Lucas 12
Godoni Vu'a Maiu'ina (MCQ) vs NVT
1 Ea mapokaꞌe Huni rora kajaho ani rene ajime ateji tautaꞌaraviꞌi hiꞌeme Hu Huni tisaiporu amura Peresi rone ijá ꞌiama Ja hami Parasia puni isitia kiꞌavara. Ijihuni maijaho pu iraꞌasina.
1 Quando as multidões cresceram a ponto de haver milhares de pessoas atropelando-se e pisando umas nas outras, Jesus concentrou seu ensino nos discípulos, dizendo: “Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Uneunecha mapoka kaꞌene vaji navuꞌe ea mapoka pakivuraꞌomo túnaꞌi samahirahuna. ꞌEne ea mapoka hemi navujaho niꞌi niꞌi hena kihuna.
2 Virá o dia em que tudo que está encoberto será revelado, e tudo que é secreto será divulgado.
3 Vuꞌa iraka kaꞌene nututi jahejajaho ja samaumai ꞌwaraꞌavara. ꞌEne vuꞌa kaꞌene sei vaji koravajaho ja ata huri namine ꞌumeꞌavara.
3 O que vocês disseram no escuro será ouvido às claras, e o que conversaram a portas fechadas será proclamado dos telhados.
4 Ehu nune Na nimaa ja ꞌwaravu. Ike haha huriji erapo ꞌanaa kwahuniji ja juꞌava. Pu areri ijihuni túnaꞌijaho unenu pina pavehuna.
4 “Meus amigos, não tenham medo daqueles que matam o corpo; depois disso, nada mais podem lhes fazer.
5 ꞌEnakaivo ja irá juhahunijaho Na ja ꞌwarahuna. Godi kaꞌene areri ꞌanaa kwavakaviꞌi piꞌonamaꞌe veni vahuniji juhaꞌavara. Iꞌa Na ja ꞌwaravu. Huaꞌe juhaꞌavara.
5 Mas eu lhes direi a quem devem temer. Temam a Deus, que tem o poder de matar e lançar no inferno. Sim, a esse vocês devem temer.
6 ꞌEnakaivo ꞌú ea uka iropu maꞌuꞌu maa toia noꞌo ꞌimejure? ꞌEnaꞌavo Godira ijí uka maꞌuꞌu maa kajija hena kiꞌejuꞌe hijura.
6 “Qual é o preço de cinco pardais? Duas moedas de cobre? E, no entanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 ꞌEne ijí joni húmata sapasa icharo namujaho Hu nihena kamu. ꞌEnakúne ja pajuꞌavara. Ijihuni maijaho jara uka maꞌuꞌu maa kajija asitahara.
7 Até os cabelos de sua cabeça estão todos contados. Portanto, não tenham medo; vocês são muito mais valiosos que um bando inteiro de pardais.
8 ꞌEnaꞌomo Na nimaa ja ꞌwaravu. Ea irara Na ronareje ea mapoka puni unaꞌi ꞌwaraꞌamajaho Emaa Puni Harihijara ꞌuꞌo ea kaji rone kahino akúpa ꞌahi Godoni ꞌona ojiꞌini jihipuni unaꞌi nahama ꞌwarahuna.
8 “Eu lhes digo a verdade: quem me reconhecer aqui, diante das pessoas, o Filho do Homem o reconhecerá na presença dos anjos de Deus.
9 ꞌEnakaivo ea irara Na hemihareje ea ꞌahoꞌa panajaꞌamajaho ea kaji ꞌuꞌo Godoni ꞌona ojiꞌini jihipuni unaꞌijaho panahama ꞌwarahuna.
9 Mas quem me negar aqui será negado diante dos anjos de Deus.
10 ꞌEne ea irahipo Emaa Puni Harihi jihunaꞌi ira sisea ꞌwaꞌavajaho puni sisea vwihanie arehuna kaivo Godoni ꞌAveni jihunaꞌi sisea ꞌwaꞌavajaho Hu nihoꞌo puni sisea pavwihana arehuna.
10 Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 ꞌEꞌeje pu ja ꞌeka vaꞌe Sinakoku ꞌajohiꞌina ꞌee ea mamaꞌini jihipuni unaꞌi namaꞌiro vaꞌa kiꞌavajaho vuꞌa raka kaꞌene ꞌwarahunijaho oja pahianaꞌavara.
11 “Quando vocês forem julgados nas sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com o modo como se defenderão nem com o que dirão,
12 Ijihuni maijaho ijí vea muka kajino iraka kaꞌene jara ꞌwarahunijaho Godoni ꞌAvenijara najaꞌeje ꞌwarahuna ꞌiamana.
12 pois o Espírito Santo, naquele momento, lhes dará as palavras certas”.
13 Ea pini ijí ea rira kajino ijá ꞌwama Najahiꞌine nuni poka ꞌwave nuni aachia kaꞌene nuni omijara irechamaji ahaama nuna vajihama ꞌwamana.
13 Então alguém da multidão gritou: “Mestre, por favor, diga a meu irmão que divida comigo a herança de meu pai!”.
14 Hu ijá ꞌwama Ea ikera! Ea irara Na joni ꞌotuae hehuna iji pijihane? ꞌwamana.
14 Jesus respondeu: “Amigo, quem me pôs como juiz sobre vocês para decidir essas coisas?”.
15 Hu pu ijá ꞌiama ꞌUnama ani aniꞌina kaꞌene nihoꞌo ituname urarena parajujija hami ꞌajohe kiꞌavara. Ijihuni maijaho ema ijihuni hiijaho kukua mapoka kaꞌene huni navujipo reje hihuna pana ꞌiamana.
15 Em seguida, disse: “Cuidado! Guardem-se de todo tipo de ganância. A vida de uma pessoa não é definida pela quantidade de seus bens”.
16 ꞌEnarena Hu ike haakaho ꞌwaramarena pu ijá ꞌiama Ea ꞌiruma nihoꞌo mapoka ani rejiꞌini jihuni mweꞌi soa savuꞌe juara ꞌurina paranana.
16 Então lhes contou uma parábola: “Um homem rico tinha uma propriedade fértil que produziu boas colheitas.
17 Hu hine hu husumano vwihanu vaꞌo ijá rona Nara nuni ꞌirumaꞌe irechahuni ruha ituꞌona parananaꞌomo na ichá veꞌeju ronana.
17 Pensou consigo: ‘O que devo fazer? Não tenho espaço para toda a minha colheita’.
18 Hu ijá rona Na ikaꞌinaꞌe veꞌeju. Na nuni ara tirasame mamaꞌinaꞌe vene ijino nuni ꞌiruma ꞌee kukua ꞌahoꞌa irechaꞌeju ronana.
18 Por fim, disse: ‘Já sei! Vou derrubar os celeiros e construir outros maiores. Assim terei espaço suficiente para todo o meu trigo e meus outros bens.
19 ꞌEnarena hu oriꞌini ijá rona Na nihoꞌo ea teamanima parajiꞌina renareje na hiꞌeju. Na uneunecha kaꞌene juara mapokijino ura renia parahunijaho ꞌekuta. ꞌEnajihunaꞌe masuani hine ꞌiruma ine ꞌee toa kisina ine teamaniꞌeje hiꞌeju ronana.
19 Então direi a mim mesmo: Amigo, você guardou o suficiente para muitos anos. Agora descanse! Coma, beba e alegre-se!’.
20 ꞌEnakaivo Godira ijá ꞌwama Ike nihoꞌo vwiha paꞌakera. A iviasi naꞌiakino kwaꞌamajaho ea irara ike kukua kaꞌene ara irechama hinujaho ꞌekaꞌena ꞌwamana.
20 “Mas Deus lhe disse: ‘Louco! Você morrerá esta noite. E, então, quem ficará com o fruto do seu trabalho?’.
21 ꞌEnajihunaꞌe ea kaꞌene mweꞌa kakino uneunecha mapoka rukina renujaho hu Godoni unaꞌijino areri uneunecha paꞌanaꞌe renuna.
21 “Sim, é loucura acumular riquezas terrenas e não ser rico para com Deus”.
22 ꞌEnarena Hu Huni tisaiporu ijá ꞌiama Na ja ꞌwaravukúne jara icháꞌina hihunijaho pavwihaꞌavare ꞌee ikaꞌina pavwihaꞌavara. Nú ꞌiruma iraki iꞌeja pavwihaꞌavara. ꞌEne joni haha ikaꞌina pavwihana ꞌwahuna.
22 Então, voltando-se para seus discípulos, Jesus disse: “Por isso eu lhes digo que não se preocupem com a vida diária, se terão o suficiente para comer, ou com o corpo, se terão o suficiente para vestir.
23 Nú iraki núni haha nuhaꞌaraꞌeja? paꞌwahuna kaivo ijí ꞌiruma kajara venuakame majama hihuna pane ꞌee ateha kajara venuakame majama hihuna pana.
23 Pois a vida é mais que comida, e o corpo é mais que roupa.
24 ꞌEnakúne ikaho vwihaha. Uka kaꞌene jaijasaha oju kare kiha. Pu nihoꞌo puni ꞌina paꞌone ꞌee puni ꞌiruma paꞌeke rira kwino ahuma irechavu kaivo Godira ꞌiruma vajihu. ꞌEnakaivo jara uka nihoꞌo asitaha parajara.
24 Observem os corvos. Eles não plantam nem colhem, nem guardam comida em celeiros, pois Deus os alimenta. E vocês valem muito mais que qualquer pássaro.
25 Ja ea irahipo hine vwihananaviꞌi temuka apeꞌavajaho ꞌú ijí temuka kajara veje joni hia vea pina kúꞌo huri ranave hi vaꞌeja?
25 Qual de vocês, por mais preocupado que esteja, pode acrescentar ao menos uma hora à sua vida?
26 Ja uneunecha maꞌuꞌumai areri paveꞌavajaho ja irakijihunaꞌe uneunecha ꞌahoꞌakija vwihajo?
26 E, se não podem fazer uma coisa tão pequena, de que adianta se preocupar com as maiores?
27 Ike heha sinara kaꞌene nechi orijija maꞌopuipo ꞌurijura kaivo pu opuina harura pavene ꞌee opuina majikaria pamarasahura. ꞌEnakaivo Na nimaa nimai ja ꞌwaravu. Saramaniho nitama huni haha sarira ꞌenana kaivo ijí hura sarira kaꞌene ꞌenajaho areri sinara huni nia vajaꞌe kimujaꞌina paasimana.
27 “Observem como crescem os lírios. Não trabalham nem fazem suas roupas e, no entanto, nem Salomão em toda a sua glória se vestiu como eles.
28 ꞌEnaꞌomo Godira sinara kaꞌene iviasi maiꞌo navuraꞌomo niari atoꞌuve veni rehunijija ꞌajohaꞌamajaho Hu icháꞌinaꞌe ja ꞌajohahuna vwihajo? Ema kaꞌene joni nimairoa maꞌuꞌumaakije!
28 E, se Deus veste com tamanha beleza as flores que hoje estão aqui e amanhã são lançadas ao fogo, não será muito mais generoso com vocês, gente de pequena fé?
29 ꞌEnakúne jara ꞌunama kaꞌene ꞌiruma ꞌeka ine ꞌee toa ihunijaho pahine sarame vwihaꞌavara.
29 “Não se inquietem com o que comer e o que beber. Não se preocupem com essas coisas.
30 Ike uneunecha kijahija ea kaꞌene kwaa ara mapokakino hijujija hina saravura. ꞌEnakaivo joni Oma kaꞌene kahi akúpa ꞌahi hinujara uneunechaka mapoka kaꞌene ja pivusahujija nihe paranuna.
30 Elas ocupam os pensamentos dos pagãos de todo o mundo, mas seu Pai já sabe do que vocês precisam.
31 ꞌEnakaivo ja marakuꞌa Huni ara ꞌunamiji ꞌee Huni ꞌunama kaꞌene arimaiji saravakame ijiꞌa uneunechaka mweꞌakaki jara pivusahujaho Hura vajihuna.
31 Busquem, acima de tudo, o reino de Deus, e todas essas coisas lhes serão dadas.
32 ꞌEnakúne eakije nihoꞌo patea junaꞌavara. Ijihuni maijaho joni Omijaho ura rene teamama paraꞌejuꞌe Huni arijaho ja mihu.
32 “Não tenham medo, pequeno rebanho, pois seu Pai tem grande alegria em lhes dar o reino.
33 Joni uneunecha ꞌeke ꞌimenareje monijaho ea kaꞌene ꞌiruma paꞌajihi vajiha. Ja ojono tuja kaꞌene panapaviꞌiniji ꞌekaꞌavara. ꞌEe joni uneunecha kahino akúpa ꞌahi irechave ea panesi eke kapura paꞌuhusaꞌavara.
33 “Vendam seus bens e deem aos necessitados. Com isso, ajuntarão tesouros no céu, e as bolsas no céu não se desgastam nem se desfazem. Seu tesouro estará seguro; nenhum ladrão o roubará e nenhuma traça o destruirá.
34 Joni uneunechaka mamaa kajipo naꞌavari tinijikano joni oja ꞌee vwihijaho ꞌuꞌo ijí nahuna.
34 Onde seu tesouro estiver, ali também estará seu coração.”
35 Ja joni kukua same amairiarama parane joni naheha ꞌena pijinamie hanaꞌeje hiha.
35 “Estejam vestidos, prontos para servir, e mantenham suas lâmpadas acesas,
36 ꞌEne areri pwehwapo puni natohwijara ea maiꞌo napasi nejujihipuni sori vaꞌanaꞌe roꞌamarono ꞌajoha hijujaꞌina. Hu roe vwicha ꞌanaꞌanaꞌamajaho pu vwicha niꞌaha kwino tirasamahuna.
36 como se esperassem o seu senhor voltar do banquete de casamento. Então poderão abrir-lhe a porta e deixá-lo entrar no momento em que ele chegar e bater.
37 Pwea kaꞌene puni natohwijara kúꞌo ꞌunama roꞌamarono amairiarame ꞌajaha hijujija nihoꞌo teamanaꞌejuꞌe hiju. Na nimaa nimai ja ꞌwaravu. Hu huni ateha apúsame ꞌwarave asuma hiꞌeje hura ꞌiruma ꞌeke vajihe ihuna.
37 Os servos que estiverem prontos, aguardando seu retorno, serão recompensados. Eu lhes digo a verdade: ele mesmo se vestirá como servo, indicará onde vocês se sentarão e os servirá enquanto estão à mesa!
38 ꞌEnaꞌomo Hu naꞌia rimai roꞌena ꞌaho súꞌusúꞌu vea aharasaꞌamaji roꞌamajaho pwehwaha kaꞌene niamairiarame areri rena hijajija teamanahuna.
38 Quer ele venha no meio da noite, quer de madrugada, ele recompensará os servos que estiverem prontos.
39 ꞌEnakaivo ja niheju sea anesurijara heꞌeje nesa apejiꞌinijara vea muka irakiji roe nesa apeꞌiroꞌipisa hu tanurahakame hu paroe huni sea ruarahe nesa apejaꞌa.
39 “Entendam isto: se o dono da casa soubesse exatamente a que horas o ladrão viria, não permitiria que a casa fosse arrombada.
40 Ijihuni hahi amairie nirisave areri rena paraꞌeje ꞌajaha hiꞌavara. Vea muka kaꞌene Ema Puni Harihijara rohunijaho ja pakame pahejiꞌinakúne ijá veꞌavara ꞌiamana.
40 Estejam também sempre preparados, pois o Filho do Homem virá quando menos esperam”.
41 Pitara ija ꞌwama ꞌÚ Natohwe A núaꞌe haakaho ꞌwarumu ꞌuho eaka mapokakihi ꞌwaramo? ꞌwamana.
41 Então Pedro perguntou: “Senhor, essa ilustração se aplica apenas a nós, ou a todos?”.
42 Natohwijara ijá ꞌwama ꞌÚ pwea irara paseviꞌina ꞌee vwiha hami vwihajiꞌine huni natohwijara huni pwea ꞌajohe ꞌiruma vea ꞌahi areri vajihunaꞌe ranamane?
42 O Senhor respondeu: “O servo fiel e sensato é aquele a quem o senhor encarrega de chefiar os demais servos da casa e alimentá-los.
43 ꞌEnareje pwea irara kaukaraa kaji hine vejiꞌi hiꞌeje vea kaꞌene huni natohwijara ro kaꞌamajaho hu merajahuna.
43 Se o senhor voltar e constatar que seu servo fez um bom trabalho,
44 Na nimaa nimai ja ꞌwaravu. Hu ranave huni kukua mapoka kajija mahoꞌo hura ꞌajohuna.
44 eu lhes digo a verdade: ele colocará todos os seus bens sob os cuidados desse servo.
45 ꞌEnakaivo pwea siseijaho hu oja vaji ika ronu nuni Natohwijaho paroꞌejuꞌe ꞌaha jora renu roꞌikaꞌi aneja vena huni pwea parui napari ꞌanie ꞌee ꞌiruma ma ina hine ꞌee toa sisea ine nanaꞌena.
45 O que acontecerá, porém, se o servo pensar: ‘Meu senhor não voltará tão cedo’, e começar a espancar os outros servos, a comer e a beber e se embriagar?
46 ꞌEne Hu hine ijí veꞌi kaivo pavwihane paveꞌeje Huni Natohwijaho ro ꞌeꞌuhuna. Vea muka kaꞌene Hura rohunijaho pakame pahejiꞌina. ꞌEnareje Hura heha eha mahareje ranave ea kaꞌene iraꞌasini jihipuni tini ijino vahuna.
46 O senhor desse servo voltará em dia em que não se espera e em hora que não se conhece, cortará o servo ao meio e lhe dará o mesmo destino dos incrédulos.
47 Pwea kaꞌene huni Natohwijara ꞌwaramujaho henareje paamairiarava ꞌaho huni natohwijara iraka kaꞌene ꞌwaramuji pavenajaho nihoꞌo ꞌaha mapoka hijahuna.
47 “O servo que conhece a vontade do seu senhor e não se prepara nem segue as instruções dele será duramente castigado.
48 ꞌEnakaivo pwea irara uneka sisea kaꞌene hu puruva reꞌeme venana reꞌamajaho eha maꞌuako apehuna. Ea irahijaꞌe uneunecha mapoka vajiꞌamajaho hu areri vajiha kajaꞌinaꞌe ꞌekahuna. Ea irara nihoꞌo mapoka mapokaꞌe vajihujaho ea kajaho areri vajiha kajaꞌinaꞌe mapoka mapoka ꞌekahuna.
48 Mas aquele que não a conhece e faz algo errado será castigado com menos severidade. A quem muito foi dado, muito será pedido; e a quem muito foi confiado, ainda mais será exigido.”
49 Na mweꞌakake veni ꞌena apena jae reꞌamarono routa. ꞌEnakaivo iviamai kakaro reꞌipisa areri rena parajaꞌa.
49 “Eu vim para incendiar a terra, e gostaria que já estivesse em chamas!
50 Na vea kisini vaji va aruhuna namu. ꞌEnajihunaꞌe ijí hine vwihajujaho nuni oja ahisinaꞌe renunaꞌomo ijara ro paꞌarehuniji kaviꞌi hiju.
50 No entanto, tenho de passar por um batismo e estou angustiado até que ele se realize.
51 Ja vwihajujaho Na matauma hihuniji apene iki mweꞌi route? Na nimai ja ꞌwaravu. Matauviꞌina pana kaivo Na ahaama hihuniji apena routa.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não! Eu vim causar divisão!
52 Iviamaikaka renareje kachiꞌina iropu reꞌavajaho noꞌopisu ꞌurine noꞌoheꞌi irechamia vaꞌe noꞌoheꞌi ꞌurine noꞌopisu irechamia vaiꞌina rehuna.
52 De agora em diante, numa mesma casa cinco pessoas estarão divididas: três contra duas e duas contra três.
53 Omahi hariaha ninave ꞌee hariahi omaha ninave ꞌee oahi ꞌapajaha ninave ꞌapajahi oaha ninave sasahi sasaha ninahuna. ꞌEje pu ahaama hihuna ꞌiamana.
53 “O pai ficará contra o filho e o filho contra o pai; a mãe contra a filha e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora e a nora contra a sogra”.
54 Hu ea mapoka kajija ijá ꞌiama Ja ꞌimitia kaꞌejuꞌe vea ꞌonujaꞌi savuꞌe kavujaho ja niꞌaha kwino ijá neha piꞌi venu ꞌwaꞌejuꞌe neha pinuna.
54 Então Jesus se voltou para a multidão e disse: “Quando vocês veem nuvens se formando no oeste, dizem: ‘Vai chover’. E têm razão.
55 ꞌEnakaivo ja heꞌejuꞌe asiasia kamaꞌahuni rene ikikahi ꞌanauꞌe hejujaho vea ꞌeꞌui venu ꞌwaꞌejuꞌe vea ꞌeꞌununa.
55 Quando sopra o vento sul, dizem: ‘Hoje vai fazer calor’. E assim ocorre.
56 Ja iraꞌasinakije! Ja akúpa ꞌee mweꞌa kimareꞌe ijihuni maijaho ꞌwaravura kaivo ꞌú ja iviamaa iraka kaꞌene rejujaho pakivo?
56 Hipócritas! Sabem interpretar as condições do tempo na terra e no céu, mas não sabem interpretar o tempo presente.
57 Ja irakijihunaꞌe ojono irakijara nimaijaho paꞌeke mina vene kivo?
57 “Por que não decidem por si mesmos o que é certo?
58 ꞌEne ei pini a ꞌotua vetaꞌiro vejakame ja noꞌo ꞌunama toi vaꞌavajaho ja hu huꞌúmo ꞌwame amairiꞌavara. Ijihuni maijaho hu a apena vaꞌe ꞌotua vejiꞌina natohwi jihuni ija tahi ranamaa veꞌenakúne. ꞌEjakame ijí ꞌotua vejiꞌina natohwa kajara hirisima mihakame pu apena vaꞌe tipura ranamahuna.
58 Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, procurem acertar as diferenças antes de chegar lá. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial que o lançará na prisão.
59 Na nimai ja ꞌwaravu. Ja ijí pu puꞌúmo paꞌwame amairiꞌavajaho ja ijí tipura kajino hinu vaꞌo ꞌimeja paꞌareꞌeje ijí roe samai usehuna ꞌiamana.
59 Eu lhe digo: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.