Atos 17
Gandja na Mbɨa (MDM) vs NVT
1 Lɨ Polo ne Sila agulu gʉdhʉ na Afipolisi ne Apolonia lɨe, u atsia akolo bhʉ́ gʉdhʉ na Tesalonike. A bhomʉ-o bɨlɨ ɨnde lɨ omaYuda adʉ ne etɨ nadje lɨ́lɨ gba Moidje lɨe ko.
1 Então Paulo e Silas passaram pelas cidades de Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga judaica.
2 Polo amene maka anɨ amemene lɨe-o. Anɨ adʉ anʉ abhaka uo bhʉ́ ’tɨ nadje lɨ́lɨ-e ngʉbula poso bata bhʉ́ ’kpɨ́ naguo gba omaYuda-o . Anɨ atsia adʉ amene kpekebhɵ ne uo pɨndjɨ Bhuku gba Ebhe-o .
2 Como era seu costume, Paulo foi à sinagoga e, durante três sábados seguidos, discutiu as Escrituras com o povo.
3 Anɨ adʉ abhulu tata pɨ uo mbámbá, di ne nasuno pɨ uo me bhuku apa me a ayo me Kilisito zʉ lɨkabhu, amba anɨ zuku. Anɨ adʉ apa pɨ uo me: «Yesu ɨnde ma ngakpokpo ’ngʉ́ gba e pɨ yi-e, a ko Kilisito ngae.»
3 Explicou as profecias e provou que era necessário o Cristo sofrer e ressuscitar dos mortos. “Esse Jesus de que lhes falo é o Cristo”, disse ele.
4 Okpála koko bhʉ́ ká uo abhuka, u atsia akpata Polo ne Sila. OGiliki bhelé, ɨnde adʉ adhɵgɵ Ebhe-e, amene bhadi moko bhʉ́ dabɨlɨ bini ne bhiti olɨsɨ ɨnde adʉ ne tɨa naali-o.
4 Alguns dos judeus que o ouviam foram convencidos e se uniram a Paulo e Silas, bem como muitos gregos tementes a Deus e várias mulheres de alta posição.
5 Engʉ́ bini, omaYuda abɨ ’gʉ́ naali. U abha okpála koko na sisiti ɨnde adʉ adjakadha lɨ okpadjɨ, u apɵkɵbhɵ bhʉ́la uo. U agbe tolo bhʉ́ ká okpála, u atsia ato mbedhembedhe bhʉ́ ’ndjɨ okpála bhʉ́ gʉdhʉ. U anʉ nagɨlɨ Polo ne Sila bhʉ́ ’tɨ gba Djasone ngʉbula me o gbe uo kala okpála na kʉtɨ bhomʉ-o.
5 Alguns judeus, porém, ficaram com inveja, reuniram alguns desordeiros e desocupados e, com a multidão, começaram um tumulto. Invadiram a casa de Jasom em busca de Paulo e Silas para entregá-los ao conselho da cidade,
6 U bhaka la uo lɨe de-e, u aha Djasone di ne omabhuka koko, u atsia anʉ ne uo kala ongámásɨ. U aholo asʉsʉla me: «Okpála ɨnde angbɨngɨ ’ndjɨ okpála pɨ́la doto libhomu. Mbɨa ɨnde-e, u akolo ɨbili sɨ!
6 mas, como não os encontraram, arrastaram para fora Jasom e alguns outros irmãos e os levaram diante do conselho. Gritavam: “Aqueles que têm causado transtornos no mundo todo agora estão aqui, perturbando nossa cidade,
7 Djasone asia uo agba e! Ndʉ uo hana ngayala namene lɨ́lɨ gba ’ngbé ngámá Kaisala . U ngapa me ngámá koko uu! A ’lɨ anɨ me Yesu.»
7 e Jasom os recebeu em sua casa! São todos culpados de traição contra César, pois afirmam que existe um outro rei, um tal de Jesus”.
8 Lɨ bhiti okpála di ne ongámásɨ na kʉtɨ ango-o adje eli ango-o lɨe, bua uo atsia ake.
8 Ao ouvir isso, o povo da cidade e o conselho se agitaram.
9 Pɨta lɨ Djasone di ne okpála koko akakala lɨo lɨe ka uo, u atsia atse ’kpa lɨ uo.
9 Então os oficiais obrigaram Jasom e os outros irmãos a pagarem fiança, e depois os soltaram.
10 A akolo lɨe sukpe-e, omabhuka anʉ ao bha kolo Polo ne Sila bhʉ́ Beloya má gala! U akolo lɨe oo, u atsia alɨ bhʉ́ ’tɨ nadje lɨ́lɨ gba Moidje-o.
10 Ao anoitecer, os irmãos enviaram Paulo e Silas a Bereia. Quando lá chegaram, foram à sinagoga judaica.
11 Okpála ango-o adʉ ne bádha bua nane okpála na Tesalonike. U asia eli gba Ebhe-e ne gʉgʉmʉ naali. Ndʉ ’kpɨ́ hana, u adʉ atsia ’kpɨ́ bhʉ́ Bhuku gba Ebhe ngʉ́ nambɨla me ongʉ́ ango-o, a ko ’ngʉ́ na paká.
11 Os judeus que moravam em Bereia tinham a mente mais aberta que os de Tessalônica e ouviram a mensagem de Paulo com grande interesse. Todos os dias, examinavam as Escrituras para ver se Paulo e Silas ensinavam a verdade.
12 Abhomʉ-o, okpála bhelé bhʉ́ ká uo atsia abhuka. Olɨsɨ na Giliki ɨnde adʉ ne tɨa naali-e abhuka. Bhiti obhosɨ ɨnde adʉ oo atsia abhuka di.
12 Como resultado, muitos judeus creram, assim como vários gregos de alta posição, tanto homens como mulheres.
13 Engʉ́ bini, lɨ omaYuda na Tesalonike adje lɨe me Polo ngakpokpo eli gba Ebhe-e di bhʉ́ Beloya-a, u atsia ago di oo. U ato mbedhembedhe bhʉ́ ká okpála bhomʉ-o, u atsia angbɨngɨ di ’ndjɨ uo.
13 Mas, quando os judeus de Tessalônica souberam que Paulo estava pregando a palavra de Deus em Bereia, foram até lá e criaram um alvoroço.
14 Abhomʉ-o, omabhuka anʉ bha kolo ao Polo me anɨ nʉ alɨ ngo ’ngbé ’ngu. Engʉ́ bini, Sila ne Timoté atsia atigala naao abhʉ́ Beloya.
14 Os irmãos agiram de imediato e enviaram Paulo para o litoral, enquanto Silas e Timóteo permaneceram na cidade.
15 Obhende anʉ nao Polo-o, u akolo ne anɨ bhʉ́ gʉdhʉ na Atene. Pɨpɨta-a, u adʉ agie lɨo lɨe, Polo atsia atima eli me Sila ne Timoté kpata nɨ má gala! U atsia agbida.
15 Os que acompanharam Paulo o levaram até Atenas e, depois, voltaram a Bereia com instruções para Silas e Timóteo irem ao encontro dele o mais depressa possível.
16 Bhʉ́ nedhɨnga lɨ Polo adʉ adjeke Sila ne Timoté lɨe bhʉ́ Atene-e, anɨ au me gʉdhʉ ango-o abedhe ne oebhe na eu bedhe. Kaka-a, bua anɨ adʉ ne lɨkabhu naali.
16 Enquanto Paulo esperava por eles em Atenas, ficou muito indignado ao ver ídolos por toda a cidade.
17 Abhomʉ-o, anɨ adʉ amene kpekebhɵ ne omaYuda di ne okpála koko ɨnde adʉ adhɵgɵ Ebhe bhʉ́ ’tɨ nadje lɨ́lɨ gba Moidje-o. Ndʉ ’kpɨ́ hana, anɨ adʉ amene bhadi moko ne okpála ɨnde anɨ adʉ akɵ lɨe ne o oo.
17 Por isso, ia à sinagoga debater com os judeus e com os gentios tementes a Deus e falava diariamente na praça pública a todos que ali estavam.
18 Okpála na ɨmbɨlangʉ koko oEpikulo ne oSatʉa adʉ di agama ’ngʉ́ ne anɨ. Okoko adʉ ayi me: «Bhʉlʉ agɵlɵ ɨnde-e ngapa-e pɨ?» Lɨ okpála koko adje Polo ngakpokpo ’ngʉ́ pɨndjɨ Yesu di ne nazuku ka anɨ-e lɨe, u atsia adʉ apa me: «A amana mʉgɨto me anɨ ngasuno bhomʉ-o oebhe na gandji gandji.»
18 Paulo também debateu com alguns dos filósofos epicureus e estoicos. Quando lhes falou de Jesus e da ressurreição, eles perguntaram: “O que esse tagarela está querendo dizer?”. Outros disseram: “Parece estar falando de deuses estrangeiros”.
19 Abhomʉ-o, u aholo anɨ, u anʉ ne anɨ kala okpála ɨnde adʉ atsia ’kpɨ́ lɨ ’ngʉ́ na gʉdhʉ na Atene-o. U adʉ aɨ uo me Alɨopadje. U atsia apa pɨ anɨ me: «Ya tɨ da nambɨla engʉ́ na mbɨa ɨnde mʉ ngasuno e uu?
19 Então levaram Paulo ao conselho da cidade e disseram: “Pode nos dizer que novo ensino é esse?
20 Ya akʉnda nambɨla tata-o. Padhá de, anga mʉ ngandala ’dje ya ne ndʉ ’ngʉ́ na gandji gandji.»
20 Você diz coisas um tanto estranhas, e queremos saber o que significam”.
21 (Ndʉ okpála na Atene hana di ne okpála na gandji gandji ɨnde adʉ nadʉ oo, adʉ abhɵlɵ nedhɨnga gba o-o bha lɨ nakpokpo ’ngʉ́ di ne nadje engʉ́ na mbɨa.)
21 (Convém explicar que os atenienses, bem como os estrangeiros que viviam em Atenas, pareciam não fazer outra coisa senão discutir as últimas novidades.)
22 Abhomʉ-o, Polo ayie bhʉ́lá tʉ Alɨopadje-o, anɨ atsia apa me: «Ngayi okpála na Atene, ma au me yi kpekpeke lɨ engʉ́ gba oebhe ane ndʉ ’ngʉ́ hana.
22 Então Paulo se levantou diante do conselho e assim se dirigiu a seus membros: “Homens de Atenas, vejo que em todos os aspectos vocês são muito religiosos,
23 Padhá de, anga ma adʉ adhʉkʉ lɨe bhʉ́ gʉdhʉ gba yi-e, ma atsia okulu oebhe gba yi-o. Ma au belegʉ bɨlɨ bini ɨnde u ngatsulu enʉ lɨe pɨ Ebhe. U aye tété me: ‹Pɨ ebhe ɨnde ya ambɨla e de.› A moko, ma ago asuno pɨ yi ebhe ɨnde yi ngadhɵgɵ e me yi nde mbɨla e de ko.
23 pois, enquanto andava pela cidade, reparei em seus diversos altares. Um deles trazia a seguinte inscrição: ‘Ao Deus Desconhecido’. Esse Deus que vocês adoram sem conhecer é exatamente aquele de que lhes falo.
24 Ebhe ɨnde abho doto di ne ndʉ ’he ɨnde bhʉ́bhʉ́-o hana-a, a ko Ngámá na abhʉ́lá di ne Ngámá na doto. Anɨ dʉdʉ bhʉ́ oetɨ ɨnde lɨ okpála ayiki e ne ’kpa o-o de.
24 “Ele é o Deus que fez o mundo e tudo que nele há. Uma vez que é Senhor dos céus e da terra, não habita em templos feitos por homens
25 Anɨ ne gʉmʉ ade me okpála mene ehe pɨ nɨ-e de, anga anɨ ne gʉmʉ ’he bini ade. Anɨ ngaha mʉkobho, ewo di ne ndʉ ’he koko pɨ ndʉ okpála hana ngae.
25 e não é servido por mãos humanas, pois não necessita de coisa alguma. Ele mesmo dá vida e fôlego a tudo, e supre cada necessidade.
26 Anɨ abho kpála bini ɨnde lɨ ndʉ opiga hana aze bhʉ́ e-e ngae. Anɨ atsia abu uo pɨ́la doto libhomu. Anɨ agbo bhʉsʉ kalanga ne gbokokpɨ. Anɨ atsia akokodho okozie lɨ bɨlɨ ɨnde ayo me u sɨlɨ kʉtɨ lɨe ko.
26 De um só homem ele criou todas as nações da terra, tendo decidido de antemão onde se estabeleceriam e por quanto tempo.
27 Ebhe amene mo-o ngʉbula me okpála gɨlɨ nɨ amba u le nau nɨ, ɨ dʉ me u nde tɨ da nau nɨ uu ko. A na paká me Ebhe de nɨ́ bini ne bini tsutsu ade.
27 “Seu propósito era que as nações buscassem a Deus e, tateando, talvez viessem a encontrá-lo, embora ele não esteja longe de nenhum de nós.
28 Padhá de, anga anɨ ngaha mʉkobho ne angu ngʉ́ namene ehe di ne maka nɨ́ nde lɨe pɨ nɨ́ ngae. La di maka lɨ okpála koko na etsi gba yi-e apa lɨe me: ‹Nɨ́ di ne ongɨsɨ gba anɨ.›
28 Pois nele vivemos, nos movemos e existimos. Como disseram alguns de seus próprios poetas: ‘Somos descendência dele’.
29 La-a, ka nɨ́ nde lɨe ne ongɨsɨ gba Ebhe-e, a ayo nabhundja de me Ebhe maka ebhe na padhá u abho e lɨ olo, lɨ aladja di ne teme-e de. A ayo la di nabhundja de me Ebhe maka ebhe ɨnde akoto lɨ kulu di ne mabhundja gba kpála-a de.
29 E, por ser isso verdade, não devemos imaginar Deus como um ídolo de ouro, prata ou pedra, projetado por artesãos.
30 Nanɨ-e, okpála dʉ ambɨla Ebhe de. Anɨ tsia matá ’kpɨ́ lɨ nedhɨnga ango-o de. Engʉ́ bini mbɨa ɨnde-e, anɨ ngaɨ ndʉ okpála hana ne ndʉ bɨlɨ hana me u dji bua o.
30 “No passado, Deus não levou em conta a ignorância das pessoas acerca dessas coisas, mas agora ele ordena que todos, em todo lugar, se arrependam.
31 Padhá de, anga anɨ ao ekpɨ́ bini ɨnde anɨ akódho ’ngʉ́ gba okpála na doto libhomu lɨe ngbingbili ko. Anɨ abhʉ kpála bini ɨnde akódho ’ngʉ́ ango-o. Anɨ asuno engʉ́ ango-o pɨ ndʉ okpála hana lɨ nedhɨnga ɨnde anɨ azuku kpála ango-o lɨe ko!»
31 Pois ele estabeleceu um dia para julgar o mundo com justiça, por meio do homem que ele designou, e mostrou a todos quem é esse homem ao ressuscitá-lo dos mortos”.
32 U adje Polo lɨe apa me okpála ɨnde amu-o azúku mazuku-o, u aholo amʉ anɨ. Okoko atsia apa me: «Ya adjé nga matá mʉ pɨndjɨ ’ngʉ́ ango-o lɨ ’kpɨ́ koko.»
32 Quando ouviram Paulo falar da ressurreição dos mortos, alguns riram com desprezo. Outros, porém, disseram: “Queremos ouvir mais sobre isso em outra ocasião”.
33 Abhomʉ-o, Polo atsia ao ká uo.
33 Então Paulo se retirou do conselho,
34 Abana mo-o, okpála koko azɨba anɨ, u atsia abhuka. Bhʉ́ ká uo adʉ nanɨ Denisi, sʉka okpála na Alɨopadje, ne ɵlɵ bini ɨnde adʉ ’lɨ e me Damalɨsɨ di ne okpála koko.
34 mas alguns se juntaram a ele e creram. Entre eles estavam Dionísio, membro do conselho, uma mulher chamada Dâmaris, e alguns outros.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.