Lucas 1
El Nuevo Testamento en mixe de Coatlán (MCONT) vs NAA
1 Mayjäy tɨ cojaay je ayuc je tɨy'ajt huɨdi ɨɨch ajt nejhuɨɨyɨm co janch ytɨy'ájtɨty, tüg'ócɨy jadu'n nej Jesús chondacy yjugy'ájtɨn ya naaxhuiñ ixtɨ mabaad ycogɨxɨɨy.
1 Visto que muitos já empreenderam uma narração coordenada dos fatos que entre nós se realizaram,
2 Tüg'ócɨy je tɨy'ajt jadu'n nej ajt xyñɨmaayɨm huɨdi cɨ'm ijx mɨdou nej chondacy ixtɨ mabaad ycogɨxɨɨy, je' ajcxy huɨdibɨ capxhuäcxy Jesús y'ayuc ytɨy'ajt.
2 conforme nos transmitiram os que desde o princípio foram deles testemunhas oculares e ministros da palavra,
3 Ɨɨch nañ jadu'n tɨ nyajcɨ̈yöyɨch tɨ nyajtecyyöyɨch yajxon je tɨy'ajt nej Jesús chondacy je' chɨnaayɨn ya naaxhuiñ ixtɨ mabaad ycogɨxɨɨy. Paady ycɨxpɨ ɨɨch nhuinma'ñ pɨdägy co ɨɨch miich nyajnijayɨ̈hua'ñ tüg'ócɨy je tɨy'ajt, miich oyjäybɨ, Teófilo.
3 igualmente a mim pareceu bem, depois de cuidadosa investigação de tudo desde a sua origem, dar-lhe por escrito, excelentíssimo Teófilo, uma exposição em ordem,
4 Jɨgɨx miich nañ jadu'n mnejhuɨ̈huɨpy yajxon je tɨy'ajt, jadu'n nej miich tɨ m'ixpɨcy.
4 para que você tenha plena certeza das verdades em que foi instruído.
5 Jadu'n ytunɨ yjajtɨ co anajty Herodes yrey'aty ma Judea naax cajp, jɨm anajty tüg judío teedy hue' anajty yxɨɨ Zacarías. Je' anajty semandumb mɨɨd Abías y'ajugytɨjc y'amɨgügtɨjc. Je Zacarías ypɨjcy mɨɨd Aarón y'ocnɨɨx, hue' je' anajty yxɨɨ Elisabet.
5 Nos dias de Herodes, rei da Judeia, houve um sacerdote chamado Zacarias, do turno de Abias. A mulher dele era das filhas de Arão e se chamava Isabel.
6 Dios y'ijxyp ñejhuɨɨyb co je' anajty ajcxy ytudägyjäyɨty nimetz. Je' ajcxy ycuydumyb tüg'ócɨy yɨ Huindzɨn Dios ycapxy y'ané'mɨn.
6 Ambos eram justos diante de Deus, vivendo de forma irrepreensível em todos os preceitos e mandamentos do Senhor.
7 Je' ca'p anajty ajcxy y'ung ni tüg, e jadu'n ajcxy ymɨjäyɨɨñ nimetz.
7 Eles não tinham filhos, porque Isabel era estéril, e os dois já tinham idade avançada.
8 Chi tügtecy Zacarías mɨɨd y'ajugy y'amɨgüg yteedy'ájtcɨxy anajty ma Dios ytɨjc.
8 E aconteceu que, enquanto Zacarias exercia o sacerdócio diante de Deus na ordem do seu turno, coube-lhe por sorteio,
9 Jadu'n nej teedy ajcxy ycostumbre mɨɨdɨty, chi ñigootɨ tung je Zacarías mɨna ypoomjogɨpy jiiby ma yɨ Huindzɨn Dios ytɨjc.
9 segundo o costume sacerdotal, entrar no santuário do Senhor para queimar o incenso.
10 Tüg'ócɨy je mayjäy ooy anajty Dios mɨbɨjctzoogɨxy tɨba'y. Yam Zacarías tzajtɨgoty ypoomjocy,
10 Durante esse tempo, toda a multidão do povo permanecia na parte de fora, orando.
11 co ñayquëxɨ̈cɨ Huindzɨn Dios y'ángel tüg ytɨnäy a'oy'amy ma je poomjoctac.
11 E eis que apareceu a Zacarias um anjo do Senhor, em pé, à direita do altar do incenso.
12 Co Zacarías ijxy je ángel, chi ooy chɨgɨɨy.
12 Ao vê-lo, Zacarias ficou assustado, e o temor se apoderou dele.
13 Chi je ángel nɨmaay Zacarías:
13 O anjo, porém, lhe disse: — Não tenha medo, Zacarias, porque a sua oração foi ouvida. Isabel, sua esposa, dará à luz um filho, a quem você dará o nome de João.
14 Mjotcujc'adɨp mxondägɨp miich etz mdöxyɨjc, nañ may yɨ jäy yjotcugɨ̈huɨpy co anajty m'ung tɨ ypi'c'aty.
14 Você ficará alegre e feliz, e muitos ficarão contentes com o nascimento dele.
15 Chi yɨ m'ung ycömay'ida'ñ ma Dios. Ni ca' ügɨpy vino ni jocnɨɨ. Ma ca'nɨ anajty yma'xung'aty ymɨɨd'adɨpy yɨ Dios yjɨhuɨ'ñ ymɨc'ajt.
15 Pois ele será grande diante do Senhor, não beberá vinho nem bebida forte, e será cheio do Espírito Santo, já desde o ventre materno.
16 Yɨ' yajjothuimbidɨp may Israel jäy ma yɨ' ajcxy yHuindzɨn Dios.
16 Ele converterá muitos dos filhos de Israel ao Senhor, seu Deus.
17 Je' nɨcxy ycogapxy'aty ma yɨ jäy ajcxy huinmɨc jotmɨc mɨɨd Dios yjɨhuɨ'ñ ymɨc'ajt, tɨm jadu'n nej Elías jecy'ajty ycogapxy'ajty huinmɨc jotmɨc mɨɨd Dios yjɨhuɨ'ñ ymɨc'ajt. Je' m'ung yajjothuimbidɨpy je ungdeedy ajcxy huɨdibɨ ca' y'ung ixaangɨxy, nañ yajjothuimbidɨpy je jäy ajcxy huɨdibɨ ca' capxycöbɨcy yɨ Dios, jɨgɨx ajcxy paadɨpy oyjot oyhuinma'ñ. Nañ m'ung ñɨmähuɨpy je jäy ajcxy huen nayñi'ixɨ́ɨyɨgɨxy mɨɨd yHuindzɨn Dios ycɨxpɨ.
17 E irá adiante do Senhor no espírito e poder de Elias, para converter o coração dos pais aos filhos, converter os desobedientes à prudência dos justos e habilitar para o Senhor um povo preparado.
18 Chi Zacarías nɨmay je ángel:
18 Então Zacarias perguntou ao anjo: — Como terei certeza disso? Pois eu sou velho, e a minha mulher também já tem idade avançada.
19 Chi je ángel y'adzooy:
19 O anjo respondeu: — Eu sou Gabriel, que estou a serviço de Deus, e fui enviado para falar com você e lhe trazer esta boa notícia.
20 Jadachambɨ miich mhuɨ́'mɨpy uum, ni ca' m'ocjájtnɨp nej mgápxɨpy, mɨɨd co ca' mmɨbɨcy jada ɨɨch n'ayuc huɨdibɨ yajcuydunɨp co anajty tiempo patnɨ.
20 Todavia, você ficará mudo e não poderá falar até o dia em que estas coisas vierem a acontecer, porque você não acreditou nas minhas palavras, as quais, no devido tempo, se cumprirão.
21 Yam je mayjäy ooy ja'ahuíjxcɨxy Zacarías, ooy anajty ajcxy tzachhuinmaaygɨxy ti co chachhuäcxɨpy jiiby ma Dios ytɨjc.
21 O povo estava esperando Zacarias e admirava-se com a demora dele no santuário.
22 Co Zacarías ypɨdzɨmy, chi ca' anajty y'occapxnɨ. Chi je jäy ajcxy huinjɨhuɨɨy co tɨ anajty ixy tijaty jiiby ma Dios ytɨjc. Hue' je' yjacmɨydacy a'ɨxɨ̈y'amy, e oyhuɨ'mɨ̈y uum.
22 Quando Zacarias saiu, não lhes podia falar. Então entenderam que ele havia tido uma visão no santuário. E expressava-se por sinais e permanecia mudo.
23 Co je semandung yajmay, chi Zacarías ñɨcxnɨ ma ytɨjc.
23 Aconteceu que, terminados os dias do seu ministério, Zacarias voltou para casa.
24 — ausente —
24 Passados esses dias, Isabel, a mulher de Zacarias, ficou grávida. E ela não saiu de casa durante cinco meses, dizendo:
25 — ausente —
25 — Foi isto o que o Senhor me fez, ao contemplar-me, para acabar com a minha vergonha diante das pessoas.
26 Co tudujc po' maabɨ Elisabet anajty y'ungtzɨmɨ̈gy, chi Dios quejxy je' y'ángel Gabriel jɨm Galilea naaxjot ma je cajp huɨdi anajty yxɨɨ Nazaret.
26 No sexto mês, o anjo Gabriel foi enviado por Deus a uma cidade da Galileia, chamada Nazaré,
27 Chi Dios quejxy Gabriel ma anajty tüg töxy'anäg y'ity huɨdibɨ anajty ca'nɨ mɨdzɨnäy yëydɨjc. Je töxy'anäg tɨ anajty co'adzoy co pɨga'ñ mɨɨd tüg yëydɨjc huɨdi yxɨɨ José. José hue' anajty David y'ap y'oc. Je töxy'anäg hue' anajty yxɨɨjɨty María.
27 a uma virgem que estava comprometida a casar com um homem da casa de Davi, cujo nome era José. A virgem se chamava Maria.
28 Co je ángel ytɨgɨɨy ma anajty María, chi nɨmay:
28 E, aproximando-se dela, o anjo disse: — Salve, agraciada! O Senhor está com você.
29 Chi María co y'ijxy je ángel, chi chɨgɨɨy mɨɨd je' y'ayuc, chi huinmay ooy mɨɨd jada copxpócxɨn nej co yjadú'ñɨty.
29 Ela, porém, ao ouvir esta palavra, perturbou-se muito e pôs-se a pensar no que poderia significar esta saudação.
30 Chi je ángel ymɨnañ:
30 Mas o anjo lhe disse: — Não tenha medo, Maria; porque você foi abençoada por Deus.
31 Jadachambɨ, m'ungdzɨmɨ̈gɨp, myajpi'c'adɨpy tüg mang, huɨdibɨ mxɨɨmöhuɨpy JESUS.
31 Você ficará grávida e dará à luz um filho, a quem chamará pelo nome de Jesus.
32 Je Jesús mɨj y'idɨpy, hue' je' yajtíjɨpy Dios tzajpjotypɨ y'ung. Chi je Huindzɨn Dios möhuɨɨyb je ané'mɨn huɨdi yɨ' ymɨj'ap ymɨjteedy David ymɨɨd anajty.
32 Este será grande e será chamado Filho do Altíssimo. Deus, o Senhor, lhe dará o trono de Davi, seu pai.
33 Je Jesús ané'mɨp huinɨxɨɨ ma yɨ Jacob y'ap y'oc. Je' y'ané'mɨn camɨna ycɨxɨpy.
33 Ele reinará para sempre sobre a casa de Jacó, e o seu reinado não terá fim.
34 Chi María je ángel nɨmaay:
34 Então Maria disse ao anjo: — Como será isto, se eu nunca tive relações com homem algum?
35 Chi je ángel y'adzooy:
35 O anjo respondeu: — O Espírito Santo virá sobre você, e o poder do Altíssimo a envolverá com a sua sombra; por isso, também o ente santo que há de nascer será chamado Filho de Deus.
36 E cham Elisabet miich m'amɨgüg nañ jadu'n yajpi'c'adamy tüg mang ma tɨ ymɨjjäyɨɨyñɨ. Cham mɨdudujc po'bɨ maabɨ y'ung tzɨmɨ̈gy je huɨdibɨ jäy ytijpy ca' y'ung'ixaanɨ,
36 E Isabel, sua parenta, igualmente está grávida, apesar de sua idade avançada, sendo este já o sexto mês de gestação para aquela que diziam ser estéril.
37 com mɨɨdɨ Dios ca'ni ti chípɨty.
37 Porque para Deus não há nada impossível.
38 Chi María ymɨnañ:
38 Então Maria disse: — Aqui está a serva do Senhor; que aconteça comigo o que você falou. Então o anjo foi embora.
39 Huin'it xɨɨ María choñ, ñɨcxy jottɨgoy ma yugjot, ma tüg cajp jɨm Judea naaxjot.
39 Naqueles dias, Maria se aprontou e foi depressa à região montanhosa, a uma cidade de Judá.
40 Chi ytɨgɨɨy ma Zacarías ytɨjc, e capxpocxy Elisabet.
40 Entrou na casa de Zacarias e saudou Isabel.
41 Chi jadu'n yjajty co Elisabet mɨdoohuɨ María ycapxpócxɨn, chi jɨhuɨɨy co y'ung yücxy ma yjot. E chi je Elisabet ooy yjotcugɨy mɨɨd je Dios yjɨhuɨ'ñ ymɨc'ajt.
41 Quando Isabel ouviu a saudação de Maria, a criança lhe estremeceu no ventre. Então Isabel ficou cheia do Espírito Santo.
42 Chi ymɨnañ janch mɨc:
42 E exclamou em alta voz: — Bendita é você entre as mulheres, e bendito o fruto do seu ventre!
43 ¿Nej ɨɨch jada co jadu'n tɨ n'ahuägɨ̈y co nHuindzɨnɨch ytaj miñ xyco'ixɨ̈yɨch?
43 E que grande honra é para mim receber a visita da mãe do meu Senhor!
44 Co tɨ nmɨdooyɨch yɨ mgapxpócxɨn, tɨ ɨɨch n'ung yücxy ma ɨɨch njot co chachjotcújcɨty.
44 Pois, logo que me chegou aos ouvidos a voz da saudação que você fez, a criança estremeceu de alegria dentro de mim.
45 Jotcujc'adɨp pɨnjaty tɨ ymɨbɨcy, co cuyduñ y'ida'ñ je ayuc mɨɨd je Huindzɨn Dios ycɨxpɨ.
45 Bem-aventurada a que creu, porque serão cumpridas as palavras que lhe foram ditas da parte do Senhor.
46 Chi María ymɨnañ:
46 Então Maria disse: “A minha alma engrandece ao Senhor,
47 Ooy nxondägyɨch mɨɨd Dios ycɨxpɨ, ɨɨch nnihuambɨ nyajtzoocpɨ,
47 e o meu espírito se alegrou em Deus, meu Salvador,
48 co yɨ' tɨ xyñi'ijxcɨdägyɨch, co ɨɨch ayoobɨ xytumbɨ'adyíijɨch. Jadachambɨ etz jacnɨcxp xɨɨ tiempo, tüg'ócɨy jäy ajcxy oy mɨna'nɨp co jotcujc'ájtpɨch.
48 porque ele atentou para a humildade da sua serva. Pois, desde agora, todas as gerações me considerarão bem-aventurada,
49 Yɨ Dios tügpajc mɨ́jɨp, tɨɨbɨ tun mɨɨd ɨɨch, ooy yɨ' yxɨɨ ymɨ́jɨty.
49 porque o Poderoso me fez grandes coisas. Santo é o seu nome.
50 Dios ypa'ayooyb hueñypɨ́nɨty huɨdibɨ huindzɨgɨɨyɨp jadachambɨ etz jacnɨcxnɨ xɨɨ tiempo.
50 A sua misericórdia vai de geração em geração sobre os que o temem.
51 Dios tɨ ooy tuñ mɨjpɨ huinma'ñ, tɨ jɨɨbɨcy pɨnjaty amɨj agɨx nayjɨhuɨɨyɨp ma yjot yhuinma'ñ.
51 Agiu com o seu braço valorosamente; dispersou os que, no coração, alimentavam pensamentos soberbos.
52 Dios tɨ yajpɨdzɨmy yɨ mɨjpɨ rey ma y'ane'my, tɨ mɨj'ajt möy ayoobɨdɨjc.
52 Derrubou dos seus tronos os poderosos e exaltou os humildes.
53 Pɨnjaty ayuu'ijtp anajty ymooy ti mɨɨd yjotcujc'adɨp, etz yɨ comeeñyjäydɨjc ajcxy tɨ ixmach ca' ni ti.
53 Encheu de bens os famintos e despediu vazios os ricos.
54 Dios tɨ pubety yɨ Israel jäy, yɨ' ajcxy ytumbɨ, mɨɨd co anajty tɨ pa'ayogoty je' ajcxy,
54 Amparou Israel, seu servo, a fim de lembrar-se da sua misericórdia
55 jadu'n nej jecy'ajty Dios yajnɨmay je' n'ap ndeedy, je Abraham etz je'y'ap y'oc, co tunamb mɨɨd je' ajcxy huinɨxɨɨ.
55 a favor de Abraão e de sua descendência, para sempre, como havia prometido aos nossos pais.”
56 Chi María tugɨɨg po' jɨm y'ijty mɨɨd Elisabet, chi yhuimbijtnɨ ma ytɨjc.
56 Maria permaneceu cerca de três meses com Isabel e voltou para casa.
57 Co je Elisabet oy yajhuaad'ajtnɨ xɨɨ tiempo, chi yajpi'c'ajty tüg ymang.
57 Quando chegou o tempo de Isabel dar à luz, ela teve um filho.
58 Chi ayuc mɨdooy ajcxy je ymɨjɨɨn ymɨdɨjc etz y'ajugy y'amɨgüg jadu'n nej Dios may'ajt tɨ tuñ mɨɨd Elisabet. Chi ajcxy ooy yjotcugɨy mɨɨd je' ycɨxpɨ.
58 Os vizinhos e parentes ouviram que o Senhor tinha usado de grande misericórdia para com Isabel e se alegraram com ela.
59 Chi jadu'n yjajty coductujc xɨɨ je ymɨjɨɨn ymɨdɨjc etz y'ajugy y'amɨgüg miñ ma Zacarías ytɨjc co anajty tɨy'ajttɨ̈huaangɨxy je pi'c'anäg. Chi ajcxy yajxɨɨ'ada'ñyii anajty jadu'n nej yteedy yxɨɨ Zacarías.
59 Aconteceu que, no oitavo dia, foram circuncidar o menino e queriam dar-lhe o nome de seu pai, Zacarias.
60 Chi ytaj ymɨnañ:
60 Mas a mãe do menino disse: — De modo nenhum! Ele será chamado João.
61 Chi je' ymɨgügtɨjc ajcxy ymɨnañ:
61 Disseram-lhe: — Mas você não tem nenhum parente com esse nome!
62 Chi ajcxy y'amɨdoohuɨ je' yteedy jadu'n a'ɨxɨ̈y'amy, nej yɨ' yajxɨɨ'ada'ñyii.
62 Fizeram sinais, perguntando ao pai do menino que nome queria que lhe dessem.
63 Chi Zacarías pɨjctzoy tüg necy, e jaay jadu'n: “Juan huen xɨɨ'adyii.” Chi je ymɨgügtɨjc ajcxy nidüg'ócɨy ooy jɨhuɨɨy huinmaay.
63 Então, pedindo uma tabuinha, ele escreveu: — O nome dele é João. E todos se admiraram.
64 Chi mɨc'amy Zacarías y'ahuac ahua'cxy e ytoodz yungɨɨy, chi oy ycapxɨ̈gy e jäymejch cömay yɨ Dios.
64 Imediatamente a boca de Zacarias se abriu e a língua se soltou. Então começou a falar, louvando a Deus.
65 Chi tüg'ócɨy ymɨjɨɨn ymɨdɨjc ooy chɨgɨɨy. Chi ajcxy nimɨydactay nej Zacarías tɨ yjaty ma tüg'ócɨy jäy huɨdibɨ tzɨnaayb Judea yuugjotypɨ tzɨnaaydac.
65 Todos os vizinhos deles ficaram possuídos de temor, e essas coisas foram divulgadas por toda a região montanhosa da Judeia.
66 Tüg'ócɨy pɨnjaty anajty mɨdoob je ayuc, chi jäymejtzhuɨ'm ajcxy ma yjot yhuinma'ñ, chi ñayñɨmáayɨgɨxy:
66 Todos os que as ouviram guardavam-nas no coração, dizendo: — O que virá a ser este menino? E a mão do Senhor estava com ele.
67 Chi je ungdeedy Zacarías mɨɨd je Dios yjɨhuɨ'ñ ymɨc'ajt Dios y'ayuc najtzcapxɨɨyɨ ymɨnañ:
67 Zacarias, o pai de João, cheio do Espírito Santo, profetizou, dizendo:
68 Cömay yɨ Israel jäy yHuindzɨn Dios, co tɨ ni'ijxcɨdägy, tɨ cohua'ñ yɨ' ñaax ycajp,
68 “Bendito seja o Senhor, Deus de Israel, porque visitou e redimiu o seu povo,
69 Dios tɨ quexy tüg mɨj nihuaambɨ yajtzoocpɨ, ma yɨ' ytumbɨ, David y'ap y'oc ajcxy.
69 e nos suscitou plena e poderosa salvação na casa de Davi, seu servo,
70 Com Dios jadu'n ymɨnañ jecy'ajty mɨɨd yɨ' y'ayuc najtzcapxɨɨyb huɨdibɨ huätzjäyɨp;
70 como havia prometido, desde a antiguidade, por boca dos seus santos profetas,
71 je' xyñihuänaanɨm ma ɨɨch ajt nmɨdzip, nañ xypubedaanɨm xypudɨgɨ́huaanɨm ca'ydɨ xycɨ̈gähuɨɨyɨm huɨdibɨ ca' xy'ixaanɨm xychogaanɨm.
71 para nos libertar dos nossos inimigos e das mãos de todos os que nos odeiam;
72 Jaydëbɨ pa'ayoohuɨpy ɨɨch ajt nmɨj'ap nmɨjteedy, etz jäymedzɨɨyb jadu'n nej ayuc ahuanɨɨy mɨɨd je' ajcxy.
72 para usar de misericórdia com os nossos pais e lembrar-se da sua santa aliança
73 Jadu'n nej Dios janch huinɨjot y'ayuc ahuanɨɨy mɨɨd ɨɨch ajt nmɨj'ap nmɨjteedy Abraham jecy'ajty huɨdi anajty xymöhuaanɨm.
73 e do juramento que fez a nosso pai Abraão,
74 Co nihuätzɨ̈ctuutɨm ma nmɨdzip, huin'it jaydëbɨ mɨyaaxɨm n'ojadájtɨm ca' ma tzɨgɨ'ñ jɨhuɨ'ñ,
74 de conceder-nos que, livres das mãos de inimigos, o adorássemos sem temor,
75 mɨɨd huätzhuinma'ñ etz tudägy huinma'ñ ma yɨ' yhuinduu jabom jabom ixtɨ mɨbaad ndzɨnaayɨm.
75 em santidade e justiça diante dele, todos os nossos dias.
76 Miich ma'xung, jäy hue' myajtijɨp mɨjpɨ Dios y'ayucnajtzcapxɨɨybɨ. Miich nɨ́cxɨp cogapxy, nɨcx yajni'ixɨ̈ jäy mɨɨd Huindzɨn Dios ycɨxpɨ.
76 E você, menino, será chamado profeta do Altíssimo, porque precederá o Senhor, preparando-lhe os caminhos,
77 Yajni'ixɨ' yɨ cajpjäy jadu'n nej huaad ajcxy y'alma paadɨpy nihuáanɨn yajnïdzoocɨn, etz jadu'n nej huaad ajcxy ypocy huinmecxɨɨyb.
77 para dar ao seu povo conhecimento da salvação, por meio da remissão dos seus pecados,
78 Jadu'n nej Dios ɨɨch ajt tɨ xypa'ayoohuɨm co tɨ xyñi'ijxcɨdaacɨm etz xymooyɨm tɨɨcxɨn jájɨn huɨdibɨ tzomb tzajpjoty,
78 graças à profunda misericórdia de nosso Deus, pela qual nos visitará o sol nascente das alturas,
79 jaydëbɨ yajmöhuɨpy jäy ajcxy Dios ytɨy'ajt huɨdibɨ ajcxy tzɨnaayb agootztuum etz o'c jɨjp'am, jɨgɨx ajcxy xytümooyɨm ma je tudägypɨ tü'aa.
79 para iluminar os que jazem nas trevas e na sombra da morte, e dirigir os nossos pés pelo caminho da paz.”
80 Je pi'c'anäg yeeg yjodijy huinmɨc jotmɨc mɨɨd yɨ Dios yjɨhuɨ'ñ ymɨc'ajt. Chi chɨnaay adügtuum ma ca' pɨn, ixtɨ coonɨ xɨɨ tiempo paty mɨna ñɨ́cxɨpy cogapxy ma Israeljäy ajcxy.
80 O menino crescia e se fortalecia em espírito. E viveu nos desertos até o dia em que havia de manifestar-se a Israel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 1, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.