Daniel 5
Godɨn Eghaghanim: Akar Gavgavir Dɨkɨrɨzir Ghurim ko Igiam (MSY2020) vs NAA
1 Ezɨ datɨrɨghɨn Belsasar atrivir igiamɨn otogha, dɨmagarir mamɨn a isar ekiar mam gamua, egha uan gumazir ekiar tausen plan diazɨ me isar kamɨn izegha, a ko wainɨn dɨpam api.
1 O rei Belsazar deu um grande banquete a mil homens importantes do seu reino e bebeu vinho na presença deles.
2 Egha me wainɨn dɨpam apavɨra itima, Belsasar, gol kapba ko silvan kapba inigh izasa uan ingangarir gumazibav mɨgei. Kavɨn kaba, an afeziam Nebukatnesar Jerusalemɨn nguibamɨn itir Godɨn Dɨpenimɨn ghugha da inigha Babilonɨn nguibamɨn ize. Atrivim ghaze, a uan gumazir ekiaba ko uan amuiba ko an amuir doziba ko, me bar kavɨn kabar wainɨn dɨpabar amam.
2 Enquanto Belsazar bebia e apreciava o vinho, mandou trazer os utensílios de ouro e de prata que Nabucodonosor, o seu pai, havia tirado do templo de Jerusalém, para que ele, os homens importantes do reino e as mulheres e concubinas do rei os usassem para beber vinho.
3 Kamaghɨn amizɨ, ingangarir gumaziba golɨn kapba inigha ize. Ezɨ gumazamiziba bar kavɨn kabar wainɨn dɨpaba api.
3 Então trouxeram os utensílios de ouro, que haviam sido tirados do templo da Casa de Deus em Jerusalém, e beberam neles o rei, os homens importantes do reino e as mulheres e concubinas do rei.
4 Egha me wainɨn dɨpaba apa ikiava, aser me gol, ko silva, ko bras, ko ain, ko temem, ko dagɨamɨn, ingarizir marvir guabar ziaba fe.
4 Beberam o vinho e deram louvores aos deuses de ouro, de prata, de bronze, de ferro, de madeira e de pedra.
5 Me kamaghɨn amima, gumazimɨn dafarim zuamɨra bɨrimɨn otogha bɨrim gisɨn osiri. Danganir kamɨn lam isia an angazangarim bar ekefe, ezɨ atrivim bar deraghavɨra dafarir kamɨn garima, an osiri.
5 No mesmo instante, apareceram uns dedos de mão humana, que começaram a escrever na parede caiada do palácio real, no lugar iluminado pelo candelabro; e o rei via os dedos que estavam escrevendo.
6 Egha a bar atiatigha, an atiatir guam asaragha, an gavgavim gɨvazɨ, an soroghafariba a ginɨsi.
6 Então o semblante do rei empalideceu, e os seus pensamentos o deixaram perturbado; as suas pernas bambearam, e os seus joelhos batiam um no outro.
7 Ezɨ a kukunir gumaziba, ko imezibagh amir gumaziba, ko akavsiar ifavaribagh amir gumaziba, tav a bagh me inigh izasa a pamten dei. Me izegha gɨvazɨma, atrivim kamaghɨn me mɨgei, “Gumazitam akar kam dɨponegh an mɨngarimɨn gun na mɨkemeghtɨ, kɨ atrivimɨn korotiar aghevim a danightɨ aneghuam. Egh kɨ golɨn sen an fɨrimɨn daghtɨ, a ziar ekiam iniam. Eghtɨ kɨ a damightɨ a namba 3ɨn gavmanɨn gumazimɨn ikiam.”
7 O rei ordenou, em voz alta, que fossem chamados os encantadores, os caldeus e os feiticeiros. O rei disse aos sábios da Babilônia: — Aquele que ler o que está escrito na parede e me declarar a sua interpretação será vestido de púrpura, receberá uma corrente de ouro para pôr no pescoço e será o terceiro homem mais importante do meu reino.
8 Ezɨ fofozir gumaziba aven izegha gɨvazɨ, atrivim akar kam bar me mɨkemez, men tav akar kam dɨponan ibura. Egha men tav akar kamɨn mɨngarimɨn gun atrivim mɨkemezir puvatɨ.
8 Então entraram todos os sábios do rei, mas não puderam ler o que estava escrito na parede, nem revelar ao rei a sua interpretação.
9 Kamaghɨn amizɨ, Atrivim Belsasar bar atiatingi. Egha an atiatir guam asaragha an gavgavim gɨvazɨma, an soroghafariba a ginɨsi. Ezɨ an gumazir ekiaba nɨghnɨghava avenge, kamaghɨn amizɨ, me bizitam damuan ibura.
9 Com isto, o rei Belsazar ficou muito perturbado e o seu semblante se tornou cada vez mais pálido. Os homens importantes do reino estavam perplexos.
10 Dughiar kam atrivimɨn amebam nɨgɨnir kam baraki, nɨgɨnir atrivim uan gumazir ekiaba ko me amizim. Egha a isar ekiam itir danganimɨn aven ghugha ghaze, “Atrivim, nɨ deraghvɨra ikɨ mamaghɨra ikɨ. Nɨ bizir kam ateghtɨ an osɨmtɨzim nɨ danɨngan markɨ.
10 A rainha-mãe, que tinha ouvido os gritos do rei e dos homens importantes do reino, entrou na sala do banquete e disse: — Que o rei viva eternamente! Não deixe que os seus pensamentos o perturbem, nem fique assim tão pálido.
11 Nɨ oragh, gumazir mam nɨn kantrin iti, ezɨ aser bar gavgavibar duaba nɨghnɨzim a ganɨngi. Ezɨ dughiar nɨn afeziam atrivimɨn itimɨn, nɨn afeziam gumazir kamɨn garima, a fofozir ekiaba ko nɨghnɨzir aghuiba iti. Egha an fofozim bar ekevegha aser gavgavibar fofozimɨn mɨn ghu. Ezɨ nɨn afeziam Atrivim Nebukatnesar, gumazir kam isa, irebabar mɨngaribar gun mɨgeir gumaziba ko, kukunir gumaziba, ko imezibagh amir gumaziba, ko akavsiar ifavaribagh amir gumaziba, bar men gumazir dapanimɨn ikiasa anemɨsefe. Nɨn afeziam kamaghɨn ami.
11 Há aqui no seu reino um homem que tem o espírito dos santos deuses. Nos dias de seu pai, se achou nele luz, inteligência e sabedoria como a sabedoria dos deuses. O seu pai, o rei Nabucodonosor, sim, o seu pai, ó rei, o constituiu chefe dos magos, dos encantadores, dos caldeus e dos feiticeiros,
12 A fo, gumazir kam bar fofozir aghuiba ko nɨghnɨzir aghuiba iti, egha irebabar mɨngariba ko akar isɨn zuiba, ko bizir mogomebar mɨngaribar gun mɨgei. Kamaghɨn amizɨ, nɨ Daniel bagh akam amadagh. Atrivim Nebukatnesar ziam Beltesasar a gatɨ. Nɨ a mɨkemeghtɨ a izɨ akar bɨrimɨn itimɨn mɨngarimɨn gun nɨ mɨkɨmam.”
12 porque nesse Daniel, a quem o rei tinha dado o nome de Beltessazar, se acharam espírito excelente, conhecimento e inteligência, interpretação de sonhos, declaração de enigmas e solução de casos difíceis. Portanto, chame Daniel, e ele dará a interpretação.
13 Egha me Daniel inigha aven ghuzɨma, an atrivimɨn boroghɨn tughav iti. Ezɨ atrivim kamaghɨn a mɨgei, “Nɨ Daniel, nɨ ti Judan gumazir mam? Nɨ ti Judan adarazir mav, fomɨra nan afeziam, Atrivim Nebukatnesar, nɨ inigha ize?
13 Então Daniel foi levado à presença do rei. O rei falou com Daniel e lhe perguntou: — Você é aquele Daniel, dos exilados de Judá, que o rei, meu pai, trouxe de Judá?
14 Kɨ kamaghɨn oraki, aser bar gavgavibar duaba nɨghnɨzim nɨ ganɨngi, ezɨ nɨ fofozir ekiaba ko nɨghnɨzir aghuiba iti.
14 Tenho ouvido dizer a seu respeito que o espírito dos deuses está em você, e que em você se acham luz, inteligência e excelente sabedoria.
15 Kɨ fofozir gumaziba ko kukunir gumazibar dia, eghtɨ me izɨ akar bɨrimɨn itim dɨponɨva, an mɨngarim gun na mɨkɨmasa. Ezɨ puvatɨ, me mɨkɨman ibura.
15 Acabam de ser trazidos à minha presença os sábios e os encantadores, para lerem o que está escrito na parede e me darem a sua interpretação. Mas eles não puderam dar a interpretação dessas palavras.
16 Ezɨ kɨ kamaghɨn oraki, nɨ bizir mogomeba ko akar isɨn zuibar gun mɨgei. Egh nɨ osizirir kam dɨponɨva an mɨngarim gun na mɨkemeghtɨ, kɨ atrivimɨn korotiar aghevim nɨ da arugh, egh gol sen nɨn fɨrimɨn datɨghtɨ nɨ ziar ekiam iniam. Eghtɨ nɨ nan gavmanɨn gumazir namba 3ɨn otogham.”
16 Eu, porém, tenho ouvido dizer que você é capaz de dar interpretações e solucionar casos difíceis. Portanto, se você puder ler o que está escrito e me revelar a sua interpretação, você será vestido de púrpura, receberá uma corrente de ouro para pôr no pescoço e será o terceiro homem mais importante do meu reino.
17 Ezɨ Daniel an akam ikaragha ghaze, “Markɨ, kɨ nɨ da bizir aghuitam inighan kogham. Nɨ ifueghɨva, gumazir igharazir tam danɨngigh. Ezɨ Atrivim, kɨ datɨrɨghɨn osizirir kam dɨponɨva an mɨngarimɨn gun nɨ mɨkɨmam.
17 Então Daniel respondeu e disse na presença do rei: — O senhor pode ficar com os seus presentes e dar as suas recompensas a outra pessoa. No entanto, vou ler para o rei o que está escrito na parede e lhe darei a interpretação.
18 “Nɨ oragh. Godɨn Bar Pɨn Itim, a nɨn afeziam Nebukatnesar gamizɨ, a bar atrivir ekiamɨn otogha bar gavgafi, egha ziar ekiam ikia bar pɨn ti.
18 Ó rei, o Deus Altíssimo deu o reino a Nabucodonosor, seu pai, bem como grandeza, glória e majestade.
19 A gavgavir bar ekiam iti, kamaghɨn amizɨ, nguibaba bar dar gumazamiziba ko, kantriba bar dar gumazamiziba ko, nguibabar akaba bar, me an atiatigha egha nɨsi. Eghtɨ a gumazitam mɨsueghtɨ an aremeghsɨ an aremegham. Eghtɨ a gumazitam ateghtɨ a ikɨsɨ, a ikiam. Egha a kamaghɨn ami, a gumazitamɨn ziam fɨsɨ, a fam. Eghtɨ a gumazitam dɨkabɨragh a gasɨghasɨghsɨ, ana damuam.
19 Por causa da grandeza que lhe deu, pessoas de todos os povos, nações e línguas tremiam e temiam diante dele. Matava a quem queria e a quem queria deixava com vida; exaltava uns e humilhava outros.
20 Egha a uan ziam fava, akaba batogha, arazir igharazibagh amima, Godɨn Ikiavɨra Itim, atrivimɨn ikian a batoke, ezɨ an ziar ekiam iraghuzɨ, a uan danganim ataki.
20 Mas, quando o coração dele se elevou, e o seu espírito se tornou orgulhoso e arrogante, foi derrubado do seu trono real e perdeu toda a sua glória.
21 Ezɨ Godɨn Ikiavɨra Itim gumazamizibar nguibamɨn a batoke, ezɨ an nɨghnɨzim, gumaziba nɨghnɨzi moghɨn nɨghnɨzir puvatɨ, an asɨzibar mɨn nɨghnɨsi. Egha a ghua donkiba ko ikia, bulmakaubar mɨn dadaba apava, puram azenan akui. Ezɨ dɨmagarimɨn ghuariar dɨpaba a giri. Ezɨ a kamaghɨn amua ghua gɨn a kamaghɨn fo, Godɨn Bar Pɨn Itim gumazamiziba bar me gativagha men gari. Egha a uabɨ uan ifongiamɨn gumaziba mɨsevima me atrivibar otifi.
21 Foi expulso do meio dos filhos dos homens, o seu coração foi feito semelhante ao dos animais, e passou a morar com os jumentos selvagens. Comia capim como os bois e o seu corpo foi molhado pelo orvalho do céu, até que reconheceu que Deus, o Altíssimo, tem domínio sobre os reinos do mundo e os dá a quem ele quer.
22 “Nɨ Nebukatnesarɨn otarim, nɨ bizir kabagh fogha gɨfa. Egha nɨ uabɨ dɨkabɨrazir puvatɨ.
22 — E o senhor, rei Belsazar, que é filho de Nabucodonosor, não humilhou o seu coração, mesmo sabendo de tudo isso.
23 Nɨ uabɨ uan ziam fasa nɨghnɨgha, Ekiar Uan Nguibamɨn Itim, nɨ nan ziam dɨkabɨra. Egha uan ingangarir gumazibav kemezɨ me kavɨn nɨn afeziam Godɨn Dɨpenimɨn iniziba inigha ize. Egha nɨ uan gumazir ekiaba ko uan amuiba ko nɨn amuir doziba ko, ia bar kavɨn kabar wainɨn dɨpaba api. Egha ia marvir guar me gol ko, silva ko, bras ko, ain ko, temeba ko, dagɨamɨn ingarizibar ziaba fe. Ezɨ marvir guar kaba me garir puvatɨgha mɨgɨrɨgɨaba barazir puvatɨgha bizitam gɨfozir puvatɨ. God uabɨra nɨn ikɨrɨmɨrim ko nɨ amir biziba bar dar gara dagh atifa. Ezɨ nɨ an ziam fer puvatɨ.
23 Pelo contrário, se levantou contra o Senhor do céu, mandando trazer os utensílios do templo dele, para que o senhor, ó rei, as suas mulheres e concubinas, juntamente com os homens importantes do reino, bebessem vinho neles. Além disso, o senhor deu louvores aos deuses de prata, de ouro, de bronze, de ferro, de madeira e de pedra, que não veem, não ouvem e não sabem nada. Mas o senhor não deu glória a Deus, em cuja mão estão a sua vida e todos os seus caminhos.
24 Kamaghɨn amizɨ, God dafarir kam amadazɨ an akar kaba osiri.
24 É por isso que ele enviou aquela mão que escreveu na parede.
25 Akar kam kamakɨn:
25 E o que está escrito é isto: Mene , Mene , Tequel e Parsim .
26 “Akar kamɨn mɨngarim, ‘Dɨpon,’ a kamakɨn,
26 — Esta é a interpretação daquilo: Mene : Deus contou os dias do seu reinado, ó rei, e pôs um fim nele.
27 Ezɨ akar kamɨn mɨngarim, ‘Tuisɨgh,’ a kamakɨn,
27 Tequel : Você foi pesado na balança e achado em falta.
28 Ezɨ akar kamɨn mɨngarim, ‘Abɨkigh,’ a kamakɨn,
28 Peres : O seu reino foi dividido e entregue aos medos e aos persas.
29 Ezɨ Atrivim Belsasar zuamɨra uan ingangarir gumazibav geima, me korotiar aghevim Daniel garugha egha golɨn sen an fɨrimɨn da. Egha Daniel gamizɨ a Belsasarɨn gavmanɨn namba 3ɨn gumazir dapanir ekiamɨn oto.
29 Então Belsazar mandou que vestissem Daniel de púrpura, que lhe pusessem uma corrente de ouro no pescoço, e que proclamassem que passaria a ser o terceiro no governo do seu reino.
30 Ezɨ dɨmagarir kamra, Midian kantrin gumaziba iza Babilonɨn Atrivim Belsasarɨn mɨsoghezɨ ana areme.
30 Naquela mesma noite, Belsazar, rei dos caldeus, foi morto.
31 Ezɨ Darius, a Midian gumazim, a 62plan azeniba ikiava, datɨrɨghɨn Babilonɨn atrivimɨn oto, egha kantrin kam gativagha an gari.
31 E Dario, o medo, se apoderou do reino, quando tinha mais ou menos sessenta e dois anos de idade.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Daniel 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.