Mateus 5
Mattup ki Taasuwa ere Aware (MOZ) vs NVT
1 Aame Isa yi wulle ɗoŋ duuru ɓaadaŋ gen̰n̰o maŋ, yʼa di gili eego kesse yʼa-guune. Kane sanalliyagí an a-tʼiide kʼume yode,
1 Certo dia, quando Jesus viu que as multidões se ajuntavam, subiu a encosta do monte e ali sentou-se. Seus discípulos se reuniram ao redor,
2 maŋ yʼa tʼihina bizí, yʼan diʼn iise dooyiso, yʼede:
2 e ele começou a ensiná-los.
3 «Uŋsuwo a kane ɗoŋ i ki tʼîide an ki tʼamɓe eedaŋ a ɗaana Raa ye, kono Moziko Raa todʼte ki kane.
3 “Felizes os pobres de espírito, pois o reino dos céus lhes pertence.
4 Uŋsuwo a kane ɗoŋ i môolo, kono kane geŋ Raa yʼa tiʼn sella.
4 Felizes os que choram, pois serão consolados.
5 Uŋsuwo a kane ɗoŋ biza kʼulbaŋ tasse, kono kane geŋ an tʼooney siiɗo ere Raa yi ruute yʼan tʼeley.
5 Felizes os humildes, pois herdarão a terra.
6 Uŋsuwo a kane ɗoŋ mosogo wo ôrme a urzi lekkiyo ere ki diine aa Raa yi dehu, kono kane geŋ mosigadaŋ ti ôrmayaŋ Raa yʼan tiʼn tʼîda.
6 Felizes os que têm fome e sede de justiça, pois serão saciados.
7 Uŋsuwo a kane ɗoŋ an isiyo adde koɗuwo a ɗuwo, kono kane geŋ Raa yʼan dʼisa adde koɗuwo kay.
7 Felizes os misericordiosos, pois serão tratados com misericórdia.
8 Uŋsuwo a kane ɗoŋ ele tuddaŋ pay a Raa, kono kane geŋ Raa an di yʼ wolley.
8 Felizes os que têm coração puro, pois verão a Deus.
9 Uŋsuwo a kane ɗoŋ i dehu urzi toose yʼa koone a diine ɗuwo, kono kane geŋ Raa yʼanni waaka in̰n̰izí.
9 Felizes os que promovem a paz, pois serão chamados filhos de Deus.
10 Uŋsuwo a kane ɗoŋ an i dabirsa kono an isiyo munɗa wede ki diine aa Raa yi dehu, kono Moziko Raa todʼte ki kane.
10 Felizes os perseguidos por causa da justiça, pois o reino dos céus lhes pertence.
11 Uŋsuwo a kune aame ɗuwo an unni kalɗita, an unni dabirsa wo an lohito ita kʼono ɗoŋ pay ulpi a egguŋ, kono kun ziipe adduguŋ a nuŋ.
11 “Felizes são vocês quando, por minha causa, sofrerem zombaria e perseguição, e quando outros, mentindo, disserem todo tipo de maldade a seu respeito.
12 Kune ulbuguŋ un iso uŋse, kun lekko tʼuŋsuwo kono munɗa wede Raa yi dehu yʼun tʼeley geŋ, yoŋ ɓaadaŋ yʼunni delliyo a kandaane. Geŋ iŋkino kay anʼni dibire nebiyagi ɗoŋ ti kaaga i tʼiŋgile ti kune me.»
12 Alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antigos profetas foram perseguidos da mesma forma.”
13 «Kune aakede sumade ki duniya, wo ɗe aame sumade geŋ uŋsuwadaŋ i tʼize umbo maŋ, kaŋ mummino kʼan ise uŋse sey me? Kane geŋ uŋse ye, ki sebbiyo mendaŋ a disse, ɗuwo an dʼon̰ƴilse.
13 “Vocês são o sal da terra. Mas, se o sal perder o sabor, para que servirá? É possível torná-lo salgado outra vez? Será jogado fora e pisado pelos que passam, pois já não serve para nada.
14 Kune aakede toore ki ɗoŋ duniya. Aame an iiziga geeger eego kesse maŋ, i ki tʼombiɗa ye.
14 “Vocês são a luz do mundo. É impossível esconder uma cidade construída no alto de um monte.
15 Wo aame kʼa tʼuyye pitila maŋ, kʼa ki tʼossibe bogoro ye. Ki too maŋ kʼa ti doɗɗe tʼawwa, kono todʼ tʼa toore a kane ɗoŋ pay adda ɓoy.
15 Não faz sentido acender uma lâmpada e depois colocá-la sob um cesto. Pelo contrário, ela é colocada num pedestal, de onde ilumina todos que estão na casa.
16 Geŋ iŋkino kay, kune toŋ kun di toore a ɗaana ɗuwo me, kono aame an wulla naabaguŋ ere beehiye kun isiyo gettiyo maŋ, an di tʼimma Meeguguŋ Raa a kandaane.»
16 Da mesma forma, suas boas obras devem brilhar, para que todos as vejam e louvem seu Pai, que está no céu.”
17 «Kun elkiyo miŋ nuŋ nʼiido kono oogoro Muusa ti dooyiso nebiyagi, nʼa tiʼn tʼîde ko? Aha! Nuŋ nʼiido kono nʼa ki tiʼn tʼîde ye, wo nʼiido nʼa-tʼise itadaŋ a tʼaɗɗe keren̰.
17 “Não pensem que eu vim abolir a lei de Moisés ou os escritos dos profetas; vim cumpri-los.
18 Ɗerec iŋkino wo nʼun di rooto: Ki poone kandaane ti siiɗo an tʼeŋgila geŋ, tʼadda kʼoogoro ette ise arku raaŋiya soo wede n̰eŋku a jiire, ise guttiye soo toŋ i ki dagga ye, geŋ iŋkino bini sulɗi pay geŋ an tʼeŋgila.
18 Eu lhes digo a verdade: enquanto o céu e a terra existirem, nem a menor letra ou o menor traço da lei desaparecerá até que todas as coisas se cumpram.
19 Kono kamo, wede tuuku urzi kʼoogoro wede n̰eŋku a jiire geŋ yi ti yʼ diipiɗa wo yi duuya ɗuwo an dʼise iŋkino maŋ, yode geŋ Raa yʼa ti yʼ ɗeega n̰eŋku a ceera a Mozikadí me. Wo ɗe wede tuuku urziyagi kʼoogoro geŋ yi tiʼn sooru eego wo yi dooyiso ɗuwo an dʼise iŋkino kay maŋ, yoŋ geŋ Raa yʼa yʼisa goole a Mozikadí me
19 Portanto, quem desobedecer até ao menor mandamento, e ensinar outros a fazer o mesmo, será considerado o menor no reino dos céus. Mas aquele que obedecer à lei de Deus e ensiná-la será considerado grande no reino dos céus.
20 Kono kun ollo, nʼun di rooto: Aame lekkiyaguŋ ere ki diine gette, ti ki jiira ere ki ɗoŋ suuniyo kʼoogoro ti Pariziyeŋ ye maŋ, ki kotto Moziko Raa kun ki tʼetta ye.»
20 “Eu os advirto: a menos que sua justiça supere muito a justiça dos mestres da lei e dos fariseus, vocês jamais entrarão no reino dos céus.”
21 «Kune kun illiga an ruute a moŋgiɗagiŋ ti kaaga, anʼde: “Ki tôwwo wedusu mirsi ulu”, soŋ anʼde: “Wede yʼîida bakadí mirsi maŋ, yoŋ geŋ an di-tʼetta kʼume booro.”
21 “Vocês ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não mate. Se cometer homicídio, estará sujeito a julgamento’.
22 Wo kun ollo, nuŋ nʼun di rooto: Wede tuuku yi ti kulkuwa ti leemadí maŋ, yoŋ geŋ an di-tʼetta kʼume booro. Wede yi gilɗa leemadí: “Ulsu!” maŋ, yoŋ geŋ booradí a ɗaana deero ɗoŋ booradiŋ. Wede yi gilɗa leemadí: “Maade!” maŋ, yoŋ geŋ an ti yʼ seɗɗa adda kʼuwwo ere ki dabar.
22 Eu, porém, lhes digo que basta irar-se contra alguém para estar sujeito a julgamento. Quem xingar alguém de estúpido, corre o risco de ser levado ao tribunal. Quem chamar alguém de louco, corre o risco de ir para o inferno de fogo.
23 Aame ɗe kee kʼette eliyo seɗeke kʼadda Ɓoy Raa, wo a ume seɗeke geŋ kʼilke leemadá i-dʼede kulkuwo ti kee maŋ,
23 “Portanto, se você estiver apresentando uma oferta no altar do templo e se lembrar de que alguém tem algo contra você,
24 seɗikadá ki oolo a ume gen̰n̰o, kʼokko ki yʼoonoy leemadá me, kun tʼokkiƴi ɗoo miŋ, saŋ kʼa-kami kʼa tʼela seɗikadá a Raa kollo.
24 deixe sua oferta ali no altar. Vá, reconcilie-se com a pessoa e então volte e apresente sua oferta.
25 Aame ti leemadá un ede ono, wo kune a urzi kun ette kʼume wede booro ɓotto geŋ, ti yode ono kun tiʼn ôodo. Para maŋ leemadá geŋ yʼa-da tʼiida kʼume wede booro maŋ, wede booro yʼan gi di tʼeley a bey kʼasigiryagi, wo kane an ki ti tʼeley daŋgay.
25 “Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, acertem logo suas diferenças. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial, e você seja lançado na prisão.
26 Ɗerec iŋkino wo nʼa di rooto: Tʼume geŋ ki ki tʼaɗɗa ye, daa ki munɗa wede an dehu kʼan ki yʼela pay ye maŋ, tammiyagi ɗoŋ sun̰n̰i sun̰n̰i toŋ an a-kʼoola ye.»
26 Eu lhe digo a verdade: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo.”
27 «Kune kun illiga an ruute ti kaaga, anʼde: “Ki moone tʼere bakadá ise ti kule bakatú ulu.”
27 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não cometa adultério’.
28 Wo kun ollo, nuŋ nʼun di rooto: Wede tuuku yi wulla ere bakadí wo addí i iɓa a tode maŋ, yoŋ geŋ adda kʼaddí aa yi-tʼudige baa.
28 Eu, porém, lhes digo que quem olhar para uma mulher com cobiça já cometeu adultério com ela em seu coração.
29 Aame ɗe ersadá kʼammade tʼa-da tʼettiyo kʼadda kʼolɗiko maŋ, kʼa tʼooɗo mentú kʼa seɗɗo dokki ti kee. Beehiye i jiire a kee, moka soo ki tuddá i digge bee miŋ, tuddá pecek an ki ti seɗɗey adda kʼuwwo.
29 Se o olho direito o leva a pecar, arranque-o e jogue-o fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.
30 Wo aame ɗe beezá wede kʼammade yʼa-da tʼettiyo kʼadda kʼolɗiko maŋ, kʼa-ɗekko mendí kʼa seɗɗo dokki ti kee. Beehiye i jiire a kee, moka soo ki tuddá i digge bee miŋ, tuddá pecek ti-tʼettey kʼadda kʼuwwo.»
30 E, se a mão direita o leva a pecar, corte-a e jogue-a fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.”
31 «Soŋ an ruute ti kaaga, anʼde: “Aame wede yi-peere eddí maŋ, yi di ɗekke mattup ki peeriyo yi di tʼele a beytú i-kaza todʼte peeriyo.”
31 “Também foi dito: ‘Quem se divorciar da esposa deverá conceder-lhe um certificado de divórcio’.
32 Wo kun ollo, nuŋ nʼun di rooto: Ki peeriyo kʼerewo ulu, wo wede yi peere eddí geŋ, aame ti moone ti kule bakatú ɗaŋŋal! Para maŋ yi ti peeriyo geŋ, yi ti tʼeliyo a moone ti kule bakatú, aame todʼ ti ziiɗa maŋ. Wo wede i seeɗa erewo ere peeriyo gette, Raa yi yi wolliyo yoŋ wede i moone tʼere bakadí.»
32 Eu, porém, lhes digo que quem se divorcia da esposa, exceto por imoralidade, a faz cometer adultério. E quem se casa com uma mulher divorciada também comete adultério.”
33 «Kune kun illiga sey an ruute a moŋgiɗagiŋ ti kaaga, anʼde: “Munɗa wede kʼa ti nîime tuddá geŋ, ki tʼooɗiba eedá ye, kʼa ti yʼ ɗaŋgo munɗa wede kʼa ti nîime tuddá a ɗaana Galmeega Raa geŋ me.”
33 “Vocês também ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não quebre seus juramentos; cumpra os juramentos que fizer ao Senhor’.
34 Wo kun ollo, nuŋ nʼun di rooto: Kun nâama tudduguŋ ye tak: Ti kandaane kun nâama tudduguŋ ye, kono yoŋ geŋ kaakido moziko Raa.
34 Eu, porém, lhes digo que não façam juramento algum. Não digam: ‘Juro pelo céu’, pois o céu é o trono de Deus.
35 Ti siiɗo kun nâama tudduguŋ ye, kono todʼte ume yi dʼoɓe zoŋɗí. Ti Zeruzalem kun nâama tudduguŋ ye, kono todʼte geeger ki Raa mozigo goole.
35 Também não digam: ‘Juro pela terra’, pois a terra é onde ele descansa os pés. E não digam: ‘Juro por Jerusalém’, pois Jerusalém é a cidade do grande Rei.
36 Ti egguŋ toŋ kun nâama tudduguŋ ye, kono wedusu geŋ ililso kʼeedí soo toŋ yi kʼaane yi ki tʼise tuwarwa ye gammilawa ye.
36 Nem sequer digam: ‘Juro pela minha cabeça’, pois vocês não podem tornar branco ou preto um fio de cabelo sequer.
37 Aame munɗa kun isa maŋ, kunʼde “Eyye, ay isa” ɗaŋŋal, wo munɗa kun kʼisa ye maŋ, kunʼde “Aha, ay kʼisa ye” ɗaŋŋal. Ono ɗoŋ kun rootiyo ti doolo geŋ ettiyo tʼurzi Mohita kʼolɗiko.»
37 Quando disserem ‘sim’, seja de fato sim. Quando disserem ‘não’, seja de fato não. Qualquer coisa além disso vem do maligno.”
38 «Kune kun illiga an ruute ti kaaga, anʼde: “Wede yi tuuka ersa bakadí maŋ, ki yode an i di tooka kay, wede yi tʼiira sinta bakadí maŋ, ki yode an i di tʼoora kay.”
38 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho, dente por dente’.
39 Wo kun ollo, nuŋ nʼun di rooto: A wede yʼa ize ulsu geŋ, kee ki-ti dooze ye. Aame wede yi ki diin̰e a toɓɓisadá kʼammade ki bita maŋ, ki kama toɓɓisadá ere ki geelo toŋ yʼa ki ti daan̰a.
39 Eu, porém, lhes digo que não se oponham ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça também a outra.
40 A wede i dehu yʼa-di tʼette kʼume wede ɗekkiyo booro kono yʼa tʼamɓa kallayá wede n̰eŋku tʼadda maŋ, ki-oolo kallayá wede goole toŋ yʼa tʼamɓo pây.
40 Se você for processado no tribunal e lhe tomarem a roupa do corpo, deixe que levem também a capa.
41 Aame wede yi-kʼisiyo ki toogo i-dʼede attiɗi yi dehu kʼa di yʼ tʼigibo suma kuɓɓaara soo maŋ, kʼa yʼagiba kuɓɓaara sire.
41 Se alguém o forçar a caminhar uma milha com ele, caminhe duas.
42 Wede yi tondiyo munɗa ti beezá maŋ, ki eelo, wo wede yi tondiyo see ti beezá maŋ, ki-tooge ye.»
42 Dê a quem pedir e não volte as costas a quem quiser tomar emprestado de você.”
43 «Kune kun illiga an ruute ti kaaga, anʼde: “Ki geyyo bakadá wo aduzá ki koogor.”
43 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo’ e odeie o seu inimigo.
44 Wo ɗe kun ollo, nuŋ nʼun di rooto: Kun geyyo kane ɗoŋ ti kune adu, wo kun tondo Raa ki ɗoŋ unni dabirsa.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem por quem os persegue.
45 Aame kun isiyo iŋkino maŋ, kun tʼisa in̰n̰i ki Meeguguŋ Raa a kandaane. Ɗerec, yoŋ yi koliyo peeɗadí a tukki ɗoŋ bundiɗi wo a tukki ɗoŋ beehiye pây, yi koppiyo mizzi a ɗoŋ ki diine wo a ɗoŋ ki diine ye pây.
45 Desse modo, vocês agirão como verdadeiros filhos de seu Pai, que está no céu. Pois ele dá a luz do sol tanto a maus como a bons e faz chover tanto sobre justos como injustos.
46 Aame kun geyyiso ɗoŋ unni geyyiso ɗaŋŋal maŋ, munɗa wede Raa yi dehu yʼun tʼeley geŋ kun di yʼ tʼooney ɗey ko? Ɗerec, ɗoŋ seɗɗu jibaaye kane batum toŋ an isiyo iŋkino kay.
46 Se amarem apenas aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os cobradores de impostos fazem o mesmo.
47 Aame kun eesiyto zemɓaguŋ ɗaŋŋal maŋ, geŋ munɗa wede ki kune i tʼîhina siidí too me ti ɗoŋ oŋgo me? Ɗerec, kane ɗoŋ Yawudiyagi ye batum toŋ an isiyo iŋkino kay.
47 Se cumprimentarem apenas seus amigos, que estarão fazendo de mais? Até os gentios fazem isso.
48 Iŋkino maŋ kun tʼiso ɗoŋ ɗerec ki diine baa, aakede Meeguguŋ Raa a kandaane toŋ yoŋ ɗerec ki diine.»
48 Portanto, sejam perfeitos, como perfeito é seu Pai celestial.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.