Mateus 13
ULufingo uLupwa kʉ ndongo ɨya Shɨmalɨla (MGQ) vs NVI
1 Pi siku liliila, uYeesu akhasogola mu nyumba yiila, akhabhala kwɨkhala pambalɨ pa sʉmbɨ.
1 Naquele mesmo dia Jesus saiu de casa e assentou-se à beira-mar.
2 Ɨmpʉga ɨmpɨtɨ ɨya bhantʉ yɨkhamʉbhʉngaanɨla uYeesu. Pe akhazʉbha mʉ shɨtʉʉlɨ, akhɨɨkhala ɨnga atabijilizanyaaje na bhantʉ. Abhantʉ bhonti bhɨ́mɨlɨɨye pambalɨ pa sʉmbɨ.
2 Reuniu-se ao seu redor uma multidão tão grande que ele teve que entrar num barco e assentar-se nele, enquanto todo o povo ficou na praia.
3 UYeesu akhabhabhʉʉzya amazwi aminji kʉ vɨkholanyo akhatɨ, “Álɨɨpo umupesi ʉmo we ábhalile kʉsansa imbeyu.
3 Então lhes falou muitas coisas por parábolas, dizendo: "O semeador saiu a semear.
4 We akʉsansa, imbeyu zimo zɨkhalendela mwɨ dala, inyonyi zɨkhɨnza na kuzilya.
4 Enquanto lançava a semente, parte dela caiu à beira do caminho, e as aves vieram e a comeram.
5 Imbeyu ɨzyamwabho zɨkhalendela pɨ lyalaawe lye lɨtalɨ nu lusuuto ulwinji, imbeyu zɨnɨɨzyo zɨkhamela nalʉbhɨlo kʉnongwa ye ulusuuto lwámɨle lushe pamwanya.
5 Parte dela caiu em terreno pedregoso, onde não havia muita terra; e logo brotou, porque a terra não era profunda.
6 Ɨleelo we ɨzʉbha lyalama, imbeyu zɨnɨɨzyo zɨkhapwa na kʉnyaala kʉnongwa ye amazi gaakwe gatíishile paasɨ.
6 Mas quando saiu o sol, as plantas se queimaram e secaram, porque não tinham raiz.
7 Imbeyu ɨzyamwabho zɨkhalendela mu makwi aga mimvwa. We amimvwa ganaago gaakʉla, gakhazipuuta imbeyu ziila.
7 Outra parte caiu entre espinhos, que cresceram e sufocaram as plantas.
8 Imbeyu ɨzyamwabho zɨkhalendela mu lusuuto uluvunzu, zɨkhamela na kʉkʉla akhinza, zɨkheela, yimo yɨkheela ɨnsanga imia yeeka (100), yimo yɨkheela amashumi ʉmʉtanda, yimo yɨkheela amashumi gatatʉ.
8 Outra ainda caiu em boa terra, deu boa colheita, a cem, sessenta e trinta por um.
9 Umuntu wowonti ʉla we akwɨmvwa, asimishizyaje nhaani ziniizi zye akʉzyɨmvwa!”
9 Aquele que tem ouvidos para ouvir, ouça! "
10 Abhalandati bha Yeesu bhakhɨnza, bhakhamʉbhʉzɨɨlɨzya bhakhatɨ, “Khooni khe ʉkʉlonga na bhantʉ kʉ vɨkholanyo?”
10 Os discípulos aproximaram-se dele e perguntaram: "Por que falas ao povo por parábolas? "
11 Akhabhaamʉla akhatɨ, “Ɨmwe ʉMʉlʉngʉ abhapiiye kʉmanya ɨzya kukwilu ɨzya wʉmwene ʉwa kʉmwanya, ɨleelo abheene atabhapiiye kʉmanya zɨnɨɨzyo.
11 Ele respondeu: "A vocês foi dado o conhecimento dos mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 Kʉnongwa ye we akʉlɨtejeelezya izwi lya Mʉlʉngʉ na kʉlɨmanya, pe ʉMʉlʉngʉ akʉmwavwa kwonjela kʉlɨmanya nhaani. Ɨleelo we atakʉlɨtejeelezya izwi lya Mʉlʉngʉ, ni linsi lye alimanyile lɨkʉfwʉlwa.
12 A quem tem será dado, e este terá em grande quantidade. De quem não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Ye nongwa ɨnɨ, ɨnkʉlonga nabho kʉ vɨkholanyo, kʉnongwa ye we bhakwenya, bhatakʉlola. Khabhɨlɨ we bhakʉtejeelezya, bhatakwɨmvwa, awe kʉzyaganya.
13 Por essa razão eu lhes falo por parábolas: ‘Porque vendo, eles não vêem e, ouvindo, não ouvem nem entendem’.
14 Uwukuwi wa Yeesaya wʉkʉkwɨla kʉkwabho we ákuwiilwe kʉtɨ,
14 Neles se cumpre a profecia de Isaías: ‘Ainda que estejam sempre ouvindo, vocês nunca entenderão; ainda que estejam sempre vendo, jamais perceberão.
15 Kʉnongwa ye abhantʉ bhanaabha
15 Pois o coração deste povo se tornou insensível; de má vontade ouviram com os seus ouvidos, e fecharam os seus olhos. Se assim não fosse, poderiam ver com os olhos, ouvir com os ouvidos, entender com o coração e converter-se, e eu os curaria’.
16 “Ɨleelo musayiilwe ɨmwe, kʉnongwa ye amiiso giinyu gakʉlola na makutwe giinyu gakwɨmvwa.
16 Mas, felizes são os olhos de vocês, porque vêem; e os ouvidos de vocês, porque ouvem.
17 Nalyoli ɨnkʉbhabhʉʉzya kʉtɨ, abhakuwi abhinji na bhagolosu bháyiganile kʉzɨlola zye mʉkʉzɨlola ɨmwe, ɨleelo bhatázilolile. Khabhɨlɨ bháyiganile kwɨmvwa zye mʉkwɨmvwa ɨmwe, ɨleelo bhatázyimvwizye.
17 Pois eu lhes digo a verdade: Muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês estão vendo, mas não viram, e ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 “Tejeelezyi uwilulanyo ʉwa mupesi uwi mbeyu.
18 "Portanto, ouçam o que significa a parábola do semeador:
19 Umuntu wowonti we akwɨmvwa izwi kʉ zya wʉmwene ʉwa kʉmwanya, ɨleelo atakʉzyaganya, ʉmʉbhomba mbiibhi uSeetani akwɨnza na kʉlɨnyamvʉla lye ʉMʉlʉngʉ awaalile mukaasi mʉ mwoyo waakwe. Ɨnɨ ye mbeyu ye yálendeeye mwɨ dala.
19 Quando alguém ouve a mensagem do Reino e não a entende, o Maligno vem e lhe arranca o que foi semeado em seu coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Imbeyu ye yálendeeye mwɨ lyalaawe lye lɨtalɨ nu lusuuto ulwinji, yɨkʉkholana nu muntu we akwɨmvwa izwi lya Mʉlʉngʉ, nalʉbhɨlo akʉlɨposheela kʉ lʉseshelo.
20 Quanto ao que foi semeado em terreno pedregoso, este é aquele que ouve a palavra e logo a recebe com alegria.
21 Ɨleelo kʉnongwa ye atalɨ na mazi mukaasi yaakwe, izwi lɨnɨɨlyo lɨkwɨkhala kʉ khabhalɨlo khashe. Ɨnga kweleela awe kʉyɨmba kwamwaga kʉnongwa yi zwi lya Mʉlʉngʉ, nalʉbhɨlo akʉlɨlekha.
21 Todavia, visto que não tem raiz em si mesmo, permanece por pouco tempo. Quando surge alguma tribulação ou perseguição por causa da palavra, logo a abandona.
22 Imbeyu ye yálendeeye mu mimvwa, yɨkʉkholana nu muntu we akwɨmvwa izwi lya Mʉlʉngʉ. Ɨleelo kʉnongwa ɨya kʉpɨlɨnhana nɨ mbombo ɨzya mʉ nsɨ na kʉkhopelwa nɨ nsʉngʉkho ɨzya kwanza uwudumbwe, vwonti vɨnɨɨvwo vikulipuuta izwi kʉtɨ lɨteelaje amatunda.
22 Quanto ao que foi semeado entre os espinhos, este é aquele que ouve a palavra, mas a preocupação desta vida e o engano das riquezas a sufocam, tornando-a infrutífera.
23 Ɨleelo imbeyu yiila ye yálendeeye mu lusuuto uluvunzu, yɨkʉkholana na bhantʉ bhe bhakwɨmvwa izwi lya Mʉlʉngʉ na kʉlyaganya. Abhantʉ bhanaabho bhe bhakwela amatunda, ʉmo imia yeeka (100), ʉmo amashumi ʉmʉtanda nʉ wamwabho amashumi gatatʉ.”
23 E, finalmente, o que foi semeado em boa terra: este é aquele que ouve a palavra e a entende, e dá uma colheita de cem, sessenta e trinta por um".
24 UYeesu akhabhabhʉʉzya ɨshɨkholanyo ɨshamwabho akhatɨ, “Ʉwʉmwene ʉwa kʉmwanya wʉkʉkholana nu muntu we ápesile imbeyu inyinza mu shiizi shaakwe.
24 Jesus lhes contou outra parábola, dizendo: "O Reino dos céus é como um homem que semeou boa semente em seu campo.
25 Ɨleelo we abhantʉ bhonti bhagonile, ʉmʉlʉgʉ waakwe akhɨnza akhapesa ɨndezya mʉmwanya mʉ ngano, akhasogola.
25 Mas enquanto todos dormiam, veio o seu inimigo e semeou o joio no meio do trigo e se foi.
26 We ɨngano yɨnɨɨyo yaamela na kwanda kwela, ɨndezya zyope zɨkhalolekha.
26 Quando o trigo brotou e formou espigas, o joio também apareceu.
27 Abhabhombi abha wi shiizi bhakhabhala kʉmʉbhʉzɨɨlɨzya bhakhatɨ, ‘Mwene, ɨwe waawaalile imbeyu inyinza mu shiizi shaakho. Bhʉlɨ, ɨndezya ziila zifumile kwoshi?’
27 "Os servos do dono do campo dirigiram-se a ele e disseram: ‘O senhor não semeou boa semente em seu campo? Então, de onde veio o joio? ’
28 Akhabhaamʉla akhatɨ, ‘Ʉmʉlʉgʉ we abhombile ziniizi.’ Abhabhombi bhaakwe bhakhamʉbhʉzɨɨlɨzya bhakhatɨ, ‘Bhʉlɨ, ʉkwanza tʉbhale tuguunye?’
28 " ‘Um inimigo fez isso’, respondeu ele. "Os servos lhe perguntaram: ‘O senhor quer que vamos tirá-lo? ’
29 Woope akhatɨ, ‘Ndaali, mʉtakhasheele kuguunya kʉnongwa ye ɨnga mwaguunya ɨndezya, mutakhaguunye peeka nɨ ngano.
29 "Ele respondeu: ‘Não, porque, ao tirar o joio, vocês poderão arrancar com ele o trigo.
30 Vɨleshe vwonti vɨkʉle peeka kufishila mʉ khabhalɨlo akhi mvuno. Mʉ khabhalɨlo khanaakho, ɨnhayɨbhabhʉʉzya abhavuni kʉtɨ bhabhʉngaanye suuti ɨndezya na kupinya mu nsunza kʉtɨ bhayɨpembe. Ɨleelo ɨngano bhayɨbhʉngaanye na kusengula mʉ shanga shaanɨ.’ ”
30 Deixem que cresçam juntos até à colheita. Então direi aos encarregados da colheita: Juntem primeiro o joio e amarrem-no em feixes para ser queimado; depois juntem o trigo e guardem-no no meu celeiro’ ".
31 UYeesu akhabhabhʉʉzya ɨshɨkholanyo ɨshamwabho akhatɨ, “Ʉwʉmwene ʉwa kʉmwanya wʉkʉkholana na khasanga akhansi akhi nhaladaali khe umuntu áwaalile mu shiizi shaakwe.
31 E contou-lhes outra parábola: "O Reino dos céus é como um grão de mostarda que um homem plantou em seu campo.
32 Akhasanga khanaakho khansi nhaani kʉshɨla ɨsanga izinji zyonti, ɨleelo ɨnga khaamela khakʉbha khapɨtɨ kʉshɨla ɨvɨmela vwonti ɨvwa kʉwaala vwe vɨlɨ mu vwizi. Akhasanga khanaakho khakʉbha likwi lye inyonyi zɨkwɨnza kʉtenjela ivwanswi mʉ mpaaswa zyakwe.”
32 Embora seja a menor dentre todas as sementes, quando cresce torna-se a maior das hortaliças e se transforma numa árvore, de modo que as aves do céu vêm fazer os seus ninhos em seus ramos".
33 UYeesu akhabhabhʉʉzya ɨshɨkholanyo ɨshamwabho akhatɨ, “Ʉwʉmwene ʉwa kʉmwanya wʉkʉkholana nu wusafu we ʉmwantanda áyeejile, akhasangaanya nu wusu amadebe gatatʉ. We akhandʉlanya, uwusafu wuula wukhadudula uwusu wonti.”
33 E contou-lhes ainda outra parábola: "O Reino dos céus é como o fermento que uma mulher tomou e misturou com uma grande quantidade de farinha, e toda a massa ficou fermentada".
34 UYeesu akhayɨbhʉzyaga ɨmpʉga ɨya bhantʉ zɨnɨɨzyo zyonti kʉ vɨkholanyo. Atakhalongaga lyolyonti kʉkwabho sita shɨkholanyo.
34 Jesus falou todas estas coisas à multidão por parábolas. Nada lhes dizia sem usar alguma parábola,
35 Zɨnɨɨzyo zyábhombeshile kʉtɨ izwi liila lɨkwɨle lye umukuwi álonjile kʉtɨ,
35 cumprindo-se, assim, o que fora dito pelo profeta: "Abrirei minha boca em parábolas, Proclamarei coisas ocultas Desde a criação do mundo".
36 Pe uYeesu akhayɨlaga ɨmpʉga yiila, akhinjila mu nyumba. Abhalandati bhaakwe bhakhabhala, bhakhamʉbhʉʉzya bhakhatɨ, “Twilulile kwe kʉtɨ bhʉlɨ ɨshɨkholanyo ɨshɨ ndezya zye zyámɨle mu shiizi.”
36 Então ele deixou a multidão e foi para casa. Seus discípulos aproximaram-se dele e disseram: "Explica-nos a parábola do joio no campo".
37 UYeesu akhabhaamʉla akhatɨ, “We áwaalile imbeyu inyinza Mwana wa Muntu.
37 Ele respondeu: "Aquele que semeou a boa semente é o Filho do homem.
38 Ishiizi shiila nsɨ, imbeyu inyinza bhantʉ abha wʉmwene ʉwa kʉmwanya, ɨndezya ziila bhantʉ bha mʉbhomba mbiibhi uSeetani.
38 O campo é o mundo, e a boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno,
39 Ʉmʉlʉgʉ we áyinzile kʉpesa ɨndezya mʉbhomba mbiibhi uSeetani. Kuvuna lisiku ɨlya kʉmpeleela ɨlya kʉlongwa ɨnsɨ, abhavuni bhabhakhabhɨzya bha Mʉlʉngʉ.
39 e o inimigo que o semeia é o diabo. A colheita é o fim desta era, e os encarregados da colheita são anjos.
40 Anza she abhabhombi abhi shiizi bhakuguunya na kʉpemba ɨndezya mʉ mwoto, she yɨkhayɨbha pi siku ɨlya kʉmpeleela ɨlya kʉlongwa ɨnsɨ.
40 "Assim como o joio é colhido e queimado no fogo, assim também acontecerá no fim desta era.
41 ɄMwana wa Muntu akhayɨbhasonteelezya abhakhabhɨzya bhaakwe kʉtɨ bhabhʉngaanɨshe kufuma mʉ wʉmwene waakwe abhantʉ bhonti bhe bhakwazya imbiibhi na bhabhomba mbiibhi bhonti.
41 O Filho do homem enviará os seus anjos, e eles tirarão do seu Reino tudo o que faz tropeçar e todos os que praticam o mal.
42 Abhakhabhɨzya bhakhayɨbhasʉmba bhonti bhanaabho mwi tanuli ɨlya mwoto, mʉnʉʉmwo mwe bhakhayɨlɨla, na kuzyekusya amiino.
42 Eles os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Pe abhantʉ bhonti bhe bhagolosu, bhakhayɨlama ngatɨ lɨzʉbha mʉ wʉmwene wa Taata waabho. Umuntu wowonti ʉla we akwɨmvwa, asimishizyaje nhaani ziniizi zye akʉzyɨmvwa!
43 Então os justos brilharão como o sol no Reino do seu Pai. Aquele que tem ouvidos, ouça".
44 “Ʉwʉmwene ʉwa kʉmwanya wʉkʉkholana na khantʉ akhɨ nhela ɨmpɨtɨ khe kháfisiilwe mu shiizi. We umuntu weeka akhaaga, akhafisa. Kʉ lʉseshelo, akhabhala akhakazya vwonti vwe áamɨle navwo, akhakala ishiizi shiila.
44 "O Reino dos céus é como um tesouro escondido num campo. Certo homem, tendo-o encontrado, escondeu-o de novo e, então, cheio de alegria, foi, vendeu tudo o que tinha e comprou aquele campo.
45 “Khabhɨlɨ ʉwʉmwene ʉwa kʉmwanya wʉkʉkholana nu mukazyi weeka we ábhalile kwanza iwe ɨlyɨ nhela ɨmpɨtɨ nhaani kʉshɨla aganjɨ gonti.
45 "O Reino dos céus também é como um negociante que procura pérolas preciosas.
46 We alyaga iwe lyeka ɨlyɨ nhela ɨmpɨtɨ nhaani, akhakazya ivintu vwonti vwe áamɨle navwo, akhalɨkala.
46 Encontrando uma pérola de grande valor, foi, vendeu tudo o que tinha e a comprou".
47 “Khabhɨlɨ ʉwʉmwene ʉwa kʉmwanya wukholiine nu waavu we abhazubhuli bhátejile mwa sʉmbɨ. We bhaatega, uwaavu wʉkhalema inswi ɨzya vɨkholo nɨ vɨkholo.
47 "O Reino dos céus é ainda como uma rede que é lançada ao mar e apanha toda sorte de peixes.
48 We uwaavu wuula wiizula, abhazubhuli bhakhawʉkwesa kʉwʉtwala kwɨsyɨla kwa sʉmbɨ. Pe bhakhɨɨkhala bhakhabhʉngaanɨkha inswi inyinza mʉ vɨtʉndʉ, ɨleelo inswi imbiibhi bhakhataaga.
48 Quando está cheia, os pescadores a puxam para a praia. Então se assentam e juntam os peixes bons em cestos, mas jogam fora os ruins.
49 Shɨnɨɨsho she yɨkhayɨbha pi siku ɨlya kʉmpeleela ɨlya kʉlongwa ɨnsɨ. Abhakhabhɨzya bha Mʉlʉngʉ bhakhayɨbhagabhʉlanya abhabhomba mbiibhi na bhagolosu.
49 Assim acontecerá no fim desta era. Os anjos virão, separarão os perversos dos justos
50 Abhakhabhɨzya bhakhayɨbhasʉmba abhi mbiibhi mwi tanuli ɨlya mwoto, mʉnʉʉmwo mwe bhakhayɨlɨla na kuzyekusya amiino kʉnongwa ya mayɨmba amapɨtɨ.”
50 e lançarão aqueles na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes".
51 UYeesu akhabhabhʉzɨɨlɨzya abhalandati bhaakwe akhatɨ, “Bhʉlɨ, mwazyaganya zyonti zɨnɨɨzyo?” Bhoope bhakhamwamʉla bhakhatɨ, “Twazyaganya.”
51 Então perguntou Jesus: "Vocês entenderam todas essas coisas? " "Sim", responderam eles.
52 Woope akhabhaamʉla akhatɨ, “Kʉnongwa yɨnɨɨyo, umumanyizyi wowonti ʉwɨ ndajɨzyo zya Moose we akʉbha mulandati mʉ wʉmwene ʉwa kʉmwanya, akʉkholana nu wi nyumba we akufumwa mʉ shʉʉma shaakwe ivintu ivipwa nɨ vwɨ maandɨ.”
52 Ele lhes disse: "Por isso, todo mestre da lei instruído quanto ao Reino dos céus é como o dono de uma casa que tira do seu tesouro coisas novas e coisas velhas".
53 We uYeesu aamala kʉlonga ɨvɨkholanyo vɨnɨɨvwo, akhasogola paala.
53 Tendo terminado de contar estas parábolas, Jesus saiu dali.
54 We aafikha mʉ nhaaya ɨya kʉkwabho, akhanda kʉbhamanyɨzya abhantʉ mwi sinagoogi. Abhantʉ bhakhaswiga bhakhabhʉzɨlɨzanya bhakhatɨ, “Umuntu wʉnʉʉnʉ azyajile kwoshi ɨnjeele ziniizi nʉ waamʉlo ʉwa kʉbhomba amayele ganaaga?
54 Chegando à sua cidade, começou a ensinar o povo na sinagoga. Todos ficaram admirados e perguntavam: "De onde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Bhʉlɨ, wʉnʉʉnʉ te mwana wa mukelesi? Bhʉlɨ, ɨtaawa lya nyina waakwe te wu Maliya? Bhʉlɨ, abhakhambakʉ bhaakwe te wʉ Yaakobo, uYoosefu, uSiimoni nʉ Yʉʉda?
55 Não é este o filho do carpinteiro? O nome de sua mãe não é Maria, e não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 Bhʉlɨ, abhayɨlʉmbʉ bhaakwe bhonti tʉtakwɨkhala nabho panaapa? Pe wʉnʉʉnʉ azyajile kwoshi ziniizi zyonti?”
56 Não estão conosco todas as suas irmãs? De onde, pois, ele obteve todas essas coisas? "
57 Pe bhakhakhaana kʉmwɨtɨkha. Ɨleelo uYeesu akhabhabhʉʉzya akhatɨ, “Abhantʉ bhakumushindikha umukuwi ukunji kwonti, ɨleelo abha mʉ nhaaya yaakwe na bha mu nyumba yaakwe bhatakumushindikha.”
57 E ficavam escandalizados por causa dele. Mas Jesus lhes disse: "Só em sua própria terra e em sua própria casa é que um profeta não tem honra".
58 Kʉnongwa ye abhantʉ bhaala bhatáamɨle nʉ lwɨtɨkho, uYeesu atábhombile amayele aminji kuula.
58 E não realizou muitos milagres ali, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.