ártemis dos efésios! "
35 Ma vurta ajaŋan alaani o kuturo ɔl, ma anek nɔɔgɔ nɛ, “Igeeta ɔl o Evesoso, aga ɔl dook nɔkɔ kuturi cinai kazi Evesos noko anyak ceez o Artimis o adiŋdiŋ kibeen bɛ baal iina tamma e.
35 O escrivão da cidade acalmou a multidão e disse: "Efésios, quem não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Ártemis e da sua imagem que caiu do céu?
36 Akɔm zin eet ci ka kadaŋ gi nico. Abon zin di ativaninu calaŋ agoonu gi ci gɛr.
36 Portanto, visto que estes fatos são inegáveis, acalmem-se e não façam nada precipitadamente.
37 Anyaanu niiga ɔl nicoko ŋina gaga nɔkɔ, eeci ŋaan bac nuun kogorozit kaal o ɛɛl ceeze o joowanɛ ogaac, ma akɔm buk gi ci gɛr aduwak jook onai kazi Artimis.
37 Vocês trouxeram estes homens aqui, embora eles não tenham roubado templos nem blasfemado contra a nossa deusa.
38 Mã arɔɔŋ tɛ Dimitiros kibeen ɔl o aliŋliŋ ki nɔɔnɔ kɔkɔltak eet oma rooni, anyak iinya o roonnyo tɔ, ma anyak buk alaat o roonnyo. Abon zin akɔlɔ niigi roonnyok iinyaye niceke.
38 Se Demétrio e seus companheiros de profissão têm alguma queixa contra alguém, os tribunais estão abertos, e há procônsules. Eles que apresentem suas queixas ali.
39 Mazi bar tɛ anyaku gi oma ci appe kujuk zɔɔz nico, abona zin anyeku ɔl dook kutura kolotai ka kozoozit gi nico.
39 Se há mais alguma coisa que vocês desejam apresentar, isso será decidido em assembléia, conforme a lei.
40 Eeci giye ci agoonu waanico noko, anyet tedec alaata o Rom kiziti ɔl ci kilor bornɛt nɔŋa o nɛɛn naaga, ma akɔm inoko eet ci ka kuduwa kɛŋ ci zɔɔz ci agɛrnyi ɔl o.”
40 Da maneira como está, corremos o perigo de sermos acusados de perturbar a ordem pública por causa dos acontecimentos de hoje. Nesse caso, não seríamos capazes de justificar este tumulto, visto que não há razão para tal".
41 Mazi akɔ odotiz zɔɔza, azaan niini ɔl.
41 E, tendo dito isso, encerrou a assembléia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.