Atos 16
Anutu Sua Kini Potomaxana (MNA) vs NAA
1 Paulus ziru Silas tiwwa ma tila tipet kar Derbe, to tila pa kar Listara. Kar tana, naŋgaŋ ta tau itoto Yesu i, ni imbotmbot. Zaana Timoti. Naana, ni Yuda nan. Mi iurla ki Krisi. Mi tamaana na, ni Grik.
1 Paulo chegou também a Derbe e a Listra. Havia ali um discípulo chamado Timóteo, filho de uma judia crente, mas de pai grego.
2 Zin toŋmatiziŋ ki Krisi ta timbot kar Listara mi kar Ikonium na, timap tiwidit Timoti uruunu.
2 Os irmãos em Listra e Icônio davam bom testemunho dele.
3 Tana Paulus leleene be ikami ma ila igaabi ma ziŋan tila pa uraata. Tana iso mi tireeti. Ikam ta kembei paso, zin Yuda boozomen ta timbotmbot lele tana na, zin tiute Timoti tamaana ni Grik. Kokena tiyo kwon pini.
3 Paulo queria que Timóteo fosse em sua companhia e, por isso, circuncidou-o por causa dos judeus daqueles lugares; pois todos sabiam que o pai dele era grego.
4 Tona Paulus bizin timaŋga mini pa pai. Mi tila ma tiwwa pa kar ta boozomen, mi tizzotartaara waen bizin pa sua kizin ŋgoŋana mi mboroŋan ta timbot Yerusalem na. Mi tipombol zin be tito zin tutu ta zin Yerusalem kan timbol pa.
4 Ao passar pelas cidades, entregavam aos irmãos as decisões tomadas pelos apóstolos e presbíteros de Jerusalém, para que as observassem.
5 Tana zin lupŋana ki Krisi, urlaŋana kizin izze be imbol kat. Mi aigule ta boozomen tomtom popoŋan tiwedet mi tikanan la sua kizin. Tabe timasak ma tiwe boozo.
5 Assim, as igrejas eram fortalecidas na fé e, dia a dia, aumentavam em número.
6 Paulus bizin tipa pa lele pakan ki Pirigia mi Galesia. Mi tila lele pakaana ki Asia som. Pa Bubuŋana Potomŋana ipeteke zin be tikam sua pizin Asia kan pepe.
6 E percorreram a região frígio-gálata, tendo sido impedidos pelo Espírito Santo de pregar a palavra na província da Ásia.
7 Tiwwa ma tipet lele pakaana ki Misia, to tiso tilae pa lele pakaana ki Bitinia. Tamen Yesu Bubuŋana iyok pizin som.
7 Chegando perto de Mísia, tentaram ir para Bitínia, mas o Espírito de Jesus não o permitiu.
8 Tana tipa pa lele pakaana ki Misia men, mi tisula tipet kar Troas.
8 E, tendo contornado Mísia, foram a Trôade.
9 Mbeŋ ta na, Paulus ikeenetondo, mi ire tomtom ta ki lele pakaana ki Masedonia imendernder. Mi tomtom tana itaŋroro i ma iso: “Nu tana kozo mar ta Masedonia i be uulu yam.”
9 À noite, Paulo teve uma visão na qual um homem da Macedônia estava em pé e lhe rogava, dizendo: — Passe à Macedônia e ajude-nos.
10 Paulus ikeenetondo makiŋ, to niamŋan Paulus amaŋga ma kaŋkaŋ pataaŋa be amla pa Masedonia. Paso, amkilaala mbulu boozomen ta ipet na ta kembei: Iŋgi Merere iboobo yam be amsoyaara uruunu ambaiŋana pizin wal ta timbot lele pakaana tana.
10 Assim que Paulo teve a visão, imediatamente procuramos partir para aquele destino, concluindo que Deus nos havia chamado para lhes anunciar o evangelho.
11 Niam amse wooŋgo mi le isala, to amzem Troas mi amyembut ma amla mutu Samotaras. Be kozeere mini na, amla sor lela Neapolis.
11 Tendo, pois, navegado de Trôade, fomos diretamente para Samotrácia e, no dia seguinte, a Neápolis.
12 To ampa toono mi amlela ta kar Pilipai. Pilipai, ina kar biibi ta ki lele pakaana ki Masedonia. Mi zin Rom kan ta tiur kar tina. Amla to ambot pa aigule pakan.
12 Dali fomos a Filipos, cidade da Macedônia, primeira do distrito e colônia romana. Nesta cidade, permanecemos alguns dias.
13 Indeeŋe aigule potomŋana kizin Yuda be keten su, to amzem kar biibi, mi amla ta yok kezeene a. Pa ina lele ta zin Yuda tiluplup su pa i be tisuŋ. To mbuleyam su mi amkamam sua pizin moori pakan ta tilup zin su tana.
13 No sábado, saímos da cidade para a beira do rio, onde nos pareceu haver um lugar de oração; e, assentando-nos, falamos às mulheres que haviam se reunido ali.
14 Zin moori tana, kizin ta zaana Lidia. Ni moori ki kar Tiatira. Mi uraata kini ta iŋgomonmoono mburu ta kan mos totoŋan mi ambaimbaiŋan kat. Ni Yuda som. Mi iurla ki Anutu, mi igabgaaba zin Yuda pa suŋŋana kizin. Ileŋleŋ sua ki Paulus na, Merere ikam uraata pa leleene ma iurla.
14 Certa mulher, chamada Lídia, da cidade de Tiatira, vendedora de púrpura, temente a Deus, nos escutava; o Senhor lhe abriu o coração para que estivesse atenta ao que Paulo dizia.
15 Tana ziŋan wal kini ta timbot ruumu kini na, timap ma tikam yok. Mana iso piam. Iso: “Niom sombe kere kembei aŋurla kat ki Merere, na kamar tala ruumu tio.” Itunu imaŋmaŋ yam, to niamŋan amla ruumu kini.
15 Depois de ser batizada, ela e toda a sua casa, nos fez este pedido: — Se julgam que eu sou fiel ao Senhor, venham ficar na minha casa. E nos constrangeu a isso.
16 Indeeŋe aigule ta na, niam amsombe amla mini pa suŋŋana muriini tana. Tana amla na amse ki moori ta ni mbesooŋo sorok. Moori tana, ni irao iswe koroŋ turkeŋan pakan. Pa bubuŋana sananŋana iru pini tau. Mi pat ta ni ikamam pa uraata kini tana na, sorok som. Mi pat tana, ni ikamam mi iurur la kizin bibip kini.
16 Aconteceu que, indo nós para o lugar de oração, veio ao nosso encontro uma jovem possuída de espírito adivinhador, a qual, adivinhando, dava grande lucro aos seus donos.
17 Moori tana ire yam, to itokelkeele yam, mi iboboobo ma iso: “Ai, kere. Wal ti, zin mbesooŋo ki Anutu kor kana kat. Iŋgi timar be tiso yom pa zaala tabe Anutu ikamke yom pa i.”
17 Seguindo a Paulo e a nós, gritava, dizendo: — Estes homens são servos do Deus Altíssimo e anunciam a vocês o caminho da salvação.
18 Inoknok ta kembei pa aigule boozoŋana ri. Tabe Paulus ileŋ ileŋ ma keteene malmal, to itoori mi iŋasaara bubuŋana sananŋana tana. Iso: “Hai! Nio aŋur sua pu pa Yesu Krisi zaana. Zem moori tina mi yooto ta buri.” To bubuŋana sananŋana iko pa moori pataaŋa.
18 Isto se repetiu por muitos dias. Então Paulo, já indignado, voltando-se, disse ao espírito: — Em nome de Jesus Cristo, eu ordeno que você saia dela. E, na mesma hora, o espírito saiu.
19 To zin bibip ki moori tana keten malmal kat pa Paulus ziru Silas. Pa tire kembei zaala kizin ta tikamam pat pa i, ina imun kek. Tana tikam zin, mi tiyaaru tataata zin ma tila kar keteene be tipamender zin ila zin bibip matan.
19 Quando os donos da jovem viram que se havia desfeito a esperança do lucro, agarraram Paulo e Silas e os arrastaram para a praça, à presença das autoridades.
20 Tikam zin ma tila zin peeze kan keren uunu, to tiŋgal sua pizin. Tiso: “Wal tiŋgi, zin Yuda. Mi timar kar kiti ma tikamam mbulu boozo ta ipasaana mboti ki kar.
20 E, levando-os aos magistrados, disseram: — Estes homens, sendo judeus, perturbam a nossa cidade,
21 Mi timolo tutu kiti tomini. Pa tipesese zin tomtom be tikam mbulu pakan ta iti Rom kanda irao takam som.”
21 propagando costumes que não podemos aceitar, nem praticar, porque somos romanos.
22 Iwal biibi tileŋ sua tana to, tigaaba zin mi tiŋa ziru. Zin peeze kan timaŋga na tiso ma tiraaza mburu kizin be tibalis zin.
22 Então a multidão se levantou unida contra eles, e os magistrados, rasgando-lhes as roupas, mandaram açoitá-los com varas.
23 Tona tikam teene mi tibalis zin ma ruŋgun isaana kat. Mana tila tipiri zin lela ruumu sanaana. Mi tiur sua pa menderŋana ta imborro kataama i ta kembei: Sombe ikotkaala kataama, na bela namaana tuŋ pa.
23 E, depois de lhes darem muitos açoites, os lançaram na prisão, ordenando ao carcereiro que os guardasse com toda a segurança.
24 Ni ileŋ, to ikam zin mi ipiri zin lela ruumu leleene kat. Mi kumbun ma naman tiloondo pa ke patanpatan ta bibip i, mi tipoŋgeere.
24 Este, recebendo tal ordem, levou-os para o cárcere interior e prendeu os pés deles no tronco.
25 Indeeŋe mbeŋ lukutuunu na, Paulus ziru Silas tizuŋzuŋ mi timbombo mboe pa Anutu. Mi wal pakan ta ziŋan timbotmbot lela ruumu sanaana na, tiŋgun talŋan mi tileŋleŋ zin.
25 Por volta da meia-noite, Paulo e Silas oravam e cantavam louvores a Deus, e os demais companheiros de prisão escutavam.
26 Molo som na, toono ikam kat. Yeŋyeeŋge biibi kat itok ruumu sanaana ma ka kataama ta boozomen tikaaga lup. Mi re ma koroŋ ta tiwwo zin pa na, titoptop lup pa naman ma kumbun.
26 De repente, sobreveio tamanho terremoto, que sacudiu os alicerces da prisão; todas as portas se abriram e as correntes de todos os presos se soltaram.
27 Menderŋana ta imborro zin i, ikenne. Beso burup ma imaŋga be mataana ila na, kataama ta munŋaana men, ta kakaagaŋan men. Tana iso ko zin tomtom tiko ma tila len lup kek. Tabe ŋgelbuk ikami, to ipas buza kini, mi iso ikuruumu itunu ma kup.
27 O carcereiro despertou do sono e, vendo abertas as portas da prisão, puxando da espada, ia suicidar-se, pois pensou que os presos tinham fugido.
28 Tamen Paulus loŋa kalŋaana biibi ma iso pini. Iso: “Ai! Pasaana itum pepe. Niam munŋoyam ta ambotmbot i.”
28 Mas Paulo gritou bem alto: — Não faça nenhum mal a si mesmo! Estamos todos aqui.
29 To menderŋana tina iso ma tikam kai imar bekena lele mat. Mi wis ma ila kizin, to itop su Paulus ma Silas kumbun uunu. Pa motoŋana biibi ikami tau.
29 Então o carcereiro, tendo pedido uma luz, entrou correndo e, trêmulo, prostrou-se diante de Paulo e Silas.
30 Mana ikam zin ma tiyooto, mi iwi zin. Iso: “Bibip tio, iŋgi ko aŋkam parei mi Anutu ikamke yo ma aŋbot ndabok?”
30 Depois, trazendo-os para fora, disse: — Senhores, que devo fazer para que seja salvo?
31 Ziru tiso pini. Tiso: “Urla ki Merere Yesu. Naso ni ikamke u mi zin wal ta niomŋan kombot ruumu ku na tomini.”
31 Eles responderam: — Creia no Senhor Jesus e você será salvo — você e toda a sua casa.
32 To ziru tikam sua ki Merere pini mi wal boozomen ta ni ziŋan timbot ruumu kini na.
32 E pregaram a palavra de Deus ao carcereiro e a todos os que faziam parte da casa dele.
33 Mbeŋ tamen ta tina, ni ikam ziru mi iŋguuru zaaba kwon murinmurin, mi ni ziŋan wal kini ta boozomen tikam yok.
33 Naquela mesma hora da noite, cuidando deles, lavou-lhes as feridas dos açoites. Logo a seguir, ele e todos os membros da casa dele foram batizados.
34 To ikam Paulus ziru Silas ma tisala tikan kini ta ruumu kini. Mi ni menmeeni kat. Paso, ziŋan wal kini, ta iŋgi tiurla ki Anutu i.
34 Então, levando-os para a sua própria casa, deu-lhes de comer; e, com todos os seus, manifestava grande alegria por ter crido em Deus.
35 Aigule toro, zoŋ ise na, zin bibip ki kar tiŋgo menderŋan pakan ma tila ruumu sanaana mi tiso: “Wal ru tina, kozo zem zin ma tila len.”
35 Quando amanheceu, os magistrados enviaram oficiais de justiça, com a seguinte ordem para o carcereiro: — Ponha aqueles homens em liberdade.
36 To menderŋana ta imborro kataama i, ila ma isotaara Paulus pa sua tana. Iso: “Zin bibip tiso mar ta kembei: Niomru Silas irao kala leyom. Tana iŋgi aŋzem yom i. Niomru kala raama leleyom ambai!”
36 Então o carcereiro comunicou isso a Paulo, dizendo: — Os magistrados ordenaram que vocês fossem postos em liberdade. Portanto, vocês podem sair. Vão em paz.
37 Tamen Paulus iso pizin menderŋan ta timar na ma iso: “Na na som. Zin bibip tina timolo tutu ki Rom kek. Pa niamru ti, tomtom ki Rom. Mi zin titiiri kat uunu tiam som, mi tibalis yam sorok ila iwal biibi matan. To tipiri yam sorok ilela ruumu sanaana. Mi iŋgi tisu mini ma tiso tiser yam ki keŋana? Irao amleŋ zin na som. Bela zitun timar ta ti, mi tikam yam ma amla.”
37 Paulo, porém, lhes disse: — Sem ter havido processo formal contra nós, nos açoitaram publicamente e nos jogaram na cadeia, sendo nós cidadãos romanos. Querem agora nos mandar embora sem maior alarde? Nada disso! Pelo contrário, que eles venham e, pessoalmente, nos ponham em liberdade.
38 To zin menderŋan tila mi tisotaara zin bibip pa sua ki Paulus. Beso tileŋ kembei Paulus ziru Silas, zin tomtom ki Rom, to timoto kan.
38 Os oficiais de justiça comunicaram isso aos magistrados. Quando estes souberam que Paulo e Silas eram cidadãos romanos, ficaram com medo.
39 Tana zitun tila ma ziŋan tiurpe lelen, tona tikam ziru ma tiyooto, mi tiwi zin be tizem kar tana.
39 Então foram até eles e lhes pediram desculpas; e, relaxando-lhes a prisão, pediram que se retirassem da cidade.
40 Ziru tizem ruumu sanaana mi tila, to kaŋkaŋ pa ruumu ki Lidia. Tila tina to, tindeeŋe toŋmatiziŋ pakan ta ki Krisi i. Mi tipombol zin pa sua pakan, tona tizem zin ma timbot, mi ziru tila len.
40 Tendo saído da prisão, Paulo e Silas dirigiram-se para a casa de Lídia e, vendo os irmãos, os animaram. Depois partiram.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 16, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.