Daniel 5
Godɨn Eghaghanim: Akar Gavgavir Dɨkɨrɨzir Ghurim ko Igiam (MSY2020) vs NVI
1 Ezɨ datɨrɨghɨn Belsasar atrivir igiamɨn otogha, dɨmagarir mamɨn a isar ekiar mam gamua, egha uan gumazir ekiar tausen plan diazɨ me isar kamɨn izegha, a ko wainɨn dɨpam api.
1 Certa vez o rei Belsazar deu um grande banquete para mil dos seus nobres, e eles beberam muito vinho.
2 Egha me wainɨn dɨpam apavɨra itima, Belsasar, gol kapba ko silvan kapba inigh izasa uan ingangarir gumazibav mɨgei. Kavɨn kaba, an afeziam Nebukatnesar Jerusalemɨn nguibamɨn itir Godɨn Dɨpenimɨn ghugha da inigha Babilonɨn nguibamɨn ize. Atrivim ghaze, a uan gumazir ekiaba ko uan amuiba ko an amuir doziba ko, me bar kavɨn kabar wainɨn dɨpabar amam.
2 Enquanto Belsazar bebia vinho, deu ordens para trazerem as taças de ouro e de prata que o seu predecessor, Nabucodonosor, tinha tomado do templo de Jerusalém, para que o rei e os seus nobres, as suas mulheres e as suas concubinas bebessem nessas taças.
3 Kamaghɨn amizɨ, ingangarir gumaziba golɨn kapba inigha ize. Ezɨ gumazamiziba bar kavɨn kabar wainɨn dɨpaba api.
3 Então trouxeram as taças de ouro que tinham sido tomadas do templo de Deus em Jerusalém; e o rei e os seus nobres, as suas mulheres e as suas concubinas, beberam nas taças.
4 Egha me wainɨn dɨpaba apa ikiava, aser me gol, ko silva, ko bras, ko ain, ko temem, ko dagɨamɨn, ingarizir marvir guabar ziaba fe.
4 Enquanto bebiam o vinho, louvaram os deuses de ouro, de prata, de bronze, de ferro, de madeira e de pedra.
5 Me kamaghɨn amima, gumazimɨn dafarim zuamɨra bɨrimɨn otogha bɨrim gisɨn osiri. Danganir kamɨn lam isia an angazangarim bar ekefe, ezɨ atrivim bar deraghavɨra dafarir kamɨn garima, an osiri.
5 Mas, de repente apareceram dedos de mão humana que começaram a escrever no reboco da parede, da parte mais iluminada do palácio real. O rei observou a mão enquanto ela escrevia.
6 Egha a bar atiatigha, an atiatir guam asaragha, an gavgavim gɨvazɨ, an soroghafariba a ginɨsi.
6 Seu rosto ficou pálido, e ele ficou tão assustado que os seus joelhos batiam e as suas pernas vacilaram.
7 Ezɨ a kukunir gumaziba, ko imezibagh amir gumaziba, ko akavsiar ifavaribagh amir gumaziba, tav a bagh me inigh izasa a pamten dei. Me izegha gɨvazɨma, atrivim kamaghɨn me mɨgei, “Gumazitam akar kam dɨponegh an mɨngarimɨn gun na mɨkemeghtɨ, kɨ atrivimɨn korotiar aghevim a danightɨ aneghuam. Egh kɨ golɨn sen an fɨrimɨn daghtɨ, a ziar ekiam iniam. Eghtɨ kɨ a damightɨ a namba 3ɨn gavmanɨn gumazimɨn ikiam.”
7 Aos gritos, o rei mandou chamar os encantadores, os astrólogos e os adivinhos e disse a esses sábios da Babilônia: "Aquele que ler essa inscrição e interpretá-la, revelando-me o seu significado, vestirá um manto vermelho, terá uma corrente de ouro no pescoço, e será o terceiro em importância no governo do reino".
8 Ezɨ fofozir gumaziba aven izegha gɨvazɨ, atrivim akar kam bar me mɨkemez, men tav akar kam dɨponan ibura. Egha men tav akar kamɨn mɨngarimɨn gun atrivim mɨkemezir puvatɨ.
8 Todos os sábios do rei vieram, mas não conseguiram ler a inscrição nem dizer ao rei o seu significado.
9 Kamaghɨn amizɨ, Atrivim Belsasar bar atiatingi. Egha an atiatir guam asaragha an gavgavim gɨvazɨma, an soroghafariba a ginɨsi. Ezɨ an gumazir ekiaba nɨghnɨghava avenge, kamaghɨn amizɨ, me bizitam damuan ibura.
9 Diante disso o rei Belsazar ficou ainda mais aterrorizado e o seu rosto, mais pálido. Seus nobres estavam alarmados.
10 Dughiar kam atrivimɨn amebam nɨgɨnir kam baraki, nɨgɨnir atrivim uan gumazir ekiaba ko me amizim. Egha a isar ekiam itir danganimɨn aven ghugha ghaze, “Atrivim, nɨ deraghvɨra ikɨ mamaghɨra ikɨ. Nɨ bizir kam ateghtɨ an osɨmtɨzim nɨ danɨngan markɨ.
10 E tendo a rainha, ouvido os gritos do rei e de seus nobres, entrou na sala do banquete e disse: "Ó rei, vive para sempre! Não fiques assustado nem tão pálido!
11 Nɨ oragh, gumazir mam nɨn kantrin iti, ezɨ aser bar gavgavibar duaba nɨghnɨzim a ganɨngi. Ezɨ dughiar nɨn afeziam atrivimɨn itimɨn, nɨn afeziam gumazir kamɨn garima, a fofozir ekiaba ko nɨghnɨzir aghuiba iti. Egha an fofozim bar ekevegha aser gavgavibar fofozimɨn mɨn ghu. Ezɨ nɨn afeziam Atrivim Nebukatnesar, gumazir kam isa, irebabar mɨngaribar gun mɨgeir gumaziba ko, kukunir gumaziba, ko imezibagh amir gumaziba, ko akavsiar ifavaribagh amir gumaziba, bar men gumazir dapanimɨn ikiasa anemɨsefe. Nɨn afeziam kamaghɨn ami.
11 Existe um homem em teu reino que possui o espírito dos santos deuses. Na época do teu predecessor verificou-se que ele tinha percepção, inteligência e sabedoria como a dos deuses. O rei Nabucodonosor, teu predecessor, sim, teu predecessor, o rei, o nomeou chefe dos magos, dos encantadores, dos astrólogos e dos adivinhos.
12 A fo, gumazir kam bar fofozir aghuiba ko nɨghnɨzir aghuiba iti, egha irebabar mɨngariba ko akar isɨn zuiba, ko bizir mogomebar mɨngaribar gun mɨgei. Kamaghɨn amizɨ, nɨ Daniel bagh akam amadagh. Atrivim Nebukatnesar ziam Beltesasar a gatɨ. Nɨ a mɨkemeghtɨ a izɨ akar bɨrimɨn itimɨn mɨngarimɨn gun nɨ mɨkɨmam.”
12 Verificou-se que esse homem, Daniel, a quem o rei dera o nome de Beltessazar, tinha inteligência extraordinária e também a capacidade de interpretar sonhos e resolver enigmas e mistérios. Manda chamar Daniel, e ele te dará o significado da escrita".
13 Egha me Daniel inigha aven ghuzɨma, an atrivimɨn boroghɨn tughav iti. Ezɨ atrivim kamaghɨn a mɨgei, “Nɨ Daniel, nɨ ti Judan gumazir mam? Nɨ ti Judan adarazir mav, fomɨra nan afeziam, Atrivim Nebukatnesar, nɨ inigha ize?
13 Assim Daniel foi levado à presença do rei, que lhe disse: "Você é Daniel, um dos exilados que meu pai, o rei, trouxe de Judá?
14 Kɨ kamaghɨn oraki, aser bar gavgavibar duaba nɨghnɨzim nɨ ganɨngi, ezɨ nɨ fofozir ekiaba ko nɨghnɨzir aghuiba iti.
14 Soube que o espírito dos deuses está em você e que você possui percepção, inteligência e uma sabedoria fora do comum.
15 Kɨ fofozir gumaziba ko kukunir gumazibar dia, eghtɨ me izɨ akar bɨrimɨn itim dɨponɨva, an mɨngarim gun na mɨkɨmasa. Ezɨ puvatɨ, me mɨkɨman ibura.
15 Trouxeram os sábios e os encantadores à minha presença para lerem essa inscrição e me dizerem o seu significado, eles porém não conseguiram.
16 Ezɨ kɨ kamaghɨn oraki, nɨ bizir mogomeba ko akar isɨn zuibar gun mɨgei. Egh nɨ osizirir kam dɨponɨva an mɨngarim gun na mɨkemeghtɨ, kɨ atrivimɨn korotiar aghevim nɨ da arugh, egh gol sen nɨn fɨrimɨn datɨghtɨ nɨ ziar ekiam iniam. Eghtɨ nɨ nan gavmanɨn gumazir namba 3ɨn otogham.”
16 Mas eu soube que você é capaz de dar interpretações e de resolver mistérios. Se você puder ler essa inscrição e dar-me o seu significado, você será vestido de vermelho e terá uma corrente de ouro no pescoço, e se tornará o terceiro em importância no governo do reino".
17 Ezɨ Daniel an akam ikaragha ghaze, “Markɨ, kɨ nɨ da bizir aghuitam inighan kogham. Nɨ ifueghɨva, gumazir igharazir tam danɨngigh. Ezɨ Atrivim, kɨ datɨrɨghɨn osizirir kam dɨponɨva an mɨngarimɨn gun nɨ mɨkɨmam.
17 Então Daniel respondeu ao rei: "Podes guardar os teus presentes para ti mesmo e dar as tuas recompensas a algum outro. No entanto, eu lerei a inscrição para o rei e lhe direi o seu significado.
18 “Nɨ oragh. Godɨn Bar Pɨn Itim, a nɨn afeziam Nebukatnesar gamizɨ, a bar atrivir ekiamɨn otogha bar gavgafi, egha ziar ekiam ikia bar pɨn ti.
18 "Ó rei, foi a Nabucodonosor, teu predecessor que o Deus Altíssimo deu soberania, grandeza, glória e majestade.
19 A gavgavir bar ekiam iti, kamaghɨn amizɨ, nguibaba bar dar gumazamiziba ko, kantriba bar dar gumazamiziba ko, nguibabar akaba bar, me an atiatigha egha nɨsi. Eghtɨ a gumazitam mɨsueghtɨ an aremeghsɨ an aremegham. Eghtɨ a gumazitam ateghtɨ a ikɨsɨ, a ikiam. Egha a kamaghɨn ami, a gumazitamɨn ziam fɨsɨ, a fam. Eghtɨ a gumazitam dɨkabɨragh a gasɨghasɨghsɨ, ana damuam.
19 Devido à alta posição que lhe concedeu, homens de todas as nações, povos e línguas tremiam diante dele e o temiam. A quem o rei queria matar, matava; a quem queria poupar, poupava; a quem queria promover, promovia; e a quem queria humilhar, humilhava.
20 Egha a uan ziam fava, akaba batogha, arazir igharazibagh amima, Godɨn Ikiavɨra Itim, atrivimɨn ikian a batoke, ezɨ an ziar ekiam iraghuzɨ, a uan danganim ataki.
20 Mas, quando o seu coração se tornou arrogante e endurecido por causa do orgulho, ele foi deposto de seu trono real e despojado da sua glória.
21 Ezɨ Godɨn Ikiavɨra Itim gumazamizibar nguibamɨn a batoke, ezɨ an nɨghnɨzim, gumaziba nɨghnɨzi moghɨn nɨghnɨzir puvatɨ, an asɨzibar mɨn nɨghnɨsi. Egha a ghua donkiba ko ikia, bulmakaubar mɨn dadaba apava, puram azenan akui. Ezɨ dɨmagarimɨn ghuariar dɨpaba a giri. Ezɨ a kamaghɨn amua ghua gɨn a kamaghɨn fo, Godɨn Bar Pɨn Itim gumazamiziba bar me gativagha men gari. Egha a uabɨ uan ifongiamɨn gumaziba mɨsevima me atrivibar otifi.
21 Foi expulso do meio dos homens e sua mente ficou como a de um animal; ele passou a viver com os jumentos selvagens e a comer capim como os bois; e o seu corpo se molhava com o orvalho do céu, até reconhecer que o Deus Altíssimo domina sobre os reinos dos homens e coloca no poder a quem ele quer.
22 “Nɨ Nebukatnesarɨn otarim, nɨ bizir kabagh fogha gɨfa. Egha nɨ uabɨ dɨkabɨrazir puvatɨ.
22 "Mas tu, Belsazar, seu sucessor, não te humilhaste, embora soubesses de tudo isso.
23 Nɨ uabɨ uan ziam fasa nɨghnɨgha, Ekiar Uan Nguibamɨn Itim, nɨ nan ziam dɨkabɨra. Egha uan ingangarir gumazibav kemezɨ me kavɨn nɨn afeziam Godɨn Dɨpenimɨn iniziba inigha ize. Egha nɨ uan gumazir ekiaba ko uan amuiba ko nɨn amuir doziba ko, ia bar kavɨn kabar wainɨn dɨpaba api. Egha ia marvir guar me gol ko, silva ko, bras ko, ain ko, temeba ko, dagɨamɨn ingarizibar ziaba fe. Ezɨ marvir guar kaba me garir puvatɨgha mɨgɨrɨgɨaba barazir puvatɨgha bizitam gɨfozir puvatɨ. God uabɨra nɨn ikɨrɨmɨrim ko nɨ amir biziba bar dar gara dagh atifa. Ezɨ nɨ an ziam fer puvatɨ.
23 Pelo contrário, tu te exaltaste acima do Senhor dos céus. Mandaste trazer as taças do templo do Senhor para que nelas bebessem tu, os teus nobres, as tuas mulheres e as tuas concubinas. Louvaste os deuses de prata, de ouro, de bronze, de ferro, de madeira e de pedra, que não podem ver nem ouvir nem entender. Mas não glorificaste o Deus que sustenta em suas mãos a tua vida e todos os teus caminhos.
24 Kamaghɨn amizɨ, God dafarir kam amadazɨ an akar kaba osiri.
24 Por isso ele enviou a mão que escreveu as palavras da inscrição.
25 Akar kam kamakɨn:
25 "Esta é a inscrição que foi feita: MENE, MENE, TEQUEL, PARSIM.
26 “Akar kamɨn mɨngarim, ‘Dɨpon,’ a kamakɨn,
26 "E este é o significado dessas palavras: Mene: Deus contou os dias do teu reinado e determinou o seu fim.
27 Ezɨ akar kamɨn mɨngarim, ‘Tuisɨgh,’ a kamakɨn,
27 Tequel: Foste pesado na balança e achado em falta.
28 Ezɨ akar kamɨn mɨngarim, ‘Abɨkigh,’ a kamakɨn,
28 Peres: Teu reino foi dividido e entregue aos medos e persas".
29 Ezɨ Atrivim Belsasar zuamɨra uan ingangarir gumazibav geima, me korotiar aghevim Daniel garugha egha golɨn sen an fɨrimɨn da. Egha Daniel gamizɨ a Belsasarɨn gavmanɨn namba 3ɨn gumazir dapanir ekiamɨn oto.
29 Então, por ordem de Belsazar, vestiram Daniel com um manto vermelho, puseram-lhe uma corrente de ouro no pescoço, e o proclamaram o terceiro em importância no governo do reino.
30 Ezɨ dɨmagarir kamra, Midian kantrin gumaziba iza Babilonɨn Atrivim Belsasarɨn mɨsoghezɨ ana areme.
30 Naquela mesma noite Belsazar, rei dos babilônios, foi morto,
31 Ezɨ Darius, a Midian gumazim, a 62plan azeniba ikiava, datɨrɨghɨn Babilonɨn atrivimɨn oto, egha kantrin kam gativagha an gari.
31 e Dario, o medo, apoderou-se do reino, com a idade de sessenta e dois anos.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Daniel 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.