Lucas 6
ULufingo uLupwa kʉ ndongo ɨya Shɨmalɨla (MGQ) vs ARA
1 Isiku limo ɨlyɨ Sabaato, uYeesu akhashɨlaga mu vwizi ɨvwɨ ngano. Abhalandati bhaakwe bhakhanda kudumula amatwe agɨ ngano, bhakhapukusulaga na kulya.
1 Aconteceu que, num sábado, passando Jesus pelas searas, os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Pe aBhafalisaayi bhamu bhakhabhabhʉzɨɨlɨzya bhakhatɨ, “Khooni ɨmwe mʉkʉbhomba zye zɨtakwɨtɨshɨlwa kʉbhomba pi siku ɨlyɨ Sabaato?”
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito aos sábados?
3 UYeesu akhabhaamʉla akhatɨ, “Mutabhaziizye mu Wusimbe she uDaudi ábhombile we ɨnzala yabhaluma, ʉweene peeka na bhamwabho?
3 Respondeu-lhes Jesus: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 Áyinjiiye mu nyumba ya Mʉlʉngʉ, akheega amakaati ge gábhishiilwe pa shɨgemo kʉ mbombo imfinjile, akhalya, akhaabhapa na bhamwabho. Ɨndajɨzyo zɨtakhɨtɨshɨzyaga abhantʉ kulya amakaati ganaago, lyoli abhapuutili bheene.”
4 Como entrou na casa de Deus, tomou, e comeu os pães da proposição, e os deu aos que com ele estavam, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 UYeesu akhabhabhʉʉzya winza akhatɨ, “ɄMwana wa Muntu we wʉ Mwene ʉwɨ Sabaato.”
5 E acrescentou-lhes: O Filho do Homem é senhor do sábado.
6 Isiku ɨlyamwabho ɨlyɨ Sabaato, uYeesu akhinjila mwi sinagoogi, akhanda kʉmanyɨzya abhantʉ. Mukaasi muula, álɨɨpo umuntu ʉmo we ɨnyoobhe yaakwe ɨya kʉndɨɨlo yálemaaye.
6 Sucedeu que, em outro sábado, entrou ele na sinagoga e ensinava. Ora, achava-se ali um homem cuja mão direita estava ressequida.
7 ABhafalisaayi na bhamanyizyi abhɨ ndajɨzyo bhakhamuzijilaga uYeesu, ɨnga bhalole she atɨmʉponɨe umuntu ʉla pi siku ɨlyɨ Sabaato. Bhakhamʉbhendeelaga shɨnɨɨsho, kʉnongwa ye bhakhanzaga ɨdala ɨlya kʉmʉsɨtaaka uYeesu.
7 Os escribas e os fariseus observavam-no, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Ɨleelo uYeesu akhamanya ɨnsɨɨbho zyabho. Pe akhamʉbhʉʉzya umuntu ʉla we álemaaye ɨnyoobhe akhatɨ, “Bhʉʉkha, ʉyɨmɨɨlɨle pakaasi.” Pe umuntu ʉla akhabhʉʉkha, akhɨmɨɨlɨla pakaasi yaabho.
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem da mão ressequida: Levanta-te e vem para o meio; e ele, levantando-se, permaneceu de pé.
9 Pe uYeesu akhabhabhʉʉzya akhatɨ, “Ɨnkʉbhabhʉzɨɨlɨzya, bhʉlɨ, lyoni lye ɨndajɨzyo zɨkwɨtɨshɨzya pi siku ɨlyɨ Sabaato, kʉ kʉbhomba imbiibhi, awe kʉ kʉbhomba inyinza, kʉ kʉgoga awe kʉ kʉponɨa uwuumi?”
9 Então, disse Jesus a eles: Que vos parece? É lícito, no sábado, fazer o bem ou o mal? Salvar a vida ou deixá-la perecer?
10 UYeesu akhazyʉngʉʉla kʉbheenya bhonti, akhamʉbhʉʉzya umuntu ʉla akhatɨ, “Golosya ɨnyoobhe yaakho.” Woope akhagolosya, yɨkhapona, yɨkhabha nyinza bhʉʉlo.
10 E, fitando todos ao redor, disse ao homem: Estende a mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 ABhafalisaayi na bhamanyizyi abhɨ ndajɨzyo bhaala bhakhaviitwa nhaani, bhakhazaabhana kʉtɨ bhatɨmʉbhombe lyoni uYeesu.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam a Jesus.
12 Isiku limo, uYeesu akhabhala mwɨ gamba kupuuta, kʉnʉʉkwo akhapuuta kwa Mʉlʉngʉ uwusiku wonti.
12 Naqueles dias, retirou-se para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Ɨshɨlaabhɨla, akhabhabhɨlɨshɨla abhalandati bhaakwe. Mʉ bhanaabho akhabhasebha ishumi na bhabhɨlɨ, akhaabhapa ɨtaawa ɨlya bhasundikwa.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Abhasundikwa bhanaabho bhe bha bhɨɨbha: uSiimoni we uYeesu ámʉtanʉʉye ɨtaawa ɨlya Peeteli, ʉAndeleeya ʉkhambakʉ wa Siimoni, ʉYaakobo, uYookhani, uFilipo, ʉBatolomaayo,
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 uMataayi, uToomasi, ʉYaakobo ʉmwana wa Alʉfeeyo, uSiimoni ʉmʉlwɨla nsɨ yaakwe,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 ʉYʉʉda ʉmwana wa Yaakobo, nʉ Yʉʉda Sikalioti, we ámʉlonjeleeye uYeesu.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 UYeesu akhiikha kufuma mwɨ gamba, peeka na bhalandati bhaakwe. We aafikha pa khantelama, akhɨmɨɨlɨla. Papaala páamɨle ɨshɨpʉga ɨshɨpɨtɨ ɨsha bhalandati bhaakwe, peeka nɨ mpʉga ɨmpɨtɨ ɨya bhantʉ. Abhantʉ bhanaabho bháfumile ɨmbalɨ ɨzya mʉ nsɨ ɨya Yudeeya na mʉ nhaaya ɨya Yelusaleemu, na mʉmbalɨ mwa sʉmbɨ mʉ nhaaya ɨzya Tiilo ni Sidooni.
17 E, descendo com eles, parou numa planura onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Abhantʉ bhaala bhábhalile paala kʉmʉtejeelezya uYeesu, na kʉtɨ abhaponɨe ɨmpʉngo zyabho. Bhoope bhe bhakhayɨmbaga na mapepu amabhiibhi, akhabhaponɨaga.
18 que vieram para o ouvirem e serem curados de suas enfermidades; também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Abhantʉ bhonti bhakhanzaga kʉmʉpalamansya uYeesu, kʉnongwa ye amakha kufuma mʉmwakwe gakhabhaponɨaga bhonti.
19 E todos da multidão procuravam tocá-lo, porque dele saía poder; e curava todos.
20 UYeesu akhabheenya abhalandati bhaakwe, akhabhabhʉʉzya akhatɨ,
20 Então, olhando ele para os seus discípulos, disse-lhes:
21 Musayiilwe ɨmwe, mwe mʉlɨ nɨ nzala akhabhalɨlo ɨkha,
21 Bem-aventurados vós, os que agora tendes fome, porque sereis fartos.
22 Musayiilwe ɨmwe, mwe abhantʉ bhakubhaviitilwa,
22 Bem-aventurados sois quando os homens vos odiarem e quando vos expulsarem da sua companhia, vos injuriarem e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 “Bhoope abhamaama bhaabho, bhábhayimvwizye abhakuwi shɨnɨɨsho. Pe zɨnɨɨzyo we zɨkʉbhombekha, mʉseshelaje na kʉtomonhana, kʉnongwa ye ʉMʉlʉngʉ akhayɨbhaposheelezya ku winji kʉmwanya.
23 Regozijai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu; pois dessa forma procederam seus pais com os profetas.
24 Ɨleelo mʉsheleeye mwe mwe bhadumbwe,
24 Mas ai de vós, os ricos! Porque tendes a vossa consolação.
25 Mʉsheleeye ɨmwe, mwe mukwikuta akhabhalɨlo ɨkha,
25 Ai de vós, os que estais agora fartos! Porque vireis a ter fome.
26 Mʉsheleeye ɨmwe, mwe abhantʉ bhonti bhakʉbhapaala,
26 Ai de vós, quando todos vos louvarem! Porque assim procederam seus pais com os falsos profetas.
27 “Ishi, ɨnkʉbhabhʉʉzya ɨmwe mwe mʉkʉtejeelezya, mʉbhaganaje abhalʉgʉ bhiinyu, na bhe bhakubhaviitilwa, mʉbhabhombelaje inyinza.
27 Digo-vos, porém, a vós outros que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei o bem aos que vos odeiam;
28 Bhe bhakubhaguna mʉbhalabhɨlaje ʉlʉsayo kwa Mʉlʉngʉ. Bhe bhakʉbhabhombela zye zɨtakhondeeye, mubhaputilaje kwa Mʉlʉngʉ.
28 bendizei aos que vos maldizem, orai pelos que vos caluniam.
29 Umuntu ɨnga akʉkhoma kʉ lʉdɨlɨ ʉlwɨ mbalɨ yeeka, mʉleshe akʉkhome nɨ mbalɨ ɨyamwabho. Khabhɨlɨ umuntu ɨnga akʉfwʉlɨla ikooti lyakho, mʉleshe ayeeje ni nshaati.
29 Ao que te bate numa face, oferece-lhe também a outra; e, ao que tirar a tua capa, deixa-o levar também a túnica;
30 Umuntu wowonti we akʉkʉlaabha akhantʉ, ʉmʉpanje. Khabhɨlɨ umuntu ɨnga afwʉla ivintu vwakho, ʉtatɨnjɨ akʉgalʉshɨzye.
30 dá a todo o que te pede; e, se alguém levar o que é teu, não entres em demanda.
31 Mʉbhabhombelaje abhanjɨ anza she nɨɨmwe mʉkwanza kʉbhombelwa.
31 Como quereis que os homens vos façam, assim fazei-o vós também a eles.
32 “Ɨnga mʉkʉbhagana bhaala bhe bhabhaganile ɨmwe, mʉtalɨ nɨ lya kʉyɨbaada pamiiso ga Mʉlʉngʉ. Bhoope abhabhomba mbiibhi, bhakʉbhagana bhaala bhe bhabhaganile!
32 Se amais os que vos amam, qual é a vossa recompensa? Porque até os pecadores amam aos que os amam.
33 Khabhɨlɨ ɨnga mʉkʉbhabhombela inyinza bhaala bhe bhakʉbhabhombela inyinza, mʉtalɨ nɨ lya kʉyɨbaada pamiiso ga Mʉlʉngʉ. Bhoope abhabhomba mbiibhi bhakʉbhomba anza shɨnɨɨsho!
33 Se fizerdes o bem aos que vos fazem o bem, qual é a vossa recompensa? Até os pecadores fazem isso.
34 Ɨnga mwabhapabhɨla bhaala bhe mumanyile kʉtɨ bhangabhagalʉshɨzya, mʉngaposheela khantʉ khooni? Bhoope abhabhomba mbiibhi bhakʉbhapabhɨla abhamwabho, kʉnongwa ye bhamanyile kʉtɨ, bhangabhagalʉshɨzya vwonti!
34 E, se emprestais àqueles de quem esperais receber, qual é a vossa recompensa? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 “Lyoli ɨmwe, mʉbhaganaje abhalʉgʉ bhiinyu na kʉbhabhombela inyinza. Mʉbhapabhɨlaje, sita kʉsʉʉbhɨla kʉtɨ bhatɨbhagalʉshɨzye. Ɨnga mwabhomba zɨnɨɨzyo, ʉMʉlʉngʉ akhayɨbhasomba ivwinji. Khabhɨlɨ mʉkhayɨbha mwe bhaana bha Mʉlʉngʉ ʉMʉpɨtɨ ʉwa kʉmwanya, kʉnongwa ye ʉweene akʉbhabhombela inyinza bhe bhatakusalifwa na kʉ bhabhomba mbiibhi.
35 Amai, porém, os vossos inimigos, fazei o bem e emprestai, sem esperar nenhuma paga; será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo. Pois ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Mʉbhalolelaje ishisa abhantʉ bhonti, anza she ʉTaata wiinyu ʉMʉlʉngʉ akʉbhalolela ishisa abhantʉ.
36 Sede misericordiosos, como também é misericordioso vosso Pai.
37 “Mʉtabhalongaje abhanjɨ, pe nɨɨmwe te mʉkhalongwe nʉ Mʉlʉngʉ. Mutabhabhunaje abhanjɨ, pe nɨɨmwe te mukhaabhunwe. Mʉbhatʉyɨlaje abhanjɨ, pe nɨɨmwe mʉkhayɨtʉʉyɨlwa.
37 Não julgueis e não sereis julgados; não condeneis e não sereis condenados; perdoai e sereis perdoados;
38 Mʉbhanje mwe bhateti, pe nɨɨmwe mʉkhayɨtetwa, mu shipimilo she shisindiliilwe, shizuuye na kwitinhana. Kwe kʉtɨ ishipimilo she mukubhapimila abhanjɨ, she shɨnɨɨsho ʉMʉlʉngʉ akhayipimila kukwinyu.”
38 dai, e dar-se-vos-á; boa medida, recalcada, sacudida, transbordante, generosamente vos darão; porque com a medida com que tiverdes medido vos medirão também.
39 UYeesu akhalonga mʉ shɨkholanyo akhatɨ, “Bhʉlɨ, umuntu we afuuye amiiso angakhola kʉmʉlongola ʉwamwabho we afuuye amiiso? Ɨnga bhakhonzya shɨnɨɨsho, bhonti bhabhɨlɨ bhakʉlendela mu lyina.
39 Propôs-lhes também uma parábola: Pode, porventura, um cego guiar a outro cego? Não cairão ambos no barranco?
40 Umumanyili atangamʉshɨla umumanyizyi waakwe. Ɨleelo, we aamala kʉmanyɨla zyonti, pe akhayɨbha anzu mumanyizyi waakwe.
40 O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 “Khooni khe ʉkwenya ɨkooko lye lɨlɨ mu lyiso lya wamwinyu, ɨleelo ʉtakʉlola ʉmʉkooko we wʉlɨ mu lyiso lyakho?
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão, porém não reparas na trave que está no teu próprio?
42 Zɨngabha bhʉlɨɨbhʉlɨ kʉmʉbhʉʉzya uwamwinyu kʉtɨ, ‘We wamwɨtʉ, isuuti ɨnkwefwe ɨkooko lye lɨlɨ mu lyiso lyakho,’ ɨleelo ɨwe wʉneewe ʉtakwefwa ʉmʉkooko we wʉlɨ mu lyiso lyakho? Ɨwe ʉlɨ ni shisa ɨshɨ lenga! Yeefwa suuti ʉmʉkooko we wʉlɨ mu lyiso lyakho. Pe ʉngakhola kwefwa ɨkooko lye lɨlɨ mu lyiso lya wamwinyu.
42 Como poderás dizer a teu irmão: Deixa, irmão, que eu tire o argueiro do teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e, então, verás claramente para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 “Lɨtalɨɨpo ikwi ilyinza lye lɨkwela amatunda amabhiibhi, khabhɨlɨ lɨtalɨɨpo ikwi ibhiibhi lye lɨkwela amatunda aminza.
43 Não há árvore boa que dê mau fruto; nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 Abhantʉ bhakʉlɨmanya ikwi kufumilana na matunda gaakwe, ye nongwa abhantʉ bhatakʉtʉngʉla amatunda agi kwi ilyi tiini mu mimvwa, awe agi zabiibu mʉ nyangwa.
44 Porquanto cada árvore é conhecida pelo seu próprio fruto. Porque não se colhem figos de espinheiros, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Shɨnɨɨsho she zɨlɨ, umuntu umwinza akʉlonga inyinza, zye zikufuma mʉ mwoyo waakwe umwinza. Woope umuntu umubhiibhi akʉlonga imbiibhi, zye zikufuma mʉ mwoyo waakwe umubhiibhi. Kʉnongwa ye umuntu akʉlonga zye zyizuuye mʉ mwoyo waakwe.
45 O homem bom do bom tesouro do coração tira o bem, e o mau do mau tesouro tira o mal; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 “Khooni khe mʉkʉntekha kʉtɨ, ‘Mwene, Mwene,’ ɨleelo mʉtakʉbhomba zye ɨnkʉbhabhʉʉzya?
46 Por que me chamais Senhor, Senhor, e não fazeis o que vos mando?
47 Umuntu wowonti we akwɨnza kʉkwanɨ, na kʉtejeelezya amazwi gaanɨ na kʉgalema, ɨntɨmʉkholanye nɨ shɨkholanyo ishi:
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 “Akʉbha anzu muntu we ázenjile inyumba. We akwanda, akhabana ʉlwalo kwikha paasɨ pɨ lyalaawe, akhazenga ʉlwalo ulwi nyumba, pe akhamala kʉzenga inyumba yonti. Imvula we yatoonya inyinji, ulwizi lukhiizula nhaani, aminzi gakhapongola, gakhabhala kʉ makha, gakhabunshila inyumba yiila, ɨleelo yitakhayinga ngakheeka, kʉnongwa ye inyumba yázenjiilwe akhinza mʉ lwalo ulugomu.
48 É semelhante a um homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha; e, vindo a enchente, arrojou-se o rio contra aquela casa e não a pôde abalar, por ter sido bem-construída.
49 Ɨleelo umuntu we akʉtejeelezya amazwi gaanɨ, sita kʉgalema, wʉnʉʉyo akʉkholana nu muntu we ázenjile inyumba yaakwe pa mʉselesenga sita lwalo. Aminzi we giizula mu lwizi gapongola, gakhabhala kʉ makha, gakhabunshila inyumba yiila, yɨkhagwa panaapo na kʉpongonhana yonti.”
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra sem alicerces, e, arrojando-se o rio contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.