Daniel 5
Godɨn Eghaghanim: Akar Gavgavir Dɨkɨrɨzir Ghurim ko Igiam (MSY2020) vs ARA
1 Ezɨ datɨrɨghɨn Belsasar atrivir igiamɨn otogha, dɨmagarir mamɨn a isar ekiar mam gamua, egha uan gumazir ekiar tausen plan diazɨ me isar kamɨn izegha, a ko wainɨn dɨpam api.
1 O rei Belsazar deu um grande banquete a mil dos seus grandes e bebeu vinho na presença dos mil.
2 Egha me wainɨn dɨpam apavɨra itima, Belsasar, gol kapba ko silvan kapba inigh izasa uan ingangarir gumazibav mɨgei. Kavɨn kaba, an afeziam Nebukatnesar Jerusalemɨn nguibamɨn itir Godɨn Dɨpenimɨn ghugha da inigha Babilonɨn nguibamɨn ize. Atrivim ghaze, a uan gumazir ekiaba ko uan amuiba ko an amuir doziba ko, me bar kavɨn kabar wainɨn dɨpabar amam.
2 Enquanto Belsazar bebia e apreciava o vinho, mandou trazer os utensílios de ouro e de prata que Nabucodonosor, seu pai, tirara do templo, que estava em Jerusalém, para que neles bebessem o rei e os seus grandes, as suas mulheres e concubinas.
3 Kamaghɨn amizɨ, ingangarir gumaziba golɨn kapba inigha ize. Ezɨ gumazamiziba bar kavɨn kabar wainɨn dɨpaba api.
3 Então, trouxeram os utensílios de ouro, que foram tirados do templo da Casa de Deus que estava em Jerusalém, e beberam neles o rei, os seus grandes e as suas mulheres e concubinas.
4 Egha me wainɨn dɨpaba apa ikiava, aser me gol, ko silva, ko bras, ko ain, ko temem, ko dagɨamɨn, ingarizir marvir guabar ziaba fe.
4 Beberam o vinho e deram louvores aos deuses de ouro, de prata, de bronze, de ferro, de madeira e de pedra.
5 Me kamaghɨn amima, gumazimɨn dafarim zuamɨra bɨrimɨn otogha bɨrim gisɨn osiri. Danganir kamɨn lam isia an angazangarim bar ekefe, ezɨ atrivim bar deraghavɨra dafarir kamɨn garima, an osiri.
5 No mesmo instante, apareceram uns dedos de mão de homem e escreviam, defronte do candeeiro, na caiadura da parede do palácio real; e o rei via os dedos que estavam escrevendo.
6 Egha a bar atiatigha, an atiatir guam asaragha, an gavgavim gɨvazɨ, an soroghafariba a ginɨsi.
6 Então, se mudou o semblante do rei, e os seus pensamentos o turbaram; as juntas dos seus lombos se relaxaram, e os seus joelhos batiam um no outro.
7 Ezɨ a kukunir gumaziba, ko imezibagh amir gumaziba, ko akavsiar ifavaribagh amir gumaziba, tav a bagh me inigh izasa a pamten dei. Me izegha gɨvazɨma, atrivim kamaghɨn me mɨgei, “Gumazitam akar kam dɨponegh an mɨngarimɨn gun na mɨkemeghtɨ, kɨ atrivimɨn korotiar aghevim a danightɨ aneghuam. Egh kɨ golɨn sen an fɨrimɨn daghtɨ, a ziar ekiam iniam. Eghtɨ kɨ a damightɨ a namba 3ɨn gavmanɨn gumazimɨn ikiam.”
7 O rei ordenou, em voz alta, que se introduzissem os encantadores, os caldeus e os feiticeiros; falou o rei e disse aos sábios da Babilônia: Qualquer que ler esta escritura e me declarar a sua interpretação será vestido de púrpura, trará uma cadeia de ouro ao pescoço e será o terceiro no meu reino.
8 Ezɨ fofozir gumaziba aven izegha gɨvazɨ, atrivim akar kam bar me mɨkemez, men tav akar kam dɨponan ibura. Egha men tav akar kamɨn mɨngarimɨn gun atrivim mɨkemezir puvatɨ.
8 Então, entraram todos os sábios do rei; mas não puderam ler a escritura, nem fazer saber ao rei a sua interpretação.
9 Kamaghɨn amizɨ, Atrivim Belsasar bar atiatingi. Egha an atiatir guam asaragha an gavgavim gɨvazɨma, an soroghafariba a ginɨsi. Ezɨ an gumazir ekiaba nɨghnɨghava avenge, kamaghɨn amizɨ, me bizitam damuan ibura.
9 Com isto, se perturbou muito o rei Belsazar, e mudou-se-lhe o semblante; e os seus grandes estavam sobressaltados.
10 Dughiar kam atrivimɨn amebam nɨgɨnir kam baraki, nɨgɨnir atrivim uan gumazir ekiaba ko me amizim. Egha a isar ekiam itir danganimɨn aven ghugha ghaze, “Atrivim, nɨ deraghvɨra ikɨ mamaghɨra ikɨ. Nɨ bizir kam ateghtɨ an osɨmtɨzim nɨ danɨngan markɨ.
10 A rainha-mãe, por causa do que havia acontecido ao rei e aos seus grandes, entrou na casa do banquete e disse: Ó rei, vive eternamente! Não te turbem os teus pensamentos, nem se mude o teu semblante.
11 Nɨ oragh, gumazir mam nɨn kantrin iti, ezɨ aser bar gavgavibar duaba nɨghnɨzim a ganɨngi. Ezɨ dughiar nɨn afeziam atrivimɨn itimɨn, nɨn afeziam gumazir kamɨn garima, a fofozir ekiaba ko nɨghnɨzir aghuiba iti. Egha an fofozim bar ekevegha aser gavgavibar fofozimɨn mɨn ghu. Ezɨ nɨn afeziam Atrivim Nebukatnesar, gumazir kam isa, irebabar mɨngaribar gun mɨgeir gumaziba ko, kukunir gumaziba, ko imezibagh amir gumaziba, ko akavsiar ifavaribagh amir gumaziba, bar men gumazir dapanimɨn ikiasa anemɨsefe. Nɨn afeziam kamaghɨn ami.
11 Há no teu reino um homem que tem o espírito dos deuses santos; nos dias de teu pai, se achou nele luz, e inteligência, e sabedoria como a sabedoria dos deuses; teu pai, o rei Nabucodonosor, sim, teu pai, ó rei, o constituiu chefe dos magos, dos encantadores, dos caldeus e dos feiticeiros,
12 A fo, gumazir kam bar fofozir aghuiba ko nɨghnɨzir aghuiba iti, egha irebabar mɨngariba ko akar isɨn zuiba, ko bizir mogomebar mɨngaribar gun mɨgei. Kamaghɨn amizɨ, nɨ Daniel bagh akam amadagh. Atrivim Nebukatnesar ziam Beltesasar a gatɨ. Nɨ a mɨkemeghtɨ a izɨ akar bɨrimɨn itimɨn mɨngarimɨn gun nɨ mɨkɨmam.”
12 porquanto espírito excelente, conhecimento e inteligência, interpretação de sonhos, declaração de enigmas e solução de casos difíceis se acharam neste Daniel, a quem o rei pusera o nome de Beltessazar; chame-se, pois, a Daniel, e ele dará a interpretação.
13 Egha me Daniel inigha aven ghuzɨma, an atrivimɨn boroghɨn tughav iti. Ezɨ atrivim kamaghɨn a mɨgei, “Nɨ Daniel, nɨ ti Judan gumazir mam? Nɨ ti Judan adarazir mav, fomɨra nan afeziam, Atrivim Nebukatnesar, nɨ inigha ize?
13 Então, Daniel foi introduzido à presença do rei. Falou o rei e disse a Daniel: És tu aquele Daniel, dos cativos de Judá, que o rei, meu pai, trouxe de Judá?
14 Kɨ kamaghɨn oraki, aser bar gavgavibar duaba nɨghnɨzim nɨ ganɨngi, ezɨ nɨ fofozir ekiaba ko nɨghnɨzir aghuiba iti.
14 Tenho ouvido dizer a teu respeito que o espírito dos deuses está em ti, e que em ti se acham luz, inteligência e excelente sabedoria.
15 Kɨ fofozir gumaziba ko kukunir gumazibar dia, eghtɨ me izɨ akar bɨrimɨn itim dɨponɨva, an mɨngarim gun na mɨkɨmasa. Ezɨ puvatɨ, me mɨkɨman ibura.
15 Acabam de ser introduzidos à minha presença os sábios e os encantadores, para lerem esta escritura e me fazerem saber a sua interpretação; mas não puderam dar a interpretação destas palavras.
16 Ezɨ kɨ kamaghɨn oraki, nɨ bizir mogomeba ko akar isɨn zuibar gun mɨgei. Egh nɨ osizirir kam dɨponɨva an mɨngarim gun na mɨkemeghtɨ, kɨ atrivimɨn korotiar aghevim nɨ da arugh, egh gol sen nɨn fɨrimɨn datɨghtɨ nɨ ziar ekiam iniam. Eghtɨ nɨ nan gavmanɨn gumazir namba 3ɨn otogham.”
16 Eu, porém, tenho ouvido dizer de ti que podes dar interpretações e solucionar casos difíceis; agora, se puderes ler esta escritura e fazer-me saber a sua interpretação, serás vestido de púrpura, terás cadeia de ouro ao pescoço e serás o terceiro no meu reino.
17 Ezɨ Daniel an akam ikaragha ghaze, “Markɨ, kɨ nɨ da bizir aghuitam inighan kogham. Nɨ ifueghɨva, gumazir igharazir tam danɨngigh. Ezɨ Atrivim, kɨ datɨrɨghɨn osizirir kam dɨponɨva an mɨngarimɨn gun nɨ mɨkɨmam.
17 Então, respondeu Daniel e disse na presença do rei: Os teus presentes fiquem contigo, e dá os teus prêmios a outrem; todavia, lerei ao rei a escritura e lhe farei saber a interpretação.
18 “Nɨ oragh. Godɨn Bar Pɨn Itim, a nɨn afeziam Nebukatnesar gamizɨ, a bar atrivir ekiamɨn otogha bar gavgafi, egha ziar ekiam ikia bar pɨn ti.
18 Ó rei! Deus, o Altíssimo, deu a Nabucodonosor, teu pai, o reino e grandeza, glória e majestade.
19 A gavgavir bar ekiam iti, kamaghɨn amizɨ, nguibaba bar dar gumazamiziba ko, kantriba bar dar gumazamiziba ko, nguibabar akaba bar, me an atiatigha egha nɨsi. Eghtɨ a gumazitam mɨsueghtɨ an aremeghsɨ an aremegham. Eghtɨ a gumazitam ateghtɨ a ikɨsɨ, a ikiam. Egha a kamaghɨn ami, a gumazitamɨn ziam fɨsɨ, a fam. Eghtɨ a gumazitam dɨkabɨragh a gasɨghasɨghsɨ, ana damuam.
19 Por causa da grandeza que lhe deu, povos, nações e homens de todas as línguas tremiam e temiam diante dele; matava a quem queria e a quem queria deixava com vida; a quem queria exaltava e a quem queria abatia.
20 Egha a uan ziam fava, akaba batogha, arazir igharazibagh amima, Godɨn Ikiavɨra Itim, atrivimɨn ikian a batoke, ezɨ an ziar ekiam iraghuzɨ, a uan danganim ataki.
20 Quando, porém, o seu coração se elevou, e o seu espírito se tornou soberbo e arrogante, foi derribado do seu trono real, e passou dele a sua glória.
21 Ezɨ Godɨn Ikiavɨra Itim gumazamizibar nguibamɨn a batoke, ezɨ an nɨghnɨzim, gumaziba nɨghnɨzi moghɨn nɨghnɨzir puvatɨ, an asɨzibar mɨn nɨghnɨsi. Egha a ghua donkiba ko ikia, bulmakaubar mɨn dadaba apava, puram azenan akui. Ezɨ dɨmagarimɨn ghuariar dɨpaba a giri. Ezɨ a kamaghɨn amua ghua gɨn a kamaghɨn fo, Godɨn Bar Pɨn Itim gumazamiziba bar me gativagha men gari. Egha a uabɨ uan ifongiamɨn gumaziba mɨsevima me atrivibar otifi.
21 Foi expulso dentre os filhos dos homens, o seu coração foi feito semelhante ao dos animais, e a sua morada foi com os jumentos monteses; deram-lhe a comer erva como aos bois, e do orvalho do céu foi molhado o seu corpo, até que conheceu que Deus, o Altíssimo, tem domínio sobre o reino dos homens e a quem quer constitui sobre ele.
22 “Nɨ Nebukatnesarɨn otarim, nɨ bizir kabagh fogha gɨfa. Egha nɨ uabɨ dɨkabɨrazir puvatɨ.
22 Tu, Belsazar, que és seu filho, não humilhaste o teu coração, ainda que sabias tudo isto.
23 Nɨ uabɨ uan ziam fasa nɨghnɨgha, Ekiar Uan Nguibamɨn Itim, nɨ nan ziam dɨkabɨra. Egha uan ingangarir gumazibav kemezɨ me kavɨn nɨn afeziam Godɨn Dɨpenimɨn iniziba inigha ize. Egha nɨ uan gumazir ekiaba ko uan amuiba ko nɨn amuir doziba ko, ia bar kavɨn kabar wainɨn dɨpaba api. Egha ia marvir guar me gol ko, silva ko, bras ko, ain ko, temeba ko, dagɨamɨn ingarizibar ziaba fe. Ezɨ marvir guar kaba me garir puvatɨgha mɨgɨrɨgɨaba barazir puvatɨgha bizitam gɨfozir puvatɨ. God uabɨra nɨn ikɨrɨmɨrim ko nɨ amir biziba bar dar gara dagh atifa. Ezɨ nɨ an ziam fer puvatɨ.
23 E te levantaste contra o Senhor do céu, pois foram trazidos os utensílios da casa dele perante ti, e tu, e os teus grandes, e as tuas mulheres, e as tuas concubinas bebestes vinho neles; além disso, deste louvores aos deuses de prata, de ouro, de bronze, de ferro, de madeira e de pedra, que não veem, não ouvem, nem sabem; mas a Deus, em cuja mão está a tua vida e todos os teus caminhos, a ele não glorificaste.
24 Kamaghɨn amizɨ, God dafarir kam amadazɨ an akar kaba osiri.
24 Então, da parte dele foi enviada aquela mão que traçou esta escritura.
25 Akar kam kamakɨn:
25 Esta, pois, é a escritura que se traçou: Mene , Mene , Tequel e Parsim .
26 “Akar kamɨn mɨngarim, ‘Dɨpon,’ a kamakɨn,
26 Esta é a interpretação daquilo: Mene : Contou Deus o teu reino e deu cabo dele.
27 Ezɨ akar kamɨn mɨngarim, ‘Tuisɨgh,’ a kamakɨn,
27 Tequel : Pesado foste na balança e achado em falta.
28 Ezɨ akar kamɨn mɨngarim, ‘Abɨkigh,’ a kamakɨn,
28 Peres : Dividido foi o teu reino e dado aos medos e aos persas.
29 Ezɨ Atrivim Belsasar zuamɨra uan ingangarir gumazibav geima, me korotiar aghevim Daniel garugha egha golɨn sen an fɨrimɨn da. Egha Daniel gamizɨ a Belsasarɨn gavmanɨn namba 3ɨn gumazir dapanir ekiamɨn oto.
29 Então, mandou Belsazar que vestissem Daniel de púrpura, e lhe pusessem cadeia de ouro ao pescoço, e proclamassem que passaria a ser o terceiro no governo do seu reino.
30 Ezɨ dɨmagarir kamra, Midian kantrin gumaziba iza Babilonɨn Atrivim Belsasarɨn mɨsoghezɨ ana areme.
30 Naquela mesma noite, foi morto Belsazar, rei dos caldeus.
31 Ezɨ Darius, a Midian gumazim, a 62plan azeniba ikiava, datɨrɨghɨn Babilonɨn atrivimɨn oto, egha kantrin kam gativagha an gari.
31 E Dario, o medo, com cerca de sessenta e dois anos, se apoderou do reino.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Daniel 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.