Atos 16
Anutu Sua Kini Potomaxana (MNA) vs NVT
1 Paulus ziru Silas tiwwa ma tila tipet kar Derbe, to tila pa kar Listara. Kar tana, naŋgaŋ ta tau itoto Yesu i, ni imbotmbot. Zaana Timoti. Naana, ni Yuda nan. Mi iurla ki Krisi. Mi tamaana na, ni Grik.
1 Paulo foi primeiro a Derbe e depois a Listra, onde havia um jovem discípulo chamado Timóteo. A mãe dele era uma judia convertida, e o pai era grego.
2 Zin toŋmatiziŋ ki Krisi ta timbot kar Listara mi kar Ikonium na, timap tiwidit Timoti uruunu.
2 Os irmãos em Listra e em Icônio o tinham em alta consideração,
3 Tana Paulus leleene be ikami ma ila igaabi ma ziŋan tila pa uraata. Tana iso mi tireeti. Ikam ta kembei paso, zin Yuda boozomen ta timbotmbot lele tana na, zin tiute Timoti tamaana ni Grik. Kokena tiyo kwon pini.
3 de modo que Paulo pediu que ele os acompanhasse em sua viagem. Em respeito aos judeus da região, providenciou que Timóteo fosse circuncidado antes de partirem, pois todos sabiam que o pai dele era grego.
4 Tona Paulus bizin timaŋga mini pa pai. Mi tila ma tiwwa pa kar ta boozomen, mi tizzotartaara waen bizin pa sua kizin ŋgoŋana mi mboroŋan ta timbot Yerusalem na. Mi tipombol zin be tito zin tutu ta zin Yerusalem kan timbol pa.
4 Em toda cidade por onde passavam, instruíam os irmãos a seguirem as decisões tomadas pelos apóstolos e presbíteros em Jerusalém.
5 Tana zin lupŋana ki Krisi, urlaŋana kizin izze be imbol kat. Mi aigule ta boozomen tomtom popoŋan tiwedet mi tikanan la sua kizin. Tabe timasak ma tiwe boozo.
5 Assim, as igrejas eram fortalecidas na fé e cresciam em número a cada dia.
6 Paulus bizin tipa pa lele pakan ki Pirigia mi Galesia. Mi tila lele pakaana ki Asia som. Pa Bubuŋana Potomŋana ipeteke zin be tikam sua pizin Asia kan pepe.
6 Em seguida, Paulo e Silas viajaram pela região da Frígia e da Galácia, pois o Espírito Santo os impediu de pregar a palavra na província da Ásia.
7 Tiwwa ma tipet lele pakaana ki Misia, to tiso tilae pa lele pakaana ki Bitinia. Tamen Yesu Bubuŋana iyok pizin som.
7 Então, chegando à fronteira da Mísia, tentaram ir para o norte, em direção à Bitínia, mas o Espírito de Jesus não permitiu.
8 Tana tipa pa lele pakaana ki Misia men, mi tisula tipet kar Troas.
8 Assim, seguiram viagem pela Mísia até o porto de Trôade.
9 Mbeŋ ta na, Paulus ikeenetondo, mi ire tomtom ta ki lele pakaana ki Masedonia imendernder. Mi tomtom tana itaŋroro i ma iso: “Nu tana kozo mar ta Masedonia i be uulu yam.”
9 Naquela noite, Paulo teve uma visão, na qual um homem da Macedônia em pé lhe suplicava: “Venha para a Macedônia e ajude-nos!”.
10 Paulus ikeenetondo makiŋ, to niamŋan Paulus amaŋga ma kaŋkaŋ pataaŋa be amla pa Masedonia. Paso, amkilaala mbulu boozomen ta ipet na ta kembei: Iŋgi Merere iboobo yam be amsoyaara uruunu ambaiŋana pizin wal ta timbot lele pakaana tana.
10 Então decidimos partir de imediato para a Macedônia, concluindo que Deus nos havia chamado para anunciar ali as boas-novas.
11 Niam amse wooŋgo mi le isala, to amzem Troas mi amyembut ma amla mutu Samotaras. Be kozeere mini na, amla sor lela Neapolis.
11 Embarcamos em Trôade e navegamos diretamente para a ilha de Samotrácia e, no dia seguinte, chegamos a Neápolis.
12 To ampa toono mi amlela ta kar Pilipai. Pilipai, ina kar biibi ta ki lele pakaana ki Masedonia. Mi zin Rom kan ta tiur kar tina. Amla to ambot pa aigule pakan.
12 Dali, alcançamos Filipos, cidade importante dessa região da Macedônia e colônia romana, e ali permanecemos vários dias.
13 Indeeŋe aigule potomŋana kizin Yuda be keten su, to amzem kar biibi, mi amla ta yok kezeene a. Pa ina lele ta zin Yuda tiluplup su pa i be tisuŋ. To mbuleyam su mi amkamam sua pizin moori pakan ta tilup zin su tana.
13 No sábado, saímos da cidade e fomos à margem do rio, onde esperávamos encontrar um lugar de oração. Sentamo-nos e começamos a conversar com algumas mulheres ali reunidas.
14 Zin moori tana, kizin ta zaana Lidia. Ni moori ki kar Tiatira. Mi uraata kini ta iŋgomonmoono mburu ta kan mos totoŋan mi ambaimbaiŋan kat. Ni Yuda som. Mi iurla ki Anutu, mi igabgaaba zin Yuda pa suŋŋana kizin. Ileŋleŋ sua ki Paulus na, Merere ikam uraata pa leleene ma iurla.
14 Uma delas era uma mulher temente a Deus chamada Lídia, da cidade de Tiatira, comerciante de tecido de púrpura. Enquanto ela nos ouvia, o Senhor lhe abriu o coração, e ela aceitou aquilo que Paulo estava dizendo.
15 Tana ziŋan wal kini ta timbot ruumu kini na, timap ma tikam yok. Mana iso piam. Iso: “Niom sombe kere kembei aŋurla kat ki Merere, na kamar tala ruumu tio.” Itunu imaŋmaŋ yam, to niamŋan amla ruumu kini.
15 Foi batizada, junto com sua família, e pediu que nos hospedássemos em sua casa. “Se concordam que creio de fato no Senhor, venham ficar em minha casa”, disse ela, e insistiu até que aceitamos.
16 Indeeŋe aigule ta na, niam amsombe amla mini pa suŋŋana muriini tana. Tana amla na amse ki moori ta ni mbesooŋo sorok. Moori tana, ni irao iswe koroŋ turkeŋan pakan. Pa bubuŋana sananŋana iru pini tau. Mi pat ta ni ikamam pa uraata kini tana na, sorok som. Mi pat tana, ni ikamam mi iurur la kizin bibip kini.
16 Certo dia, enquanto íamos ao lugar de oração, veio ao nosso encontro uma escrava possuída por um espírito pelo qual ela predizia o futuro. Com suas adivinhações, ganhava muito dinheiro para seus senhores.
17 Moori tana ire yam, to itokelkeele yam, mi iboboobo ma iso: “Ai, kere. Wal ti, zin mbesooŋo ki Anutu kor kana kat. Iŋgi timar be tiso yom pa zaala tabe Anutu ikamke yom pa i.”
17 Ela seguia Paulo e a nós, gritando: “Estes homens são servos do Deus Altíssimo e vieram anunciar como vocês podem ser salvos!”.
18 Inoknok ta kembei pa aigule boozoŋana ri. Tabe Paulus ileŋ ileŋ ma keteene malmal, to itoori mi iŋasaara bubuŋana sananŋana tana. Iso: “Hai! Nio aŋur sua pu pa Yesu Krisi zaana. Zem moori tina mi yooto ta buri.” To bubuŋana sananŋana iko pa moori pataaŋa.
18 Isso continuou por vários dias, até que Paulo, indignado, se voltou e disse ao espírito dentro da jovem: “Eu ordeno em nome de Jesus Cristo que saia dela”. E, no mesmo instante, o espírito a deixou.
19 To zin bibip ki moori tana keten malmal kat pa Paulus ziru Silas. Pa tire kembei zaala kizin ta tikamam pat pa i, ina imun kek. Tana tikam zin, mi tiyaaru tataata zin ma tila kar keteene be tipamender zin ila zin bibip matan.
19 Quando os senhores da escrava viram que suas expectativas de lucro haviam sido frustradas, agarraram Paulo e Silas e os arrastaram à presença das autoridades, na praça do mercado.
20 Tikam zin ma tila zin peeze kan keren uunu, to tiŋgal sua pizin. Tiso: “Wal tiŋgi, zin Yuda. Mi timar kar kiti ma tikamam mbulu boozo ta ipasaana mboti ki kar.
20 “Estes judeus estão tumultuando a cidade!”, gritaram para os magistrados.
21 Mi timolo tutu kiti tomini. Pa tipesese zin tomtom be tikam mbulu pakan ta iti Rom kanda irao takam som.”
21 “Eles ensinam costumes que nós, romanos, não podemos seguir, pois contrariam nossas leis!”
22 Iwal biibi tileŋ sua tana to, tigaaba zin mi tiŋa ziru. Zin peeze kan timaŋga na tiso ma tiraaza mburu kizin be tibalis zin.
22 Logo, uma multidão revoltada se juntou contra Paulo e Silas, e os magistrados ordenaram que os dois fossem despidos e açoitados com varas.
23 Tona tikam teene mi tibalis zin ma ruŋgun isaana kat. Mana tila tipiri zin lela ruumu sanaana. Mi tiur sua pa menderŋana ta imborro kataama i ta kembei: Sombe ikotkaala kataama, na bela namaana tuŋ pa.
23 Depois de serem severamente açoitados, foram lançados na prisão. O carcereiro recebeu ordens para não os deixar escapar,
24 Ni ileŋ, to ikam zin mi ipiri zin lela ruumu leleene kat. Mi kumbun ma naman tiloondo pa ke patanpatan ta bibip i, mi tipoŋgeere.
24 por isso os colocou no cárcere interno, prendendo-lhes os pés no tronco.
25 Indeeŋe mbeŋ lukutuunu na, Paulus ziru Silas tizuŋzuŋ mi timbombo mboe pa Anutu. Mi wal pakan ta ziŋan timbotmbot lela ruumu sanaana na, tiŋgun talŋan mi tileŋleŋ zin.
25 Por volta da meia-noite, Paulo e Silas oravam e cantavam hinos a Deus, e os outros presos ouviam.
26 Molo som na, toono ikam kat. Yeŋyeeŋge biibi kat itok ruumu sanaana ma ka kataama ta boozomen tikaaga lup. Mi re ma koroŋ ta tiwwo zin pa na, titoptop lup pa naman ma kumbun.
26 De repente, houve um forte terremoto, e até os alicerces da prisão foram sacudidos. No mesmo instante, todas as portas se abriram e as correntes de todos os presos se soltaram.
27 Menderŋana ta imborro zin i, ikenne. Beso burup ma imaŋga be mataana ila na, kataama ta munŋaana men, ta kakaagaŋan men. Tana iso ko zin tomtom tiko ma tila len lup kek. Tabe ŋgelbuk ikami, to ipas buza kini, mi iso ikuruumu itunu ma kup.
27 Quando o carcereiro acordou, viu as portas da prisão escancaradas. Imaginando que os prisioneiros haviam escapado, puxou a espada para se matar.
28 Tamen Paulus loŋa kalŋaana biibi ma iso pini. Iso: “Ai! Pasaana itum pepe. Niam munŋoyam ta ambotmbot i.”
28 Paulo, porém, gritou: “Não se mate! Estamos todos aqui!”.
29 To menderŋana tina iso ma tikam kai imar bekena lele mat. Mi wis ma ila kizin, to itop su Paulus ma Silas kumbun uunu. Pa motoŋana biibi ikami tau.
29 O carcereiro mandou que trouxessem luz e correu até o cárcere, onde se prostrou, tremendo de medo, diante de Paulo e Silas.
30 Mana ikam zin ma tiyooto, mi iwi zin. Iso: “Bibip tio, iŋgi ko aŋkam parei mi Anutu ikamke yo ma aŋbot ndabok?”
30 Então ele os levou para fora e perguntou: “Senhores, que devo fazer para ser salvo?”.
31 Ziru tiso pini. Tiso: “Urla ki Merere Yesu. Naso ni ikamke u mi zin wal ta niomŋan kombot ruumu ku na tomini.”
31 Eles responderam: “Creia no Senhor Jesus, e você e sua família serão salvos”.
32 To ziru tikam sua ki Merere pini mi wal boozomen ta ni ziŋan timbot ruumu kini na.
32 Então pregaram a palavra do Senhor a ele e a toda a sua família.
33 Mbeŋ tamen ta tina, ni ikam ziru mi iŋguuru zaaba kwon murinmurin, mi ni ziŋan wal kini ta boozomen tikam yok.
33 Mesmo sendo tarde da noite, o carcereiro cuidou deles e lavou suas feridas. Em seguida, ele e todos os seus foram batizados.
34 To ikam Paulus ziru Silas ma tisala tikan kini ta ruumu kini. Mi ni menmeeni kat. Paso, ziŋan wal kini, ta iŋgi tiurla ki Anutu i.
34 Depois, levou-os para sua casa e lhes serviu uma refeição, e ele e toda a sua família se alegraram porque creram em Deus.
35 Aigule toro, zoŋ ise na, zin bibip ki kar tiŋgo menderŋan pakan ma tila ruumu sanaana mi tiso: “Wal ru tina, kozo zem zin ma tila len.”
35 Na manhã seguinte, os magistrados mandaram os guardas ordenarem ao carcereiro: “Solte estes homens!”.
36 To menderŋana ta imborro kataama i, ila ma isotaara Paulus pa sua tana. Iso: “Zin bibip tiso mar ta kembei: Niomru Silas irao kala leyom. Tana iŋgi aŋzem yom i. Niomru kala raama leleyom ambai!”
36 Então o carcereiro mandou dizer a Paulo: “Os magistrados disseram que você e Silas estão livres. Vão em paz”.
37 Tamen Paulus iso pizin menderŋan ta timar na ma iso: “Na na som. Zin bibip tina timolo tutu ki Rom kek. Pa niamru ti, tomtom ki Rom. Mi zin titiiri kat uunu tiam som, mi tibalis yam sorok ila iwal biibi matan. To tipiri yam sorok ilela ruumu sanaana. Mi iŋgi tisu mini ma tiso tiser yam ki keŋana? Irao amleŋ zin na som. Bela zitun timar ta ti, mi tikam yam ma amla.”
37 Paulo, no entanto, respondeu: “Eles nos açoitaram publicamente sem julgamento e nos colocaram na prisão, e nós somos cidadãos romanos. Agora querem que vamos embora às escondidas? De maneira nenhuma! Que venham eles mesmos e nos soltem”.
38 To zin menderŋan tila mi tisotaara zin bibip pa sua ki Paulus. Beso tileŋ kembei Paulus ziru Silas, zin tomtom ki Rom, to timoto kan.
38 Os guardas relataram isso aos magistrados, que ficaram assustados por saber que Paulo e Silas eram cidadãos romanos.
39 Tana zitun tila ma ziŋan tiurpe lelen, tona tikam ziru ma tiyooto, mi tiwi zin be tizem kar tana.
39 Foram até a prisão e lhes pediram desculpas. Então os trouxeram para fora e suplicaram que deixassem a cidade.
40 Ziru tizem ruumu sanaana mi tila, to kaŋkaŋ pa ruumu ki Lidia. Tila tina to, tindeeŋe toŋmatiziŋ pakan ta ki Krisi i. Mi tipombol zin pa sua pakan, tona tizem zin ma timbot, mi ziru tila len.
40 Quando Paulo e Silas saíram da prisão, voltaram à casa de Lídia. Ali se encontraram com os irmãos e os encorajaram mais uma vez. Depois, partiram.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 16, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.