Lucas 6
ULufingo uLupwa kʉ ndongo ɨya Shɨmalɨla (MGQ) vs NAA
1 Isiku limo ɨlyɨ Sabaato, uYeesu akhashɨlaga mu vwizi ɨvwɨ ngano. Abhalandati bhaakwe bhakhanda kudumula amatwe agɨ ngano, bhakhapukusulaga na kulya.
1 Aconteceu que, num sábado, Jesus passava pelas searas, e os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Pe aBhafalisaayi bhamu bhakhabhabhʉzɨɨlɨzya bhakhatɨ, “Khooni ɨmwe mʉkʉbhomba zye zɨtakwɨtɨshɨlwa kʉbhomba pi siku ɨlyɨ Sabaato?”
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: — Por que vocês fazem o que não é lícito aos sábados?
3 UYeesu akhabhaamʉla akhatɨ, “Mutabhaziizye mu Wusimbe she uDaudi ábhombile we ɨnzala yabhaluma, ʉweene peeka na bhamwabho?
3 Jesus tomou a palavra e disse:
4 Áyinjiiye mu nyumba ya Mʉlʉngʉ, akheega amakaati ge gábhishiilwe pa shɨgemo kʉ mbombo imfinjile, akhalya, akhaabhapa na bhamwabho. Ɨndajɨzyo zɨtakhɨtɨshɨzyaga abhantʉ kulya amakaati ganaago, lyoli abhapuutili bheene.”
4 Como entrou na casa de Deus e, pegando os pães da proposição, comeu e deu também aos que estavam com ele, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 UYeesu akhabhabhʉʉzya winza akhatɨ, “ɄMwana wa Muntu we wʉ Mwene ʉwɨ Sabaato.”
5 Então Jesus lhes disse:
6 Isiku ɨlyamwabho ɨlyɨ Sabaato, uYeesu akhinjila mwi sinagoogi, akhanda kʉmanyɨzya abhantʉ. Mukaasi muula, álɨɨpo umuntu ʉmo we ɨnyoobhe yaakwe ɨya kʉndɨɨlo yálemaaye.
6 Aconteceu que, em outro sábado, Jesus entrou na sinagoga e começou a ensinar. Estava ali um homem que tinha a mão direita ressequida.
7 ABhafalisaayi na bhamanyizyi abhɨ ndajɨzyo bhakhamuzijilaga uYeesu, ɨnga bhalole she atɨmʉponɨe umuntu ʉla pi siku ɨlyɨ Sabaato. Bhakhamʉbhendeelaga shɨnɨɨsho, kʉnongwa ye bhakhanzaga ɨdala ɨlya kʉmʉsɨtaaka uYeesu.
7 Os escribas e os fariseus observavam Jesus, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Ɨleelo uYeesu akhamanya ɨnsɨɨbho zyabho. Pe akhamʉbhʉʉzya umuntu ʉla we álemaaye ɨnyoobhe akhatɨ, “Bhʉʉkha, ʉyɨmɨɨlɨle pakaasi.” Pe umuntu ʉla akhabhʉʉkha, akhɨmɨɨlɨla pakaasi yaabho.
8 Mas Jesus, conhecendo os pensamentos deles, disse ao homem da mão ressequida: E ele, levantando-se, ficou em pé.
9 Pe uYeesu akhabhabhʉʉzya akhatɨ, “Ɨnkʉbhabhʉzɨɨlɨzya, bhʉlɨ, lyoni lye ɨndajɨzyo zɨkwɨtɨshɨzya pi siku ɨlyɨ Sabaato, kʉ kʉbhomba imbiibhi, awe kʉ kʉbhomba inyinza, kʉ kʉgoga awe kʉ kʉponɨa uwuumi?”
9 Então Jesus disse a eles:
10 UYeesu akhazyʉngʉʉla kʉbheenya bhonti, akhamʉbhʉʉzya umuntu ʉla akhatɨ, “Golosya ɨnyoobhe yaakho.” Woope akhagolosya, yɨkhapona, yɨkhabha nyinza bhʉʉlo.
10 Então Jesus, olhando para todos que estavam ao seu redor, disse ao homem: Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 ABhafalisaayi na bhamanyizyi abhɨ ndajɨzyo bhaala bhakhaviitwa nhaani, bhakhazaabhana kʉtɨ bhatɨmʉbhombe lyoni uYeesu.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam contra Jesus.
12 Isiku limo, uYeesu akhabhala mwɨ gamba kupuuta, kʉnʉʉkwo akhapuuta kwa Mʉlʉngʉ uwusiku wonti.
12 Naqueles dias, Jesus se retirou para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Ɨshɨlaabhɨla, akhabhabhɨlɨshɨla abhalandati bhaakwe. Mʉ bhanaabho akhabhasebha ishumi na bhabhɨlɨ, akhaabhapa ɨtaawa ɨlya bhasundikwa.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Abhasundikwa bhanaabho bhe bha bhɨɨbha: uSiimoni we uYeesu ámʉtanʉʉye ɨtaawa ɨlya Peeteli, ʉAndeleeya ʉkhambakʉ wa Siimoni, ʉYaakobo, uYookhani, uFilipo, ʉBatolomaayo,
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 uMataayi, uToomasi, ʉYaakobo ʉmwana wa Alʉfeeyo, uSiimoni ʉmʉlwɨla nsɨ yaakwe,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 ʉYʉʉda ʉmwana wa Yaakobo, nʉ Yʉʉda Sikalioti, we ámʉlonjeleeye uYeesu.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 UYeesu akhiikha kufuma mwɨ gamba, peeka na bhalandati bhaakwe. We aafikha pa khantelama, akhɨmɨɨlɨla. Papaala páamɨle ɨshɨpʉga ɨshɨpɨtɨ ɨsha bhalandati bhaakwe, peeka nɨ mpʉga ɨmpɨtɨ ɨya bhantʉ. Abhantʉ bhanaabho bháfumile ɨmbalɨ ɨzya mʉ nsɨ ɨya Yudeeya na mʉ nhaaya ɨya Yelusaleemu, na mʉmbalɨ mwa sʉmbɨ mʉ nhaaya ɨzya Tiilo ni Sidooni.
17 E, descendo com eles do monte, Jesus parou num lugar plano onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Abhantʉ bhaala bhábhalile paala kʉmʉtejeelezya uYeesu, na kʉtɨ abhaponɨe ɨmpʉngo zyabho. Bhoope bhe bhakhayɨmbaga na mapepu amabhiibhi, akhabhaponɨaga.
18 que vieram para o ouvir e para ser curados de suas doenças. Também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Abhantʉ bhonti bhakhanzaga kʉmʉpalamansya uYeesu, kʉnongwa ye amakha kufuma mʉmwakwe gakhabhaponɨaga bhonti.
19 E todos da multidão procuravam tocar em Jesus, porque dele saía poder; e curava todos.
20 UYeesu akhabheenya abhalandati bhaakwe, akhabhabhʉʉzya akhatɨ,
20 Então, olhando para os seus discípulos, Jesus lhes disse:
21 Musayiilwe ɨmwe, mwe mʉlɨ nɨ nzala akhabhalɨlo ɨkha,
21 — Bem-aventurados são vocês
22 Musayiilwe ɨmwe, mwe abhantʉ bhakubhaviitilwa,
22 — Bem-aventurados são vocês quando as pessoas os odiarem, expulsarem da sua companhia, insultarem e rejeitarem o nome de vocês como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 “Bhoope abhamaama bhaabho, bhábhayimvwizye abhakuwi shɨnɨɨsho. Pe zɨnɨɨzyo we zɨkʉbhombekha, mʉseshelaje na kʉtomonhana, kʉnongwa ye ʉMʉlʉngʉ akhayɨbhaposheelezya ku winji kʉmwanya.
23 Alegrem-se naquele dia e exultem, porque grande é a recompensa de vocês no céu; porque os pais dessas pessoas fizeram o mesmo com os profetas.
24 Ɨleelo mʉsheleeye mwe mwe bhadumbwe,
24 — Mas ai de vocês, os ricos,
25 Mʉsheleeye ɨmwe, mwe mukwikuta akhabhalɨlo ɨkha,
25 — Ai de vocês
26 Mʉsheleeye ɨmwe, mwe abhantʉ bhonti bhakʉbhapaala,
26 — Ai de vocês, quando todos os elogiarem, porque os pais dessas pessoas fizeram o mesmo com os falsos profetas!
27 “Ishi, ɨnkʉbhabhʉʉzya ɨmwe mwe mʉkʉtejeelezya, mʉbhaganaje abhalʉgʉ bhiinyu, na bhe bhakubhaviitilwa, mʉbhabhombelaje inyinza.
27 — Digo, porém, a vocês que me ouvem: amem os seus inimigos, façam o bem aos que odeiam vocês.
28 Bhe bhakubhaguna mʉbhalabhɨlaje ʉlʉsayo kwa Mʉlʉngʉ. Bhe bhakʉbhabhombela zye zɨtakhondeeye, mubhaputilaje kwa Mʉlʉngʉ.
28 Abençoem aqueles que os amaldiçoam, orem pelos que maltratam vocês.
29 Umuntu ɨnga akʉkhoma kʉ lʉdɨlɨ ʉlwɨ mbalɨ yeeka, mʉleshe akʉkhome nɨ mbalɨ ɨyamwabho. Khabhɨlɨ umuntu ɨnga akʉfwʉlɨla ikooti lyakho, mʉleshe ayeeje ni nshaati.
29 Ao que lhe bate numa face, ofereça também a outra; e, ao que lhe tirar a capa, deixe que leve também a túnica.
30 Umuntu wowonti we akʉkʉlaabha akhantʉ, ʉmʉpanje. Khabhɨlɨ umuntu ɨnga afwʉla ivintu vwakho, ʉtatɨnjɨ akʉgalʉshɨzye.
30 Dê a todo o que lhe pedir alguma coisa; e, se alguém levar o que é seu, não exija que seja devolvido.
31 Mʉbhabhombelaje abhanjɨ anza she nɨɨmwe mʉkwanza kʉbhombelwa.
31 Façam aos outros o mesmo que vocês querem que eles façam a vocês.
32 “Ɨnga mʉkʉbhagana bhaala bhe bhabhaganile ɨmwe, mʉtalɨ nɨ lya kʉyɨbaada pamiiso ga Mʉlʉngʉ. Bhoope abhabhomba mbiibhi, bhakʉbhagana bhaala bhe bhabhaganile!
32 — Se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Porque até os pecadores amam aqueles que os amam.
33 Khabhɨlɨ ɨnga mʉkʉbhabhombela inyinza bhaala bhe bhakʉbhabhombela inyinza, mʉtalɨ nɨ lya kʉyɨbaada pamiiso ga Mʉlʉngʉ. Bhoope abhabhomba mbiibhi bhakʉbhomba anza shɨnɨɨsho!
33 Se fizerem o bem aos que lhes fazem o bem, que recompensa terão? Até os pecadores fazem isso.
34 Ɨnga mwabhapabhɨla bhaala bhe mumanyile kʉtɨ bhangabhagalʉshɨzya, mʉngaposheela khantʉ khooni? Bhoope abhabhomba mbiibhi bhakʉbhapabhɨla abhamwabho, kʉnongwa ye bhamanyile kʉtɨ, bhangabhagalʉshɨzya vwonti!
34 E, se emprestam àqueles de quem esperam receber, que recompensa terão? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 “Lyoli ɨmwe, mʉbhaganaje abhalʉgʉ bhiinyu na kʉbhabhombela inyinza. Mʉbhapabhɨlaje, sita kʉsʉʉbhɨla kʉtɨ bhatɨbhagalʉshɨzye. Ɨnga mwabhomba zɨnɨɨzyo, ʉMʉlʉngʉ akhayɨbhasomba ivwinji. Khabhɨlɨ mʉkhayɨbha mwe bhaana bha Mʉlʉngʉ ʉMʉpɨtɨ ʉwa kʉmwanya, kʉnongwa ye ʉweene akʉbhabhombela inyinza bhe bhatakusalifwa na kʉ bhabhomba mbiibhi.
35 Vocês, porém, amem os seus inimigos, façam o bem e emprestem, sem esperar nada em troca; vocês terão uma grande recompensa e serão filhos do Altíssimo. Pois ele é bondoso até para os ingratos e maus.
36 Mʉbhalolelaje ishisa abhantʉ bhonti, anza she ʉTaata wiinyu ʉMʉlʉngʉ akʉbhalolela ishisa abhantʉ.
36 Sejam misericordiosos, como também é misericordioso o Pai de vocês.
37 “Mʉtabhalongaje abhanjɨ, pe nɨɨmwe te mʉkhalongwe nʉ Mʉlʉngʉ. Mutabhabhunaje abhanjɨ, pe nɨɨmwe te mukhaabhunwe. Mʉbhatʉyɨlaje abhanjɨ, pe nɨɨmwe mʉkhayɨtʉʉyɨlwa.
37 — Não julguem e vocês não serão julgados; não condenem e vocês não serão condenados; perdoem e serão perdoados;
38 Mʉbhanje mwe bhateti, pe nɨɨmwe mʉkhayɨtetwa, mu shipimilo she shisindiliilwe, shizuuye na kwitinhana. Kwe kʉtɨ ishipimilo she mukubhapimila abhanjɨ, she shɨnɨɨsho ʉMʉlʉngʉ akhayipimila kukwinyu.”
38 deem e lhes será dado; boa medida, prensada, sacudida e transbordante será dada a vocês; porque com a medida com que tiverem medido vocês serão medidos também.
39 UYeesu akhalonga mʉ shɨkholanyo akhatɨ, “Bhʉlɨ, umuntu we afuuye amiiso angakhola kʉmʉlongola ʉwamwabho we afuuye amiiso? Ɨnga bhakhonzya shɨnɨɨsho, bhonti bhabhɨlɨ bhakʉlendela mu lyina.
39 Jesus lhes contou também uma parábola:
40 Umumanyili atangamʉshɨla umumanyizyi waakwe. Ɨleelo, we aamala kʉmanyɨla zyonti, pe akhayɨbha anzu mumanyizyi waakwe.
40 — O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 “Khooni khe ʉkwenya ɨkooko lye lɨlɨ mu lyiso lya wamwinyu, ɨleelo ʉtakʉlola ʉmʉkooko we wʉlɨ mu lyiso lyakho?
41 — Por que você vê o cisco no olho do seu irmão, mas não repara na trave que está no seu próprio olho?
42 Zɨngabha bhʉlɨɨbhʉlɨ kʉmʉbhʉʉzya uwamwinyu kʉtɨ, ‘We wamwɨtʉ, isuuti ɨnkwefwe ɨkooko lye lɨlɨ mu lyiso lyakho,’ ɨleelo ɨwe wʉneewe ʉtakwefwa ʉmʉkooko we wʉlɨ mu lyiso lyakho? Ɨwe ʉlɨ ni shisa ɨshɨ lenga! Yeefwa suuti ʉmʉkooko we wʉlɨ mu lyiso lyakho. Pe ʉngakhola kwefwa ɨkooko lye lɨlɨ mu lyiso lya wamwinyu.
42 Como você poderá dizer a seu irmão: “Deixe, irmão, que eu tire o cisco que está no seu olho”, se você não repara na trave que está no seu próprio olho? Hipócrita! Tire primeiro a trave do seu olho e então você verá claramente para tirar o cisco que está no olho do seu irmão.
43 “Lɨtalɨɨpo ikwi ilyinza lye lɨkwela amatunda amabhiibhi, khabhɨlɨ lɨtalɨɨpo ikwi ibhiibhi lye lɨkwela amatunda aminza.
43 — Não há árvore boa que dê mau fruto, nem árvore má que dê bom fruto.
44 Abhantʉ bhakʉlɨmanya ikwi kufumilana na matunda gaakwe, ye nongwa abhantʉ bhatakʉtʉngʉla amatunda agi kwi ilyi tiini mu mimvwa, awe agi zabiibu mʉ nyangwa.
44 Porque cada árvore é conhecida pelos frutos que produz. Porque não se colhem figos de ervas daninhas, nem se apanham uvas dos espinheiros.
45 Shɨnɨɨsho she zɨlɨ, umuntu umwinza akʉlonga inyinza, zye zikufuma mʉ mwoyo waakwe umwinza. Woope umuntu umubhiibhi akʉlonga imbiibhi, zye zikufuma mʉ mwoyo waakwe umubhiibhi. Kʉnongwa ye umuntu akʉlonga zye zyizuuye mʉ mwoyo waakwe.
45 A pessoa boa tira o bem do bom tesouro do coração, e a pessoa má tira o mal do mau tesouro; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 “Khooni khe mʉkʉntekha kʉtɨ, ‘Mwene, Mwene,’ ɨleelo mʉtakʉbhomba zye ɨnkʉbhabhʉʉzya?
46 — Por que vocês me chamam “Senhor, Senhor!”, e não fazem o que eu mando?
47 Umuntu wowonti we akwɨnza kʉkwanɨ, na kʉtejeelezya amazwi gaanɨ na kʉgalema, ɨntɨmʉkholanye nɨ shɨkholanyo ishi:
47 Eu vou mostrar a vocês a quem é semelhante todo aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 “Akʉbha anzu muntu we ázenjile inyumba. We akwanda, akhabana ʉlwalo kwikha paasɨ pɨ lyalaawe, akhazenga ʉlwalo ulwi nyumba, pe akhamala kʉzenga inyumba yonti. Imvula we yatoonya inyinji, ulwizi lukhiizula nhaani, aminzi gakhapongola, gakhabhala kʉ makha, gakhabunshila inyumba yiila, ɨleelo yitakhayinga ngakheeka, kʉnongwa ye inyumba yázenjiilwe akhinza mʉ lwalo ulugomu.
48 Esse é semelhante a um homem que, ao construir uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha. Quando veio a enchente, as águas bateram contra aquela casa e não a puderam abalar, por ter sido bem-construída.
49 Ɨleelo umuntu we akʉtejeelezya amazwi gaanɨ, sita kʉgalema, wʉnʉʉyo akʉkholana nu muntu we ázenjile inyumba yaakwe pa mʉselesenga sita lwalo. Aminzi we giizula mu lwizi gapongola, gakhabhala kʉ makha, gakhabunshila inyumba yiila, yɨkhagwa panaapo na kʉpongonhana yonti.”
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que construiu uma casa sobre a terra, sem alicerces, e, quando as águas bateram contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.