Mateus 26

Mwan NT (Côte d’Ivoire) (MOA) vs AAI

Sair da comparação
AAI TUR GEWASIN O BAIBASIT BOUBUN
1 Zesu 'yanle‑ 'bhɛ ‑jan mu 'ɛ 'kpɛn 'wolele, 'ke ‑ya pele‑ ‑yaa' ‑klaŋlanɛ mu 'ɛ ni dɔɔ:
1 Jesu bi’obaibiyih ufunamaim, ana bai’ufununayah isah eo,
2 «'Kaa 'yaango‑ dɔɔ ‑a ‑vinbwa ‑yrekpaa' plɛ 'bhɛɛ‑ *Paki 'fɛti yi 'ɛ bhɔ. 'Bhɛɛ‑ ‑o nu Bhaaplɛŋ Gbe 'ɛ 'lɛnalɛ mɛɛ mu ni, 'kooko‑ ‑wa gbaan ‑yrigbɛɛle do ta.»
2 “Kwanaso’ob veya rou’ab ufunamaim Tar Nowaten ana hiyuw enan. Nati ana veya’amaim Orot Natun boro hinab rakit sabuw umahimaim hinayai hina’onaf.”
3 'Bhɛ klɛle 'tɛ, 'ke *'sraka 'lɛna ‑kuŋlii mu 'ɛ 'pegee Zuufu 'si mu 'ɛ waa 'gwlaan‑ gblaan mu 'ɛ ‑woo ‑lɛkpale 'eke‑ ta 'sraka 'lɛna mu a ‑kuŋlii gblaan 'ɛ 'bhɛ a ‑gbeŋ 'ɛ 'yi: 'Bhɛ 'sraka 'lɛna mu a ‑kuŋlii gblaan 'ɛ 'tɔ ‑le ‑yaa Kaifu.
3 Imaibo Firis ukwarih naatu regaregah ai’in etei firis gagamin Kaiafas ana baremaim hiru’ay.
4 ‑O 'kpɛn 'a ꞊kpaa do dɔɔ ‑o nu Zesu 'kunlɛ‑ ‑dawli' ma 'bhɛɛ‑ ‑wa dɛ.
4 Naatu Jesu wa’iwa’iramaim fatumin bain asabunin isan hiyakitifuw.
5 'Duŋ‑ ‑o pe 'eke‑ ni dɔɔ: «'Kɔɔ‑ 'laa ‑a 'kunlɛ‑ 'fɛti yi 'ɛ ma, 'kebhlaale, mɛɛ mu 'ɛ ‑o nu 'wlɛnlɛ‑ 'eke‑ ma 'bhɛɛ‑ ‑o 'fɛti 'ɛ 'siɛ.»
5 Baise hio, “Men hiyuw tanabowabow wanawananamaim, anayabin rakit boro tanaku’ub was hinagiy.”
6 Zesu 'yaa‑ Betani ‑wa 'ɛ ta, 'bhɛɛ‑ Simɔ 'la ‑e 'bhɛ ma ‑kpaan 'ɛ ‑gwa, ‑e ‑yaa 'bhɛ ba 'fɛ 'ɛ ꞊la 'waati 'la ba,
6 Jesu na Bethany orot Simon biyan kokom ani’anin ana baremaim tit,
7 'ke le do 'e 'mabɛɛnle 'a ‑din 'ke ‑lasiklɔɔ ‑gblɛn 'nrale‑ alibatri buteli do 'le 'bhɛ 'kɔɔ: ‑lasiklɔɔ 'plɛɛle‑ 'yaa‑ 'kɛle‑. 'Bhɛɛ‑ Zesu 'yaa‑ pɛbhle 'zi 'waati 'la ba, 'ke 'yee‑ le 'ɛ ‑e 'bhɛ ‑lasiklɔɔ 'ɛ 'klaale Zesu 'wiiŋ‑.
7 mare ma bay eaa auman babin ta kibub kikimin kabay wabin alabaster imaim hikwak raiy ana baiyan gagamin hisuwai batabat bai na run Jesu aribun yan isuwai re.
8 'Bhɛ klɛle 'tɛ, Zesu a ‑klaŋlanɛ mu 'ɛ 'yrɛkpale 'bhɛ ma, 'ke ‑woo zrupliile, 'bhɛɛ‑ 'ke ‑wa pele‑ dɔɔ: «Pɛ 'siɛgbɛya 'la ‑gee' bhe 'bhɛ win ‑o ‑mɛla ‑le ɛɛ?
8 Ana bai’ufununayah hi’itin yah so’ar hio, “Iti sawar i yabin en asir esisinaf.
9 ‑O ‑yaa sɔ 'yee‑ ‑lasiklɔɔ 'lɛɛ‑ gɔnle‑ 'plɛɛ 'lrele‑ 'le, 'bhɛɛ‑ ‑wa ma ‑gɔli' 'ɛ na 'kɔɔfleŋzan mu ni!»
9 Igewasin iti raiy ana baiyan tatayara’ah hitatubun kabay tatab, sabuw yababan wairafih tatitih.”
10 'Bhɛ klɛle 'tɛ, 'ke Zesu 'a 'yaangole 'bhii‑ ‑o ‑yaa 'bhɛ ‑jan ‑glɔɔn 'ɛ 'wo zii', 'ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Mɛle ꞊kla 'bhɛɛ‑ 'ka ‑o le ‑nɛ 'lɛɛ‑ 'ɛ zrubatɛdɔ zii' ɛɛ? ‑E ‑za 'wlan ‑la ꞊kla 'ŋ ni bhe.
10 Baise Jesu so’ob abisa hio, imih iuwih eo, “Babin men yumatanamaim kwana’umih. Anayabin sawar gewasin maiyow ayu isau esisinaf.
11 ‑Amasrɔyi yi 'oo yi, 'kɔɔfleŋzan mu ‑o 'ka 'pleŋ‑; 'duŋ‑ 'mi 'laa ‑o 'ka 'pleŋ‑ yikpɛnsee ta.
11 Sabuw yababan wairafih boro mar etei bairi kwanama kwanibaisih, baise ayu i boro men mar etei bairi tanama’amih.
12 Le 'ɛ ‑e ‑lasiklɔɔ 'la ꞊klaa 'ŋ 'flɛ ma ‑gɛ, ‑e ‑yaan 'bhɛ klɛle 'le 'sani‑ 'ŋ gbaa bin 'waati 'ɛ 'bhɔle‑ pleŋ‑.
12 Iti babin ayu biyau raiy erabirab i ayu au morob isan eyayabuna.
13 'Mi pe 'ka ni wlan 'ɛ ni dɔɔ 'ke ‑o ‑Jan 'Nrale‑ 'lɛɛ‑ 'wole‑ 'ɛ ꞊zian yrɛ 'oo 'yrɛ 'la ꞊nɔɔ, le 'lɛɛ‑ klɛza 'ɛ nu bolɛ mɛɛ mu 'kpee ‑jan ma ‑gɔɔn 'le.»
13 Anababatun a tur ao’owen, tafaram wanawananamaim iti Tur Gewasin hinabibinan ana maramaim abisa gewasin iti babin sisinaf boro kik owe’owen na’atube auman hinabinan.”
14 'Bhɛ blaan, Zesu a ‑klaŋlanɛ vu ta plɛ 'ɛ ba, ‑o ‑yaa ‑a 'kɛla sii Zudasi Isikariɔti, 'bhɛ ‑ja 'Sraka 'lɛna mu ‑kuŋlii mu 'ɛ ba,
14 Imaibo bai’ufununayah nah 12 wanawanahimaim orot wabin Judas Iscariot tit in firis ukwarih biyah tit,
15 'bhɛɛ‑ 'ke ‑yoo ‑lrɔkpale dɔɔ: «'Ka nu ‑mɛ pɛ 'gbu ‑la nalɛ 'ŋ ni 'ke 'ŋ Zesu 'lɛnaa‑ 'ka ni ɛɛ?» 'Bhɛ klɛle 'tɛ, 'ke 'mu ‑gɔli' 'taŋbha mia do 'bhɛ vu 'nale‑ ‑a ni.
15 naatu ibatiyih, “Ayu Jesu anab kwa anabit boro abisa ayu kwanitu?” Naatu matanamaim kabay hibotait hiyab in 30 na’atube hiya’asair.
16 ‑A 'san 'bhɛ yi 'ɛ ma, Zudasi gbɛ ‑yaa nu 'sɔlɛ‑ Zesu ta gɔnɛ‑ 'la gbɛɛn‑, 'bhɛɛ‑ ‑ya ‑lɛna' ‑o ni, ‑e ‑yaa 'bhɛɛ‑ 'waati kplankplan 'ɛ ‑glin 'zi.
16 Nati ana veya’amaim Judas ef ana gewasin nuwet Jesu batih isan.
17 Paki 'fɛti 'ɛ 'yrekpaa‑ ‑lwa mi 'ɛ ma, ‑o ‑yaa 'bluu 'la bhle, waa ‑yaa 'bluu ‑pɛɛ 'wlɛn 'sɛkɛ kla 'bhɛ ‑pɛɛ 'ɛ ba. 'Bhɛ ‑yrekpaa' do 'ɛ 'le, 'ke Zesu a ‑klaŋlanɛ mu 'ɛ 'nule ‑a ‑lrɔkpalɛ dɔɔ: «꞊Ya zi 'bhii‑ 'o 'fɛti 'ɛ ta kpo 'ɛ klɛ 'naa‑ ma ɛɛ?»
17 Faraw Wanawanan Yeast En ana hiyuw veya wantoro’ot bubusuruf, Jesu ana bai’ufununayah hina hio, “Menamaim kukokok Tar Nowaten ana bay anabogaigiwas?”
18 Zesu mɛɛ do 'tɔ ꞊kaan ‑o ni, 'bhɛɛ‑ ‑ya ꞊pia ‑o ni dɔɔ: «‑Ka ge ‑wa 'ɛ 'kpee 'yee‑ mɛɛ 'ɛ ba, 'bhɛɛ‑ 'kaa pe a ni dɔɔ: ‹'O Daan mi 'ɛ pe dɔɔ ‑yaa' pɛ 'waati 'ɛ ꞊bhwa, 'yee‑ 'pegee ‑yaa' ‑klaŋlanɛ mu 'ɛ nu ‑waa' Paki 'fɛti ta pɛ 'ɛ 'bhlelɛ‑ 'bhi ‑la ba ‑gɛ.›»
18 Jesu iyafutih eo, “Kwanan Jerusalem bar merar kwanatit orot iti ana tur kwana’owen kwanao, ‘Bai’obaiyenayan eo, ayu au veya i natit, akokok au bai’ufununayah bairi boro o abaremaim Tar nowaten ana hiyuw anaa aniyasisir.’”
19 'Bhɛ yi 'tɛ, Zesu 'a ꞊pia ‑yaa' ‑klaŋlanɛ mu 'ɛ ni 'kaa ‑o ‑za 'la klɛ, ‑o 'bhɛɛ‑ ꞊kla. 'Bhɛɛ‑ ‑o ‑ja *Paki 'fɛti ta kpo 'ɛ klɛlɛ.
19 Bai’ufununayah Jesu eobaimanih na’atube hisinaf, Tar Nowaten ana hiyuw hibogaigiwas.
20 Yromazi bhɔle, 'ke Zesu 'pegee ‑yaa' ‑klaŋlanɛ vu ta plɛ 'ɛ, ‑o pɛ 'ɛ 'bhlele‑ 'sanle.
20 Naatu nati rabirab bai’ufununayah etei 12 Jesu bairi himare hibusuruf bay hiaa.
21 ‑O ‑yaa pɛ 'ɛ 'bhle zii' 'waati 'la ba, 'ke Zesu 'a 'pele ‑o ni dɔɔ: «'Mi pe 'ka ni 'ŋ 'sɔwɛɛ‑ ma dɔɔ: 'Ka do nu 'ŋ 'lɛnalɛ mɛɛ mu ni.»
21 Bay hiaa wanawananamaim Jesu eo, “Turobe a tur ao’owen, kwa wanawanamaim orot ta boro babau inao anamorob.”
22 'Bhɛ klɛlɛ 'tɛ, 'ke ‑yaa' ‑klaŋlanɛ mu 'ɛ ‑woo wlɛyisriwole 'egbɛnɛle, 'bhɛɛ‑ 'ke ‑wa ‑lrɔkpale 'sanle do do dɔɔ: «Mɛɛzan, 'mi ‑le 'kɛle‑ ɛɛ?»
22 Ana bai’ufununayah hai yababan ra’at, naatu ta’ita’imon hibusuruf Jesu hibabatiy hio, “Regah, nati i men ayu’umih?”
23 Zesu 'a zikpaa‑ ‑o ni dɔɔ: «'Ke mɛɛ 'la zan 'e gbɛ ꞊wlaa 'ŋ gbɛ 'ɛ ta pɛ ‑koo 'ɛ 'yi, 'bhɛ zan ‑le nu ‑dawli' 'kpalɛ‑ 'ŋ gbɛ ta, 'bhɛɛ‑ ‑yoo 'ŋ 'lɛna‑ mɛɛ mu ni.
23 Jesu iyafutih eo, “Orot menatan ayu airi tew wanawanan ai rafiy anabubutu’ub, nati orot i boro ayu babau nao.
24 Bhaaplɛŋ Gbe 'ɛ nu galɛ 'bhii‑ ‑a yɔɔndɛle ‑o gɔnɛ‑ 'la gbɛɛn‑ ‑a ba zayi' ‑Waanbhaa a 'Sɛwɛ 'ɛ 'yi. 'Duŋ‑ mɛɛ 'la zan nu ‑dawli' 'kpalɛ‑ ‑a gbɛ ta, 'bhɛɛ‑ ‑ya ‑lɛna' mɛɛ mu ni, ‑klɔlɔɔ' ‑o 'bhɛ zan 'ɛ ma. 'Ke 'bhɛ zan laa ‑yaa ya bi 'bhɛ mabhaa ‑yaa nu bhɔlɛ 'bhɛ zan 'ɛ 'gbu ma.»
24 Orot Natun i boro namorob Bukamaim hikirum hio na’atube. Baise orot yait ayu babau nao, nati orot i boro yababan gagamin na’in nab. Gewasin nati orot tafaramamaim men tatufuwamih!”
25 'Bhɛ klɛle 'tɛ, Zudasi 'la 'bhɛ 'yaa‑ nu ‑dawli' 'kpalɛ‑ ‑a gbɛ ta, 'bhɛɛ ‑ya ‑lɛna' mɛɛ mu ni, 'bhɛ ‑jan 'ɛ 'sile‑ 'kee‑ Zesu 'lrɔkpale dɔɔ: «'O Daan mi, 'mi ‑le 'kɛle‑ ɛɛ?» ‑Ayile, 'ke Zesu 'a 'lɛkunle ‑a ni dɔɔ: «'E 'gbu 'yela‑ ꞊pia bhe.»
25 Judas yanuwayan Jesu ibatiy eo, “Regah, o kunotanot i men ayu’umih?” Jesu iya’afut eo, “O wai.”
26 ‑O ‑yaa pɛbhle 'zi 'waati 'la ba, Zesu 'bluu do ꞊sia, 'bhɛɛ‑ ‑e ‑Waanbhaa' 'pubwa‑ 'bhɛ ma, 'bhɛɛ‑ ‑ya takaan‑ kplokplo. 'Bhɛ blaan, 'ke ‑ya 'kpale ‑yaa' ‑klaŋlanɛ mu 'ɛ 'kɔɔ, 'bhɛɛ‑ 'ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «‑Ka 'bluu 'lɛɛ‑ 'si 'bhɛɛ‑ ‑kaa bhle, 'ŋ 'flɛ ‑le 'kɛle‑.»
26 Bay hia wanawanan Jesu rafiy bai, i gegewasin sawar, imasib, ana bai’ufununayah itih eo, “Iti i ayu biyau kwabai naatu kwa’aan.”
27 'Bhɛ blaan, 'kee‑ ‑drɔɔ 'paayan꞊ do 'sile, 'bhɛɛ‑ 'kee‑ ‑Waanbhaa' 'pubɔle 'bhɛ ma. 'Bhɛ blaan, 'ke ‑ya 'kpale ‑yaa' ‑klaŋlanɛ mu 'ɛ 'kɔɔ, 'bhɛɛ‑ 'ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «'Ka 'kpɛn a 'ke 'mi do do.
27 Imaibo wine kerowasamaim hisuwai batabat bai God ana merar yi sawar, itih eo, “Kwa etei’imak iti kwanatom.
28 ‑Amasrɔyi, 'kɛlɛɛ‑ 'ŋ yiɛn ‑le 'kɛle‑, ‑Waanbhaa' *‑bhoolaya drɛɛ 'la ‑dwa 'yee‑ 'gbu 'pegee bhaaplɛŋ mu 'pleŋ‑ 'bhɛ ma ‑tɔɔmasie yiɛn ‑le 'kɛle‑. 'Yee‑ yiɛn 'lɛɛ‑ 'klalaa‑ mɛɛ ‑bebe ‑la 'kaama‑, ‑waa' ‑za 'yɔɔ‑ mu 'ɛ ma 'sroma‑ 'yan zayi'.
28 Iti i ayu au rara, au Obaibasit Boubun abisuwai sabuw moumurih hai bowabow kakafih notawiyen isan.
29 'Mi pe 'ka ni 'kee‑ 'san ‑zɔn ma, 'naa nu ‑drɔɔ 'lɛɛ‑ 'bhɛɛke 'milɛ‑ ‑li 'ka 'le, 'ke 'bhɛ ge 'tɛnlɛ‑ yi 'la ma 'ke 'mi 'pegee 'ka mu nu ‑a mi gbɛ drɛɛwolɛ 'ŋ Dɛ a ‑bhleŋgbeya ‑wa 'ɛ ta.»
29 A tur ao’owen, ayu iti wine boro men anatom, anama’am nati ana veya’amaim wine boubun kwa bairit Tamai ana aiwobomaim tanatom.”
30 'Bhɛ blaan, Zesu 'pegee ‑yaa' ‑klaŋlanɛ mu 'ɛ ‑o ‑Waanbhaa' 'tɔbhɔ ma 'sro mu ꞊kpaa, 'bhɛɛ‑ ‑o ‑wlɛnle', 'ke ‑o gele‑ Olivi diiŋ vlɛ gɔɔn 'ɛ 'wiiŋ‑.
30 Naatu himisir ew ta hitabor hitit hin Olive Oyawamaim hitit.
31 Zesu pe ‑yaa' ‑klaŋlanɛ mu 'ɛ ni dɔɔ: «‑Zɔn ‑bi 'lɛɛ‑ zi, 'ka 'kpɛn nu 'kanlɛ‑ 'eke‑ ma, 'bhɛɛ‑ 'ka 'ŋ do ‑kplɛn to ‑a ꞊nɔɔ. ‑Amasrɔyi, ‑a yɔɔndɛle ‑o ‑Waanbhaa' 'a 'Sɛwɛ 'yi 'kaa: ‹'Ŋ nu ‑bhlaa gooba mi 'ɛ dɛlɛ, 'bhɛɛ‑ ‑bhlaa 'lɛdo‑ 'ɛ ‑o nu 'kanlɛ‑ 'eke‑ ma.›
31 Imaibo Jesu hai tur eowen eo, “Iti boun gugumin kwa etei boro kwanabihir ayu kwanihamiyu, Buk Atamaninamaim eo na’atube,
32 'Duŋ‑ 'ke 'ŋ ‑bwela gale ba 'waati 'la ba, 'ŋ nu 'kanlɛ‑ 'ka 'lɛɛ Galile 'klɛɛn 'ɛ 'yi.»
32 Baise ayu morobone anamimisir ufunamaim boro au na ani’iyon wan anan Galilee anatit.”
33 'Bhɛ klɛle 'tɛ, 'ke Piɛri 'a 'pele ‑a ni dɔɔ: «'Ali‑ 'ke mɔkpɛn' ꞊kaan 'eke‑ ma, 'bhɛɛ‑ ‑woo 'e ꞊twa ‑a nɔɔ‑, 'mi 'laa nu 'e 'tolɛ‑ ‑a nɔɔ‑ ‑titi.»
33 Peter iya’afut eo, “Turau’unah boro hinabihir, baise ayu boro men anabihir o anihamiyimih.”
34 'Bhɛ 'yi 'tɛ, 'ke Zesu 'a zikpale 'yee Piɛri ni dɔɔ: «'Mi pe 'e ni 'ŋ 'sɔwɛɛ‑ ma dɔɔ: 'Sani‑ maagwlɛn ‑we bhla 'ɛ 'pleŋ‑ ‑bi 'gbu 'lɛɛ zi, 'e nu 'e 'lɛmadɔlɛ 'eglɔɔle gaan yaga 'mi ma 'kaa 'yaa 'mi dɔ.»
34 Jesu Peter iu, “Anababatun a tur ao’owen, boun gugumin o boro ayu inayaubu mar tounu, naatu i ufunamaim kokorere boro nao’o inanowar.”
35 'Bhɛ 'yi, Piɛri pe ‑a ni dɔɔ: «'Ali‑ 'ke ‑wa ꞊pia dɔɔ ‑woo 'mi 'pegee 'bhi dɛle‑ 'eke‑ zi, 'naa nu 'ŋ 'lɛmadɔlɛ 'eglɔɔle 'e ma ‑titi 'kaa 'naa 'e dɔ.» 'Bhɛ 'nɔɔ‑ bhe, Zesu a ‑klaŋlanɛ mu 'ɛ 'kpɛn 'a ꞊pia Piɛri a pɛ pegbɛya do 'ɛ 'bhɛɛ‑ gbɛɛn‑.
35 Peter raro’on rab eo, “Ayu boro men kafa’imo tur nati ana’omih, morobomih na’at airit tanamorob.” Naatu bai’ufununayah etei tur ta’imon hio.
36 'Bhɛ blaan, 'ke Zesu 'pegee ‑yaa' ‑klaŋlanɛ mu 'ɛ ‑o gele‑ yrɛ do nɔɔ‑, ‑o ‑yaa 'bhɛ yrɛ 'ɛ sii: Zɛtisemane. 'Bhɛɛ‑ ‑e pe ‑o ni dɔɔ: «‑Ka yala‑ ‑gɛ, 'ŋ gele‑ 'ŋ 'seriwolɛ laale ‑sɔ.»
36 Imaibo Jesu ana bai’ufununayah bairi hitit hin Gethsemane hitit naatu iuwih eo, “Iti imaim kwamare kwama, ayu anan auweyane anayoyoban.”
37 ‑A ge bhla 'ɛ zi 'bhɛ ꞊nɔɔ, ‑e ‑ja Piɛri 'pegee Zebede gbe plɛ 'ɛ 'le ‑a zi. ‑Ya wlɛyisriwoa, 'bhɛɛ‑ ‑a blina‑ yiɛndwa‑.
37 Peter naatu Zebedee natunatun rou’ab buwih bairi hin, ana not kwaris naatu dogoron wanawanan ana yababan ra’at
38 ‑Ayile, 'ke ‑ya pele‑ ‑a madɔ mu 'ɛ ni 'tɛ dɔɔ: «'Ŋ 'blina‑ yiɛn ‑o 'klekle 'ke 'bhɛ ge 'tɛnlɛ‑ 'ŋ gale ma: ‑ka bo 'ŋ ‑din ‑gɛ 'bhɛɛ‑ ‑kɔɔ' bo ‑kɔɔ' 'yrɛ ma.»
38 iuwih eo, “Dogorou wanawanan au yababan i ra’at kwanekwan dogorou emama’afut. Imih iti’imaim kwamare mata nanuw bairit tanama.”
39 'Bhɛ 'klɛle‑ 'tɛ, ‑e gele ‑a ‑lɛɛ sa, ‑ya 'kpɔ ꞊zian, 'bhɛɛ‑ ya ŋgblo zinaa' ‑a ‑la, 'bhɛɛ‑ ‑ya 'seriwole ꞊saan ‑Waanbhaa' ni dɔɔ: «'Ŋ Dɛ, 'kee‑ sɔ ‑a klɛle‑ 'bhɛɛ‑ ‑yrɛn pɛyan‑ do 'la bhe ‑e kan 'ŋ ma 'egbɔɔnle, 'bhɛ klɛ! 'Bhɛɛ‑ 'duŋ‑, 'naa ‑o ‑a zi 'bhii‑ 'e 'mi zru maza klɛ, 'duŋ‑ 'e 'gbu zru maza ‑la klɛ.»
39 Jesu akisinamo nabinamaim in yumatan au babe ra’iy yoyoban eo, “Tamai, karam iti biyababan ana kerowas ayu biyau’umaim itabosair, baise men ayu au kok, o a kok.” Bai’ufununayah bay hibow tefafaram|alt="Jesus praying in garden" src="cn01810B.tif" size="col" loc="Mat 26.39" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="26.39"
40 'Bhɛ blaan, 'kee‑ nule‑ ‑yaa' ‑klaŋlanɛ yaga 'ɛ taglinlɛ, 'bhɛɛ‑ 'kee‑ bhɔle‑ ‑o ta 'ke ‑woo yi pla. ‑Ayile, 'ke ‑ya pele‑ Piɛri ni dɔɔ: «'Ka 'laa 'sɔlɛ‑ 'ke 'ka bo 'ka 'yrɛ ma 'waati sa ba 'mi 'le ɛɛ?
40 Naatu matabir maiye na ana bai’ufununayah nah tounu hi’inu’in itih, Peter isan eo, “Anayabin aisim nataunu’uka mata hifot kwa’inu’in, karam one hour na’atube mata tanuw bairit tatama?
41 ‑Ka bo 'ka 'yrɛ ma, 'bhɛɛ‑ ‑ka 'ka 'seriwo, 'kooko‑ ‑Setran' 'laa nu 'ka yidanlɛ, 'bhɛɛ‑ ‑e 'ka balaa' ‑za 'yɔɔ‑ 'yi. Bhaaplɛŋ nii‑ 'ɛ ‑ya zi 'bhii‑ ‑e ‑za 'wlan ‑la klɛ, 'duŋ‑ 'bhɛ klɛ faŋgan‑ 'laa ‑o ‑a ta.»
41 Mata to iwa’an kwayoyoban, saise men routobon kwanabaimih. Anun i ekokok yoyoban, baise biya i himorob.”
42 'Ezin‑, 'ke Zesu 'e 'pleŋgo‑ gbɛ plɛ mi wole‑ ‑o ma, 'bhɛɛ‑ 'ke ‑ya 'seriwole ‑Waanbhaa' ni dɔɔ: «'Ŋ Dɛ, 'kee‑ sɔ ‑a klɛle‑ 'bhɛɛ‑ ‑yrɛn pɛyan‑ do 'la bhe ‑e kan 'ŋ ma 'egbɔɔnle, 'bhɛɛ 'naa 'a mi! Bhaa 'e zru maza klɛ.»
42 Mar bairou’abin Jesu in maiye yoyoban eo, “Tamai, iti biyababan ana kerowas bosairin isan ana ef men nama’am na’at, basit anatom, saise a kokok anasinaf namatar.”
43 ‑E ‑nwa 'ezin‑ pwɛlɛ ‑yaa ‑klaŋlanɛ mu 'ɛ ta, 'kee‑ bhɔle‑ ‑o ta 'ke ‑woo yi pla; ‑amasrɔyi yi 'ɛ gbiŋ 'ɛ 'kɔɔ ‑o ‑yrɛ ta, waa ‑yaa sɔ bole‑ ‑o ‑yrɛ ma.
43 Matabir maiye nan matah kou bit hi’in yugaranih inan itih.
44 Zesu gole ‑o ‑din, 'kee‑ gele ‑a 'seriwo gbɛ gaan yaga mi 'ɛ klɛlɛ 'kee‑ bɔ 'yee ‑jan do 'kpɔ 'ɛ ta.
44 Naatu ihamiyih hi’in i mar baitonin matabir in tur ta’imon eo yoyoban maiye.
45 'Bhɛ blaan, 'kee‑ nu gbɛ drɛɛwole ‑yaa ‑klaŋlanɛ mu 'ɛ ta, 'bhɛɛ‑ 'ke ‑ya pele‑ ‑o ni dɔɔ: «'Ka ‑o yidɛ 'zi ‑li ɛɛ, 'bhɛɛ‑ 'ka ‑o 'ka 'yitrɛ zi ɛɛ? ‑Ka 'ka 'yrɛkpa, 'ŋ 'kun 'waati 'ɛ ꞊bhwa 'e ‑din. 'Bhɛɛ‑ ‑o nu Bhaaplɛŋ Gbe 'ɛ 'lɛnalɛ ‑za 'yɔɔ‑ klɛ mu 'ɛ ni.
45 Imaibo matabir na ana bai’ufununayah biyah tit eo, “Kwa boro’ika kwa’in kwabiyarir? Mata tinuw, kwamisir, Orot Natun ana veya i natit, sabuw kakafih umahimaim eyey.
46 ‑Ka 'ka 'wlɛn‑, ‑kɔɔ' ge! ‑Ka 'ka 'yrɛkpa laale doo, mɛɛ 'la zan ‑o zan ‑dawli' 'kpalɛ‑ 'ŋ gbɛ ta, 'bhɛɛ‑ ‑ye 'ŋ 'lɛna ‑za 'yɔɔ‑ klɛ mu 'ɛ ni, 'yele‑ zan laale.»
46 Kwamisir tan! Orot yanuwayanaban iti enan kwa’i’itin.”
47 Zesu 'yaa‑ ‑janwo' zii' ‑li 'waati 'la ba, 'ke Zudasi, ‑yaa' ‑klaŋlanɛ vu ta plɛ 'ɛ do nule‑ 'ke ‑zamaa' 'srɛ do 'le ‑a zi. ‑Gɔkuŋ' mu 'pegee 'beni mu ‑yaa 'mu 'kɔɔ. 'Sraka 'lɛna ‑kuŋlii mu 'ɛ 'pegee Zuufu mu a 'gwlaan‑ gblaan mu 'ɛ 'mu ‑le ‑o winbwa‑.
47 Jesu eo ana tur sawara’e, bai’ufununayah 12 wanawanahimaim orot ta, wabin Judas, sabuw kou’ay gagamin na’in, firis ukwarih naatu regaregah ai’in hibiyafarih nawiyih kaiy, kefat, mis hiteten auman bairi hina hitit.
48 Zudasi 'la 'bhɛ 'yaa‑ nu ‑dawli' 'kpalɛ‑ Zesu gbɛ ta, 'bhɛ 'a 'kun ‑tɔɔmasie do ‑pia ‑a 'kun mu 'ɛ ni dɔɔ: «'Ke 'ŋ mɛɛ 'la zan 'pubwa‑ ‑a ‑tuubɔlele, 'yele‑ 'kɛle‑. ‑Kaa 'kun.»
48 Orot yanuwayan sabuw eobaimanih eo, “Orot menatan anamamamay orotoban nati kwanab kwanafatum.”
49 'Bhɛ klɛle 'tɛ, 'ke Zudasi 'nule blaale‑ Zesu ‑din, 'bhɛɛ‑ 'ke ‑ya pele‑ dɔɔ: «'E 'yia‑, 'o Daan mi!» 'Bhɛɛ‑ 'ke ‑ya ‑tuubɔle.
49 Judas mutufor in Jesu biyan tit eo, “Tufuw isa nama Bai’obaiyenayan!” naatu mamay.
50 'Bhɛ 'yi 'tɛ, 'ke Zesu 'a 'pele Zudasi ni dɔɔ: «'Ŋ 'bhɛgwlɛn‑, 'e ꞊nwa ‑za 'la klɛyrɛ nɔɔ‑ ‑a klɛ.» ‑Ayile, 'ke mɛɛ ‑vin mu 'ɛ ‑woo mabɛɛnle Zesu ‑din, 'ke ‑woo gbɛkpale 'a ta, 'bhɛɛ‑ 'ke ‑wa 'kunle.
50 Jesu iya’afut eo, “Au begon, abisa isan inot inan saife kusinaf.” Imaibo sabuw hibatabat hitit Jesu uman hibai hibukikin.
51 'Bhɛ klɛle 'tɛ, 'ke Zesu a ‑klaŋlanɛ mu 'ɛ do 'bhɛ a ‑gɔkuŋ' 'ɛ 'yrole 'bhɛ 'bhoo‑ 'yi, 'kee‑ 'sraka 'lɛna mu ‑kuŋlii gblaan 'ɛ 'bhɛ a yewonɛ 'ɛ do 'trɔn takanle.
51 Bai’ufununayan orot ta ana kaiy bora’ah, firis gagamin ana akir wairafin tainin roun eafuw.
52 'Bhɛ ꞊nɔɔ bhe, 'ke Zesu 'a 'pele ‑yaa' ‑klaŋlanɛ 'ɛ ni dɔɔ: «'Yaa‑ ‑gɔkuŋ' 'ɛ ꞊wla ‑a ‑bhoo 'ɛ 'yi, ‑amasrɔyi 'ke mɛɛ 'la zan mu 'kpɛn ‑gɔkuŋ' ꞊sia mɛɛ 'kaama‑, ‑o nu 'bhɛ zan mu 'ɛ dɛlɛ 'ke ‑gɔkuŋ' ‑la ‑le.
52 Naatu Jesu iu, “A kaiy ana efanamaim kwiwan maiye, anayabin sabuw iyab umahimaim kaiy tema’am boro kaiyomaim hinamorob.
53 'Yaa 'yaango‑ 'bhii‑ 'ŋ sɔ a pele‑ 'ŋ Dɛ ni ‑e nu 'bhɔ 'ŋ ba, 'bhɛɛ‑ ‑e sɔ ‑mlɛkɛ' ‑srwase' ‑lɛdulayrɛ vu ta plɛ ‑gbɛnɛ 'kpale 'ŋ ni 'saanibhe ɛɛ?
53 O men iso’obamih, ayu Tamai isan atabifefeyan boro mar ta’imon tounamatar sibisib na’atube tiyafarih ayu hitawasfafaru.
54 'Duŋ‑ 'ke 'ŋ 'bhɛ ꞊kla, ‑za mu 'la yɔɔndɛle ‑lɛdulale ‑o ‑Waanbhaa' a 'Sɛwɛ 'ɛ 'yi 'kaa 'mu nu klɛlɛ, 'mu 'lɛ nu 'sɔlɛ‑ 'nale‑ ‑a ma ɛɛ?»
54 Baise nati na’atube anasinaf, Buk Atamaninamaim mataramih hi’o hikikirum boro men niturobe’emih.”
55 'Bhɛ blaan, 'ke Zesu 'a 'pele ‑zamaa' 'ɛ ni dɔɔ: «‑Faannii' ‑le 'ŋ 'le ɛɛ 'bhɛɛ‑ 'ka ꞊nwa 'ŋ 'kunyrɛ‑ nɔɔ‑ ‑gɔkuŋ' mu 'pegee 'beni mu 'le 'ka 'kɔɔ ɛɛ? Yi 'oo yi, 'ŋ 'yaa‑ mɛɛ mu daan ‑Waanbhaa' Gba 'Fɛ ‑Gbɛnɛ 'ɛ ꞊la, 'bhɛɛ‑ 'ka 'laa 'ŋ 'kunlɛ‑.
55 Naatu tatabir sabuw isah eo, “Ana itinin ayu bainowan mowan na’atube, imih kaiy kefat kwaiteten ayu yuwu rabu’umih kwanan. Mar etei Tafaror Bar wanawananamaim ama sabuw abi’obaiyih aisim men imaim kwatafatumu?
56 'Duŋ‑ ‑Waanbhaa' ‑lɛla' janwo mu 'ɛ 'wojan‑ mu 'la yɔɔndɛle ‑o 'yee‑ ‑Waanbhaa' a 'Sɛwɛ 'ɛ 'yi, ‑za mu 'lɛɛ‑ 'kpɛn ꞊kla 'mu ‑la ‑lɛsɔ' zayi' ‑zɔn.» 'Bhɛ yrɛ do 'ɛ ꞊nɔɔ bhe, 'ke ‑yaa' ‑klaŋlanɛ mu 'ɛ 'kpɛn 'kanle 'eke‑ ma, 'bhɛɛ‑ 'ke ‑wa do ‑kplɛn 'tole 'a nɔɔ‑ mɛɛ mu 'ɛ 'kɔɔ.
56 Baise abisa God ana dinab oro’orot Buk Atamaninamaim hio hikikirum emamatar saife nan niturobe.” Nati’imaim ana bai’ufununayah etei hihamiy hibihir.
57 Zesu 'kun mu 'ɛ ‑ja 'kɛle‑ ‑waa' 'sraka 'lɛna mu ‑kuŋlii gblaan Kaifu ba. 'Toŋ daan mu 'ɛ 'pegee 'gwlaan‑ gblaan mu 'ɛ 'kpɛn 'lɛkpale ‑yaa 'eke‑ ta 'yee‑ Kaifu ba ‑lɛ ma.
57 Sabuw Jesu hibai hifatum hibai hin firis gagamin wabin Kaiafas ana baremaim hitit, nati’imaim Ofafar Bai’obaiyenayah naatu regaregah ai’in hiru’ay hima’am.
58 ‑O ge bhla 'ɛ zi Zesu 'le 'bhɛ ꞊nɔɔ, Piɛri ‑yaa zan ‑o ‑zanta' 'egbɔɔnle. ‑E ‑wlaa ‑gbeŋ 'ɛ 'yi, 'bhɛɛ‑ 'kee‑ yaale' 'fɛ gooba mu 'ɛ ‑din, 'kooko‑ ‑za 'ɛ 'lɛyanle gɔnɛ‑ 'la gbɛɛn‑ ‑e 'bhɛ ye.
58 Baise Peter yokaika Jesu i’ufunun bairi hina, firis gagamin ana bar sebosebomaim hitit naatu run ma’utenayan oro’orot bairi himare abisa tamamatar ta’itin isan.
59 'Sraka 'lɛna mu ‑kuŋlii mu 'ɛ 'pegee ‑waa' 'seri ta za 'kitikan mɛɛ gblaan ‑lɛdo' 'ɛ 'kpɛn 'yaa‑ bhla 'kpayrɛ‑ ‑glin 'zi Zesu ma, 'kooko‑ 'ke ‑kpan 'ɛ balaa' ‑a ta, 'bhɛɛ‑ ‑wa dɛ.
59 Firis gagamin naatu kaniser ana kau’ay etei hiru’ay nuhinot tur hitabow hitit hitifufuwen Jesu tamorob isan.
60 Bhla ma mɛɛ ‑bebe ꞊nwa 'mu zijanwolɛ ‑a 'kaama‑, 'duŋ‑ 'woo‑ Zuufu mu a 'seri ta za 'kitikan mu 'ɛ waa ‑jan 'kedo‑ 'kpɔ 'yelɛ‑ 'ke 'bhɛ klɛ ‑a dɛ win 'le. ‑O 'kpɛn 'kanle‑ blaan, 'ke mɛɛ plɛ nule‑ ‑a pelɛ dɔɔ:
60 Baise nuhinot tur hinunuwet men ta hibai. Sabuw moumurih maiyow hitit Jesu morobomih hibifufuwen hai tur naniyan en.
61 «Mɛɛ 'lɛɛ‑ ‑ya ‑pia dɔɔ ‑e sɔ ‑Waanbhaa' Gba 'Fɛ ‑Gbɛnɛ 'ɛ 'wile‑ 'bhɛɛ‑ ‑ya dɔ gbɛ drɛɛwo ‑yrekpaa' yaga ‑la.»
61 hiorereb hio “Iti orot eo, ‘Ayu i karam God ana Tafaror bar anagurus nare, naatu veya tounu wanawanan boro anawowab efanin namatar.’”
62 'Bhɛ klɛle 'tɛ, 'ke 'sraka 'lɛna ‑kuŋlii gblaan 'ɛ ‑ya ‑wlɛnle', 'bhɛɛ‑ 'kee‑ Zesu 'lrɔkpale dɔɔ: «Mɛɛ mu 'ɛ ‑woo ‑jan mu 'la 'kpɛn 'wo zii' 'e ma 'bhi pe 'nale‑ ɛɛ?»
62 Imaibo Firis gagamin misir Jesu isan eo, “O boro men tur ta inao? Orot hairi o a tur isan hio’orereb inonowar boro tur ta inao ai en?”
63 'Bhɛ 'yi 'tɛ, 'ke Zesu tagale bole‑. ‑Ayile, 'ke *'sraka 'lɛna ‑kuŋlii gblaan 'ɛ ‑ya pele‑ ‑a ni dɔɔ: «'Kee‑ kpa 'mi 'pegee ‑Waanbhaa' 'la ‑ya ‑yrɛ ma 'bhɛ ta, 'mi ‑o 'e 'lrɔkpa zii' 'kaa 'ya pe 'o ni kpataakpa 'ke 'bhi ‑le 'ke Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑Kpɔsɔɔ Krisi 'ɛ 'le 'bhɛ 'pegee 'ke 'bhi ‑le ‑Waanbhaa' Gbe 'ɛ 'le.»
63 Baise Jesu awanamaim men tur ta titamih.
64 Zesu pe ‑a ni dɔɔ: «'Yele‑ ꞊daa 'e 'gbu 'lii bhe. 'Mi 'duŋ‑ pe 'ka ni 'ezin‑ dɔɔ 'kee‑ 'san ‑zɔn ma, 'ka nu Bhaaplɛŋ Gbe 'ɛ 'yaale‑ yelɛ ‑Waanbhaa' ‑glɔɔ 'ɛ ‑din 'tɔbhɔ ma yaayrɛ 'ɛ ꞊nɔɔ. 'Bhɛɛ‑ 'ka nu ‑a yelɛ ‑a nuyrɛ nɔɔ‑ laflɛ' ‑gblɛn mu 'ɛ 'yi mu 'ɛ ta, 'kee‑ da laflɛ' 'yi.»
64 Jesu iya’afut eo, “Tur i nati kuo, baise kwa etei a tur ao’owen. Mar boro nanan orot Natun boro God uman ana asukwafune nabat mar ana rofom wanawanan nanan kwana’itin.”
65 'Bhɛ ꞊nɔɔ bhe, 'ke 'sraka 'lɛna ‑kuŋlii gblaan 'ɛ ‑ya 'gbu ta dunɛ‑ 'ɛ 'peedɛle, 'bhɛɛ‑ 'ke ‑ya pele‑ dɔɔ: «‑E ‑Waanbhaa' 'tɔsiɛla! ‑Kɔɔ' maza ‑o ‑li mɛɛ ‑bhɛɛke' 'srɛya‑ klɛle ma ɛɛ? ‑E ‑yaan ‑Waanbhaa' 'tɔsiɛ ma jan 'la 'wolele bhe, 'ka 'laa 'bhɛ 'malɛ‑ ɛɛ? 'Ka mu pe 'bhɛ 'yi 'nale‑ ɛɛ?»
65 Firis gagamin iti tur nonowar ana veya ana faifuw bai sib eo, “Iti orot i tur kakafin maiyow eo God ebi’ib! Aisim boro tanama sif rubonayah afa’abo tananuwet? Kwa taiyuw bai’ib tur eo kwanowar,
66 'Bhɛɛ‑ ‑o 'kpɛn 'bhɛ 'lɛkwan‑ 'eke‑ zi dɔɔ: «‑Yoo 'ke dɛ pɛ 'le.»
66 kwa a not i mi’itube?” Etei hiya’afut hio, “I bowabow kakafin sinaf imih namorob!”
67 'Bhɛ ꞊nɔɔ bhe, 'ke ‑woo ‑liile' mu 'klale ‑a wlɛyi', 'bhɛɛ‑ 'ke ‑wa zɔnle‑ ‑o gbɛkpuŋ‑ mu 'ɛ 'le. ‑A 'ke mu ‑yaa ‑a 'trɔn zɔn 'zi 'ke ‑wa ‑lrɔkpa' dɔɔ:
67 Imaibo yumatan hikwaitututur, hiborabirab naatu sabuw afa hiboborabirab,
68 «Mɛɛ ‑Bhee Mi ‑Kpɔsɔɔ Krisi, 'e 'kpee ma ‑de 'gbu ‑le 'e ꞊zwan ɛɛ?»
68 hio, “Keriso, o God ana dinab orot na’at kuo anowar! Yait o rab?”
69 'Bhɛ ‑za mu 'ɛ klɛ 'waati 'ɛ ba, Piɛri 'yaale‑ ‑yaa 'pɛɛlii‑ *'sraka 'lɛna ‑kuŋlii gblaan 'ɛ 'bhɛ a ‑gbeŋ 'ɛ 'yi. ‑Ayile, 'ke 'bhɛ a 'fɛ 'ɛ ꞊la yewo le 'ɛ do 'e 'mabɛɛnle 'yee‑ Piɛri ‑din, 'bhɛɛ‑ 'ke 'bhɛ 'a 'lrɔkpale dɔɔ: «'Bhi 'gbu 'lɛɛ‑, 'e 'yaa‑ 'yee‑ Galile 'klɛɛn 'ɛ 'yi mi Zesu 'ɛ zi.»
69 Peter ufun bar ana seboseb wanawanan mare ma’am, Firis Gagamin ana bowayan babitai tit iu, “O auman i Galilee orot Jesu ana of ta.”
70 'Duŋ‑, Piɛri 'e 'lɛmadwa 'eglɔɔle 'bhɛ ma mɔkpɛn 'yrɛ ma, 'bhɛɛ‑ 'ke ‑ya pele‑ dɔɔ: «'Yoo‑ ‑we 'zi mɛɛ 'la zan 'le bhe, 'naa 'bhɛ dɔ.»
70 Baise Peter sabuw etei nahimaim yaub eo, “Ayu o a tur kuo yabin men aso’ob.”
71 'Bhɛ klɛle 'tɛ, 'ke 'yee‑ Piɛri gele 'sanle ‑gbeŋ 'ɛ 'lii ba ‑yrɛta', 'bhɛɛ‑ 'ke 'bhɛ 'fɛ 'ɛ ꞊la yewo le ‑bhɛɛke' do 'a 'yele. 'Bhɛɛ‑ 'ke 'bhɛ 'a 'pele 'bhɛ ‑din mu 'ɛ ni dɔɔ: «Mɛɛ 'lɛɛ‑ 'yaa‑ 'yee‑ Nazarɛti mi Zesu 'ɛ zi.»
71 Naatu misir tit in bar ana etawan awanamaim tit, nati’imaim bowayan babitai ta itin naatu oro’orot nati’imaim hibatabat hai tur eowen eo, “Iti orot i Jesu Nazareth mowan ana of ta.”
72 'Bhɛ ꞊nɔɔ bhe 'ezin‑, 'ke Piɛri 'a 'lɛmadɔle 'eglɔɔle 'bhɛ ‑jan 'ɛ ta, 'kee‑ bhaa bhlele‑ dɔɔ: «'Mi 'pegee 'ŋ 'sɔwɛɛ‑ 'gbu 'ɛ ta, 'naa 'yee‑ mɛɛ 'la bhe ‑a dɔ.»
72 Peter iban maiye yaub naatu ifaro eo, “Ayu nati orot men aso’ob.”
73 'Bhɛ blaan 'waati sa, 'ke 'fɛ ‑gbeŋ 'yi mu 'ɛ ‑woo mabɛɛnle Piɛri ‑din, 'bhɛɛ‑ 'ke ‑wa pele‑ ‑a ni dɔɔ: «Wlan 'gbu 'ɛ ni, 'yoo‑ 'ke Zesu zi mu 'ɛ do 'le. ‑Amasrɔyi 'woo‑ 'e dɔ 'yaa‑ ‑janwo' gbɛya 'bhɛɛ‑ ma.»
73 Hima kafa’imo orot afa nati’imaim hibatabat hina Peter biyan hitit hio, “O i anababatun ni’i orot ana of ta, anayabin a tur kuo ana nowarin naatu a sawar io’osen ana itinin i ta’imon.”
74 'Bhɛ klɛle 'tɛ, 'ke Piɛri bhaa bhlele 'sanle, 'ke ‑ya pe dɔɔ: «'Ke 'ŋ bhla ꞊pia, bhaa 'ŋ ga. 'Naa 'yee‑ mɛɛ 'la bhe ‑a dɔ 'sekeseke!» 'Bhɛ 'waati do 'kpɔ 'ɛ ba, 'ke maagwlɛn ‑wele'.
74 Imaibo Peter ifaro eo, “Ana bifufuwen na’at God ana orarafen anab, tur anababatun a tur ao’owen, ayu iti orot men aso’ob.” Mar ta’imon kokorere eo.
75 'Bhɛ klɛle 'tɛ, Zesu ‑jan 'la ꞊woa 'yee‑ Piɛri ni 'elwale gban ‑sɔ, 'ke 'bhɛ dɔle‑ ‑a 'kpee, Zesu 'a ꞊pia ‑a ni dɔɔ: «'Sani‑ maagwlɛn ‑weli' pleŋ‑ ‑zɔn, 'e nu 'e 'lɛmadɔlɛ 'eglɔɔle 'mi ma gaan yaga 'kaa 'yaa 'mi dɔ.» Piɛri 'pwɛle‑ 'pɛɛlii‑, 'kee‑ wisile 'ebebele.
75 Basit Peter nuhin taseb Jesu eo not, “O boro mar tounu ayu inayaubu, imaibo kokorere boro nao.” Naatu Peter tit in ufun rerey igagagamat.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 26, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.