Daniel 5
Godɨn Eghaghanim: Akar Gavgavir Dɨkɨrɨzir Ghurim ko Igiam (MSY2020) vs NTLH
1 Ezɨ datɨrɨghɨn Belsasar atrivir igiamɨn otogha, dɨmagarir mamɨn a isar ekiar mam gamua, egha uan gumazir ekiar tausen plan diazɨ me isar kamɨn izegha, a ko wainɨn dɨpam api.
1 Certa noite, o rei Belsazar, da Babilônia, deu um banquete, convidou mil autoridades do país e começou a beber vinho com os convidados.
2 Egha me wainɨn dɨpam apavɨra itima, Belsasar, gol kapba ko silvan kapba inigh izasa uan ingangarir gumazibav mɨgei. Kavɨn kaba, an afeziam Nebukatnesar Jerusalemɨn nguibamɨn itir Godɨn Dɨpenimɨn ghugha da inigha Babilonɨn nguibamɨn ize. Atrivim ghaze, a uan gumazir ekiaba ko uan amuiba ko an amuir doziba ko, me bar kavɨn kabar wainɨn dɨpabar amam.
2 Depois de beber bastante, mandou que trouxessem os copos de ouro e de prata que Nabucodonosor, o seu pai, havia tirado do Templo de Jerusalém. Belsazar queria os copos para que ele, os seus convidados de honra, as suas mulheres e as suas concubinas os usassem para beber vinho.
3 Kamaghɨn amizɨ, ingangarir gumaziba golɨn kapba inigha ize. Ezɨ gumazamiziba bar kavɨn kabar wainɨn dɨpaba api.
3 Trouxeram os copos de ouro e todos começaram a beber vinho neles
4 Egha me wainɨn dɨpaba apa ikiava, aser me gol, ko silva, ko bras, ko ain, ko temem, ko dagɨamɨn, ingarizir marvir guabar ziaba fe.
4 e a louvar os deuses de ouro, de prata, de bronze, de ferro, de madeira e de pedra.
5 Me kamaghɨn amima, gumazimɨn dafarim zuamɨra bɨrimɨn otogha bɨrim gisɨn osiri. Danganir kamɨn lam isia an angazangarim bar ekefe, ezɨ atrivim bar deraghavɨra dafarir kamɨn garima, an osiri.
5 De repente, apareceu a mão de um homem e ela começou a escrever na parede branca do salão do banquete, num lugar iluminado pela luz do candelabro . Ao ver a mão, o rei
6 Egha a bar atiatigha, an atiatir guam asaragha, an gavgavim gɨvazɨ, an soroghafariba a ginɨsi.
6 não sabia o que pensar; ficou pálido de medo e começou a tremer da cabeça aos pés.
7 Ezɨ a kukunir gumaziba, ko imezibagh amir gumaziba, ko akavsiar ifavaribagh amir gumaziba, tav a bagh me inigh izasa a pamten dei. Me izegha gɨvazɨma, atrivim kamaghɨn me mɨgei, “Gumazitam akar kam dɨponegh an mɨngarimɨn gun na mɨkemeghtɨ, kɨ atrivimɨn korotiar aghevim a danightɨ aneghuam. Egh kɨ golɨn sen an fɨrimɨn daghtɨ, a ziar ekiam iniam. Eghtɨ kɨ a damightɨ a namba 3ɨn gavmanɨn gumazimɨn ikiam.”
7 Depois, gritando, ordenou que chamassem os adivinhos, os sábios e os astrólogos. Logo que eles chegaram, Belsazar disse: — Aquele que ler o que está escrito na parede e me explicar o que quer dizer será vestido com roupas de
8 Ezɨ fofozir gumaziba aven izegha gɨvazɨ, atrivim akar kam bar me mɨkemez, men tav akar kam dɨponan ibura. Egha men tav akar kamɨn mɨngarimɨn gun atrivim mɨkemezir puvatɨ.
8 Todos os sábios entraram no salão, mas nenhum deles pôde ler o que estava escrito na parede, nem explicar ao rei o que aquilo queria dizer.
9 Kamaghɨn amizɨ, Atrivim Belsasar bar atiatingi. Egha an atiatir guam asaragha an gavgavim gɨvazɨma, an soroghafariba a ginɨsi. Ezɨ an gumazir ekiaba nɨghnɨghava avenge, kamaghɨn amizɨ, me bizitam damuan ibura.
9 O rei se assustou ainda mais, e o seu rosto ficou mais pálido ainda. E nenhuma das altas autoridades sabia o que fazer.
10 Dughiar kam atrivimɨn amebam nɨgɨnir kam baraki, nɨgɨnir atrivim uan gumazir ekiaba ko me amizim. Egha a isar ekiam itir danganimɨn aven ghugha ghaze, “Atrivim, nɨ deraghvɨra ikɨ mamaghɨra ikɨ. Nɨ bizir kam ateghtɨ an osɨmtɨzim nɨ danɨngan markɨ.
10 Então a rainha-mãe, que tinha ouvido os gritos do rei e dos seus convidados de honra, entrou no salão e disse ao rei: — Que o rei viva para sempre! Não se assuste, nem fique pálido assim,
11 Nɨ oragh, gumazir mam nɨn kantrin iti, ezɨ aser bar gavgavibar duaba nɨghnɨzim a ganɨngi. Ezɨ dughiar nɨn afeziam atrivimɨn itimɨn, nɨn afeziam gumazir kamɨn garima, a fofozir ekiaba ko nɨghnɨzir aghuiba iti. Egha an fofozim bar ekevegha aser gavgavibar fofozimɨn mɨn ghu. Ezɨ nɨn afeziam Atrivim Nebukatnesar, gumazir kam isa, irebabar mɨngaribar gun mɨgeir gumaziba ko, kukunir gumaziba, ko imezibagh amir gumaziba, ko akavsiar ifavaribagh amir gumaziba, bar men gumazir dapanimɨn ikiasa anemɨsefe. Nɨn afeziam kamaghɨn ami.
11 pois aqui no seu reino há um homem que tem o espírito dos santos deuses. Quando Nabucodonosor, o seu pai, era rei, esse homem provou que era ajuizado, inteligente e sábio, tão sábio como os deuses. E o rei Nabucodonosor pôs esse homem como chefe dos sábios, adivinhos, feiticeiros e astrólogos.
12 A fo, gumazir kam bar fofozir aghuiba ko nɨghnɨzir aghuiba iti, egha irebabar mɨngariba ko akar isɨn zuiba, ko bizir mogomebar mɨngaribar gun mɨgei. Kamaghɨn amizɨ, nɨ Daniel bagh akam amadagh. Atrivim Nebukatnesar ziam Beltesasar a gatɨ. Nɨ a mɨkemeghtɨ a izɨ akar bɨrimɨn itimɨn mɨngarimɨn gun nɨ mɨkɨmam.”
12 Pois Daniel, esse homem a quem o rei deu o nome de Beltessazar, pensa com muita clareza; ele é sábio e inteligente e pode interpretar sonhos, explicar coisas misteriosas e resolver assuntos difíceis. Portanto, chame Daniel, e ele explicará o que está escrito na parede.
13 Egha me Daniel inigha aven ghuzɨma, an atrivimɨn boroghɨn tughav iti. Ezɨ atrivim kamaghɨn a mɨgei, “Nɨ Daniel, nɨ ti Judan gumazir mam? Nɨ ti Judan adarazir mav, fomɨra nan afeziam, Atrivim Nebukatnesar, nɨ inigha ize?
13 Levaram Daniel até a presença do rei, e este perguntou: — Você é mesmo aquele Daniel, um dos judeus que o meu pai, o rei Nabucodonosor, trouxe de Judá como prisioneiros?
14 Kɨ kamaghɨn oraki, aser bar gavgavibar duaba nɨghnɨzim nɨ ganɨngi, ezɨ nɨ fofozir ekiaba ko nɨghnɨzir aghuiba iti.
14 Já me disseram que o espírito dos deuses está em você e que você pensa com muita clareza e é muito inteligente e sábio.
15 Kɨ fofozir gumaziba ko kukunir gumazibar dia, eghtɨ me izɨ akar bɨrimɨn itim dɨponɨva, an mɨngarim gun na mɨkɨmasa. Ezɨ puvatɨ, me mɨkɨman ibura.
15 Há pouco, estiveram aqui os sábios e os astrólogos, que eu mandei chamar para que lessem as palavras que estão escritas na parede e me explicassem o que elas querem dizer. Porém eles não puderam dar nenhuma explicação.
16 Ezɨ kɨ kamaghɨn oraki, nɨ bizir mogomeba ko akar isɨn zuibar gun mɨgei. Egh nɨ osizirir kam dɨponɨva an mɨngarim gun na mɨkemeghtɨ, kɨ atrivimɨn korotiar aghevim nɨ da arugh, egh gol sen nɨn fɨrimɨn datɨghtɨ nɨ ziar ekiam iniam. Eghtɨ nɨ nan gavmanɨn gumazir namba 3ɨn otogham.”
16 Mas alguém me disse que você pode explicar mistérios e resolver assuntos difíceis. Portanto, se você puder ler o que está escrito e me explicar o que quer dizer, você será vestido com roupas de púrpura , receberá uma corrente de ouro para pôr no pescoço e será a terceira autoridade mais importante do meu reino.
17 Ezɨ Daniel an akam ikaragha ghaze, “Markɨ, kɨ nɨ da bizir aghuitam inighan kogham. Nɨ ifueghɨva, gumazir igharazir tam danɨngigh. Ezɨ Atrivim, kɨ datɨrɨghɨn osizirir kam dɨponɨva an mɨngarimɨn gun nɨ mɨkɨmam.
17 Daniel respondeu: — O senhor pode ficar com os seus presentes ou então dá-los a outra pessoa. Mesmo assim, eu vou ler as palavras que estão escritas na parede e vou explicar ao senhor o que elas querem dizer.
18 “Nɨ oragh. Godɨn Bar Pɨn Itim, a nɨn afeziam Nebukatnesar gamizɨ, a bar atrivir ekiamɨn otogha bar gavgafi, egha ziar ekiam ikia bar pɨn ti.
18 Ó rei, o Deus Altíssimo deu o reino ao seu pai, o rei Nabucodonosor, e lhe deu também poder, glória e majestade.
19 A gavgavir bar ekiam iti, kamaghɨn amizɨ, nguibaba bar dar gumazamiziba ko, kantriba bar dar gumazamiziba ko, nguibabar akaba bar, me an atiatigha egha nɨsi. Eghtɨ a gumazitam mɨsueghtɨ an aremeghsɨ an aremegham. Eghtɨ a gumazitam ateghtɨ a ikɨsɨ, a ikiam. Egha a kamaghɨn ami, a gumazitamɨn ziam fɨsɨ, a fam. Eghtɨ a gumazitam dɨkabɨragh a gasɨghasɨghsɨ, ana damuam.
19 O poder que Deus lhe deu era tão grande, que todos os povos do mundo tremiam de medo na presença dele. Se ele queria, matava uma pessoa; ou, se queria, deixava que vivesse. Elevava uns e rebaixava outros.
20 Egha a uan ziam fava, akaba batogha, arazir igharazibagh amima, Godɨn Ikiavɨra Itim, atrivimɨn ikian a batoke, ezɨ an ziar ekiam iraghuzɨ, a uan danganim ataki.
20 Mas ele ficou tão vaidoso, tão teimoso e tão cheio de si, que foi derrubado do poder e perdeu toda a sua glória.
21 Ezɨ Godɨn Ikiavɨra Itim gumazamizibar nguibamɨn a batoke, ezɨ an nɨghnɨzim, gumaziba nɨghnɨzi moghɨn nɨghnɨzir puvatɨ, an asɨzibar mɨn nɨghnɨsi. Egha a ghua donkiba ko ikia, bulmakaubar mɨn dadaba apava, puram azenan akui. Ezɨ dɨmagarimɨn ghuariar dɨpaba a giri. Ezɨ a kamaghɨn amua ghua gɨn a kamaghɨn fo, Godɨn Bar Pɨn Itim gumazamiziba bar me gativagha men gari. Egha a uabɨ uan ifongiamɨn gumaziba mɨsevima me atrivibar otifi.
21 Foi expulso do meio dos seres humanos, perdeu o juízo e agia como um animal. Morava com jumentos selvagens, comia capim como os bois e dormia ao ar livre, ficando molhado pelo sereno. Isso durou até que ele reconheceu que o Deus Altíssimo domina todos os reinos do mundo e coloca como rei quem ele quer.
22 “Nɨ Nebukatnesarɨn otarim, nɨ bizir kabagh fogha gɨfa. Egha nɨ uabɨ dɨkabɨrazir puvatɨ.
22 — E o senhor, ó rei Belsazar, filho de Nabucodonosor, sabia de tudo isso, mas mesmo assim não tem sido humilde.
23 Nɨ uabɨ uan ziam fasa nɨghnɨgha, Ekiar Uan Nguibamɨn Itim, nɨ nan ziam dɨkabɨra. Egha uan ingangarir gumazibav kemezɨ me kavɨn nɨn afeziam Godɨn Dɨpenimɨn iniziba inigha ize. Egha nɨ uan gumazir ekiaba ko uan amuiba ko nɨn amuir doziba ko, ia bar kavɨn kabar wainɨn dɨpaba api. Egha ia marvir guar me gol ko, silva ko, bras ko, ain ko, temeba ko, dagɨamɨn ingarizibar ziaba fe. Ezɨ marvir guar kaba me garir puvatɨgha mɨgɨrɨgɨaba barazir puvatɨgha bizitam gɨfozir puvatɨ. God uabɨra nɨn ikɨrɨmɨrim ko nɨ amir biziba bar dar gara dagh atifa. Ezɨ nɨ an ziam fer puvatɨ.
23 Pelo contrário, o senhor desafiou o Rei do céu e mandou trazer os copos que foram tirados do Templo dele, a fim de que o senhor, os seus convidados de honra, as suas mulheres e as suas concubinas bebessem vinho neles. Além disso, o senhor deu louvores a deuses de prata, de ouro, de bronze, de ferro, de madeira e de pedra, que não veem, não ouvem e não sabem nada. Mas o senhor não deu glória a Deus, aquele que tem o poder de matar ou de deixar viver e que decide tudo o que acontece com o senhor.
24 Kamaghɨn amizɨ, God dafarir kam amadazɨ an akar kaba osiri.
24 É por isso que ele mandou essa mão escrever na parede estas palavras:
25 Akar kam kamakɨn:
25 “ Mene , Mene , Tequel e Parsim ”.
26 “Akar kamɨn mɨngarim, ‘Dɨpon,’ a kamakɨn,
26 — E agora a explicação. Mene quer dizer que Deus contou o número dos dias do reinado do senhor e resolveu terminá-lo.
27 Ezɨ akar kamɨn mɨngarim, ‘Tuisɨgh,’ a kamakɨn,
27 Tequel quer dizer que o senhor foi pesado na balança e pesou muito pouco.
28 Ezɨ akar kamɨn mɨngarim, ‘Abɨkigh,’ a kamakɨn,
28 Peres quer dizer que o seu reino será dividido e entregue aos medos e aos persas .
29 Ezɨ Atrivim Belsasar zuamɨra uan ingangarir gumazibav geima, me korotiar aghevim Daniel garugha egha golɨn sen an fɨrimɨn da. Egha Daniel gamizɨ a Belsasarɨn gavmanɨn namba 3ɨn gumazir dapanir ekiamɨn oto.
29 Aí o rei Belsazar mandou que vestissem Daniel com roupas de púrpura, pusessem uma corrente de ouro no seu pescoço e anunciassem que dali em diante ele seria a terceira autoridade mais importante do Reino da Babilônia.
30 Ezɨ dɨmagarir kamra, Midian kantrin gumaziba iza Babilonɨn Atrivim Belsasarɨn mɨsoghezɨ ana areme.
30 Naquela mesma noite, Belsazar, o rei da Babilônia, foi morto,
31 Ezɨ Darius, a Midian gumazim, a 62plan azeniba ikiava, datɨrɨghɨn Babilonɨn atrivimɨn oto, egha kantrin kam gativagha an gari.
31 e Dario, o rei do país da Média, que tinha sessenta e dois anos de idade, começou a reinar no seu lugar.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Daniel 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.