Atos 17
Gandja na Mbɨa (MDM) vs NAA
1 Lɨ Polo ne Sila agulu gʉdhʉ na Afipolisi ne Apolonia lɨe, u atsia akolo bhʉ́ gʉdhʉ na Tesalonike. A bhomʉ-o bɨlɨ ɨnde lɨ omaYuda adʉ ne etɨ nadje lɨ́lɨ gba Moidje lɨe ko.
1 Tendo passado por Anfípolis e Apolônia, Paulo e Silas chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga dos judeus.
2 Polo amene maka anɨ amemene lɨe-o. Anɨ adʉ anʉ abhaka uo bhʉ́ ’tɨ nadje lɨ́lɨ-e ngʉbula poso bata bhʉ́ ’kpɨ́ naguo gba omaYuda-o . Anɨ atsia adʉ amene kpekebhɵ ne uo pɨndjɨ Bhuku gba Ebhe-o .
2 Paulo, segundo o seu costume, foi procurá-los e, por três sábados, discutiu com eles a respeito das Escrituras,
3 Anɨ adʉ abhulu tata pɨ uo mbámbá, di ne nasuno pɨ uo me bhuku apa me a ayo me Kilisito zʉ lɨkabhu, amba anɨ zuku. Anɨ adʉ apa pɨ uo me: «Yesu ɨnde ma ngakpokpo ’ngʉ́ gba e pɨ yi-e, a ko Kilisito ngae.»
3 expondo e demonstrando ter sido necessário que o Cristo padecesse e ressuscitasse dos mortos. Paulo dizia: — Este Jesus, que eu anuncio a vocês, é o Cristo.
4 Okpála koko bhʉ́ ká uo abhuka, u atsia akpata Polo ne Sila. OGiliki bhelé, ɨnde adʉ adhɵgɵ Ebhe-e, amene bhadi moko bhʉ́ dabɨlɨ bini ne bhiti olɨsɨ ɨnde adʉ ne tɨa naali-o.
4 Alguns deles foram persuadidos e se juntaram a Paulo e Silas. O mesmo aconteceu com numerosa multidão de gregos piedosos e muitas mulheres importantes.
5 Engʉ́ bini, omaYuda abɨ ’gʉ́ naali. U abha okpála koko na sisiti ɨnde adʉ adjakadha lɨ okpadjɨ, u apɵkɵbhɵ bhʉ́la uo. U agbe tolo bhʉ́ ká okpála, u atsia ato mbedhembedhe bhʉ́ ’ndjɨ okpála bhʉ́ gʉdhʉ. U anʉ nagɨlɨ Polo ne Sila bhʉ́ ’tɨ gba Djasone ngʉbula me o gbe uo kala okpála na kʉtɨ bhomʉ-o.
5 Os judeus, porém, movidos de inveja, trazendo consigo alguns homens maus dentre a malandragem, reuniram uma multidão e provocaram um tumulto na cidade. E, atacando de surpresa a casa de Jasom, procuravam trazer Paulo e Silas para o meio do povo.
6 U bhaka la uo lɨe de-e, u aha Djasone di ne omabhuka koko, u atsia anʉ ne uo kala ongámásɨ. U aholo asʉsʉla me: «Okpála ɨnde angbɨngɨ ’ndjɨ okpála pɨ́la doto libhomu. Mbɨa ɨnde-e, u akolo ɨbili sɨ!
6 Porém, não os encontrando, arrastaram Jasom e alguns irmãos diante das autoridades, gritando: — Estes que promovem tumulto em todo o mundo chegaram também aqui,
7 Djasone asia uo agba e! Ndʉ uo hana ngayala namene lɨ́lɨ gba ’ngbé ngámá Kaisala . U ngapa me ngámá koko uu! A ’lɨ anɨ me Yesu.»
7 e Jasom os hospedou na casa dele. Todos estes agem contra os decretos de César, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 Lɨ bhiti okpála di ne ongámásɨ na kʉtɨ ango-o adje eli ango-o lɨe, bua uo atsia ake.
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas ao ouvir estas palavras.
9 Pɨta lɨ Djasone di ne okpála koko akakala lɨo lɨe ka uo, u atsia atse ’kpa lɨ uo.
9 Porém, depois de terem recebido deles a fiança estipulada, as autoridades soltaram Jasom e os outros.
10 A akolo lɨe sukpe-e, omabhuka anʉ ao bha kolo Polo ne Sila bhʉ́ Beloya má gala! U akolo lɨe oo, u atsia alɨ bhʉ́ ’tɨ nadje lɨ́lɨ gba Moidje-o.
10 E logo, durante a noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Bereia. Ali chegados, dirigiram-se à sinagoga dos judeus.
11 Okpála ango-o adʉ ne bádha bua nane okpála na Tesalonike. U asia eli gba Ebhe-e ne gʉgʉmʉ naali. Ndʉ ’kpɨ́ hana, u adʉ atsia ’kpɨ́ bhʉ́ Bhuku gba Ebhe ngʉ́ nambɨla me ongʉ́ ango-o, a ko ’ngʉ́ na paká.
11 Ora, estes de Bereia eram mais nobres do que os de Tessalônica, pois receberam a palavra com toda a avidez, examinando as Escrituras todos os dias para ver se as coisas eram, de fato, assim.
12 Abhomʉ-o, okpála bhelé bhʉ́ ká uo atsia abhuka. Olɨsɨ na Giliki ɨnde adʉ ne tɨa naali-e abhuka. Bhiti obhosɨ ɨnde adʉ oo atsia abhuka di.
12 Com isso, muitos deles creram, mulheres gregas de alta posição social e muitos homens.
13 Engʉ́ bini, lɨ omaYuda na Tesalonike adje lɨe me Polo ngakpokpo eli gba Ebhe-e di bhʉ́ Beloya-a, u atsia ago di oo. U ato mbedhembedhe bhʉ́ ká okpála bhomʉ-o, u atsia angbɨngɨ di ’ndjɨ uo.
13 Mas, logo que os judeus de Tessalônica souberam que a palavra de Deus era anunciada por Paulo também em Bereia, foram lá agitar e perturbar o povo.
14 Abhomʉ-o, omabhuka anʉ bha kolo ao Polo me anɨ nʉ alɨ ngo ’ngbé ’ngu. Engʉ́ bini, Sila ne Timoté atsia atigala naao abhʉ́ Beloya.
14 Então os irmãos fizeram com que Paulo fosse imediatamente para os lados do mar. Porém Silas e Timóteo continuaram em Bereia.
15 Obhende anʉ nao Polo-o, u akolo ne anɨ bhʉ́ gʉdhʉ na Atene. Pɨpɨta-a, u adʉ agie lɨo lɨe, Polo atsia atima eli me Sila ne Timoté kpata nɨ má gala! U atsia agbida.
15 Os responsáveis por Paulo levaram-no até Atenas e regressaram trazendo ordem a Silas e Timóteo para que fossem encontrá-lo o mais depressa possível.
16 Bhʉ́ nedhɨnga lɨ Polo adʉ adjeke Sila ne Timoté lɨe bhʉ́ Atene-e, anɨ au me gʉdhʉ ango-o abedhe ne oebhe na eu bedhe. Kaka-a, bua anɨ adʉ ne lɨkabhu naali.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, o seu espírito se revoltava em face da idolatria dominante na cidade.
17 Abhomʉ-o, anɨ adʉ amene kpekebhɵ ne omaYuda di ne okpála koko ɨnde adʉ adhɵgɵ Ebhe bhʉ́ ’tɨ nadje lɨ́lɨ gba Moidje-o. Ndʉ ’kpɨ́ hana, anɨ adʉ amene bhadi moko ne okpála ɨnde anɨ adʉ akɵ lɨe ne o oo.
17 Por isso, falava na sinagoga com os judeus e os gentios piedosos; também na praça, todos os dias, com os que se encontravam ali.
18 Okpála na ɨmbɨlangʉ koko oEpikulo ne oSatʉa adʉ di agama ’ngʉ́ ne anɨ. Okoko adʉ ayi me: «Bhʉlʉ agɵlɵ ɨnde-e ngapa-e pɨ?» Lɨ okpála koko adje Polo ngakpokpo ’ngʉ́ pɨndjɨ Yesu di ne nazuku ka anɨ-e lɨe, u atsia adʉ apa me: «A amana mʉgɨto me anɨ ngasuno bhomʉ-o oebhe na gandji gandji.»
18 E alguns dos filósofos epicureus e estoicos discutiam com ele, havendo quem perguntasse: — Que quer dizer esse tagarela? Outros diziam: — Parece pregador de deuses estranhos. Diziam isso porque Paulo pregava Jesus e a ressurreição.
19 Abhomʉ-o, u aholo anɨ, u anʉ ne anɨ kala okpála ɨnde adʉ atsia ’kpɨ́ lɨ ’ngʉ́ na gʉdhʉ na Atene-o. U adʉ aɨ uo me Alɨopadje. U atsia apa pɨ anɨ me: «Ya tɨ da nambɨla engʉ́ na mbɨa ɨnde mʉ ngasuno e uu?
19 Então, tomando-o consigo, levaram-no ao Areópago, dizendo: — Podemos saber que nova doutrina é essa que você ensina?
20 Ya akʉnda nambɨla tata-o. Padhá de, anga mʉ ngandala ’dje ya ne ndʉ ’ngʉ́ na gandji gandji.»
20 Pois você nos traz aos ouvidos coisas estranhas e queremos saber o que vem a ser isso.
21 (Ndʉ okpála na Atene hana di ne okpála na gandji gandji ɨnde adʉ nadʉ oo, adʉ abhɵlɵ nedhɨnga gba o-o bha lɨ nakpokpo ’ngʉ́ di ne nadje engʉ́ na mbɨa.)
21 Acontece que todos os de Atenas e os estrangeiros residentes não se ocupavam com outra coisa senão dizer ou ouvir as últimas novidades.
22 Abhomʉ-o, Polo ayie bhʉ́lá tʉ Alɨopadje-o, anɨ atsia apa me: «Ngayi okpála na Atene, ma au me yi kpekpeke lɨ engʉ́ gba oebhe ane ndʉ ’ngʉ́ hana.
22 Então Paulo, levantando-se no meio do Areópago, disse: — Senhores atenienses! Percebo que em tudo vocês são bastante religiosos,
23 Padhá de, anga ma adʉ adhʉkʉ lɨe bhʉ́ gʉdhʉ gba yi-e, ma atsia okulu oebhe gba yi-o. Ma au belegʉ bɨlɨ bini ɨnde u ngatsulu enʉ lɨe pɨ Ebhe. U aye tété me: ‹Pɨ ebhe ɨnde ya ambɨla e de.› A moko, ma ago asuno pɨ yi ebhe ɨnde yi ngadhɵgɵ e me yi nde mbɨla e de ko.
23 porque, andando pela cidade e observando os objetos de culto que vocês têm, encontrei também um altar no qual aparece a seguinte inscrição: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse que vocês adoram sem conhecer é precisamente aquele que eu lhes anuncio.
24 Ebhe ɨnde abho doto di ne ndʉ ’he ɨnde bhʉ́bhʉ́-o hana-a, a ko Ngámá na abhʉ́lá di ne Ngámá na doto. Anɨ dʉdʉ bhʉ́ oetɨ ɨnde lɨ okpála ayiki e ne ’kpa o-o de.
24 — O Deus que fez o mundo e tudo o que nele existe, sendo ele Senhor do céu e da terra, não habita em santuários feitos por mãos humanas;
25 Anɨ ne gʉmʉ ade me okpála mene ehe pɨ nɨ-e de, anga anɨ ne gʉmʉ ’he bini ade. Anɨ ngaha mʉkobho, ewo di ne ndʉ ’he koko pɨ ndʉ okpála hana ngae.
25 nem é servido por mãos humanas, como se precisasse de alguma coisa, pois ele mesmo é quem a todos dá vida, respiração e tudo mais.
26 Anɨ abho kpála bini ɨnde lɨ ndʉ opiga hana aze bhʉ́ e-e ngae. Anɨ atsia abu uo pɨ́la doto libhomu. Anɨ agbo bhʉsʉ kalanga ne gbokokpɨ. Anɨ atsia akokodho okozie lɨ bɨlɨ ɨnde ayo me u sɨlɨ kʉtɨ lɨe ko.
26 De um só homem fez todas as nações para habitarem sobre a face da terra, havendo fixado os tempos previamente estabelecidos e os limites da sua habitação;
27 Ebhe amene mo-o ngʉbula me okpála gɨlɨ nɨ amba u le nau nɨ, ɨ dʉ me u nde tɨ da nau nɨ uu ko. A na paká me Ebhe de nɨ́ bini ne bini tsutsu ade.
27 para buscarem Deus se, porventura, tateando, o possam achar, ainda que não esteja longe de cada um de nós;
28 Padhá de, anga anɨ ngaha mʉkobho ne angu ngʉ́ namene ehe di ne maka nɨ́ nde lɨe pɨ nɨ́ ngae. La di maka lɨ okpála koko na etsi gba yi-e apa lɨe me: ‹Nɨ́ di ne ongɨsɨ gba anɨ.›
28 pois nele vivemos, nos movemos e existimos, como alguns dos poetas de vocês disseram: “Porque dele também somos geração.”
29 La-a, ka nɨ́ nde lɨe ne ongɨsɨ gba Ebhe-e, a ayo nabhundja de me Ebhe maka ebhe na padhá u abho e lɨ olo, lɨ aladja di ne teme-e de. A ayo la di nabhundja de me Ebhe maka ebhe ɨnde akoto lɨ kulu di ne mabhundja gba kpála-a de.
29 Portanto, visto que somos geração de Deus, não devemos pensar que a divindade é semelhante ao ouro, à prata ou à pedra, trabalhados pela arte e imaginação do homem.
30 Nanɨ-e, okpála dʉ ambɨla Ebhe de. Anɨ tsia matá ’kpɨ́ lɨ nedhɨnga ango-o de. Engʉ́ bini mbɨa ɨnde-e, anɨ ngaɨ ndʉ okpála hana ne ndʉ bɨlɨ hana me u dji bua o.
30 Deus não levou em conta os tempos da ignorância, mas agora ele ordena a todas as pessoas, em todos os lugares, que se arrependam.
31 Padhá de, anga anɨ ao ekpɨ́ bini ɨnde anɨ akódho ’ngʉ́ gba okpála na doto libhomu lɨe ngbingbili ko. Anɨ abhʉ kpála bini ɨnde akódho ’ngʉ́ ango-o. Anɨ asuno engʉ́ ango-o pɨ ndʉ okpála hana lɨ nedhɨnga ɨnde anɨ azuku kpála ango-o lɨe ko!»
31 Porque Deus estabeleceu um dia em que julgará o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu certeza disso a todos, ressuscitando-o dentre os mortos.
32 U adje Polo lɨe apa me okpála ɨnde amu-o azúku mazuku-o, u aholo amʉ anɨ. Okoko atsia apa me: «Ya adjé nga matá mʉ pɨndjɨ ’ngʉ́ ango-o lɨ ’kpɨ́ koko.»
32 Quando ouviram falar de ressurreição de mortos, uns zombaram, e outros disseram: — A respeito disso ouviremos você em outra ocasião.
33 Abhomʉ-o, Polo atsia ao ká uo.
33 A essa altura, Paulo se retirou do meio deles.
34 Abana mo-o, okpála koko azɨba anɨ, u atsia abhuka. Bhʉ́ ká uo adʉ nanɨ Denisi, sʉka okpála na Alɨopadje, ne ɵlɵ bini ɨnde adʉ ’lɨ e me Damalɨsɨ di ne okpála koko.
34 Houve, porém, alguns homens que se juntaram a ele e creram; entre eles estava Dionísio, o areopagita, uma mulher chamada Dâmaris e, com eles, mais algumas pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.