Atos 19
ZƆƆZ O JOOWO (MUR) vs NAA
1 Mazi ŋaan aavi Apolos kuture o kazi Korintiya, ɛɛrɔn Pɔl, ma akɔ adiir loocok ci meel, ma akɔ zɛɛ been kutur o kazi Evesos. Ma iitene oman ojowa niini ŋinaante ɔl ci tuwento koogi.
1 Aconteceu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso. Encontrando ali alguns discípulos,
2 Ma ajin nɔɔgɔ anek nɛ, “Ma dim yo mã atuwenu e, iiyayuŋ Vɔŋiz o Joowo?”
2 perguntou-lhes: — Vocês receberam o Espírito Santo quando creram? Ao que eles responderam: — Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 Ma ajin Pɔl nɔɔgɔ anek nɛ, “Mazin da oonyenu ku waanice?”
3 Paulo perguntou: — Então que batismo vocês receberam? Eles responderam: — O batismo de João.
4 Ma anek Pɔl nɔɔgɔ nɛ, “Mazin toonyɛnɛt o Jɔn baale akati ɔl o abada oŋene ugeec. Ma waanice aduwak Jɔn ɔl o Israyil ka kutuweec eet o anowa nɔɔnɔ vurta. Zin ɛɛti nica Yesu nɛɛn.”
4 Paulo explicou: — João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois dele, a saber, em Jesus.
5 Mazi akɔ azii niigi zɔɔz nico, otoonycɛ niigi zaare o Manyi Yesu.
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados no nome do Senhor Jesus.
6 Mazi ataadek Pɔl nɔɔgɔ azɛɛn, iiyak nɔɔgɔ Vɔŋizi o Joowo, ma azɔɔz niigi zooze calaŋ agayi, ma buk uuwak niigi zɔɔz o Joowo.
6 E, quando Paulo lhes impôs as mãos, o Espírito Santo veio sobre eles, e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 Een ɔl ci baal akunak Vɔŋizi o Joowo neke amɔtɔ ram.
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Ma abaak Pɔl ŋinaante nyɛlɔwɛ iiyu, ma gɔɔn akɔ niini ceeze o lotento, ma azɔɔzɔ kibeen ɔl moozɛta. Azɔɔzɔ niini kibeen nɔɔgɔ arɔɔŋ ka kɛtɛɛza nɔɔgɔ zooze o akati baliin o Joowo.
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, discutindo e persuadindo a respeito do Reino de Deus.
9 Maje ɔl oogi ŋaatineeŋ adɔi zinzeeti kak calaŋ atuwe. Ma bar azɔɔz niigi kaal ci gɛr ci akani gɔl o Joowo ɔl dook ŋuma. Udunai ni Pɔl ɔl o tuwento ceeze o lotento, ma akɔyi nɔɔgɔ ceeze ci eet o kazi Tiranas demziinto, ma gɔɔn akɔ ilot niini nɔɔgɔ ŋinaante tup.
9 Mas como alguns deles se mostravam teimosos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo se afastou deles. E, levando consigo os discípulos, passou a falar diariamente na escola de Tirano.
10 Ma adɛmɛz Pɔl ɔl ŋinaante irkitok ram. Ma enice ɔl o Juz been modɛn dook o abaak looce o kazi Asiya iziiyit zɔɔz o akati Manyi Yesu.
10 Paulo fez isso durante dois anos, de modo que todos os habitantes da província da Ásia ouviram a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 Ma iinyaye niceke anyek Jooi Pɔl kutugu kaal ci atɛɛt ɔl biye ɔrɔɔt ɛlɛ.
11 Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 Akɔ zɛɛ mayo nuun een rumanɛ ogin acabi ɔɔ kibeen o acabi barkɔny avɔyi ɔl ole o amɔɔr, ma anyek rumanɛ nicigi nɔɔgɔ korogit moorizowɛ, ma buk atɔɔk miniŋ o Loryento gɛr ŋaatineeŋ.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 Ma anyak ɔl oogi ole o Juz ci azɔp looc gɔɔn ŋaati atɔɔyi miniŋ o Loryento ɔla. Orooŋit ni buk niigi katamanit kutuguzɔ kaal nicoko zaare o Manyi Yesu. Ma anek niigi miniŋ o Loryento nɛ, “Karicanekuŋ igeet zaare o Yesu o gɔɔn uuwak Pɔl ka aaryai eete nico.”
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre pessoas possuídas de espíritos malignos, dizendo: — Ordeno que saiam pelo poder de Jesus, a quem Paulo prega.
14 Maje ŋinaante anyak alaan ci ceez o Joowo ci kazi zaar nɛ Sikiva. Anyak niini lɔgɔz torgɛrɛm. Ma lɔgɔz ciginɛ noko agɔɔn buk gɔɔn kaal nicoko.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 Ma iitene oman arɔɔŋ kaarya miniŋit ci Loryento eete oman. Bar anek miniŋit nɔɔgɔ nɛ, “Kaga naana Yesu kibeen Pɔl. Mazi yo niiga eeginu ɔl jaŋ?”
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: — Conheço Jesus e sei quem é Paulo; mas vocês, quem são?
16 Ma aŋozonek ɛɛti ci anyak miniŋit ci Loryento noko nɔɔgɔ, ma adɔɔk nɔɔgɔ kanyayit tobɛ, ma arɛɛc rumanɛ ugeec lai. Omogun niini nɔɔgɔ ɔrɔɔt. Ma avir niigi ole ci eet nico o.
16 E o possuído do espírito maligno saltou sobre eles, dominando a todos e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Mazi azii ɔl o Juz kibeen modɛn dook o abaak ŋinaante gi nico, anyayit ŋoliin, ma atitiny niigi zaar o Manyi Yesu ɔrɔɔt.
17 Este fato chegou ao conhecimento de todos os moradores de Éfeso, tanto judeus como gregos. Veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Ma avu ɔl ci tuwento meelik, ma abɔrak kɔlɛ kaal ugeec gɛr baal gɔɔn agɔɔn e.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Ma anyaa ɔl ci meel ole o tuwento baal gɔɔn agɔɔn ŋarizɛt e waragɛnya ugeec ŋarizetu, ma avu avaat ɔl kɔrgɛna. Maje guruca ci baal ataalan ɔl waragɛnya nicoko o mɛɛlɛ ɔrɔɔt ɛlɛ (50,000).
19 Também muitos dos que haviam praticado magia, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculado o valor dos livros, verificaram que chegava a cinquenta mil denários.
20 Ma kaala ci adɔi baal agooni iitene nice neke anyek ɔl ci meel kutuweec Jook, ma anyek ɔl o tuwento kodoyit tuwente uneeŋ.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Mazi akɔ odotiz kaal nici, orooŋun Pɔl kimiire kook Jerusalɛma ka kook rak kidiir looc o kazi Masidoniya kibeen Garik, ma adicek been Jerusalɛm. Ma azi niini nɛ, “Katin ma kook kuruma Jerusalɛm, kadicei kakɔ kuture o kazi Rom.”
21 Depois destas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia. Ele dizia: — Depois de passar por Jerusalém, preciso ir também a Roma.
22 Itoonun ni niini Timozi kibeen Erastus o gɔɔn atirit niigi nɔɔnɔ liŋliŋɔnta karaktɛ kɔɔt looce o kazi Masidoniya, ma akɔ amɔn rak niini iinya ci miliny looce o kazi Asiya.
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que o ajudavam, a saber, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na província da Ásia.
23 Ma iinyaye niceke anyawun macuconɛt ci appe kuture o kazi Evesos zooze ci demziin o akati gɔl o Joowo.
23 Por esse tempo, houve grande tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Ŋinaante anyak eet ceen arit ci dediinto kazi zaar nɛ Dimitiros. Ɛɛnyca gɔɔn niini ceezi ci miliny ziiyi ci atobzek ceez o adikir o jook o kazi Artimis. Ma gɔɔn ataalinɛ niini ceezi nicoko, ma anyaak liŋliŋɔnti nicini nɔɔnɔ been ɔl o aliŋliŋ ki nɔɔnɔ guruc ci meelik gɛr.
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia modelos de prata do templo de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 Olota ni niini ɔl ogin aliŋliŋ ki nɔɔnɔ dook kibeen ɔl koogi o aliŋliŋ liŋliŋɔn ci atobɔ kibeen liŋliŋɔn cin o ŋaatodoi. Ma aku anek nɔɔgɔ nɛ, “Ɔl ogan, agayu niiga arɔkzɛt cinai o aku liŋliŋonte cinai noko.
25 convocando-os juntamente com outros do mesmo ofício, disse-lhes: — Senhores, vocês sabem que a nossa prosperidade vem deste ofício.
26 Inoko zin icintu, ma iziiktu niigalya gi o agɔɔn ɛɛti o kazi Pɔl. Azi niini nɛ, “Joowanɛ ci adila ɛɛti ci deer o alaŋ een joowanɛ ceen didi.” Ma ɛtɛɛza niini ɔl ci meel kuture nico kibeen looce o kazi Asiya dook.
26 E agora vocês estão vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a província da Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade.
27 Zin giye nico anyek katin niigi liŋliŋɔn cinai noko kizi gi ci labak. Alaŋ een zin bar liŋliŋɔn cinai o doon, bar buk anyek iima ceez o jook o kazi Artimis kizi gi ci labak. Jooi ci titiny gɔɔn adiŋdiŋan ɔl Asiyakti kibeen loocok dook noko ɛpɛzɛ katin.”
27 Não somente há o perigo de que o nosso negócio caia em descrédito, como também de que o próprio templo da grande deusa Diana seja considerado sem valor, e que até venha a ser destruída a majestade daquela que toda a província da Ásia e o mundo adoram.
28 Mazi azii ɔl zɔɔz nico, otoborit nɔŋ, ma agɛrɛny azi nɛ, “Adiŋdiŋ jooi onaaŋ kazi Artimis doon o aavi Evesosa.”
28 Ouvindo isto, ficaram furiosos e começaram a gritar: — Grande é a Diana dos efésios!
29 Ilorit ni ɔl dook kutura bornɛt nɔŋa, ma avɔ agam eet ci kazi Gayus kibeen Aristarkos ceen ɔl ceen Masidoniyɛt baal gɔɔn ɔrkɔr kibeen Pɔl. Ma agurut nɔɔgɔ avɔyi ŋaao gɔɔn lotento adikir.
29 A confusão se espalhou pela cidade, e todos juntos foram correndo para o teatro, arrastando consigo os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 Maje Pɔl alya arɔɔŋ kook ŋaati lotento neke buk. Alamit ni bar ɔl o tuwento nɔɔnɔ.
30 Quando Paulo quis apresentar-se ao povo, os discípulos não o permitiram.
31 Ma itoonak alaata ogɛnɛ ole o loocu een laŋotigin nɔɔnɔ otok ka calaŋ ayelza ɛlɛ ŋaao alotɛn ɔl.
31 Também algumas autoridades da província, que eram amigos de Paulo, mandaram um recado, pedindo que ele não se arriscasse indo ao teatro.
32 Ma amacucɔ ɔl o alotɛ iitene nice ɔrɔɔt, ma olla awalwal niigi dook. Ɔl ogɛn agɛrɛny aduwa gi oma, bodo ogɛn agɛrɛny aduwa gi cineeŋ doon, zɛɛ ma alaŋaan buk ɔl ci meel ŋaatineeŋ aga gi ci tɛ laadun alotan niigi ŋaatodoi o.
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia tinha virado uma confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 Ŋinaante anyak eet ceen Juz kazi Alikzandar, ma anyek ɔl o Juz nɔɔnɔ kitiŋa kibil ɔl ŋuma. Ma abaaban ɔl ogɛn anɛ, Coma anyak zɔɔz nico niini, eeci een niini eet ci Juz. Ma ajaŋan niini ɔl ŋaati adɔŋi aziit arɔɔŋ ka kɔzɔɔz kenek nɔɔgɔ nɛ, “Ilori nico alaŋ akana ɔl o Juz.”
33 Então tiraram Alexandre do meio da multidão, e os judeus o empurraram para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 Bar mazi iiyez niigi nɔɔnɔ izi eet ci Juz, egerenyit bodo niigi dook ziik ram anɔ nɛ, “Adiŋdiŋ jooi onaaŋ Artimis aavi Evesosa doon.”
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram durante quase duas horas: — Grande é a Diana dos efésios!
35 Ma vurta ajaŋan alaani o kuturo ɔl, ma anek nɔɔgɔ nɛ, “Igeeta ɔl o Evesoso, aga ɔl dook nɔkɔ kuturi cinai kazi Evesos noko anyak ceez o Artimis o adiŋdiŋ kibeen bɛ baal iina tamma e.
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: — Senhores efésios, quem não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu do céu?
36 Akɔm zin eet ci ka kadaŋ gi nico. Abon zin di ativaninu calaŋ agoonu gi ci gɛr.
36 Ora, não podendo isto ser contestado, convém que vocês se mantenham calmos e não façam nada de forma precipitada;
37 Anyaanu niiga ɔl nicoko ŋina gaga nɔkɔ, eeci ŋaan bac nuun kogorozit kaal o ɛɛl ceeze o joowanɛ ogaac, ma akɔm buk gi ci gɛr aduwak jook onai kazi Artimis.
37 porque estes homens que vocês trouxeram para cá não profanaram o templo, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 Mã arɔɔŋ tɛ Dimitiros kibeen ɔl o aliŋliŋ ki nɔɔnɔ kɔkɔltak eet oma rooni, anyak iinya o roonnyo tɔ, ma anyak buk alaat o roonnyo. Abon zin akɔlɔ niigi roonnyok iinyaye niceke.
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, saibam que existem os tribunais e os procônsules; que se acusem uns aos outros ali.
39 Mazi bar tɛ anyaku gi oma ci appe kujuk zɔɔz nico, abona zin anyeku ɔl dook kutura kolotai ka kozoozit gi nico.
39 Mas, se vocês estão pleiteando alguma outra coisa, isso será decidido em assembleia regular.
40 Eeci giye ci agoonu waanico noko, anyet tedec alaata o Rom kiziti ɔl ci kilor bornɛt nɔŋa o nɛɛn naaga, ma akɔm inoko eet ci ka kuduwa kɛŋ ci zɔɔz ci agɛrnyi ɔl o.”
40 Porque também corremos o risco de sermos, hoje, acusados de revolta, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 Mazi akɔ odotiz zɔɔza, azaan niini ɔl.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.